ผู้ปฏิบัติ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 107 / 20

บทที่ 3 อรูปกัมมัฏฐาน ผลของการปฏิบัติสมถกัมมัฏฐานนอกเหนือจากจะทำให้บรรลุรูปฌานแล้ว อรูปฌานเป็น ผลขั้นต่อมาที่เกิดจากการสมถกัมมัฏฐาน การเข้าถึงอรูปฌานได้ ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคกล่าวถึง วิธีการปฏิบัติที่เ

…กต่างจากการฝึกนอกพระพุทธศาสนาโดยเน้นที่การรวมสมาธิและปัญญาเพื่อไปสู่การหลุดพ้นและความเป็นพระอรหันต์ ผู้ปฏิบัติจะทดลองการเจริญสมาธิจนบรรลุอรูปฌานเพื่อที่จะเข้าถึงสัญญาเวทยิตนิโรธ

อานิสงส์ทั้งหลายมีหลับเป็นสุขเป็นต้นในพรหมภาวนานี้ แม้ผู้เจริญภาวนาทั้งหลาย ผู้ได้สำเร็จฌานสมาบัติด้วยอำนาจกัมมัฏฐานอื่นนอกเหนือจากพรหมวิหารนี้ ก็ย่อมได้รับ เช่นเดียวกัน ดังคาถาประพันธ์ที่พระโบราณาจาร

…ิปรายเกี่ยวกับอานิสงส์หลากหลายที่เกิดจากการเจริญพรหมวิหาร โดยเฉพาะอานิสงส์ทั้ง 11 ประการซึ่งส่งผลให้ผู้ปฏิบัติรู้สึกสงบสุขและมีความรักต่อผู้อื่น การเจริญพรหมวิหารมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตประจำวันและสร้างความรู…

…ส์ของการเจริญพรหมวิหารกัมมัฏฐาน ในการเจริญพรหมวิหาร คือ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา นั้น ย่อมทำให้ผู้ปฏิบัติ ได้รับอานิสงส์ 11 ประการ คือ 1. หลับเป็นสุข คือ บรรดาคนทั้งหลายที่ไม่ได้เจริญพรหมวิหาร เมื่อนอนก็ไม…

บทความนี้กล่าวถึงพัฒนาอุเบกขาเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย การพิจารณากรรม การสงบจากความเกลียด และการเข้าถึงกายรูปพรหม ซึ่งทำให้เกิดอานิสงส์มากมาย เช่น การนอนที่มีความสุข ปัญญาที่จะถือกรรมเป็นของตน ซึ่งช่วยให

…่ 2 คือ สพฺเพ ปาณา สัตว์ที่มีชีวิตทั้งหลาย ถึงจำพวกที่ 12 สพฺเพ วินิปาติกา อบายสัตว์ทั้งหลายนั้น ให้ผู้ปฏิบัตินำมาประกอบในทำนองเดียวกับบุคคลที่ 1 ต่างแต่ต้องยกเอาบุคคลนั้น ๆ มา ประกอบแทนตรงคำว่า สตฺตา ซึ่งตรงกั…

เนื้อหานี้นำเสนอเรื่องกรรมซึ่งเป็นของแต่ละสัตว์ในทิศทางต่างๆ รวมถึงวิธีการที่ผู้ปฏิบัติควรพิจารณาอุเบกขา เพื่อให้มีใจเป็นกลางต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยอธิบายลักษณะและกิจของการวิปัสสนาในการมองดู…

…ือสหายนักเลง สุดท้ายจึงเจริญอุเบกขาไปในคนที่เป็นคู่เวร 2.9.2 เจริญอุเบกขาถึงขั้นสีมสัมเภท ครั้นแล้ว ผู้ปฏิบัติพึงทำอุเบกขาจิตให้เป็นสีมส้มเภท โดยการวางใจให้เสมอกันใน บุคคลเหล่านี้ คือ คนเป็นกลางๆ คนที่รัก เพื่อ…

…อปัญจมฌาน โดยอิงจากธรรมะในพุทธศาสนา เสนอวิธีในการแผ่อุเบกขาในหลายลักษณะเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้ปฏิบัติ

…งที่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระอริยเจ้าทั้งหลายดำเนินมาแล้ว และเป็นปฏิปทาที่ตรงเป้าหมาย ในการปฏิบัติ ผู้ปฏิบัติจึงส่งใจไปในบุคคลนั้น ด้วยบทภาวนาว่า อยู๋ สตฺโต กมฺมสฺสโก โหติ สัตว์ผู้นี้เป็นผู้มีกรรมเป็นของของตน …

บทความนี้กล่าวถึงการสร้างความเป็นกลางในจิตใจและการเจริญอุเบกขาต่อบุคคลต่างๆ โดยมุ่งเน้นในแนวทางที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงสอน การวางใจให้เป็นกลางนั้นช่วยลดความทุกข์และกิเลสต่างๆ ได้ การภาวนาเป็นเครื่

… 2 คือ สพฺเพ ปาณา สัตว์ที่มีชีวิตทั้งหลาย ถึงจำพวกที่ 1 2 สพฺเพ วินิปาติกา อบายสัตว์ทั้งหลายนั้น ให้ผู้ปฏิบัติ นำมาประกอบในทำนองเดียวกับบุคคลที่ 1 ต่างแต่ต้องยกเอาบุคคลนั้น ๆ มาประกอบแทน ตรงกับคำว่า สตฺตา ซึ่งต…

…0 โดยเฉพาะการรักษาสมบัติของสัตว์ต่างๆ ที่อยู่ในทิศที่ได้กล่าวถึง เช่น ทิศตะวันออกเฉียงเหนือและอื่นๆ ผู้ปฏิบัติควรนำคำสอนมาประกอบในชีวิต โดยเน้นที่การไม่มีริษยา และการเห็นคุณความดีของผู้อื่น สามารถใช้ในการพิจารณ…

จ. สพฺเพ เทวา ยถาลทธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขอเทวดาทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย 2. สพฺเพ มนุสสา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขอมนุษย์ทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเล ช

…างความเข้มแข็งให้กับการทำบุญและการเกี่ยวข้องกันในชุมชน ความสำคัญของการแผ่เมตตาและมุทิตานี้ยังช่วยให้ผู้ปฏิบัติรู้สึกถึงคุณค่าของการให้และการเป็นส่วนหนึ่งของสังคมในรูปแบบที่ดีกว่า เมตตาและมุทิตานำไปสู่การอยู่ร่ว…

2.7.3 วิธีแผ่มุทิตา 3 อย่าง บริกรรมท่องจำโดยรวม ผู้ที่บรรลุถึงขั้นอัปปนาสมาธิหรือมุทิตาสมสัมเภทดีแล้ว จึงใช้วิธีแผ่มุทิตาตามแบบ การแผ่มุทิตาทั่วไปแบบนี้เป็นการแผ่ให้แก่สรรพสัตว์ทั้งหลาย 12 จำพวก ได้แก

…ย โดยเน้นการไม่พลัดพรากจากสมบัติที่แต่ละคนมีอยู่แล้ว ซึ่งช่วยเสริมสร้างความสงบและความเจริญในจิตใจแก่ผู้ปฏิบัติและผู้รับ

ถ้าหากว่าสหายที่รักยิ่งของผู้ปฏิบัติ เมื่อก่อนเขาเป็นคนมีความสมบูรณ์พูนสุข แต่ ตอนนี้เขากลายเป็นคนตกทุกข์ได้ยาก ก็ควรนึกถึงความสุขที่เขา…

เนื้อหานี้เน้นถึงการเจริญมุทิตาที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติและการพัฒนาจิต โดยเริ่มจากการพิจารณาความสุขของผู้อื่นในอดีตและอนาคต รวมถึงการปฏิบัติในบุคคลต่าง ๆ อย่างเป็นขั้นตอน ทั้งคนที่รัก คนกลาง และคนคู่

…นอรรถกถาเรียกว่าสหายนักเลง ซึ่งเป็นผู้ที่มีอัธยาศัยสนุกสนานรื่นเริง พบกันก็ ยิ้มก่อนแล้วค่อยพูดเสมอ ผู้ปฏิบัติสามารถแผ่มุทิตาให้สหายที่รักยิ่งก่อนก็ได้ หรือได้ยินข่าวว่า คนที่รักได้รับความสุข สมบูรณ์พร้อมไปด้วย…

บทความนี้กล่าวถึงการเจริญมุทิตาซึ่งมีการทำให้มุทิตาเกิดขึ้นในใจ โดยเริ่มจากสหายที่รักและขยายไปยังบุคคลอื่น ๆ เช่น การนึกถึงความสุขของเพื่อนหรือการแบ่งปันความสุขที่ได้รับ เครื่องมือในการเจริญมุทิตาคือบ

…ุทิตาภาวนา ต้องใช้มุทิตาแท้ และแผ่ไปยังสัตว์ทั้งหลายที่กำลังมีความสุขอยู่ หรือที่จะมีในเวลาข้างหน้า ผู้ปฏิบัติเมื่อมีความประสงค์จะเจริญมุทิตาพรหมวิหารนั้น ในเบื้องต้นให้เตรียมทำ บุพกิจให้เสร็จเสียก่อน นับตั้งแต…

มุทิตาแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ มุทิตาแท้ ซึ่งปราศจากความยึดถือและแสดงความเบิกบานใจอย่างบริสุทธิ์ และมุทิตาเทียม ที่มีการยึดถือเกี่ยวโยงกับผลประโยชน์ส่วนบุคคล การเจริญมุทิตาภาวนาเน้นการใช้มุทิตาแท้เพื่

…่ 2 คือ สพฺเพ ปาณา สัตว์ที่มีชีวิตทั้งหลาย ถึงจำพวกที่ 12 สพฺเพ วินิปาติกา อบายสัตว์ทั้งหลายนั้น ให้ผู้ปฏิบัตินำมาประกอบในทำนองเดียวกับบุคคลที่ 1 ต่างแต่ต้องยกเอาบุคคลนั้น ๆ มา ประกอบแทนตรงคำว่า สตฺตา ซึ่งตรงกั…

เนื้อหาเน้นการแผ่กรุณาไปยังสัตว์ที่ทุกข์ในทิศต่างๆ รวมถึงลักษณะและกิจกรรมในการทำกรุณาภาวนา เพื่อบำบัดทุกข์ของผู้อื่น ทำให้สรรพสัตว์พ้นจากทุกข์ โดยไม่เบียดเบียนผู้อื่น และมุ่งมั่นช่วยเหลือผู้ที่อยู่ในค

…คน 2 จำพวก ที่ให้เจริญกรุณาเป็นอันดับแรกนั้นเพราะว่าทำให้กรุณาภาวนาสำเร็จ ได้โดยง่าย แต่ไม่ใช่ว่าให้ผู้ปฏิบัติพึงพอใจเพียงแค่นั้น ต้องทำกรุณาภาวนาในคน 2 จำพวกนั้น ให้คล่องแคล่วจนจิตอ่อนนุ่มนวลควรแก่การงานก่อน ค…

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญกรุณาในบุคคลเพื่อสร้างความอ่อนนุ่มให้กับจิตใจ เริ่มจากคนที่เป็นศัตรู เพื่อให้ทำกรุณาได้ง่ายขึ้น จากนั้นจึงเจริญกรุณาในคนที่รักและคนที่เป็นกลาง เพื่อให้เกิดความสมดุลในจิตใจ แม้คน

ด้วยการภาวนาอย่างนี้ผู้ปฏิบัติจงพยายามภาวนาโดยส่งจิตอันประกอบด้วยกรุณาไป พร้อมกับบทภาวนานั้น ๆ ทำซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนความกรุณาเกิดขึ้น…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการภาวนาโดยเน้นที่การเจริญกรุณาในใจ สำหรับผู้ปฏิบัติพระธรรม ที่ควรตั้งจิตส่งกรุณาไปยังทุกคน แม้คนที่มีความสุขแต่ทำบาปกรรม โดยใช้การเปรียบเทียบเพื่อสร้าง…

…้เห็นคนอื่น ซึ่งเข็ญใจได้ทุกข์ ประกอบด้วย บาปกรรมทำชั่วคนหนึ่งแล้วจึงเกิดความกรุณาขึ้นฉะนั้น ดังนั้นผู้ปฏิบัติเมื่อเห็นใครก็ตามที่เป็นคนน่าสงสารได้ประสบกับความทุกข์ยาก ลำบาก เป็นคนเข็ญใจตกทุกข์ได้ยากประกอบกรรมท…

ในพระพุทธศาสนา การเจริญกรุณาเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะในบุคคลที่ประสบทุกข์ยาก ภิกษุผู้ประกอบด้วยกรุณาจะเจริญกรุณาต่อสัตว์ทุกประการ เขาเห็นคนที่ตกทุกข์ได้ยาก ต้องระลึกถึงความทุกข์ของพวกเขาและแผ่กรุณาให้พ้น

…ป็นคนมีโรคมาก ตกทุกข์ได้ยากมีข้าวปลาอาหารบกพร่อง เขาจะเป็นคนมีอายุสั้น มีชีวิตอยู่ในโลกนี้ได้ไม่นาน ผู้ปฏิบัติเมื่อได้พิจารณาอย่างนี้ ก็จะเห็นโทษของวิหิงสา คือ การเบียดเบียนคนอื่น สัตว์อื่นอย่างปราศจากความกรุณา…

บทความนี้พิจารณาโทษของการเบียดเบียนสัตว์ว่าเป็นวิบากกรรมที่ส่งผลทั้งในปัจจุบันและอนาคต ซึ่งรวมถึงความทุกข์ทรมานและความเสื่อมเสีย มีเหตุผลที่ชัดเจนในการเจริญกรุณา ควรเว้นการเจริญกรุณาต่อคน 5 จำพวกที่กำ

…ได้รับความลำบากอยู่ก็ดี ย่อมเศร้าโศกเดือดร้อน ขุ่นมัว 2.5.1 ขั้นตอนการเจริญกรุณา การเจริญกรุณาภาวนา ผู้ปฏิบัติต้องทำการแผ่กรุณาแท้ กรุณาเทียมใช้ไม่ได้ การแผ่ ต้องแผ่ไปในสัตว์ที่กำลังได้รับความทุกข์ เป็นความทุกข…

การเจริญกรุณาคือการแผ่ความปรารถนาให้สัตว์ที่ได้รับความทุกข์ พัฒนาจิตเพื่อปล่อยความเศร้าโศก โดยมีกรุณาแท้และกรุณาเทียม การฝึกควรเริ่มจากการเข้าใจโทษของความเบียดเบียนและอานิสงส์ของกรุณา จากนั้นทำการแผ่ก

…่เมตตา คือ พยาบาท ในข้อที่ว่า การเจริญเมตตานั้นมีราคะ เป็นข้าศึกใกล้ ก็ด้วยเหตุที่ว่า ในการแผ่เมตตา ผู้ปฏิบัติมักจะมองเห็นแต่ส่วนที่ดีงามของคนที่ตนระลึกแผ่เมตตาให้ เมื่อนึกถึงแต่ส่วนดีแล้ว ความพอใจย่อมเกิดขึ้น …

เมตตาพรหมวิหารเป็นแนวทางในการให้ความช่วยเหลือและทำประโยชน์ต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยเน้นลักษณะ ความดี และกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ การบำบัดความแค้นเคืองและมุมมองในแง่ดีสร้างความสงบ การรักษาสติและปัญญาสำคัญต่อก

…คคลที่ 1 ต่างแต่ต้องยกเอาบุคคลนั้น ๆ มาประกอบ แทนตรง คำว่า สตฺตา ซึ่งตรงกับคำว่า สัตว์ในภาษาไทย ซึ่งผู้ปฏิบัติสามารถประกอบได้เองโดย ไม่ยาก จึงไม่ได้ยกมาอย่างเต็มรูปแบบในที่นี้ 56 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า…

…บียนกันและไม่มีทุกข์ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการแผ่เมตตาไปยังบุคคลต่าง ๆ และวิธีการประยุกต์ในทางปฏิบัติ ผู้ปฏิบัติสามารถสร้างสุขสันต์ในชีวิตได้ด้วยการแผ่เมตตา