หน้าหนังสือทั้งหมด

ความสัมพันธ์ระหว่างพระพุทธศาสนากับวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับเอกภพ
91
ความสัมพันธ์ระหว่างพระพุทธศาสนากับวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับเอกภพ
…่า ภาวนามยปัญญา 4.5 กิเลส กรรม วิบาก นำไปสู่ภพภูมิ เราได้ศึกษามาแล้วว่า ตราบใดที่กิเลสยังมีอยู่ สรรพสัตว์ทั้งหลายถูกกิเลสบังคับให้ ทำกรรม กรรมทำให้ต้องไปเสวยวิบากในภพภูมิ ในภวสูตร พระอานนท์ได้เข้าไปถาม พระ…
เอกภพในทางพระพุทธศาสนาเรียกว่าโลกธาตุ โดยมีการสำรวจและคาดการณ์ถึงจักรวาลหลายล้านจักรวาล การเชื่อมโยงระหว่างความรู้ในพระพุทธศาสนาและวิทยาศาสตร์เป็นสิ่งที่น่าสนใจ ความรู้นี้แสดงให้เห็นถึงการเข้าใจที่ถูก
การพิจารณาความไม่เที่ยงของสังขาร
93
การพิจารณาความไม่เที่ยงของสังขาร
…่อนไม้ที่บุคคลโยนขึ้นบนอากาศ บางคราวก็ตกลงทางโคน บางคราวก็ตกลงทางขวาง บางคราวก็ตกลงทางปลาย แม้ฉันใด สัตว์ทั้งหลายผู้มีอวิชชาเป็นที่กางกั้น มีตัณหาเป็นเครื่องประกอบไว้ ท่องเที่ยวไปมาอยู่ ก็ฉันนั้นแล บางคราว…
เนื้อหานี้นำเสนอความไม่เที่ยงของสังขารที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงสอนเพื่อให้มนุษย์เห็นถึงความลำบากจากการเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏ โดยเน้นถึงการหลุดพ้นจากกิเลสและการปฏิบัติในการใช้ชีวิตให้มีสติไม่ปร
ขันธ์ 5: ความหมายและธรรมชาติ
98
ขันธ์ 5: ความหมายและธรรมชาติ
…ันธ์ 5 จึงหมายถึง กองแห่งรูปธรรมและนามธรรม 5 หมวด ที่ประชุมกันเข้าเป็น หน่วยรวม ซึ่งบัญญัติเรียกว่า สัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขา สิ่งที่แยกกันไว้เป็นกลุ่มเป็นกอง หรือ เป็นพวกๆ จำนวน 5 อย่างนั้น คือ รูป เวทนา …
…ี่ช่วยให้เข้าใจความหมายและธรรมชาติของขันธ์ 5 ว่าเป็นกลุ่มกองแห่งรูปและนามที่ประกอบกันเป็นหน่วยเดียว สัตว์ทุกชนิดไม่ว่าจะเป็นมนุษย์หรือเทวดา ล้วนประกอบด้วยขันธ์ 5 โดยมีทั้งรูปและนามเป็นองค์ประกอบหลักที่นักศ…
การพูดและขันธ์ 5
106
การพูดและขันธ์ 5
การพูด ขันธ์ที่มีอุปาทานเข้าครอบงำจิตใจนี้ ทำให้กลายเป็นตัวเป็นตน เป็นสัตว์ เป็นบุคคล เป็นเรา เป็นเขาขึ้นมา ทำให้เกิดความเข้าใจว่า ความเป็นอยู่ต่าง ๆ ที่ปรากฏแก่ตน เช่น การทำ …
…ิบายว่าขันธ์ 5 เป็นภาระหนักที่ก่อให้เกิดทุกข์ และเปิดเผยวิธีการปล่อยวาง ขันธ์ 5 ของมนุษย์ เทวดา หรือสัตว์เดรัจฉาน เพื่อสู่การหลุดพ้น จนถึงนิพพาน.
นิพพานและขันธ์ 5
114
นิพพานและขันธ์ 5
…ูปพรหม เหล่านี้อยู่ในพวกมีขันธ์ 5 กล่าวคือ มนุษย์ เทวดา รูปพรหม อรูปพรหม เหล่านี้อยู่ในพวกมีขันธ์ 5 สัตว์ดิรัจฉาน สัตว์นรกก็พวกมีขันธ์ 5 พวกมืดทั้งนั้น ยิ่งในโลกันต์นรก เรียกว่า มืดใหญ่ทีเดียว” 1 วัดปากน้ำ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของขันธ์ 5 ในการทำให้ผู้คนยังคงหลงติดอยู่ในโลก ไม่สามารถเข้าถึงนิพพานได้ เน้นว่า อวิชชาทำให้ไม่รู้ถูกไม่รู้ผิด และอุปาทานในขันธ์ 5 เป็นอุปสรรคที่ทำให้ไม่เห็นความจริงของนิพพาน
การศึกษาความรู้เรื่องขันธ์ 5
119
การศึกษาความรู้เรื่องขันธ์ 5
…งตัวเองได้ ไม่กระทำความชั่ว จึง กระทำแต่ความดี ธาตุในตัวจะสะอาดขึ้นทุกๆ วัน เทวดา พระอินทร์ พระพรหม สัตว์นรก ต่าง ก็มีขันธ์เช่นเดียวกัน แต่มีความหยาบละเอียดต่างกัน การมาเกิดก็เพื่อกลั่นขันธ์ 5 ของตนเอง ให้…
…รศึกษาในพระพุทธศาสนาเช่นนี้จะนำไปสู่ความรู้ที่ลึกซึ้งและแตกต่างกันระหว่างเทวดา พระอินทร์ พระพรหม และสัตว์นรก โดยสามารถนำคำสอนเพื่อการปฏิบัติให้เกิดผลที่สูงสุดได้ เมื่อศึกษาครบทั้งปริยัติ ปฏิบัติ และปฏิเวธ …
อายตนะและวิถีจิต
126
อายตนะและวิถีจิต
…หรือถิ่นเกิดของโคทั้งหลาย อารมณ์ต้องแอบอิงอายตนะจึงจะ เกิดขึ้นได้ อายตนะภายในเหล่านี้ เกิดขึ้นอยู่ในสัตว์ทั่วไป ไม่เลือกชั้นสูง ต่ำ สัตว์เล็ก ใหญ่ คือ ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์ เทวดา สัตว์เดรัจฉาน ก็ต้องมี ตา จมู…
…ารเป็นสถานที่เกิดและประชุมของอารมณ์ซึ่งมีความสำคัญในความเข้าใจของพุทธศาสนา เพราะไม่ว่าเป็นมนุษย์หรือสัตว์ อายตนะเหล่านี้ก็มีความสำคัญในการรับรู้และเกิดอารมณ์ต่างๆ ภายในจิตใจอายตนะยังถูกเปรียบเทียบกับสิ่งต่…
การสำรวจอายตนะ 12 ในพระอภิธรรมปิฎก
127
การสำรวจอายตนะ 12 ในพระอภิธรรมปิฎก
…ิณ วิถีจิตก็เช่นเดียวกันเมื่ออายตนะกระทบกันขึ้น วิถีจิตจึงเกิด 3. อายตนะภายในเหล่านี้ เกิดขึ้นอยู่ในสัตว์ทั่วไป ไม่เลือกชั้นสูง ต่ำ สัตว์เล็ก สัตว์ใหญ่ คือไม่ว่าจะเป็นมนุษย์ เทวดา สัตว์เดรัจฉาน ก็ต้องมี ตา…
…้งภายในและภายนอกมีทั้งหมด 12 ประการ รวมถึงจักขายตนะ, โสตายตนะ และรูปายตนะซึ่งเป็นการกำหนดการรับรู้ในสัตว์ทุกชนิด บทความนำเสนอความสำคัญและการเชื่อมโยงระหว่างอายตนะและวิถีจิต ว่าอายตนะเป็นสิ่งที่จำเป็นสำหรับ…
อายตนะและความรู้แจ้งในพระพุทธศาสนา
130
อายตนะและความรู้แจ้งในพระพุทธศาสนา
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสว่า “รูปของสัตว์ทั้งหลายย่อมทรุดโทรม” มีคำอธิบายใน อรรถกถาว่า เมื่อคนเราผ่านชีวิต อายุที่เพิ่มขึ้นย่อมนำมาสู่ความเสื…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงความเสื่อมโทรมของร่างกายตามอายุที่เพิ่มขึ้น และอธิบายถึงอายตนะ ในที่นี้หมายถึงการสัมผัสและการรับรู้ซึ่งเกิดจากการติดต่อกับสิ่งภายนอก มีการจำแนกอายตนะ 6 ประการ ได้แก่ รูป เสีย
ธาตุในวิปัสสนาภูมิ
142
ธาตุในวิปัสสนาภูมิ
…ง สิ่งที่ทรงสภาวะของตนอยู่เอง คือ มีอยู่โดยธรรมดา เป็นไปตามเหตุปัจจัย ไม่มีผู้สร้าง ไม่มีอัตตา มิใช่สัตว์ มิใช่ชีวะ ธาตุ” แปลว่า วัตถุเดิม สิ่งที่เราเห็นอยู่ทั่วไป ทางศาสนาเรียกว่าสังขาร เพราะมี หลายอย่างม…
…่งมีชีวิตทุกชนิด โดยไม่เปลี่ยนแปลงมาโดยตลอด ธาตุเป็นธรรมชาติที่ทรงไว้ซึ่งสภาพของตนเองไม่ใช่บุคคลหรือสัตว์
ธาตุ 18 และวิญญาณในสรรพสิ่งที่มีชีวิต
154
ธาตุ 18 และวิญญาณในสรรพสิ่งที่มีชีวิต
…น ๆ นอกเหนือจากนี้ไม่มี สภาพความเป็นอยู่ของธาตุ 18 เหล่านี้กล่าวได้ว่าเป็น “นิสสัตตะ” คือ ไม่ใช่เป็นสัตว์ เป็นบุคคล ความเป็นไปทั้งมวลในสิ่งที่มีชีวิต จึงเป็นเพียงการประชุมพร้อมกันของธาตุทั้ง 18 สภาพของตนมี…
เนื้อหานี้ชี้ให้เห็นถึงความหมายของวิญญาณว่าเป็นความรู้แจ้งในอารมณ์ ซึ่งเกิดจากการกระทบกับอายตนะทั้งภายนอกและภายใน หนุนสำรวจธาตุ 18 ที่รวมการรู้ต่างๆ ที่เกิดจากตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ความเป็นไปของชี
ความทุกข์ในธัมมจักกัปปวัตนสูตร
189
ความทุกข์ในธัมมจักกัปปวัตนสูตร
…ิทุกข์ คือ ความเกิดเป็นทุกข์ เหตุที่ว่าความเกิดเป็นทุกข์นั้น เราพอมองเห็นได้ ด้วยการพิจารณาว่าสำหรับสัตว์ผู้เกิดในครรภ์ (ชลาพุชะ) ทุกข์นี้เกิดขึ้นตั้งแต่สัตว์นอนอยู่ในครรภ์ มารดา ต้องขดตัวอยู่ภายในช่องแคบๆ…
ในธัมมจักกัปปวัตนสูตร พระพุทธองค์ได้แสดงความทุกข์ไว้ 11 หัวข้อ ได้แก่ ชาติทุกข์ ซึ่งเป็นความเจ็บปวดที่เริ่มต้นจากการเกิดรวมถึงความเจ็บปวดในครรภ์ของมารดา ชราทุกข์ ซึ่งหมายถึงความเจ็บปวดจากการแก่ตัวและก
ตัณหา 3 ตามทัศนะของพระมงคลเทพมุนี
193
ตัณหา 3 ตามทัศนะของพระมงคลเทพมุนี
…่เองเป็นเหตุให้เกิดกามตัณหานี่เอง อ้อน อายตนะของ กามตัณหาทั้งนั้น ในอบายภูมิทั้ง 4 เปรต นรก อสุรกาย สัตว์ดิรัจฉาน เหล่านี้ มนุษย์ สวรรค์ 6 ชั้น นี่กามตัณหาทั้งนั้น อ้ายกามนี่เองเป็นตัวสำคัญ เป็นเหตุ อ้ายนี…
พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ได้อธิบายตัณหา 3 ประการ คือ กามตัณหา, ภวตัณหา, และ วิภวตัณหา โดยกามตัณหาหมายถึง ความอยากได้ในรูป รส กลิ่นเสียงสัมผัสเช่นในกามภพที่นำไปสู่การเกิดในรอบของการต่อสู้เพื่อความต้
การดำเนินชีวิตด้วยสัมมาทิฏฐิ
198
การดำเนินชีวิตด้วยสัมมาทิฏฐิ
…ะโยชน์ 4. สัมมากัมมันตะ หมายถึง การกระทำชอบ มีองค์ประกอบดังนี้ 4.1 เว้นจากการเบียดเบียนชีวิตผู้อื่น สัตว์อื่น ซึ่งรวมเรียกว่า เว้นปาณาติบาต มีเมตตากรุณาต่อสัตว์ทั้งหลาย 4.2 เว้นจากการเบียดเบียนทรัพย์สินของ…
บทเรียนนี้สอนให้เข้าใจถึงการดำริชอบใน 3 ลักษณะคือ การปลีกตัวจากอารมณ์ยั่วยวน การไม่พยาบาท และการไม่เบียดเบียน รวมถึงการพูดที่ถูกต้องและการกระทำที่ชอบ โดยเจาะลึกในหลักการทำงานและการสร้างสัมมาชีพและความ
อวิชชาและการทำดี-ชั่วในพระพุทธศาสนา
220
อวิชชาและการทำดี-ชั่วในพระพุทธศาสนา
…ชั่ว ทั้ง ทางกาย วาจา และใจ อวิชชาเป็นปัจจัยแก่การทำชั่วหรือบาปอันส่งผลให้เกิดความทุกข์ และยังผลให้ สัตว์ไปเกิดในอบายภูมิเป็นสิ่งที่เข้าใจได้โดยธรรมดา ส่วนอวิชชาเป็นปัจจัยให้เกิดการทำดีหรือ บุญซึ่งเป็นวัฏค…
อวิชชาหรือความไม่รู้เป็นปัจจัยที่ทำให้คนทำชั่ว โดยเริ่มจากความชั่วทางใจซึ่งส่งผลให้เกิดการทำผิดทางกายและวาจา ความชั่วทำให้เกิดความทุกข์และส่งผลไปสู่อบายภูมิ ขณะเดียวกัน อวิชชาก็สามารถเป็นปัจจัยให้เกิด
สังขารและปฏิสนธิวิญญาณ
221
สังขารและปฏิสนธิวิญญาณ
…สิเกิด เป็นฆนะ จากฆนะเกิดเป็น 5 ปุ่ม (ปัญจสาขา) ต่อจากนั้น มีผมขนและเล็บ (เป็นต้น) เกิดขึ้น มารดาของสัตว์ในครรภ์ บริโภคข้าวน้ำโภชนาหารอย่างใด สัตว์ผู้อยู่ในครรภ์มารดานั้น ก็ยัง อัตภาพให้เป็นไปด้วยอาหารอย่า…
บทความนี้จัดการกับความหมายของสังขารในฐานะที่เป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดปฏิสนธิวิญญาณ โดยพระพุทธองค์ได้ชี้ให้เห็นว่าบุญและบาปที่เราทำจะปรากฏเป็นอารมณ์เมื่อใกล้ถึงช่วงเวลาตาย สังขารจะเป็นตัวผลักดันให้จิตเคลื
กรรมภพและชาติ: ปัจจัยแห่งการเกิดและการตาย
224
กรรมภพและชาติ: ปัจจัยแห่งการเกิดและการตาย
…้ากรรมดีก็ทำให้ ไปเกิดในสุคติ กรรมชั่วก็ทำให้ชั่วให้ไปเกิดในทุคติ จึงเห็นได้จากความแตกต่างกันของสรรพสัตว์ เช่น คนเราเกิดมา แม้จะมีบิดามารดาเดียวกัน อยู่ในสถานที่เดียวกัน มีความเป็นอยู่เสมอกัน แต่มี ความแตก…
เนื้อหาเกี่ยวกับกรรมภพเป็นปัจจัยให้เกิดชาติ โดยทำให้ประชาชนเข้าใจว่ากรรมเปรียบเหมือนไร่นาที่ทำให้พืชงอกงาม ถ้ากรรมดีผลจะนำไปสู่วิถีที่ดี ในขณะที่กรรมชั่วจะนำไปสู่สิ่งไม่ดี ชีวิตที่แตกต่างกันของมนุษย์น
การศึกษาเกี่ยวกับวิญญาณธาตุและขันธ์ 5
239
การศึกษาเกี่ยวกับวิญญาณธาตุและขันธ์ 5
…ของดวงรู้เท่านั้นเอง เห็น จำ คิด รู้ นี้เอง ที่ขยายส่วนออกมาอีกเป็น กาย ใจ จิต วิญญาณ ของมนุษย์หรือ สัตว์ทั้งหลาย 11.1.3 ขันธ์ 5 ส่วนหยาบ รูป คือ สิ่งที่มองเห็นได้ และสัมผัสได้ เป็นส่วนของร่างกายนี้ ประกอบ…
เอกสารนี้กล่าวถึงความแตกต่างระหว่างวิญญาณธาตุและวิญญาณขันธ์ โดยวิญญาณธาตุคือส่วนที่ประกอบด้วยความสามารถในการเห็น จำ คิด และรู้ ขณะที่วิญญาณขันธ์เป็นเพียงผลผลิตของการรับรู้เท่านั้น ขันธ์ 5 ประกอบด้วย ร
ธรรมะและการบำเพ็ญบารมี
57
ธรรมะและการบำเพ็ญบารมี
ธรรมะ ประชา ป แนวคิด การบำเพ็ญบารมี (5) ៥៦ มีความเมตตาต่อบุคคลนั้น พระโพธิสัตว์ได้ใคร่ครวญยิ่งๆ ขึ้นไปว่า “ธรรมที่กระทำ ให้เป็นพระพุทธเจ้ายังมีอยู่อีกไม่มีเพียงเท่านี้ ดูก่อนสุเมธ…
บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดการบำเพ็ญบารมี โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่การฝึกฝนเมตตาต่อผู้อื่น และการพัฒนาอุเบกขาบารมีที่เป็นสิ่งสำคัญในการดำรงชีวิตเพื่อเข้าถึงธรรมะและเป็นพระพุทธเจ้า บารมีทั้ง 10 ประการจะต้องถูก
ธรรมะเพื่อประช
116
ธรรมะเพื่อประช
…พื่อประช เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๕ (สั ต ต ส ต ก มหาทาน) ๑๑๕ ความเมตตาปรารถนาดีต่อเพื่อนร่วมโลก และสรรพ สัตว์ทั้งหลาย ด้วยความบริสุทธิ์ใจนั้น เป็นสิ่งที่มวลมนุษยชาติ ควรมีไว้เป็นคุณธรรมประจำใจ โลกใบนี้คือบ้านห…
ความเมตตาเป็นคุณธรรมที่สำคัญสำหรับมนุษยชาติ ความปรารถนาดีต่อเพื่อนร่วมโลกและสรรพสัตว์คือสิ่งที่ทุกคนควรมีอยู่ ความร่วมมือและความกรุณาจะนำไปสู่การหลุดพ้นจากทุกข์และเข้าถึงความสุขอมตะ เช่…