หน้าหนังสือทั้งหมด

วิญญาณัญจายตนฌานและอากิญจัญญายตนฌาน
104
วิญญาณัญจายตนฌานและอากิญจัญญายตนฌาน
3.3.2 วิญญาณัญจายตนฌาน อากาสานัญจายตนฌานลาภีบุคคล ผู้มีวสีภาวะทั้ง 5 ในอากาสานัญจายตนฌาน จึงจะสามารถเจริญสมถภาวนาเพื่อให้ถึงวิญญาณัญจายตนฌานได้ คล่องแคล่วเป็นอย่างดีแล้ว ในการเจริญให้ถึง วิญญาณัญจายตน
วิญญาณัญจายตนฌานเป็นขั้นสูงในการเจริญสมถภาวนา โดยบุคคลที่มีวสีภาวะทั้ง 5 จะสามารถพัฒนาไปสู่สถานะนี้ได้ หลังจากนั้น การเจริญอากิญจัญญายตนฌานจะต้องอาศัยวิญญาณัญจายตนฌานเพื่อนำไปสู่ความชำนาญในอารมณ์ที่ไม
หน้า2
112
บทที่ 4 อาหาเรปฏิกูลสัญญา อาหาเรปฏิกูลสัญญา DOU 103
อาหารเรปฏิกูลสัญญาและอานิสงส์
116
อาหารเรปฏิกูลสัญญาและอานิสงส์
ผลมาก มีอานิสงส์มาก หยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นที่สุด” อาหาเรปฏิกูลสัญญาเป็นกัมมัฏฐานที่มีความละเอียดลึกซึ้งเป็นอารมณ์ที่ต้องใช้ปัญญา ในการพิจารณา ดังนั้น กัมมัฏฐานจึงเหมาะสำหรับคนที่เป็นพุทธิจริต รู้จั
อาหารเรปฏิกูลสัญญาเป็นกัมมัฏฐานที่มีความละเอียดลึกซึ้ง ที่ต้องใช้ปัญญาในการพิจารณา โดยพระพุทธเจ้าทรงสอนว่าอาหารมี 4 ประเภท ได้แก่ กวฬิงการาหาร, ผัสสาหาร, มโนสัญเจตนาหาร, และวิญญาณาหาร ซึ่งแต่ละประเภทม
อาหาเรปฏิกูลสัญญาและการพัฒนาจิต
117
อาหาเรปฏิกูลสัญญาและการพัฒนาจิต
อาหาเรปฏิกูลสัญญาคือ การพิจารณาความเป็นปฏิกูลในอาหาร กำหนดหมายว่า อาหารที่บริโภคเป็นสิ่งปฏิกูล ซึ่งอาหารที่พิจารณาก็คือ กวฬิงการาหาร คือ อาหารที่ใช้บริโภค ใช้ดื่ม เคี้ยว ลิ้ม เนื่องจากอาหารทั้ง 4 ล้วน
อาหาเรปฏิกูลสัญญาคือการพิจารณาโทษภัยของอาหารที่ได้รับ ซึ่งอาหารถือเป็นสิ่งปฏิกูลที่มีโทษหลายประการ หากไม่มีการพิจารณา อาจนำไปสู่ทุกข์ต่างๆ การเจริญอาหาเรปฏิกูลสัญญาช่วยให้หลุดพ้นจากความยึดติดและมุ่งสู
MD 408 สมาธิ 8: วิปัสสนากัมมัฏฐาน
8
MD 408 สมาธิ 8: วิปัสสนากัมมัฏฐาน
รายละเอียดรายวิชา 1. คาอธิบายรายวิชา MD 408 สมาธิ 8 : วิปัสสนากัมมัฏฐาน ศึกษาหลักในการเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐาน ได้แก่ กิเลส กรรม วิบาก ภพภูมิ ขันธ์ 5 อายตนะ ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 อริยสัจ 4 และปฏิจจสมุปบาท
รายวิชา MD 408 สมาธิ 8 มุ่งเน้นการศึกษาเกี่ยวกับวิปัสสนากัมมัฏฐาน เริ่มจากหลักทางพระพุทธศาสนา เช่น กิเลส กรรม วิบาก ฯลฯ และเสนอแนวทางการปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับวิชชาธรรมกาย โดยนักเรียนจะได้รับความรู้ แ
ความเข้าใจในวงจรชีวิตและการปฏิบัติปัญญา
26
ความเข้าใจในวงจรชีวิตและการปฏิบัติปัญญา
ที่นักศึกษาควรทำความเข้าใจเป็นอันดับแรกก่อนก็คือ ความเข้าใจในเรื่องของวงจรชีวิตใน สังสารวัฏ เพราะเหตุที่ตัวเราและสรรพสัตว์ทั้งหลายต่างต้องเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในสังสารวัฏ เนื่องจากมีกิเลส กรรม วิบาก แล
บทนี้เน้นการทำความเข้าใจในวงจรชีวิตภายในสังสารวัฏ รวมถึงความสำคัญของการปฏิบัติธรรมเพื่อให้เกิดความรู้แจ้งในสภาวะชีวิต นักศึกษาเรียนรู้ถึงการเกิดและตาย การกระทำกรรม และผลของกรรมที่ผูกพันตนไว้ในวัฏฏทุกข
แนวคิดเกี่ยวกับกิเลส
29
แนวคิดเกี่ยวกับกิเลส
แนวคิด 1. กิเลสเป็นเสมือนเชื้อโรคที่ทำให้ใจเศร้าหมอง เสื่อมโทรม ด้อยคุณภาพ ซึ่งมี มากมายหลายชนิด มีชื่อเรียกแตกต่างกันออกไป แต่กิเลสที่เป็นอกุศลมูล มี 3 ตัว คือ โลภะ โทสะ และ โมหะ 2. กิเลสสามารถขยายตั
เนื้อหาเน้นการศึกษาเกี่ยวกับกิเลสซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ โลภะ โทสะ และโมหะ โดยกิเลสสามารถขยายตัวได้ 3 ระดับ คือ อนุสัยกิเลส ปริยุฏฐานกิเลส และวีติกมกิเลส ซึ่งมีอยู่ในตัวมนุษย์และกายต่างๆ ท
Understanding the Roots of Ignorance and Greed in Buddhism
45
Understanding the Roots of Ignorance and Greed in Buddhism
เหง้าขวาสุด นี่เป็นอีกเหง้าหนึ่งของกิเลส เรียกว่าเหง้าโมหะ เป็นกิเลสจำพวกทำให้ จิตโง่เขลา เมื่อเทียบกับเหง้าอื่นๆ แล้ว เหง้านี้ ใหญ่ อ้วน รากก็ลึก ไปสุดเอาที่อวิชชา จากภาพเราจะเห็นได้อีกว่า รากเหง้าขอ
เหง้าขวาสุดของกิเลสเรียกว่าเหง้าโมหะ ทำให้จิตโง่เขลา ยิ่งกว่ากิเลสอื่นๆ รากเหง้าของมันคืออวิชชาซึ่งทำให้เราไม่รู้จักบุญบาป ความไม่รู้นี้ส่งผลให้เกิดอุทธัจจะ ความฟุ้งซ่าน และทำให้เกิดโลภะ โทสะ และโมหะ
การมองด้วยจักขุธรรมกาย และลักษณะของสังโยชน์
48
การมองด้วยจักขุธรรมกาย และลักษณะของสังโยชน์
ซึ่งมองด้วยจักขุธรรมกายจะมีลักษณะเป็นจุดดำสนิทสุด ๆ หุ้มศูนย์กลางของธาตุธรรมเห็นจำคิด รู้ ของกายมนุษย์เอาไว้ มีลักษณะเป็นดวงดำๆ ดำสุดๆ ดำกว่ากิเลสที่ตรงอื่น จะมีลักษณะเป็น จุดเล็ก ๆ ดำ แล้วก็หุ้มศูนย์
เนื้อหาเกี่ยวกับการมองด้วยจักขุธรรมกายที่แสดงถึงจุดดำสนิทซึ่งหุ้มศูนย์กลางของเห็น จำ คิด รู้ ในกายมนุษย์และกายธรรมอื่น ๆ สังโยชน์ถูกมองว่าเป็นเชือกที่เชื่อมต่อกันตั้งแต่กายมนุษย์ไปจนถึงกายพระอนาคามี โ
กฎแห่งกรรม: การกระทำและผลของชีวิต
57
กฎแห่งกรรม: การกระทำและผลของชีวิต
กฎแห่งกรรม คือ กฎแห่งการกระทำ เป็นกฎแห่งเหตุและผล เป็นกฎแห่งธรรมชาติ เป็นกฎอันเป็นสากลแก่สรรพสัตว์ทั้งปวง และเป็นความรู้ที่ทุกคนควรต้องศึกษาเพื่อ ความปลอดภัยในสังสารวัฏ กฎแห่งกรรมเป็นหลักคำสอนที่สำคัญ
กฎแห่งกรรมเป็นหลักคำสอนในพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับการกระทำและผลที่เกิดขึ้น มีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิตและอนาคตของเรา การทำกรรมดีหรือตราบเลวล้วนส่งผลต่อชีวิต ต้นเหตุของปัญหาหรือความสำเร็จในปัจจุบันมาจากกร
กรรมและการเกิดในภพภูมิต่าง ๆ
70
กรรมและการเกิดในภพภูมิต่าง ๆ
ทว่าในมนุษย์โลกไม่พอรับบุญขนาดใหญ่ๆ ขนาดนี้ ก็ให้ไปเกิดในสวรรค์ชั้นจาตุมหาราช ชั้นดาวดึงส์ ชั้นยามาพิภพ ชั้นดุสิต ชั้นนิมมานรดีและชั้นปรนิมมิตวสวัตตี ให้เกิดในกายทิพย์ สูงขึ้นไป กายทิพย์ในชั้นจาตุมหาร
บทความนี้จะนำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับกรรมและผลกรรมที่มีต่อการเกิดในภพภูมิต่าง ๆ โดยจะกล่าวถึงประเภทของกรรม เป็นต้นว่า อกุศลกรรม, กามาวจรกุศลกรรม, รูปาวจรกุศลกรรม, และอรูปาวจรกุศลกรรม นอกจากนี้ยังอธิบายถึ
ภพภูมิและจักรวาลในพระพุทธศาสนา
75
ภพภูมิและจักรวาลในพระพุทธศาสนา
แนวคิด 1. ภพภูมิ คือ โลกหรือสถานที่เป็นที่อยู่ของสรรพสัตว์ผู้ที่ยังไม่เข้าสู่นิพพานมีอยู่ 31 ภูมิ คือ อบายภูมิ 4 กามสุคติภูมิ 7 รูปภูมิ 16 อรูปภูมิ 4 2. ในทางวิทยาศาสตร์ ค้นพบว่าโลกของเราอยู่ในระบบสุร
เนื้อหาเกี่ยวกับภพภูมิในพระพุทธศาสนา ซึ่งประกอบไปด้วย 31 ภูมิ แบ่งเป็น 4 อบายภูมิ, 7 กามสุคติภูมิ, 16 รูปภูมิ และ 4 อรูปภูมิ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายลักษณะของจักรวาลที่มีขนาดแตกต่างกัน ตามคำตรัสของพระส
โครงสร้างนรกในพระพุทธศาสนา
82
โครงสร้างนรกในพระพุทธศาสนา
สำหรับลักษณะโครงสร้างในแต่ละส่วนมีดังต่อไปนี้ 1. นรก นรกขุมใหญ่เรียกว่า มหานรก นรกขุมบริวารเรียกว่าอุสสทนรก นรกย่อย ลงมา เรียกว่า ยมโลก ในยมโลกมีเทวดาต่าง ๆ มาทำหน้าที่ ส่วนมากเป็นชุดกุมภัณฑ์ แต่ถ้าใน
เนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะโครงสร้างนรกที่แบ่งออกเป็นชั้นต่าง ๆ ได้แก่ มหานรก อุสสทนรก และยมโลก โดยมหานรกมี 8 ขุม อุสสทนรก 128 ขุม และยมโลก 320 ขุม รวม 456 ขุม ซึ่งในแต่ละขุมมีบทบาทและคุณสมบัติที่แตกต่างกั
การเกิดและดับของขันธ์ 5
99
การเกิดและดับของขันธ์ 5
1. มีการเกิด - ดับ อยู่ตลอดเวลา เนื่องจากรูปและนามนี้ มีการเกิดและดับอยู่ตลอดเวลา ทำให้ขันธ์ 5 มีลักษณะ เปลี่ยนแปลงไปตามเหตุและปัจจัยต่างๆ ตลอดเวลา มีความเสื่อมอยู่ ดังนั้นแม้แต่รูปเอง ก็มี ธรรมชาติเส
บทความนี้สำรวจการเกิดและดับของขันธ์ 5 ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลาเนื่องจากเหตุปัจจัยต่างๆ นอกจากนี้ยังอธิบายถึงไตรลักษณ์ที่เป็นไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และเป็นอนัตตาที่ทำให้ขันธ์ 5 มีชีวิตที่ไม่สามารถ
ความหมายของเวทนาและสัญญาขันธ์
103
ความหมายของเวทนาและสัญญาขันธ์
1. สุขเวทนา เป็นความรู้สึกสุข คือ สบายกาย สบายใจ 2. ทุกขเวทนา เป็นความรู้สึกทุกข์ คือ ไม่สบายกาย ไม่สบายใจ 3. อทุกขมสุขเวทนา เป็นความรู้สึกไม่สุขไม่ทุกข์ เฉยๆ เวทนาเกิดจากการที่มีวัตถุภายนอกมากระทบประ
เนื้อหานี้อธิบายถึงเวทนาสามประเภท ได้แก่ สุขเวทนา (ความสบายใจ), ทุกขเวทนา (ความทุกข์ใจ), และ อทุกขมสุขเวทนา (ความรู้สึกเฉยๆ) โดยเฉพาะการที่เวทนาเกิดขึ้นจากการที่มีวัตถุภายนอก เช่น รูป เสียง กลิ่น รส ส
สังขารขันธ์ และ วิญญาณขันธ์ ในพระพุทธศาสนา
104
สังขารขันธ์ และ วิญญาณขันธ์ ในพระพุทธศาสนา
5.3.4 สังขารขันธ์ สังขารขันธ์ หมายถึง ความคิดปรุงแต่ง คือ เมื่อรูปกระทบตา ประสาทตาก็รับเอาไว้ ก่อให้เกิดเวทนา การรับอารมณ์แล้วส่งไปให้ส่วนจำอารมณ์ที่เกิดขึ้น จากนั้นจึงส่งมาให้ส่วนที่ ทำหน้าที่คิด ปรุ
สังขารขันธ์หมายถึงความคิดปรุงแต่ง โดยแบ่งออกเป็น 3 ประเภทคือ กุศลสังขาร (ความคิดดี), อกุศลสังขาร (ความคิดชั่ว), และอัพยากตสังขาร (เป็นกลาง) ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการสร้างความรู้สึกนึกคิดของมนุษย์ ในขณะที่
อายตนะ 12 และวิถีจิต
125
อายตนะ 12 และวิถีจิต
จะทำให้วิถีจิตเกิดขึ้น ในวิถีหนึ่งก็จะมีจิตเกิดขึ้นหลายชนิด จิตที่เป็นกุศลบ้าง อกุศลบ้าง วิบากบ้าง กิริยาบ้าง เกิดขึ้นหลายๆ ชนิด แล้ววิถีจิตนี้เกิดขึ้นวนเวียนหลายๆ รอบ ฉะนั้นจิตก็ เกิดขึ้นมากมาย เมื่อ
บทความนี้พูดถึงอายตนะ 12 ซึ่งมีผลกระทบต่อการเกิดขึ้นของจิตและเจตสิกที่หลากหลาย ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่ออายตนะกระทบกัน ส่งผลให้เกิดจิตกุศลและอกุศลอย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดกำลังและคุณธรรมที่เข้มแข็งขึ้
การสำรวจอายตนะ 12 ในพระอภิธรรมปิฎก
127
การสำรวจอายตนะ 12 ในพระอภิธรรมปิฎก
โดยสรุปอายตนะมีคุณสมบัติสำคัญแบ่งออกเป็น 5 อย่าง คือ 1. อายตนะภายใน เป็นที่เกิดแห่งวิถีจิตอยู่เสมอ จะเกิดในชาติใดภพใดก็ตาม วิถีจิต ไม่เกิดที่อื่น ต้องเกิดตามอายตนะเหล่านี้ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ 2
อายตนะมีคุณสมบัติสำคัญแบ่งออกเป็น 5 อย่าง โดยอายตนะภายในเป็นที่เกิดของวิถีจิตและมีอายตนะภายนอกทำหน้าที่เป็นที่ประชุมของวิถีจิต ทั้งภายในและภายนอกมีทั้งหมด 12 ประการ รวมถึงจักขายตนะ, โสตายตนะ และรูปายต
สัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุในพระพุทธศาสนา
148
สัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุในพระพุทธศาสนา
2. สัททธาตุ เป็นรูปธรรมมีหน้าที่กระทบโสตธาตุ องค์ธรรมได้แก่ สัททารมณ์ มีสภาวะเป็นคลื่น ปรมาณูในอากาศ มีลักษณะสุขุมประณีตมาก พระพุทธองค์ทรงกำหนดมาตราไว้ดังนี้ 1. รถเรณู (เม็ดฝุ่น) เท่ากับ 36 ตัชชารีธุล
บทความนี้กล่าวถึงสัททธาตุ คันธธาตุ และรสธาตุซึ่งเป็นรูปธรรมในการกระทบโสตธาตุ จมูก และลิ้นตามลำดับ โดยมีความสำคัญต่อการรับรู้ผ่านประสาทสัมผัสต่างๆ สัททธาตุเป็นคลื่นที่กระทบโสตธาตุทำให้เกิดการรับรู้เสีย
มโนธาตุและธาตุรู้ในธรรมบาล
151
มโนธาตุและธาตุรู้ในธรรมบาล
6. มโนธาตุ เป็นนามธรรม ที่น้อมไปหาอารมณ์ทั้ง 5 คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส มีหน้าที่รับอารมณ์ และพิจารณาอารมณ์ทางทวารทั้งห้า องค์ธรรมได้แก่ อเหตุกจิต 3 ดวง คือ สัมปฏิจฉนจิต 2 ดวง ที่รับรู้อารมณ์ที่ด
มโนธาตุเป็นนามธรรมที่น้อมไปหาอารมณ์ทั้ง 5 รับและพิจารณาอารมณ์ทางทวารทั้งห้า โดยมีองค์ธรรมประกอบด้วย อเหตุกจิต 3 ดวงและ ปัญจทวาราวัชชนจิต 1 ดวง ซึ่งแต่ละดวงมีหน้าที่พิจารณาอารมณ์ของรูป เสียง กลิ่น รส แ