สห : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 84 / 157

… โลกุตตรภาวนาฯ ตาสุ อิธ โลกุตตรา อธิปเปตา ฯ โลกุตตรานิ หิ สีลาที่นิ จตุพุพิธมเปต ญาณ์ อุปปาเทส เตส์ สหชาตปัจจยาทิตาย เตหิ จ สนฺตานํ วาเสตีติ ๑. ขุ. ป.๓๑/๑๗๔ ฯ ๒. ขุ. ป. ๓๑/๕๑ ฯ

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการศึกษาและการเข้าใจในวิสุทธิมรรคซึ่งเป็นแนวทางในการพัฒนาญาณและปัญญาสำหรับการเข้าถึงนิพพาน โดยเน้นที่การปฏิบัติจริงและการนำคุณธรรมต่างๆ มาใช้ในชีวิตประจำวัน การแสดงถึงสัจธรรมที่น

…ปฏิปสฺสุทฺธิปญฺญา ผล ญาณ โสตาปัตติมคฺคกฺขเณ ทสฺสนภูเจน สมมาทิฏฐิ มิจฉาทิฏฐิยา วุฏฺฐาติ ตทนวตฺตกกิเลเสหิ จ ขนฺเธหิ จ วุฏฐาติ พหิทธา จ สพพนิมิตเตหิ วุฎฐาติ ติปโยคปฏิปัสสัทธฤตา อุปปชชติ สมมาทิฏฐิมคฺคสเสต์ …

บทความนี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับอริยมคคุในวิสุทธิมคฺค ซึ่งสนับสนุนให้เข้าใจถึงวิธีการที่สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาสติปัญญาและลดกิเลส โดยเสนอให้เรียนรู้เกี่ยวกับผลที่เกิดจากการปฏิบัติ อาทิ การบรรลุอริยผลและ

… ปติด ๑๕๗. จตุปัญญาสาย ภิกฺขุน จีวรานิ ทายเกหิ ทินนาน ๑๕๘. สตฺต อิสโย นครา นิกฺขนฺตา ๑๕๔. อมาโจ ฉหิ สหาเยหิ อุยยาน คโต ๑๖๐. ทวินน์ กุฎีน อนุตร มหนฺโต สโร ๑๖๑. เตวีสติยา กุมาราน อาจริโย คาม ปวิฏโฐ ๑๖๒. ภ…

เอกศัพท์ในภาษาไทยเป็นสังขยา และพหุศัพท์ซึ่งมีทั้งเอกวจนะและพหุวจนะ ตัวอย่างการใช้แสดงถึงความแตกต่างในการจัดกลุ่มศัพท์และการใช้งานในประโยคที่แตกต่างกัน ผู้เรียนควรทำความเข้าใจกับหลักการนี้เพื่อการสื่อส

ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 12 ๒๑๒. ปุตโต เต วย์ ปตฺโต ๒๑๓. อิท ปณฺณ์ มม สหาเยน ตุยห์ เปสต ๒๑๔. อิมสฺม มธุมหิ มาขิกา ปติตา ๒๑๕. มย์ อิมินา ปุรเสน รญฺโญ อุยยาน คตา ประโยคเหล่าน…

ในเนื้อหานี้ได้มีการนำเสนอคำสอนของพระผู้มีพระภาคที่แผ่ไปในโลกและการปรินิพพานของพระองค์ พร้อมบทสนทนาที่สื่อถึงการบวชและการเดินทางของบุคคลในเรื่องราวต่างๆ รวมถึงการอ้างถึงดอกไม้และธรรมที่แสดงโดยพระศาสดา

…๔๘๖. "การสม ภนฺเต คุเณ โส สตฺถารา ปสฏโฐ ติ "สพฺพปฐมสาวกภาเว อาวุโส" ติ ๔๘๗. "โก ปน ภนฺเต ธมฺโม ตสฺส สหายเกหิ เกเรหิ อธิคโต' ติ "อรหัตต์ อาวุโส" ติ ๔๘๘. " ปน โส ภนฺเต ภควโต ปรินิพพานกาลโต ปุเร ปรินิพฺพาย…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความรู้ในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะเกี่ยวกับพราหมณ์และการบรรลุธรรมของพระอรหันต์ ว่าได้มีการจารึกถึงธรรมที่พระพุทธเจ้ากล่าวไว้ในสมัยต่างๆ มีการเรียนรู้และการเทศน์เกี่ยวกับการเข้าถึงธรรมที่

…ัลลานเถโร มหิทธิกภาเว' ติ ๕๐๒. "กี เต อญฺญมญฺญสฺส ภาคโร โหนติ ภนฺฌต" ติ. "นาวุโส, เต ปน อญฺญมญฺญสฺส สหายกา' ติ. ๕๐๓. "การสุม ภนฺเต กุเล สารีปุตฺตตฺเถโร ชาโต, โก ตสฺส ปิตา, กา จ มาตา" ติ. "วงดนตพราหมณกุเ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงเหตุการณ์ในสมัยพระพุทธเจ้าที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสเรียกภิกษุและสามเณรเพื่อแจกแจงเกี่ยวกับสิกขาบทที่ต้องศึกษา ในขณะเดียวกันยังมีการระบุถึงบุคคลสำคัญอย่างสารีปุตตะและโมคคลาน โดยมีการสนท

…งมาเรื่องที่เกี่ยวกับบทนั้นทีหลัง มหาฎีกาท่านแก้เห็นได้ว่า บทตั้งกับคำไขอยู่ในประโยคเดียวกัน ดังนี้ สหสา กิริยาปี ทวาติ วุจจติ ตโต วิเสสนตถ์ ทวตถ์ กีฬานิมิตฺตนฺติ วุตต์ โหติ อาห แปลว่า แม้กิริยาลุกลน ก็…

เนื้อหานี้พูดถึงการอธิบายและแปลวลีในวิสุทธิมรรค โดยเฉพาะการมุ่งหมายของการกระทำทั้งในแง่ของโทสะ ราคา และโมหะ เมื่อลงรายละเอียดแต่ละบท จะเห็นว่าทั้งสองบทที่เกี่ยวกับความมุ่งมั่นของบุคคลในแต่ละด้านได้อธิ

…ธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 180 เพราะการอยู่เว้น รุกขมูลกังคะ โสสานิกังคะ นี้ ภิกษุณีรักษายาก สหายย่อมไม่ควรแก่ภิกษุณี ก็แลในที่เช่นนั้น หญิงสหายที่มีฉันทะเสมอ กันหาได้ยาก หากหาได้เล่า ก็ไม่พ้นจาก…

บทความนี้พูดถึงธุดงค์สำหรับภิกษุณีและความสำคัญในการปฏิบัติทางธรรมเพื่อประโยชน์ต่างๆ ธุดงค์ถูกจำแนกออกเป็นหลายประเภท และความเหมาะสมในการบริโภคสำหรับภิกษุณีได้รับการพูดถึง โดยมีการอธิบายถึงความสำคัญของธ

…เอโส-ธมฺโม เป็น เอสธมฺโม. ถ้าสระ อ อยู่หน้า พยัญชนะอยู่หลัง ลบ อ เสียแล้วลง โอ อาคม ได้บ้าง เช่น ปร=สหสฺสํ เป็น ปโรสหสฺส์, สรท-สต์ เป็น สรโทสต์ วิกาโร มี ๒ คือ วิการในเบื้องต้น ๑ วิการในเบื้องปลาย ๑. วิ…

บทความนี้อธิบายวิธีการแปลงพยัญชนะและสระในบาลี โดยมีตัวอย่างการแปลงต่างๆ เช่น การแปลง อิ หรือ เอ เป็น ย การแปลง อุ หรือ โอ เป็น ว โดยใช้ตัวอย่างในบทบาลีเพื่อให้เข้าใจได้ง่าย รวมไปถึงการลบพยัญชนะซ้อนกัน

…้าที่ 4 สัมปยุตด้วยปีติ) และนิปปีติกสมาธิ (สมาธิไม่สัมปยุตด้วยปีติ ) และโดยบังคับแห่งสมาธิที่เป็นสุขสหคตะ (สหรคตด้วยสุข ) และ เป็น อุเบกขาสหคตะ (สหรคตด้วยอุเบกขา) เป็น ๓ โดยจัดเป็นอย่างทราม อย่างกลาง อย…

เนื้อหาในบทนี้สำรวจถึงประเภทของสมาธิในวิสุทธิมรรค แบ่งออกเป็นหลายรูปแบบ เช่น สมาธิที่สัมปยุตด้วยปีติและนิปปีติกสมาธิ นอกจากนี้ ยังจำแนกสมาธิตามประสบการณ์และความรู้ โดยให้ความสำคัญกับการปฏิบัติเพื่อการ

…าน ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 7 และจตุตถฌานในจตุกนัยและปัญจกนัยนั้นแล จัดเป็นสุขสหคตสมาธิ (สมาธิประกอบพร้อมกับสุข ) เอกัคคตาในฌาน สุดท้าย (ทั้ง ๒ นัย) จัดเป็นอุเปกขาสหคตสมาธิ (สมาธิป…

เอกัคคตาในตติยฌานและจตุตถฌาน แสดงถึงสมาธิที่ประกอบด้วยสุขและอุเบกขา แบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ ตามคุณภาพ รวมทั้งการบำเพ็ญสมาธิจากปฐมสมันนาหารจนถึงอุปจารแห่งฌาน โดยมีสมาธิแบบต่างๆ เช่น ปริตตสมาธิ, มหัคคตสม

… (จน) เป็นพระเถระแล้วคิดว่า " " ที่นี่ เป็นที่เหมาะสมแก่การจะเร้นอยู่ มาเราจะบอกความนั้นแก่ภิกษุผู้ สหายด้วยเถิด" แล้วออกจากชนบทนั้น (เดินทางไป) จนย่างเข้าสู่ ถูปาราม พระเถระผู้ร่วมพรรษาเห็นท่านกำลังเดิ…

บทความนี้เล่าถึงประสบการณ์ของภิกษุที่ใช้ชีวิตในอาวาส โดยเริ่มจากการเดินทางไปบวชที่วัดถูปาราม มีการนำเสนอถึงความสำคัญของอาวาส และการผูกพันของภิกษุในวัดนั้น รวมถึงนิทานเกี่ยวกับกุลบุตรสองคนที่บวชและประส

…ว้เป็น ก็ยันอยู่ว่า มนุสฺเสสุ เมตตาย มนุสเส น่าจะเป็น มนุสฺเสสุ ปาฐะต่อไปก่อนที่จะแสดงผล ๒. ปาฐะว่า สหวาสน์ มุทุจิตฺตต์ ชเนติ แปลโดยพยัญชนะว่ายังความที่ภิกษุทั้งหลาย ผู้อยู่ด้วยกัน เป็นผู้มีจิตอ่อนโยน (…

เนื้อหาเกี่ยวกับกรรมฐาน ๒ อย่าง คือ สัพพัตถกกัมมฐาน และปาริหาริยกรรมฐาน โดยเน้นที่การเจริญเมตตาในหมู่ภิกษุและคนทั่วไป การสร้างสันติสุขระหว่างกันด้วยเมตตา และความสำคัญของการมีจิตอ่อนโยนในหมู่สังคม.

…เป็นเจ้าของประโยค แต่นามนามนั้นอาจกลับเป็นคุณหรือกิริยาก็ได้ ในเมื่อนำไปประกอบ กับปัจจัยบางตัว เช่น สหายตา ความเป็นแห่งบุคคลผู้เป็นสหาย ปุตติยติ ประพฤติเป็นเพียงดังบุตร เป็นต้น ก็แลพึงสังเกตนามศัพท์ที่ …

บทความนี้ได้อธิบายถึงบทบาทสำคัญของนามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยเน้นว่าการมีนามและคุณนามสามารถทำให้รู้ถึงลักษณะและคุณสมบัติได้ นอกจากนี้ยังพูดถึงการใช้สัพพนามเพื่อแทนชื่อนามที่ได้กล่าวถึง ซึ่งช่วยในกา

…นี้ท่านกำหนดว่า ร้อยเดียว พันเดียว จึงนิยมเป็นเอกวจนะ และไม่ต้องใช้เอกศัพท์ลงข้างหน้า เช่นคำว่า สติ สหสฺสํ เป็นต้น เพราะมีจำนวนเดียวอย่างนี้ จึง จัดเป็นเอกวจนะ จะหมายความเป็น สองร้อย สองพัน เป็นต้นไม่ได…

บทนี้กล่าวถึงการอธิบายบาลีทางไวยากรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการจำแนกนามและอัพยยศัพท์ โดยเฉพาะการกำหนดวจนะของสังขยา ซึ่งระบุว่า ตั้งแต่ ทวิ ถึง อฏฐารส เป็นพหุวจนะ และจาก เอกูนวีสติ ถึง อฏธนวุฒิ เป็นเอกวจนะ มี

…ฏฐีวิภัตติพหุวจนะ เรียงไว้ข้างหน้า สังขยานามนามนั้น ดังนี้ ภิกขุน สติ ร้อยแห่งภิกษุทั้งหลาย ภิกฺขุน สหสฺสํ พันแห่งภิกษุทั้งหลาย ซึ่งตรงกับภาษาของเราว่า ภิกษุร้อยรูป ภิกษุพันรูป. สังขยาที่ท่านจัดเป็นสัพพ…

ข้อความนี้อธิบายเกี่ยวกับการใช้และลักษณะของสัปพนามและนามในบาลี โดยเฉพาะเมื่อจำแนกประเภทจากสังขยาที่ถูกจัดเป็นสัพพนามหรือคุณนาม รวมถึงตัวอย่างการใช้งานและการเรียงลำดับโดยใช้ฉัฏฐีวิภัตติพหุวจนะ เพื่อให้

…. อุภ ก็แปลว่า ๒ เหมือนอย่าง ทวิ แต่ใช้นับจำนวนนามนาม อย่างเดียว ไม่ได้ใช้เข้ากันสังขยานาม เช่น สติ สหสฺสํ เป็นต้น ทั้งมีแบบแจกโดยเฉพาะเหมือนกันทั้ง ๓ ลิงค์ ๓ ๓ ติ แจกวิภัตติได้ตามแบบของตนเอง ใช้ต่อสังข…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการศึกษาบาลีไวยากรณ์ โดยเน้นที่นามและอัพยยศัพท์อย่างละเอียด มีการอธิบายการใช้ศัพท์ต่าง ๆ และการแปลงไปใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การเข้ากับสังขยานามญาติ โดยมีการยกตัวอย่างประกอบด้วย เ

…ลย เพราะสังขยาจำนวน เต็มล้วน ๆ ที่ไม่มีสังขยาคุณต่ออยู่ข้างหน้าแล้ว เป็นเอกวจนะอย่าง เดียว เช่น สติ สหสฺสํ เป็นต้น ดังที่ได้แสดงมาแล้ว ๆ สังขยาที่เหลือจากจำนวนเต็ม สังขยาที่เหลือจากจำนวนนั้น หมายความว่า…

ในบทนี้อธิบายเกี่ยวกับสังขยาจำนวนในภาษาบาลี วิธีการนับจำนวนร้อย โดยเริ่มจากการคูณจำนวน ๑๐ เพื่อให้ได้จำนวนเต็ม เช่น ๑๐๕๑๐ เพื่อให้ได้ ๑๐๐ จากนั้นนำมาคูณอีกครั้งเพื่อให้ได้ 1,000 การใช้คำว่า ๑๐ และ ๑,๐

…วลบศัพท์เสียบ้าง ตามวิธีย่อสมาส เช่น ๒,๕๘๓ ปี ปรากฏว่า ตุยาสีติสํวจฺฉรุตฺตรจตุ สตาธิกานิ เทว สํวจฺฉรสหสสานิ เมื่อแยกออกให้เป็นศัพท์ ๆ เพื่อ เห็นง่าย ก็เป็น ตุยาสีติยา ส่วนเรหิ อุตตรานิ จตูหิ สวจฉราน สเห…

เนื้อหานี้อธิบายวิธีการต่อจำนวณเศษที่เหลือจากจำนวนเต็มในบาลี โดยใช้คำว่า อุตฺตร และ อธิก เพื่อแบ่งแยกระหว่างสังขยาคุณและสังขยานาม การใช้วิภัตติและการปรับเปลี่ยนรูปเป็นสิ่งที่สำคัญในการสร้างความถูกต้อง

…็น อาเมน ทุติย์ สติ-ทิยฑฒิสต์ ร้อยที่ ๒ ทั้งกึ่ง (หนึ่งร้อย กับ ครึ่ง คือ ๑๕๐), ๒,๕๐๐ อฑฺเฒน จตุตถ์ สหสฺสํ อฑฺฒฑฺฒสหสฺสํ พันที่ 4 ทั้งกึ่ง (สามพันกับ ครึ่ง คือ ๓,๕๐๐) หรือจะเป็น อฑฺฒจตุตถาสหสฺสํ ก็ได้, …

เนื้อหานี้เสนอการอธิบายถึงบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะเกี่ยวกับนามและอัพยยศัพท์ พร้อมทั้งการใช้เลขที่ประเมินสำหรับเอกวจนะและพหุวจนะ โดยยกตัวอย่างให้เข้าใจง่าย เช่น สังขยาที่มีจำนวนที่สุดและการใช้คำว่า อฑฺฒ ใ