วิจ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 34 / 141

…กสังคหะ มีเหตุ 5 อย่าง คือ โลภะ ๑ อโลภะ ๑ อโทสะ ๑ อโมหะ ๑ โทสะ ๑ โมหะ ๑ โสมนัส ๑ องค์ฌาน ๓ คือ วิตก วิจาร ปีติ เอกัคคตา โทมนัส ๑ อุเบกขา ๑ ฯ ด องค์มรรค ๑๒ คือ สัมมาทิฏฐิ ๑ สัมมาสังกัปปะ ๑ สัมมา วาจา ๑ สั…

ในหน้า 311 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี ท่านเสนอแนวคิดต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับปาปสังคหะ (อกุศลสังคหะ) ซึ่งมีการกล่าวถึง 5 อย่าง ได้แก่ อาสวะ, โอฆะ, โยคะ, และคันถะ โดยมีรายละเอียดของวัตถุธรรมและแนวคิดต่างๆ รวม

…วิญญาเณสุ ฯ เชื่อมความ ด้วยคำว่า ไม่ได้องค์ฌานฯ ท่านอาจารย์ทำไว้ในใจว่า เอกัคคตาใน จิตที่สัมปยุตด้วยวิจิกิจฉา เป็นเพียงความหยุดอยู่แห่งจิต เพราะเว้น จากอธิโมกข์ ไม่ถึงการเรียกว่ามิจฉาสมาธิ สมาธินทรีย์ แล…

ในบทนี้มีการอธิบายถึงการตรัสของพระผู้มีพระภาคเกี่ยวกับองฌานและปัญจวิญญาณ โดยมีการกล่าวถึงสมาธิและอาการต่างๆ ของจิต นอกจากนี้ยังนำเสนอความแตกต่างระหว่างอเหตุกจิตและจิตปกติ เกี่ยวกับการเกิดของอธิบดีในจิ

…ราะอรรถว่า องค์แห่งบุคคลผู้ตรัสรู้ที่ดี หรือแห่ง ธรรมสามัคคีเป็นเหตุตรัสรู้อันดีฯ สภาพที่ชื่อว่าธรรมวิจัน เพราะ อรรถว่า วิจัย คือไตร่ตรองธรรม ได้แก่วิปัสสนาปัญญาฯ ในบทว่า อุเปกขา นี้ ประสงค์เอาตรัสเอาตัต…

…มีธรรมสามัคคี โดยอาจารย์ได้อธิบายถึงโพชฌงค์ที่มีความสำคัญ โดยเฉพาะสติสัมโพชฌงค์ สภาพที่เรียกว่า ธรรมวิจัน หมายถึง การไตร่ตรองธรรม รวมทั้งการทำความเข้าใจในเวทนาต่างๆ อันเกี่ยวข้องกับสมาธิ คุณสมบัติของวิริ…

…ู่แห่งสงสารทุกข์ อนึ่ง เพราะอรรถว่า ๑. พึ่งเทียบกับ สมโมหวิโนทนี ตอนธาตุวิภงฺคนิทเทสว่า ยถา จ โลกเก วิจิตตา หริตาล มโนสิลาทโย สิลาวยวา ธาตุโยติ วุจจนฺติ เอวเมตาปิ ธาตุโย วิย ธาตุโย ๆ

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับธาตุต่างๆในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่า ธาตุไม่เพียงแค่เป็นสิ่งที่ทรงคุณภาพตามธรรมชาติ แต่ยังเป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องกับสังสารทุกข์ในหลายประการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งภาวะอยู่ร่วมของสัตว์และ

…่านี้ คือ อุทธุมาตกะ อสุภที่ขึ้นพอง ๑ วินีลกะ อสุภที่มีสีเขียวจัด ๑ วิปุพพกะ อสุภที่มีน้ำเหลือไหล ๑ วิจนิททกะ อสุภที่ถูกตัดขาดในท่ามกลาง ๑ วิกขายิตตกะ อสุภที่สัตว์กัด เป็นแผลเหวอะหวะต่าง ๆ ๑ วิกขิตตกะ อส…

เนื้อหาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา มีการอธิบายเกี่ยวกับกสิ 10 ประเภท และซากศพ 10 อย่าง รวมถึงความระลึก 10 อย่างที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าซึ่งประกอบด้วยเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกข

…นอันมากขึ้นได้ในไม่ช้า ต่อมาก็ได้รับตำแหน่งเป็นเศรษฐีใหญ่ ให้สมคาถานิพนธ์ว่า อปุปเกนปิ เมธาว ปากเฏน วิจกฺขโณ อณ์ อคคิ้ว สนธ สมุฏฺฐาเปติ อตฺตานํ บุคคลผู้มีปัญญาคาดเห็นเหตุผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได…

เนื้อหาเกี่ยวกับการพัฒนาจิตใจและการใช้ทรัพย์สินอย่างชาญฉลาด โดยมีการยกตัวอย่างจากประวัติศาสตร์และคำสอนของพระพุทธเจ้า เรื่อง การตั้งตัวในยศศักดิ์จากการทำงานหนักและการประกอบกิจธุระอย่างมีระเบียบ ทั้งยัง

…อมาก็ได้เป็นเศรษฐีใหญ่ ได้ความสรรเสริญใน คาถาประพันธ์ว่า อปปเกนปิ เมธาวี สมุฏฺฐาเปติ อตฺตานํ ปากเฏน วิจกฺขโณ อณ์ อคฺคิว สนฺธวํ บ ความว่า บุคคลผู้มีปัญญา คาดเห็นผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได้ในยศศักดิ…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของวิริยสมบัติหรือความเพียรในการประกอบกิจกรรม โดยอธิบายถึงคุณลักษณะและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นเมื่อมีความเพียรในทางที่ถูกต้อง ความเพียรมีหลายลักษณะและเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้บุคคลสามา

…ยู่เป็นศรีสวัสดิ์แก่พระราชอาณาจักร ทรง ๕. ปัญญูพละ กำลังพระปัญญา ทรงมีพระปรีชาญาณรอบคอบและสามารถทรง วิจารณ์เหตุการณ์ภายในภายนอกอันเป็นไปในสมัยเพื่อได้พระญาณแจ้งเหตุผลประจักษ์ชัด ประกอบพระราโชบาย หรือพระร…

บทความนี้พูดถึงบทบาทและอำนาจของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราช โดยเน้นที่กำลังอำมาตย์และความสำคัญในด้านต่าง ๆ เช่น นิติบัญญัติ บริหาร และตุลาการ รวมถึงการมีอำนาจทางวิชาการและศีลธรรมของพระองค์ ที่ส่ง

…แหน่ง เป็นเศรษฐีใหญ่ ปรากฏในประชุมชน ให้สมกับคาถา นิพนธ์ว่า อปปเกน เมธาวี สมุฏฐาเปติ อตฺตานํ ปากเฏน วิจกขโณ อณ์ อคคิ้ว สนธม บุคคลผู้มีปรีชาฉลาดคาดเห็นเหตุผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได้ในยศศักดิ์ศฤงคา…

บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพย์สินทั้งในระดับบุคคลและชาติ โดยเน้นถึงความสำคัญของการทำงานอย่างมีระเบียบและการปรับตัวให้เข้ากับช่วงเวลาต่างๆ เพื่อสร้างความร่ำรวยและมั่งคั่ง โดยอ้างถึงตัวอ

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวรเถร) อปปเกน เมธาวี สมุฎฐาเปติ อตฺตานํ ปากเฏน วิจกุขโณ อณ์ อคคิ้ว สนธม ២៧២ ។ ความว่า บุคคลผู้มีปัญญา คาดเหตุผลประจักษ์ ย่อมยังตนให้ตั้งขึ้นได้ในยศศัก…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของบุคคลผู้มีปัญญาและการใช้ความเพียรเพื่อสร้างฐานะในชีวิต ขอยกตัวอย่างเรื่องของทีฆาวุกุมารที่มีความสามารถในการสร้างโอกาส จากการทำงานและแสดงออกถึงความภักดี จนได้รับการไว้วางใจจา

…ารภถึงความลำเค็ญของมหาชน เพราะความขัดสนแลภัยพิบัติมาบีฑา อันพระมหากรุณาตักเตือนพระราชหฤทัยทรงพระราช วิจารย์สอดส่องแก้ไขปลดเปลื้องทุกข์ยากลำบากของประชาราษฎร์ พระราช

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการรักษาความสามัคคีระหว่างมิตรและข้าราชการ โดยการตักเตือนกันเมื่อมีการประพฤติผิด รวมถึงการนำเสนอความสำคัญของธรรมในหมู่สงฆ์และการคำนึงถึงความทุกข์ยากของประชาชน การปราบอธรร

…มาะแก่กิจ สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า พร้อมด้วยคณะรัฐบาล แม้คำนี้ก็แสดงว่า ทรงสอดส่องด้วยพระ แล้ว วิจารณญาณเลือกราชเสวกรับราชการ เพื่อเหมาะแก่หน้าที่เพราะปลูกคนให้มีสามารถด้วย พระราชทานพระบรมราชูปภัมถ์…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงแนวทางการทำงานของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และพระพุทธเจ้าในการเลือกพระภิกษุเพื่อการสอนธรรม อ้างถึงการเลือกพระอุรุเว

…ะ ปุ เป็นที่สุด เอาที่สุดธาตุ เป็น ต. สิตฺโต อันเขารดแล้ว, สิจ ธาตุ ในความ รด. วิวิตโต สงัดแล้ว, วิ-วิจ ธาตุ ในความ สงัด ภุตฺโต อันเขากินแล้ว. ภุช ธาตุ ในความ กิน จตฺโต อันเขาสละแล้ว จช ธาตุ ในความ สละ ค…

เอกสารนี้นำเสนอบทเรียนเกี่ยวกับธาตุต่าง ๆ ในภาษาบาลี โดยมีตัวอย่างการใช้งานที่ช่วยให้เข้าใจได้ง่าย เช่น ขุด, ฆ่า, รด, สงัด และอื่นๆ แต่ละธาตุอธิบายถึงความหมายและการประยุกต์ใช้อย่างชัดเจน นอกจากนี้ยังม

…ปสกาย วิย อพฺภงค์ ปรส คุณ นิปเปเสติ นิปุญฺฉติ ยสมา วา คนธชาติ นิสิตวา คนธมคคนา วิย ปรคุเณ นิปุสิตวา วิจุณเณตวา เอสา ลาภมคฺคนา โหติ ตสฺมา นิปเปสิกตา นามาติ วุจฺจตีติ ฯ ลาเภน ลาภ นิชิคสนตานิทเทเส ฯ นิชิคสน…

บทความนี้กล่าวถึงประโยคและความหมายของวิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล โดยเสนอการวิเคราะห์ความหมายของคำและแนวทางที่เกี่ยวข้องกับธรรมะ รวมไปถึงคำอธิบายเกี่ยวกับการใช้ภาษาในบริบทต่างๆ อาทิ โทสาโรปนา อุกเข

…โส จีวร"คุมพวาสิกอมพขาทุกมหาติสฺสตฺเถรวตฺถุ เจตฺถ กเกตพุฒิฯ เอวํ สพฺพถาปิ อเนสนาย จิตฺตมฺปิ อชเนตวา วิจักขโณ อาชีว์ ปริโสเธฮุย สุทธาปพฺพชิโต ยตีติ ฯ ยถา จ วิริเยน อาชีวปาริสุทธิ ตถา ปจจัยสนุนิสิตสีล ปญฺญ…

สีลนิทเทโสนี้มีเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับการใช้ชีวิตตามหลักธรรมในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการบริโภคและการมีสติในการประกอบอาชีพ ผู้ที่มีอาชีพบริสุทธิ์จะต้องมีการพิจารณาเกี่ยวกับการดำเนินชีวิต การใช้ทรัพย์สิน

…า เนกขมเมน กามฉินฺทสฺส อพฺยาปาเทน พยาปาทสฺส อาโลก สญฺญาย ถีนมิทธสฺส อกเขเป็น อุทธัจจสส ธมฺมววฏฐาเนน วิจิกิจฉาย ญาเณน อวิชชาย ปามุชเชน อรติยา ปฐเมน ฌาเนน นิวรณาน ทุติเยน ฌาเนน วิตกวิจาราน ตติเยน ฌาเนน ปีต…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติทางศีลในพุทธศาสนา โดยเน้นการรักษาศีลห้าและการทำจิตให้บริสุทธิ์ จากการศึกษาหลักกุศลและอวิชชา รวมถึงการพัฒนาสมาธิและการมีสติในชีวิตประจำวัน การทำความเข้าใจในธรรมะที่เป็นการหลุด

… อญฺญตรวจเนน สมาทินฺนํ โหติ ฯ เตน ปูน เตจีวริเกน จีวรทุสส์ สภิตวา ยาว อผาสุกภาเวน กาตุ๊ วา น สกโกติ วิจารณกมุม วา น ลภติ สูจิอาที่สุ วา ยงกิญจิ น สมฺปชฺชติ ตาว นิกข์ปิตพพฯ นิกขิตตปัจจยา โทโส นตฺถิ ฯ รชิต…

เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคเป็นปกรณ์ที่สำคัญ ในการอธิบายถึงการปฏิบัติและการเข้าใจในหลักธรรมที่เกี่ยวกับการหลุดพ้นจากกิเลส โดยเน้นถึงคุณสมบัติของการเป็นภิกขุที่เหมาะสม และการรู้จักว่าตนเองเป็นอย่างไรใน

…จ ปสฺสนฺโต ตรุปณณานิ นิจจสัญญ์ ปทติ ตสฺมา หิ พุทธทายชฺชิ ภาวนาภิรตาลย์ วิวิตต์ นาติมญฺเญยฺย รุกขมูล วิจักขโณ ฯ ๑. วิ. มหาวคฺค. ๔/๑๐๖ - ๒. องฺ. จตุกฺก. ๒๑/๓๔ฯ

เนื้อหานี้กล่าวถึงการปฏิบัติในทางพุทธศาสนาเกี่ยวกับการเจริญภาวนาและการมีจิตใจที่สงบในสภาพแวดล้อมต่างๆ กล่าวถึงการใช้ธรรมชาติเป็นสถานที่สำคัญในการปฏิบัติธรรมและข้อแนะนำเกี่ยวกับการเลือกสถานที่เพื่อการม

…โต ปณีโตติฯ เอว หีนมชฺฌิมปณีตวเสน ติวิโธ ฯ ทุติยตฺติเก ฯ ปฐมชฺฌานสมาธิ สทฺธิ์ อุปจารสมาธินา สวิตทุกสวิจาโร ปัญจกนเย ทุติยฌาน สมาธิ อวิตกกวิจารมตฺโต โย หิ วิตกกมาเตเยว อาทีนว ทิสวา วิจาเร อทิสวา เกวล วิตก…

เนื้อหาในบทนี้พรรณนาเกี่ยวกับสมาธิและการฝึกปฏิบัติในรูปแบบต่างๆ โดยมีการอธิบายถึงเอกคคตา สุขสหคโต และความสำคัญของสมาธิในกระบวนการทำฌาน รวมถึงประเภทของสมาธิ เช่น ปฐมชฌาน สมาธิ อุปจารสมาธิ และการพัฒนาสม

…เนหิ ธมมิกาย รกขาย สุรกุขิตปริกขาโร โหติ ฯ ตตฺถ มนุสฺเสสุ เมตตาย ปสาทิตจิตฺเตหิ เตหิ อปริภูโต หุตวา วิจรติฯ สพฺพสตฺเตสุ เมตตาย สพฺพตฺถ อปปฏิหาจาโร โหติ ฯ มรณสฺสติยา ปน อวสส์ มยา

เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมคเคนั้นเสนอแนวทางในการเจริญเมตตาและการทำสมาธิผ่านกลุ่มภิกษุสงฆ์ โดยเฉพาะการเน้นการสร้างความสุขจากการมีจิตใจที่เมตตาต่อกันอย่างแท้จริง การทำสมาธิที่ถูกต้องตามหลักวิปัสสนาจะนำไปส