หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
384
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ีมังสา เป็นปัจจัยแก่นามรูปที่เกิดร่วมกันตามสมควร ในปวัติกาลเท่านั้น ด้วย อำนาจแห่งสหชาตาธิบดี ๆ ท่านอาจารย์ทำในใจว่า ความที่รูปธรรม อาศัยอรูปธรรมเป็นสหชาตปัจจัย พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ด้วยอำนาจ แห่งวัตถุในป…
เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา พูดถึงอารมณ์ที่ใช้ในการวิเคราะห์สหชาตาธิบดี ซึ่งประกอบด้วยฉันทาธิบดี วิริยาธิบดี จิตตาธิบดี และวีมังสาธิบดี ที่มีอำนาจร่วมกันในการเกิดนามร
อภิธัมมัตถและภาวนา
409
อภิธัมมัตถและภาวนา
… หมวด ดังพรรณนามาฉะนี้แล ฯ บัณฑิตพึงทราบ จริยา ๖๓ คือ ๔๕ จริยาที่กล่าวมาแล้ว และ ๑๔ จริยาก่อน ๆ แต่ อาจารย์บางพวกพรรณนาว่า รวมกับทิฏฐิ มี ๖๔ จริยา ฯ [อธิบายภาวนาเป็นต้น] ภาวนาในส่วนเบื้องต้น เป็นกรรมเตรีย…
บทความนี้กล่าวถึงการแบ่งประเภทของจริตในอภิธัมมัตถ รวมถึงการภาวนาในแต่ละระดับ โดยชี้ให้เห็นถึงกรรมเตรียมการและอุปจารภาวนา วิตกอัปปนาที่สำคัญในชีวิตและการฝึกจิตตามหลักพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังอธิบายถึงค
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
415
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…วามเบียดเบียน และความไม่ยินดียิ่ง ที่สหรคตด้วยโทมนัส เพราะฉะนั้น อัปปมัญญาทั้ง ๓ มีเมตตาเป็นต้น ท่านอาจารย์จึงกล่าว ว่า จตุกฺกชฺฌานิกา (สำเร็จฌานหมวด ๔ ได้) ฯ อุเบกขาท่าน อาจารย์กล่าวว่า ปญฺจมชฺฌานิกา (ปร…
เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมที่เกี่ยวข้องกับเมตตากรุณาและอุเบกขาซึ่งเป็นคุณธรรมสำคัญในพระพุทธศาสนา ในส่วนนี้กล่าวถึงการสร้างจิตที่ปราศจากโทมนัสและการนำไปสู่อัปปมัญญา รวมถึงวิธีพัฒนาจิตที่สงบนิ่งจาก
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 418
418
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 418
…ามยินดีในธรรมมีวิตกเป็นต้นได้ ฯ บทว่า ยถาร คือ สมควรแก่อารมณ์มีกสิณเป็นต้น ซึ่งเป็นอารมณ์ของฌานนั้น อาจารย์กล่าวคำว่า อากาสวชชิเตสุ ดังนี้ ก็เพราะกสิณคืออากาศไม่ อาจจะเพิกถอนได้ ฯ บทว่า กสิณ ได้แก่ ปฏิภาค…
เนื้อหานี้เกี่ยวกับการอธิบายเสนอในอภิธัมมัตถสังคหบาลีซึ่งเขียนถึงการออกทางจิตและความคล่องแคล่วในการพิจารณา โดยระบุถึงบทบาทของวิตกและฌาน รวมทั้งความสำคัญของอันตรายขององค์ที่หยาบที่อาจเกิดขึ้นในระยะต่าง
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
440
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…คุณ มีศีล ความฝึกฝน ความสำรวม ระวัง และความสันโดษถึงพร้อมดีแล้ว นับถือบูชายำเกรงแล้ว ได้ถึงความเป็น อาจารย์ที่ผู้รู้ทั้งหลายควรบูชา ในศาสตร์ ทั้งหลาย มีคำสอนของพระจอมมมุนีเป็น ต้น และในประชุมแห่งคัมภีร์มา…
เนื้อหาเน้นถึงความสำคัญของพระเถระในวิหารเชตวัน ที่รวมตัวกันเพื่อการศึกษาศาสตร์และคำสอนของพระพุทธสามา สามารถนำเสนออานุภาพและความรู้อันสืบเนื่องจากพระวินัยและเทศนาในคัมภีร์ งานชิ้นนี้ไม่เพียงแต่สร้างการ
บทความเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
23
บทความเกี่ยวกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…ริสุทธิ์ เป็นที่นับถือบูชาของมหาชน พระองค์ตรัสรู้ธรรมที่จริงที่ชอบตามลำพังพระองค์ ไม่มีผู้ใดเป็นครู อาจารย์สั่งสอน รู้ชอบไม่วิปริตให้สำเร็จประโยชน์ของพระองค์และผู้อื่นได้ สวากขาโต ภวตา ธม โม ธรรมอที่พระอง…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญและการบำเพ็ญพระราชกุศลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส โดยชี้ให้เห็นถึงการยืนยันในศรัทธาและการสร้างพระพุทธรูป รวมถึงการทำบุญหลายๆ อย่างในพระราชประวัติ ซึ่งมีพระเกีย
โอวาทแห่งพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
50
โอวาทแห่งพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๕๐ พระองค์ประทานโอวาทไว้ ให้มารดาบิดากับบุตรธิดา อาจารย์กับศิษย์ สามีกับภรรยาญาติมิตร กับญาติมิตร เจ้ากับข้า สมณพราหมณ์กับคฤหัสถ์ รักใคร่นับถือกันตามฉันท…
…ใคร่ที่เป็นพื้นฐานสำคัญในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในสังคม เช่นการดูแลกันระหว่างบิดามารดาและบุตรธิดา อาจารย์และศิษย์ รวมถึงการสร้างความอุดมสมบูรณ์ในชีวิตผู้คน โดยสามารถพัฒนาได้ตามโอกาสและเงื่อนไขของแต่ละสถ…
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสและเรื่องราวของแคว้นวัชชี
58
พระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสและเรื่องราวของแคว้นวัชชี
…ยชน์คุณที่จะควรได้ควรถึงเช่นนี้ แม้ในคัมภีร์ชาดก ท่านก็ได้ยกข้อนี้ขึ้นแสดงในคาถา โดยความเป็นภาษิตของอาจารย์ทิศาปาโมกข์ในเมืองตักสิลา ผู้สอนมาณพ ๕๐ ให้เล่าเรียนศิลปะศาสตร์ มาณพผู้หนึ่งรับใช้ไปหาฟืนไปเขื่อน…
เรื่องราวเกี่ยวกับการต่อสู้ของกษัตริย์ลิจฉวีในแคว้นวัชชี ยุคที่พวกเขามีความสามัคคีในการป้องกันอาณาจักร แต่ถูกทำลายโดยแผนการแบ่งความสามัคคี จนทำให้ไม่สามารถบรรลุผลได้ ตามคัมภีร์ชาดกได้ยกตัวอย่างให้เห็น
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก
129
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก
…ณะมั่งคง จึงไม่เคยทรงหนีเหตุการณ์ใดเลย ทรงเผชิญได้ด้วยพระ อาการสงบอย่างยิ่ง และทรงชนะโดยตลอด ท่านพระอาจารย์มั่น อาจาโร แห่งวัดถ้ำขาม จังหวัดสกลนคร เล่าไว้ว่า ท่านได้นิมิต เห็นสัตว์ร้ายมากมายในป่าแห่งหนึ่ง…
…รงครองราชย์ของสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า รวมถึงคำพุทธภาษิตที่แสดงถึงความฉลาดในการบริหารราชการ พระอาจารย์มั่นได้เล่าถึงประสบการณ์ที่ได้มีนิมิตเกี่ยวกับพระองค์ และเหตุการณ์ที่พระองค์สามารถปราบสัตว์ร้ายได…
การปฏิบัติธรรมในวัยเจริญ
244
การปฏิบัติธรรมในวัยเจริญ
…ุณที่ควรจะได้ควรถึงเช่นนี้ แม้ในคัมภีร์ชาดก ท่านก็ได้ยกความข้อนี้ขึ้นแสดงใน คาถา โดยความเป็นภาษิตของอาจารย์ทิศาปาโมกข์ในเมืองตักกศิลาผู้สอนมานพ ๕๐๐ คน ให้ เล่าเรียนศิลปะศาสตร์ มานพผู้หนึ่งรับใช้ไปหาฟื้น ไ…
บทความนี้กล่าวถึงคำสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับการไม่ประมาทในการทำกิจกรรมในเวลาที่เหมาะสม และข้อคิดจากคัมภีร์ชาดกที่สอนให้ควรเร่งรีบทำกิจกรรมที่สำคัญในช่วงเวลาที่เรามีความสามารถ เช่น การศึกษา
การเผยแผ่คำสอนและการบวชในพระศาสนา
332
การเผยแผ่คำสอนและการบวชในพระศาสนา
ต้องลำบากบอบช้ำทั้งอาจารย์แลศิษย์ก็มีเนื่อง ງ ๓๓๗ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) เมื่อมีกุลบุตรศรัทธาจะบวช ท่านเหล…
การบวชในพระพุทธศาสนาเป็นกิจกรรมที่สำคัญซึ่งต้องการความพยายามจากทั้งอาจารย์และศิษย์ อาจารย์ต้องมีวิธีการเผยแผ่คำสอนที่ไม่เพียง แต่เพื่อต้องการให้นิยมกัน แต่ยังต้องการให้เกิ…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒
7
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒
…- ห ภควา ด้วยเหตุนั้น พระผู้มีพระภาค ตรัสแล้ว อย่างนี้ กล่าวแล้ว. ๒ ๒ เตนา - ทุ โปราณา ด้วยเหตุนั้น อาจารย์มีในปางก่อน ท. ๒ က 0 ها ๕. นิยตฺตนี บอกอดีตกาล ตั้งแต่วานนี้ แปลว่า แล้ว, ถ้ามี "อ" อยู่หน้า แปลว…
ในบทที่ 2 ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค หน้านี้อธิบายเกี่ยวกับอาขยาตและกิตก์ โดยเน้นถึงการบอกอดีตกาลและคำแปลที่สำคัญ เช่น 'ดึง' และ 'แล้ว' พร้อมตัวอย่างที่ช่วยในการเข้าใจนี้รวมถึงการจัดรูปแบบประโยคต่างๆ สา
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค - อาขยาตและกิตก์
48
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค - อาขยาตและกิตก์
…โยชน์เกื้อกูล, หิต เป็นบทหน้า กรุ ธาตุ ในความ ทำ ซ้อน ก. นิสสาย น วสติ - ติ นิสสโย (ศิษย์] อาศัยซึ่งอาจารย์ นั้นอยู่, เหตุนั้น (อาจารย์นั้น] ชื่อว่าเป็นที่อาศัยอยู่ (ของศิษย์] นิ เป็นบทหน้า สี ธาตุ ในความ…
ศึกษาละเอียดเกี่ยวกับโครงสร้างและการใช้ศัพท์ในภาษาบาลี โดยเฉพาะในหัวข้ออาขยาตและกิตก์ โดยจะวิเคราะห์การใช้ภาษาจากประโยคต่างๆ ที่แสดงให้เห็นถึงความหมายและการเปลี่ยนแปลงของคำในบริบทต่างๆ เช่น การให้ การ
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค)
18
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค)
… ฯ ตติยจตุกเกฯ อุตตรกุรุกาณ์ มนุสสาน อวีติกฺกโม ปกติสีล กุลเทสปาสณฑานํ อตฺตโน อตฺตโน มริยาทาจาริตต์ อาจารสีล ธมุมตา เอสา อานนฺท ยทา โพธิสตฺโต มาตุกุจ โอกกันโต โหติ น โพธิสตฺตมาตุ ปุริเสสุ มานสํ อุปฺปชฺชติ…
วิสุทธิมคฺคจัดเป็นแนวทางหนึ่งในการปฏิบัติศาสนา โดยนี่คือการศึกษาที่เน้นการเข้าใจในสภาพที่เป็นจริง ซึ่งเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติที่มีวินัย ได้แก่ ศีลและสมาธิ สำหรับผู้ที่ต้องการพัฒนาจิตใจและปัญญาให้สูงขึ
สีลนิทฺเทโส - วิสุทธิมคฺคสฺส
19
สีลนิทฺเทโส - วิสุทธิมคฺคสฺส
…ุกสีลนฺติ ฯ เอว ปกติสีลาทิวเสน จตุพุพิธ์ ฯ จตุตถ จตุกเกฯ ย์ ภควตา อิธ ภิกขุ ปาฏิโมกขสวรสิวโต วิหรติ อาจารโคจรสมปนโน อนุมตฺเตสุ วชฺเชสุ ภัยทสฺสาวี สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสูติ” เอว วุตต์ สีลมิท ปาฏิโมกขสวร…
เนื้อหาวิสุทธิมคฺคสฺสนี้พูดถึงสีลนิทฺเทโส ซึ่งเป็นแนวทางการปฏิบัติที่สำคัญสำหรับภิกขุ โดยมีการกล่าวถึงหลักการการรักษาศีลและสวัสดิภาพ ในการดำเนินชีวิตโดยใช้ประโยชน์จากธรรมนิยมเพื่อให้เกิดความสุขความสงบ
วิสุทธิมคฺคสฺส - ปกรณวิเสสสุล
20
วิสุทธิมคฺคสฺส - ปกรณวิเสสสุล
… ปาฏิโมกขสวโร ฯ เตน ปาฏิโมกขสิวเรน สวโต ปาฏิโมกข สวรสวโต อุปกโต สมนาคโตติ อตฺโถ ๆ วิหรตีติ อิริยา ๆ อาจารโคจรสมฺปนฺโนติอาทีนมตฺโถ ปาลีย์ อาคตนเยเนว เวทิตพฺโพ ฯ วุตตญเหตุ อาจารโคจรสมปนโนติ อตฺถิ อาจาโร อตฺ…
…ปาฏิโมกขที่มีผลต่อการปฏิบัติตามศีลในชีวิตประจำวันและวินัยในการประพฤติปฏิบัติศาสนา นอกจากนี้ยังพูดถึงอาจารย์และความสำคัญของลักษณะการเป็นอาจารย์ที่ดี รวมถึงบทบาทของศีลในการเลี้ยงชีวิตอย่างมีคุณธรรม... สุดท้…
วิสุทธิมคฺคสฺส: ความหมายของอาจารโคจร
21
วิสุทธิมคฺคสฺส: ความหมายของอาจารโคจร
… ภาโค) - หน้าที่ 21 สีลนิทเท โส อญฺญตรญญาเรน (วา) พุทธปฏิกกุฏเจน มิจฉาชีเวน ชีวิต กปเปติ อย วุจฺจติ อาจาโร โคจโรติ อตฺถิ โคจิโร อตฺถิ อโคจโร ตตฺถ กตโม อโคจิโร อิเธกิจโจ เวสิยโคจโร วา โหติ วิธวา กุลุลกุมาร…
บทความนี้พูดถึงอาจารโคจรในพระพุทธศาสนาซึ่งเกี่ยวข้องกับการมีความประพฤติที่ดีและการใช้ชีวิตอย่างมีจริยธรรม ในกรณีที่กล่า…
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
24
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
…ิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 24 วิสุทธิมคเค สติปัฏฐานาติ อย วุจฺจติ อุปนิพนธ์โคจิโรฯ อิติ อิมินา จ อาจาเรน อิมินา จ โคจเรน อุเปโต สมนฺนาคโต เป็นปี วุจจติ อาจารโคจรสมฺปนฺโนติฯ อนุมัตฺเตสุ วชฺเชส ภัยทสฺสาว…
เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล โดยอธิบายเกี่ยวกับการสังเกตและเข้าใจเกี่ยวกับปัจจุบันและเป็นการชี้ให้เห็นถึงสิ่งที่ควรซึมซับในกระบวนการเรียนรู้ ด้วยการอ้างอิงถึงคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาแ
หลักการและแนวคิดเกี่ยวกับนิพพานในพระพุทธศาสนา
97
หลักการและแนวคิดเกี่ยวกับนิพพานในพระพุทธศาสนา
…ฐาเปตพฺโพ ฯ อิทมสฺส วิธาน์ ฯ ปเภทโต ปน อยมปี ติวิโธ โหติ ฯ ตตฺถ อุกกฏโฐ อตฺตโน ปาตเสนาสน์ ทูเรติ วา อาจาสนเนติ วา อมนุสฺสทีฆชาติกาที่หิ อุปทูตนฺติ วา อุณหนุติ วา สีตนฺติ วา ปุจริต น ลภติฯ มชฒิโม ปุจฺฉติ ล…
ในบทนี้เกี่ยวกับความเข้าใจและการดำรงอยู่ของนิพพานในพระพุทธศาสนา อธิบายถึงความสำคัญของการทำความเข้าใจด้านมรณานุสติและการไม่หยุดยั้งการค้นหาความรู้เกี่ยวกับจิต ตลอดจนผลกระทบทางจิตใจที่เกิดขึ้นจากสามัญสำ
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
164
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 164 ปฐวีกสิณนิทเทโส โหติ โส สปปาโย อิตโร อสปาโยติ เวทิตพฺโพ ฯ อิติ อิม สตฺตวิธ อสปาย วชฺเชตวา สปปาย เสวิตพฺพฯ เอว ปฏิปนฺนสฺส หิ นิมิตตาเ
…เรียนนี้สำรวจสิ่งที่มีผลกระทบต่อการพัฒนาจิตใจและการฝึกฝนการมีสติ รวมถึงผลของการปฏิบัติตนในแต่ละเวลา อาจารย์ได้เน้นถึงความสำคัญของการปรับสมดุลของจิตและเพิ่มพูนความตั้งใจในการฝึกฝนจิตใจ เพื่อให้เกิดการทำควา…