หน้าหนังสือทั้งหมด

การเจริญวิปัสสนากรรมฐาน
170
การเจริญวิปัสสนากรรมฐาน
…สัมมาทิฏฐิ ธัมมวิจยสัม โพชฌงค์ อันเป็นองค์แห่งมรรค นับเนื่องในมรรค เพื่อรู้ธรรมที่ยังไม่เคยรู้ เพื่อเห็นธรรมที่ยัง ไม่เคยเห็น เพื่อบรรลุธรรมที่ยังไม่เคยบรรลุ เพื่อทราบธรรมที่ยังไม่เคยทราบ เพื่อทำให้แจ้ง ธ…
บทความนี้กล่าวถึงการเจริญวิปัสสนากรรมฐาน โดยเน้นที่การพัฒนาปัญญาและการรู้ธรรมเพื่อให้ได้บรรลุถึงมรรคและผลเฉกเช่นพระอริยเจ้า อธิบายถึงกิริยาและคุณลักษณะของการระลึกรู้อย่างชัดเจน รวมถึงบทบาทขององค์ต่างๆ
อริยสัจ 4: ความจริงอันประเสริฐ
186
อริยสัจ 4: ความจริงอันประเสริฐ
…กล่าวคัดค้านว่า ไม่เป็นจริงหาสำเร็จไม่ 2. เป็นความจริงของพระอริยะ หมายความว่า พระอริยะเจ้าท่านมีความเห็นอย่างนี้ มีความเข้าใจในเรื่องชีวิตอย่างนี้ตรงกัน ไม่ขัดแย้งกัน คือ เห็นว่าชีวิตเจืออยู่ด้วยทุกข์ ตัณ…
บทที่ 9 อริยสัจ 4 ให้ความรู้เกี่ยวกับความหมายและความสำคัญของอริยสัจ 4 ในการหลุดพ้นและการพัฒนาจิตใจ ผ่านการภาวนาและความเข้าใจชีวิตที่ตรงกันตามหลักธรรม อริยสัจ 4 เป็นเครื่องมือที่ทำให้เกิดการหลุดพ้นจากท
ตัณหา 3 ตามทัศนะของพระมงคลเทพมุนี
193
ตัณหา 3 ตามทัศนะของพระมงคลเทพมุนี
…้ รบรา ฆ่าฟันกัน ยับเยินเป็นทีเดียว เพราะอยากได้รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัสนั่นแหละ ไม่ใช่ เรื่องอะไร เห็นชัดๆ อย่างนี้ อ้อ....อ้ายนี่เองเป็นเหตุให้เกิดกามตัณหานี่เอง อ้อน อายตนะของ กามตัณหาทั้งนั้น ในอบายภ…
พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ได้อธิบายตัณหา 3 ประการ คือ กามตัณหา, ภวตัณหา, และ วิภวตัณหา โดยกามตัณหาหมายถึง ความอยากได้ในรูป รส กลิ่นเสียงสัมผัสเช่นในกามภพที่นำไปสู่การเกิดในรอบของการต่อสู้เพื่อความต้
ความสุขและนิรามิสสุข
197
ความสุขและนิรามิสสุข
… (ทางสายกลาง หรือหลักปฏิบัติอันเป็นสายกลาง) ในที่นี้ กล่าวถึงคุณธรรม 8 ประการ คือ 1. สัมมาทิฏฐิ ความเห็นชอบ 2. สัมมาสังกัปปะ ความดำริชอบ 3. สัมมาวาจา การพูดชอบ 4. สัมมากัมมันตะ 5. สัมมาอาชีวะ 6. สัมมาวายา…
เนื้อหาเกี่ยวกับความสุขแบ่งเป็นสุขเทียมซึ่งมีทุกข์เจือปน และสุขแท้ที่ไม่เจือด้วยทุกข์ เรียกว่า นิรามิสสุข ที่มาจากการทำดี นอกจากนี้ยังกล่าวถึงมรรคอริยสัจว่าด้วยทางปฏิบัติที่จะนำไปสู่นิโรธ 5 ซึ่งมีความ
ความสำคัญของปฏิจจสมุปบาทในพระธรรม
210
ความสำคัญของปฏิจจสมุปบาทในพระธรรม
จากพุทธพจน์นี้ทำให้ทราบว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงสุดโต่ง 2 ส่วน ส่วนแรก จัดเป็นสัสสตทิฏฐิ เพราะเห็นว่าสิ่งทั้งปวงมีอยู่ตลอดกาล ส่วนที่ 2 จัดเป็นอุจเฉททิฏฐิ เพราะ เห็นว่าสิ่งทั้งปวงไม่มีอยู่ตลอดกาล ทิ…
…้าใจปฏิจจสมุปบาทช่วยให้บุคคลเข้าถึงความหลุดพ้นจากทุกข์ โดยในมหาหัตถิปโทปมสูตรมีการกล่าวไว้ว่า "ผู้ใดเห็นปฏิจจสมุปบาท ผู้นั้นชื่อว่าเห็นธรรม" ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามหลักธรรมนั้น โดยเป็น…
การตรัสรู้และปฏิจจสมุปบาทของพระพุทธองค์
211
การตรัสรู้และปฏิจจสมุปบาทของพระพุทธองค์
…มพระทัยเพื่อการขวนขวายน้อยที่จะไม่แสดงธรรมโปรดเวไนยสัตว์ เพราะ ทรงดำริว่า “ธรรมที่เราได้บรรลุนี้ลึก เห็นได้ยาก รู้ตามได้ยาก เป็นธรรมสงบ ประณีต หยั่งไม่ได้ ด้วยความตรึกละเอียดรู้ได้แต่บัณฑิต ส่วนหมู่สัตว์น…
พระพุทธองค์ทรงเห็นว่าธรรมที่ตรัสรู้มีความลึกซึ้งและยากแก่การเข้าใจ ดังนั้นจึงใช้เวลาหลังตรัสรู้ถึง 7 สัปดาห์ในการพิจาร…
ความเข้าใจในตัณหาและอุปาทาน
223
ความเข้าใจในตัณหาและอุปาทาน
… พื้นฐานที่เกิดในชีวิตประจำวันอยู่แล้ว และช่วยเสริมด้วยถ้อยคำภาษาสมมุติที่ใช้สื่อสารกัน ทำให้เกิดมองเห็นสิ่งต่าง ๆ แยกออกจากกัน เห็นเป็นของตนชัดเจนขึ้นในจิตเป็นประจำ เช่น ของผม ของคุณ บ้านของผม รถของฉัน ล…
เนื้อหาอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างตัณหาและอุปาทาน ซึ่งตัณหาคือความอยากที่เป็นเหตุและอุปาทานคือความยึดมั่นถือมั่นที่เป็นผลจากตัณหา โดยมีการยกตัวอย่างถึงการยึดมั่นในสิ่งต่าง ๆ ที่เกิดจากความต้องการ ชี้
ปฏิจจสมุปบาท: ต้นตอแห่งความทุกข์
231
ปฏิจจสมุปบาท: ต้นตอแห่งความทุกข์
จากปฏิจจสมุปบาทที่ได้กล่าวมานี้ จะเห็นได้ว่า ต้นตอแห่งความทุกข์ (ทุกขสมุทัย) อยู่ ที่ความไม่รู้แจ้งเห็นจริง (อวิชชา) นั่นเองเพราะความไม่รู…
บทเรียนนี้นำเสนอการวิเคราะห์ปฏิจจสมุปบาทซึ่งเป็นต้นตอแห่งความทุกข์ โดยชี้ให้เห็นว่าอวิชชาเป็นความไม่รู้แจ้งเห็นจริงที่ก่อให้เกิดความเข้าใจผิด นอกจากนี้ยังเร่งให้ผู้เรียนรู้จักการทำ…
ขันธ์ 5 ส่วนกลาง
238
ขันธ์ 5 ส่วนกลาง
…งรูป อากาศธาตุและวิญญาณธาตุเป็นส่วนของนามโดยดวงวิญญาณธาตุจะอยู่ในอากาศธาตุ และดวงวิญญาณธาตุนั้นจะมี เห็น จำ คิด รู้ ที่รวมเรียกว่า ใจ ดวงเห็น จะมีขนาดประมาณเท่ากับกระบอกตา ธาตุเห็นอยู่ในกลางดวงนี้ มีหน้าท…
…่อมโยงกับดวงธรรมที่ทำให้เป็นมนุษย์ที่ฐานที่ 6 มีศูนย์ประกอบด้วยดิน น้ำ ลม ไฟ วิญญาณ และอากาศธาตุ ดวงเห็น จำ คิด และรู้ อยู่ในดวงวิญญาณธาตุ โดยมีขนาดที่แตกต่างกันเพื่อทำหน้าที่ในการรับรู้และควบคุมอารมณ์ ซึ…
ธรรมชาติและจิต: ความเชื่อมโยงแห่งขันธ์ 5
240
ธรรมชาติและจิต: ความเชื่อมโยงแห่งขันธ์ 5
…เปลี่ยนสี ไปตามสภาพของกิเลสแต่ละประเภทที่ผ่านเข้ามานั้น เป็นต้นว่า เมื่อจิตระคนด้วยโลภะหรือ ราคะก็จะเห็นเป็นสีชมพู หรือเกือบเป็นสีแดง เมื่อจิตระคนด้วยโทสะก็จะมีสีเกือบดำ และถ้า จิตระคนด้วยโมหะ ก็จะมีสีขุ่…
เนื้อหาพูดถึงธรรมชาติทั้ง 4 ที่สัมพันธ์กันเหมือนข่ายใยแมงมุม โดยเฉพาะการทำหน้าที่ของจิตซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของขันธ์ 5 ที่แสดงถึงอารมณ์ที่ส่งผลต่อจิตใจ การเปลี่ยนแปลงของจิตตามอารมณ์ต่างๆ เช่น โลภะ โทสะ แล
ดวงอินทรีย์ในมนุษย์
247
ดวงอินทรีย์ในมนุษย์
หมวดที่ 1 มีดวงอินทรีย์ 6 ดวง คือ จักขุนทรีย์ เห็นเป็นใหญ่ โสตินทรีย์ ฟังเป็นใหญ่ ฆานินทรีย์ ดมกลิ่นเป็นใหญ่ ชิวหินทรีย์ ลิ้มรสเป็นใหญ่ กายินทรีย์ สัม…
บทความนี้เจาะลึกถึงดวงอินทรีย์ 6 ดวง และ 3 ดวงในมนุษย์ที่มีบทบาทสำคัญในการควบคุมประสาทสัมผัสต่าง ๆ เช่น ตา หู ลิ้น กาย และใจ โดยอธิบายลักษณะของดวงอินทรีย์ที่แสดงถึงเพศชายและเพศหญิง รวมถึงบทบาทของชีวิต
การพิจารณาอินทรีย์และดวงธรรมเพื่อการบรรลุธรรม
249
การพิจารณาอินทรีย์และดวงธรรมเพื่อการบรรลุธรรม
ซึ่งเป็น ตัวกำหนดความแก่อ่อนของธาตุธรรม คือ ตั้งแต่ธาตุดิน น้ำ ลม ไฟ วิญญาณธาตุ อากาศธาตุ เห็น จำ คิด รู้ของบุคคลนั้น ดวงธรรมทั้ง 5 ดวงนี้ ถ้ายังมีขนาดไม่เท่ากัน เล็กบ้าง ใหญ่บ้าง แสดงว่า อินทรี…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาอินทรีย์และดวงธรรมทั้ง 5 ซึ่งมีผลต่อความสามารถในการบรรลุธรรมของบุคคลในพระพุทธศาสนา หากดวงธรรมทั้ง 5 มีขนาดเท่ากันแสดงว่าบุคคลนั้นมีอินทรีย์แก่พอที่จะบรรลุธรรมได้ ซึ่งการเติ
อริยสัจ 4
250
อริยสัจ 4
…งๆ) และมรณทุกข์ ทุกข์เพราะความตาย) ในดวงกลมของทุกข์นั้นยังมีหุ้มซ้อนกันอยู่เป็นชั้นๆ อีก 4 ชั้น คือ เห็น จำ คิด รู้ และ ขยายส่วนหยาบออกมาเป็น กาย ใจ จิต และวิญญาณของกายมนุษย์ ของทิพย์ ของรูปพรหม และของอรู…
อริยสัจ 4 ประกอบด้วย ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรค ซึ่งอธิบายถึงความทุกข์ที่เกิดขึ้นในชีวิตและวิธีการดับทุกข์ การเข้าใจอริยสัจสามารถช่วยให้เราเข้าถึงการพ้นทุกข์และนิพพาน ด้วยการปฏิบัติตามมรรคที่ถูกต้อง โ
การพิจารณาอริยสัจ 4 เป็นพระอริยบุคคล
256
การพิจารณาอริยสัจ 4 เป็นพระอริยบุคคล
…มกายพิจารณาอริยสัจ 4 ในกายต่าง ๆ ดังนี้ คือ 1. ใช้ตา (ญาณ) พระธรรมกายแทงตลอดอริยสัจที่กลางกายมนุษย์ เห็นอริยสัจเหล่า นี้ พร้อมกับเดินสมาบัติ เมื่อถูกส่วนเข้าพระธรรมกายก็ตกสูญเป็นดวงใส วัดผ่าศูนย์กลาง 5 วา…
…น พระสกิทาคามี พระอนาคามี และพระอรหันต์ เมื่อผู้ปฏิบัติสามารถละสังโยชน์เบื้องต่ำและปฏิฆานุสัยได้ก็จะเห็นธรรมกายของตนอย่างสว่างใส ไม่มีมลทิน หรือมีขนาดเพิ่มขึ้น
การปฏิสนธิวิญญาณและการเกิดของมนุษย์
260
การปฏิสนธิวิญญาณและการเกิดของมนุษย์
…เป็น ดวงธรรม ที่ทำให้เป็นกายมนุษย์หุ้มจุดเล็กๆ ใสๆ นั้นเอาไว้ ดวงนั้นประกอบด้วยธาตุดิน น้ำ ลม ไฟ และเห็น จำ คิด รู้ ใหม่ของกายมนุษย์ที่เกิดขึ้นในกลางนั้น ตรงนั้นเป็นจุดเริ่มต้นของ นามรูป จากนั้นจึงเคลื่อน…
เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิสนธิวิญญาณซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการเกิดมนุษย์ โดยอธิบายถึงการรวมของธาตุหยาบและวิญญาณ รวมทั้งการเจริญเติบโตของกายมนุษย์จากจุดเล็กๆ ในกลางกาย การมีอายตนะและผัสสะ รวมถึงเวทนาที่เกิด
เวทนาและการเกิดตัณหา
261
เวทนาและการเกิดตัณหา
…ุญดวงบาปที่ติดมาข้ามชาติทำให้เกิดเวทนา เป็นสุขเป็นทุกข์ในปัจจุบัน เมื่อไปกระตุ้นก็เหมือนกับการที่เราเห็นน้ำในภาชนะตกตะกอน เมื่อมี อะไรมากระทบจึงทำให้ตะกอนพุ่งขึ้น เช่น เมื่อถูกกระทบจึงทำให้รู้สึกทุกข์ สุข…
…อเนื่องไปยังภพและชาติ การเกิดเวทนาในปัจจุบันส่งผลกระทบต่อกิเลสในใจและการกระทำที่ผิดและถูก รวมทั้งการเห็นจริงในสังสารวัฏและวงจรปฏิจจสมุปบาท และการทำความเข้าใจเกี่ยวกับความแก่อย่างต่อเนื่องในชีวิต
ข้ามภพข้ามชาติปัจจุบันสู่อนาคต
263
ข้ามภพข้ามชาติปัจจุบันสู่อนาคต
…อง คือเกิดขึ้น ตั้งอยู่ แล้วก็ดับไป มองย้อนกลับไป จิตเกิดมาได้เพราะมีภพอยู่ คือมีความเป็นอยู่ว่าเรา เห็นว่าสิ่งนี้ เป็นตัวของเรา ความดีเป็นสิ่งที่เกิดจากการกระทำของเราในทุกๆ อย่าง ที่ตรงนี้มีเกิดจากการ ทำ…
…กับพระธรรมกาย การดูขันธ์ 5 และอริยสัจ 4 เพื่อความเข้าใจที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น การทำวิปัสสนาภูมิจะช่วยให้เห็นถึงการทำงานของจิตและสามารถเข้าถึงสิ่งที่เป็นจริงได้
ความอบอุ่นจากคุณยาย
6
ความอบอุ่นจากคุณยาย
6 แรง บั น ด า ล คุณยายจะต้อนรับทุกคนด้วยอัธยาศัย อันดีงาม เห็นทุกคนเหมือนเป็นญาติพี่น้องใน ครอบครัวเดียวกัน ทำให้เกิดบรรยากาศแห่งการ สร้างบุญ และขยันไปปฏิบัติธรรม…
เรื่องราวการต้อนรับอันอบอุ่นจากคุณยายที่ทำให้เกิดบรรยากาศแห่งการสร้างบุญมากมาย ที่บ้านธรรมประสิทธิ์ในทุกวันเสาร์-อาทิตย์ การประชุมและการสอน เพื่อเตรียมความพร้อมด้านกาย วาจา ใจก่อนวันบูชาข้าวพระ ท่านยั
แรงบันดาลใจจากพระมหาสิวะ
46
แรงบันดาลใจจากพระมหาสิวะ
46 แรงบันดาลใจ ๒ ท่านจึงหยุดชะงัก มองหาที่มาของเสียง นั้น เห็นหญิงสาวผู้หนึ่งกำลังร้องไห้สะอึก สะอื้นอยู่ ท่านรู้สึกสงสารยิ่งนัก จึงเข้าไปถามว่า “เธอเป็นใคร เหตุใ…
ในเรื่องนี้ มีหญิงสาวที่เป็นเทพธิดาในป่าที่มาร้องไห้อยากบรรลุธรรม พระมหาสิวะได้สอนเธอว่า การร้องไห้ไม่สามารถทำให้บรรลุธรรมได้ แต่ต้องมีการปรับสมดุลของศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ และปัญญาให้เหมาะสมด้วย ควา
แรงบันดาลใจในการบรรลุธรรม
48
แรงบันดาลใจในการบรรลุธรรม
…า การมาปรากฏ กายของเทพธิดาน้ำใจงามผู้นี้ ก็เพื่อเตือนสติ ท่านนั่นเอง เมื่อได้คิดพิจารณา พระเถระก็มองเห็น ว่า เป็นเพราะท่านมีใจทะยานอยาก ตั้งใจมาก เกินไป เมื่อไม่ได้ก็เสียใจ สภาพใจไม่เป็นกลาง ทำให้ไม่อาจบร…
เนื้อหาพูดถึงการพบกันระหว่างพระมหาสิวะและเทพธิดาน้ำใจงาม ซึ่งมีความสำคัญในการเตือนสติพระเถระให้ตระหนักถึงความไม่มั่นคงของจิต เมื่อท่านมุ่งมั่นมากเกินไปและรู้สึกผิดหวังก็ทำให้จิตไม่เป็นกลาง การกลับสู่ค