หน้าหนังสือทั้งหมด

การบรรลุนิพพานและความสำคัญของการปฏิบัติธรรม
286
การบรรลุนิพพานและความสำคัญของการปฏิบัติธรรม
ของธรรมกาย และญาณของธรรมกายนี้เองจะเป็นเครื่อง ส่องให้เห็นและรู้อริยสัจ ๔ ซึ่งในที่สุดก็จะทำให้ผู้ปฏิบัติเกิด ปัญญาอย่างยิ่ง ใจจึงปล่อยวางกิเลสทั้งปวงได้ กลายเป็นใจ ที่ใสบริสุทธิ์สว่าง ปราศจากกิเลสโดยสิ้นเ…
…ี้อธิบายถึงความสำคัญของธรรมกายและญาณในการเห็นอริยสัจ ๔ ซึ่งนำไปสู่การบรรลุนิพพานและการปล่อยวางกิเลส ผู้ปฏิบัติที่มีศรัทธาและมุ่งมั่นในการปฏิบัติธรรมย่อมพบความสุขอันไพบูลย์ สะท้อนถึงเป้าหมายสูงสุดของพระพุทธศาสนา…
สามัญญผลลำาดับที่ ๗
247
สามัญญผลลำาดับที่ ๗
สามัญญผลลำาดับที่ ๗ เมื่อผู้เจริญภาวนาสามารถประคองจิตให้เป็นสมาธิแน่ว แน่ยิ่งขึ้นต่อไปอีก จิตย่อมบริสุทธิ์ยิ่งขึ้น ผ่องแผ้ว สุกสว่าง ยิ่งขึ้นอีก ย่อมปราศจากกิเลสและอุปกิเลส จึงยิ่งทวีประสิทธิ ภาพในการ
…กรรม โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถึงการประคองจิตในสภาวะนี้อย่างชัดเจน การปรับจิตให้เป็นสมาธิช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถรู้เห็นถึงความแตกต่างของสัตว์โลกได้อย่างแท้จริง.
เสียงทิพย์และการรู้ใจผ่านการภาวนา
240
เสียงทิพย์และการรู้ใจผ่านการภาวนา
9 เสียงทิพย์และเสียงมนุษย์ดังกล่าวแล้ว) มหา บพิตร นี้แหละสามัญญผลที่เห็นประจักษ์ ทั้ง ดียิ่งกว่า ทั้งประณีตกว่าสามัญญผลที่เห็น ประจักษ์ข้อก่อน ๆ” “ทิพยโสต” หรือ “ทิพพโสต” หรือที่มักเรียกกันง่ายๆ ว่า “
…้ เช่น ในเหตุการณ์ที่อาฬวกยักษ์ไปเฝ้าพระพุทธเจ้าเพื่อถามคำถามเกี่ยวกับจิตและการรู้ใจ การภาวนาช่วยให้ผู้ปฏิบัติเข้าถึงการรู้ใจได้ดียิ่งขึ้น โดยการฝึกฝนจิตให้บริสุทธิ์และเข้มงวดกว่าเดิม ทำให้สามารถรับรู้สิ่งต่างๆ…
อิทธิวิธีและผลจากการเจริญภาวนา
238
อิทธิวิธีและผลจากการเจริญภาวนา
บริสุทธิ์ ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การงาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่าง นี้ ย่อมโน้มน้อมจิตไปเพื่อแสดงฤทธิ์ เธอบรรลุ อิทธิวิธีหลายประการ (ดังกล่าวแล้ว) มหาบพิตร นี้แหละ สามัญญผลที
…ได้ที่สำคัญ อิทธิวิธีเป็นผลที่เกิดขึ้นเมื่อจิตใจสามารถประคองความเป็นสมาธิให้มั่นคง อีกทั้งยังช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถฟังและรับรู้ข้อมูลต่างๆ ตามความปรารถนาได้อย่างชัดเจนตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอน.
การเข้าถึงจตุตถฌานและฌาน ๔ ระดับ
226
การเข้าถึงจตุตถฌานและฌาน ๔ ระดับ
เข้า ผุดขึ้นมาอีกดวงหนึ่ง เป็นดวงที่สี่ เข้าถึง “จตุตถฌาน” มี กายอรูปพรหมนั่งอยู่กลางดวงฌาน ด้วยอาศัยกายอรูปพรหม กายอรูปพรหมละเอียดก็เข้าจตุตถฌานไป เมื่อเข้าจตุตถฌาน หนักเข้า ละสุขเสียได้ เป็น “อุเบกข
…ารปฏิบัติและประสบการณ์ที่เกิดขึ้นจากการเข้าสู่ฌาน รวมถึงความหมายของแต่ละฌานและส่งผลต่อสติและสมาธิของผู้ปฏิบัติ ชี้ให้เห็นว่าการเข้าถึงฌานนั้นมีลักษณะเฉพาะและไม่ได้เป็นภพที่อยู่เหนือชั้น ใคร่ครวญถึงการส่งผลของปฏ…
การหยุดนิ่งใจสู่สมาธิและกายภายใน
223
การหยุดนิ่งใจสู่สมาธิและกายภายใน
… แท้ ๆ จัดว่า เป็นสมาธิเบื้องต่ำาในพระพุทธศาสนา ส่วนสมาธิเบื้องสูงในทางปฏิบัติ คือ สมาธิในฌาน เมื่อ ผู้ปฏิบัติวางใจหยุดนิ่งอยู่กลางดวงจิตที่ใสนั้น พอหยุดได้ถูกส่วน ก็จะเข้าถึงสมาธิเบื้องสูง เกิดเป็น “ดวงฌาน” ขึ…
การที่ใจหยุดนิ่งและไม่มีอารมณ์ใด ๆ เข้าไปเกี่ยวข้องกับดวงจิต เป็นหนทางสู่เอกัคคตาและสมาธิในทางปฏิบัติ ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็นสมาธิเบื้องต่ำและสมาธิเบื้องสูง ฌานเป็นระดับที่สูงขึ้น เมื่อจิตหยุดนิ่งอย่างถ
ประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา
221
ประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา
…ติ่งถึงที่สุด ๒. สมาธิเบื้องสูง “สมาธิเบื้องสูง” คือสภาวะที่ใจสงบเป็นสมาธิดิ่งถึงที่สุด เป็นสมาธิของผู้ปฏิบัติซึ่งบรรลุฌานทั้ง ๔ ตามลำดับดังกล่าวแล้ว ดวงสว่างในขั้นตอนนี้ คือ อุคคหนิมิต หรือ ปฏิภาคนิมิต ๒๑๙
บทความนี้นำเสนอประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา ซึ่งแบ่งออกเป็น ๒ ระดับ ได้แก่ สมาธิเบื้องต่ำที่เกิดจากการสงบระงับของนิวรณ์ ๕ และสมาธิเบื้องสูงที่นำไปสู่การบรรลุฌานทั้ง ๔ โดยเฉพาะความสำคัญของการทำใจให้เป็
การบรรลุฌานในวิปัสสนา
219
การบรรลุฌานในวิปัสสนา
และเอกัคคตา (ความมีอารมณ์เป็นหนึ่ง หรือสมาธิ) เมื่อผู้ปฏิบัติมีใจตั้งมั่นอยู่ด้วยองค์ ๕ เช่นนั้นนานเข้า จน ใจผ่องใสยิ่งขึ้น ทำให้วิตกและวิจารสงบไป จึงบรรลุ “ทุติ…
…ารมีใจมั่นคงในองค์ 5 จนทำให้ใจผ่องใส ยกขึ้นไปถึงทุติยฌาน โดยมีปีติ สุข และเอกัคคตาเป็นองค์ประกอบ หากผู้ปฏิบัติทำการตั้งมั่นยิ่งขึ้น ปีติจะหมดไปและไปถึงตติยฌาน ซึ่งเริ่มจากสุขและเอกัคคตา หากยังคงตั้งมั่นและไม่เส…
ผลของการปฏิบัติฌานและจตุตถฌาน
218
ผลของการปฏิบัติฌานและจตุตถฌาน
…ะณีตยิ่งกว่าสามัญญผลที่เห็นประจักษ์ข้อ ก่อน ๆ” จากพระธรรมเทศนาเรื่องฌานทั้ง ๔ ระดับนี้ จะเห็นได้ ว่าผู้ปฏิบัติสามารถบรรลุ “ปฐมฌาน” ได้ เพราะละนิวรณ์ ๕ ประการได้ กายจึงสงบ มีจิตตั้งมั่นเป็นสมาธิ สงัดจากกามและ อก…
ในพระธรรมเทศนาเรื่องฌานทั้ง ๔ ระดับ ผู้ปฏิบัติสามารถบรรลุปฐมฌานโดยการละนิวรณ์ ๕ ทำให้กายสงบและจิตตั้งมั่นเป็นสมาธิ ไม่มีความรู้สึกสุขทุกข์ มีอุเบก…
ฌาน ๔: การทำจิตให้สงบและเข้าถึงปฐมฌาน
216
ฌาน ๔: การทำจิตให้สงบและเข้าถึงปฐมฌาน
…านระดับต่าง ๆ ไปตามลำดับ ๆ ดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงแก่พระเจ้าอชาตศัตรูว่า ๆ “เมื่อเธอ (ภิกษุผู้ปฏิบัติภาวนา) พิจารณา เห็นนิวรณ์ ๕ ประการเหล่านี้ที่ละได้แล้วในตน ย่อมเกิดปราโมทย์ เมื่อปราโมทย์แล้วย่อมเกิ…
ฌานหมายถึงภาวะที่จิตสงบประณีตซึ่งเป็นประสบการณ์ที่ลึกซึ้งของการสมาธิ พระภิกษุที่ปฏิบัติภาวนาจะสามารถเข้าถึงฌานในระดับต่าง ๆ ผ่านการพิจารณานิวรณ์ ๕ ประการและบรรลุถึงความสงบสุขที่สูงส่ง ด้วยการปฏิบัติอย
ความหมายของสมาธิ
212
ความหมายของสมาธิ
…รถเห็นความบริสุทธิ์ นั้นได้ด้วยใจตนเอง อันจะก่อให้เกิดทั้งกำลังใจ กำลังขวัญ กำลังปัญญา และความสุขแก่ผู้ปฏิบัติได้ในเวลาเดียวกัน ลักษณะของใจ ใจของคนเรานั้น มีลักษณะเป็นดวงกลมใส โดยทั่วไป เราไม่สามารถมองเห็นใจได้…
บทความนี้กล่าวถึงความหมายของสมาธิในหลายมิติ โดยกล่าวถึงสถานะของใจที่ปราศจากนิวรณ์ การตั้งมั่นในอารมณ์เดียว และการที่ใจสงบเป็นหนึ่ง แนวคิดเหล่านี้นำไปสู่ความบริสุทธิ์ ความสุข และปัญญา ซึ่งเป็นผลของการป
การชำระจิตใจและการละนิวรณ์ ๕
206
การชำระจิตใจและการละนิวรณ์ ๕
จากบิณฑบาตแล้ว นั่งสมาธิ ตั้งกายตรง ดำรง สติไว้เฉพาะหน้า เธอละความเพ่งเล็งในโลก มี ใจปราศจากความเพ่งเล็งอยู่ ย่อมชำระจิตใจ ให้บริสุทธิ์จากความเพ่งเล็งได้ ละความ ประทุษร้าย คือ พยาบาท ไม่คิดพยาบาท มี ค
…วามเพ่งเล็ง, ความประทุษร้าย, ถีนมิทธะ, อุทธัจจะกุกกุจจะ, และวิจิกิจฉา โดยการนั่งสมาธิและรักษาสติ ให้ผู้ปฏิบัติเข้าถึงสภาวะจิตใจที่บริสุทธิ์และสงบ ซึ่งช่วยในการพัฒนาจิตใจให้มีความกรุณาและเป็นประโยชน์ต่อสัตว์ทั้ง…
การสำรวมใจและการละกิเลส
182
การสำรวมใจและการละกิเลส
โลภอยากได้ ชาติอยู่แล้ว ถ้าไม่ได้รูปนั้นมาสนองอภิชฌา ก็จะรู้สึกโทมนัส คือเป็นทุกข์ ถึงแม้จะได้รูปนั้นมาตามต้องการ ก็อาจรู้สึก พึงพอใจชั่วระยะหนึ่ง แต่ก็จะต้องเกิดความโทมนัสในที่สุด อยู่นั่นเอง เพราะรู
…องกันราคะจากการเข้ามากล้ำกรายจิตใจ เพื่อให้สามารถเสวยสุขแท้จริงได้ วิธีการนี้มีความสำคัญในทางธรรมที่ผู้ปฏิบัติจะต้องใส่ใจ
การสำรวมอินทรียในธรรมวินัย
176
การสำรวมอินทรียในธรรมวินัย
ไม่ถือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เห็นรูปด้วยจักษุแล้ว ไม่ถือ นิมิต ไม่ถืออนุพยัญชนะ เธอย่อมปฏิบัติเพื่อ สํารวมจักขุนทรีย์ (สํารวมตา) ที่เมื่อไม่สำรวม แล้วจะเป็นเหตุให้อกุศลธรรมอันลามก คือ อภิชฌา และโทมนัสคร
…ส ด้วยการสำรวมและปกป้องอินทรียทั้งหลาย เพื่อการมีความสุขที่ปราศจากกิเลส ความสำรวมในอินทรีย์จะช่วยให้ผู้ปฏิบัติบรรลุถึงการคุ้มครองทวารภายในจากการยึดมั่นในนิมิตหรืออารมณ์ที่เกิดขึ้นในจิต.
การคุ้มครองทวารในอินทรีย์
175
การคุ้มครองทวารในอินทรีย์
เมื่อตรัสเรื่อง “ความถึงพร้อมด้วยศีล” จบลงแล้ว พระ สัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสกับพระเจ้าอชาตศัตรู ต่อไปอีกว่า “มหาบพิตร อย่างไร ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้คุ้มครองทวารใน อินทรีย์ทั้งหลาย” ๔. คุ้มครองทวารในอินท
…ภัยและสร้างสมดุลให้แก่ชีวิต การที่จะเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ นั้นถือเป็นสิ่งสำคัญสำหรับภิกษุและผู้ปฏิบัติศาสนธรรม
Understanding Tibetan Medicine and Monastic Discipline
173
Understanding Tibetan Medicine and Monastic Discipline
…ที่ ขวางหรือขัดกับความเป็นพระ ศีลว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสสรุปเรื่องความถึงพร้อมด้วย “ภิกษุใด เป็นผู้ปฏิบัติสมบูรณ์ด้วยศีลทั้ง ๓ อย่าง คือ จุลศีล มัชฌิมศีล และมหาศีลนี้แล้ว ย่อมได้รับอานิสงส์มากมาย ที่สําคัญค…
บทความนี้สำรวจความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับยาสมุนไพรและการแพทย์ทิเบต รวมถึงคำอธิบายเกี่ยวกับ 'ติรัจฉานวิชา' ซึ่งหมายถึงวิชาที่ขัดขวางหรือไม่เข้ากับความเป็นพระ นอกจากนี้ยังพูดถึงความสำคัญของศีลสามประการในชีว
มรรยาทและโคจรในพระพุทธศาสนา
137
มรรยาทและโคจรในพระพุทธศาสนา
๑) ถึงพร้อมด้วยมรรยาทและโคจร มีปรกติเห็นภัยในโทษแม้เพียงเล็กน้อย ๓) สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย ๑) ถึงพร้อมด้วยมรรยาทและโคจรในหัวข้อนี้มีคำศัพท์ ที่ต้องแยกพิจารณาอยู่ ๒ คำ คือ “มรรยาท” กับ “โคจร”
…และการสำรวมในศีล ขณะที่อาจาระที่ไม่ดีคือการล่วงละเมิดทางกายและทางวาจา ผ่านการเข้าใจหลักพระพุทธศาสนา ผู้ปฏิบัติก็จะสามารถสำรวจและพัฒนาความสำรวมในชีวิตได้
สำรวจและเข้าใจปาฏิโมกข์
136
สำรวจและเข้าใจปาฏิโมกข์
๑. สำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์ “สำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์” นี้มีศัพท์บัญญัติใน พระพุทธศาสนาว่า “ปาฏิโมกขสังวรศีล” มีคำศัพท์แยกออกมา พิจารณาได้ ๓ คำ คือ คำที่ ๑ “ปาฏิโมกข์” แปลว่า ยังผู้รักษาให้พ้นทุกข์ คำ
…ารสำรวมระวังตนให้ประพฤติดีงามทางกายและวาจา ผ่านการงดเว้นจากบาปและกระทำแต่สิ่งที่ดีงาม โดยมุ่งหวังให้ผู้ปฏิบัติได้พ้นจากทุกข์ โดยการปฏิบัติสามารถแยกเป็น ๓ หัวข้อที่ทำให้เข้าใจง่าย ในการส่งเสริมกุศลกรรมซึ่งเป็นจุ…
พระพุทธคุณและการแสดงธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
97
พระพุทธคุณและการแสดงธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
To พระธรรม พระตถาคตพระองค์นั้น ทรงทำโลก นี้พร้อมทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ให้แจ้ง ชัดด้วยพระปัญญาอันยิ่งของพระองค์เอง แล้ว ทรงสอนหมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ เทวดา และมนุษย์ ให้รู้ตาม ทรงแสดงธรรมงามใน
…ารปฏิบัติที่เป็นการทำจริงในศีล สมาธิ และปัญญา, รวมถึงการกลับมาถึงมรรคผลนิพพานที่เป็นจุดหมายสูงสุดของผู้ปฏิบัติ แสดงถึงพระพุทธคุณอันประเสริฐที่ประกอบด้วยองค์ต่าง ๆ แต่ละองค์มีคุณค่าต่อการนำไปสู่การตรัสรู้และความ…
การปฏิบัติตามพระธรรมวินัยของพระภิกษุ
87
การปฏิบัติตามพระธรรมวินัยของพระภิกษุ
… เพียงแต่ญาติโยมงดเว้นการบำรุงพระภิกษุที่ปฏิบัติไม่ ถูกต้องตามพระธรรมวินัยเสียเท่านั้น บรรดาพระทุศีลผู้ปฏิบัติ ย่อหย่อนในพระธรรมวินัย หรือสั่งสอนนอกลู่นอกทาง ย่อมจะ ต้องปรับปรุงและพัฒนาตนเองให้ตั้งอยู่ในพระธรรม…
ข้อความนี้กล่าวถึงการประเมินคำเทศน์และการปฏิบัติของพระภิกษุว่ามีความเหมาะสมตามพระธรรมวินัยหรือไม่ หากพระภิกษุไม่ปฏิบัติตาม ธรรมวินัย ก็ควรมีการสละจากไปอย่างสงบเพื่อหลีกเลี่ยงการบำรุงสนับสนุนผู้ไม่ปฏิบ