แก่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 47 / 176

…ตใจที่ยังไม่สงบ ยังไม่ตั้งมั่น ก็ยังคงไม่มั่นคงเหมือนเดิม สถานที่เหล่านั้นเป็น “อสัปปายะ” ไม่เหมาะสมแก่ผู้ปฏิบัติ ส่วนสถานที่ใด ผู้ปฏิบัติเข้าไปพักอาศัยอยู่แล้ว นิมิตที่ยังไม่เกิดขึ้นก็เกิดขึ้น ที่เกิดขึ…

การเลือกที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมส่งผลโดยตรงต่อการปฏิบัติธรรม โดยพื้นที่ที่สะอาดและเป็นระเบียบช่วยให้จิตใจสงบและมีสมาธิสูงขึ้น สถานที่ควรได้รับการดูแลรักษาความสะอาดอย่างสม่ำเสมอเพื่อส่งเสริมให้จิตใจผ่องใ

…วัตถุ 10 ก็ตาม ก็จง พูดแต่พอประมาณ อย่าให้มากเกินไปนัก 6.4 บุคคลที่ไม่สมควรและสมควร บุคคลที่ไม่สมควรแก่การเข้าไปสนทนาปราศรัยในขณะที่กำลังปฏิบัติอยู่นั้น มีอยู่ 2 จำพวก คือ 1) บุคคลที่มีปกติชอบบำรุง ประคบ…

บทความนี้กล่าวถึงหลักการพูดและการสนทนาในขณะปฏิบัติธรรม โดยเน้นว่าการสนทนาในด้านบวกช่วยเสริมสร้างสมาธิและบารมี ดังนั้นนักปฏิบัติควรเลือกพูดแต่ในเรื่องที่เหมาะสม เช่น การพูดถึงการทำความดีและการรักษาศีล

…ะมั่นคงยิ่งขึ้น ฉะนั้นอาหารที่มีรสเปรี้ยวนั้น จึงเป็น “อสัปปายะ” ส่วนอาหารที่มีรสหวานเป็น “สัปปายะ” แก่ผู้ปฏิบัตินั้น เป็นต้น 6.6 อากาศที่ไม่สบายและสบาย อากาศที่ไม่สบายและสบายในขณะที่กำลังปฏิบัติอยู่นั้น…

เนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทอาหารและสภาพอากาศที่มีผลต่อการปฏิบัติภาวนา โดยระบุว่าอาหารที่มีรสหวานอาจทำให้จิตใจไม่มั่นคง ส่วนอาหารที่มีรสเปรี้ยวทำให้จิตใจถาวรมากขึ้น อากาศที่ร้อนทำให้รู้สึกไม่สบาย ขณะที่อา

…ง จะเป็นคนสัตว์ สิ่งของ ล้วนไปสู่จุดสลายหมด มาอยู่แล้วก็ไป มนุษย์ก็เหมือนกัน เมื่อมาเกิดแล้วก็ค่อยๆ แก่ ค่อยๆ เสื่อมไปเรื่อยๆ ในที่สุดก็ตายแยกสลายไป จะเป็นผู้ หญิง ผู้ชาย มียศถาบรรดาศักดิ์สูงถึงแค่ไหน มา…

…ู่แล้วเสื่อมสลาย รวมถึงการใช้อำนาจของใจในการหยุดนิ่ง โดยให้พิจารณาถึงความไม่เที่ยงของชีวิต อาทิ ความแก่และความตาย เพื่อให้เข้าใจว่าเรามีชีวิตเพื่อการหยุดนิ่งและหาความสุขอย่างแท้จริง

…“ดูก่อนผู้มีอายุทั้งหลาย พระศาสดา หรือ เพื่อนพรหมจรรย์อยู่ในฐานะ ควรเคารพ รูปใดรูปหนึ่ง ย่อมแสดงธรรมแก่ภิกษุในธรรมวินัยนี้ภิกษุรู้อรรถและ รู้ธรรมในธรรมนั้น โดยประการที่พระศาสดาหรือเพื่อนพรหมจรรย์อยู่ในฐา…

บุคคลที่มีศีลย่อมไม่เดือดร้อนใจ และทำให้จิตสงบได้ตามลำดับ การรักษาศีลบริสุทธิ์ถือเป็นเสมือนบันไดที่นำไปสู่สมาธิและธรรมเบื้องสูง การศึกษาธรรมะ ฟังธรรม และปฏิบัติธรรมสร้างความปราโมทย์ ทำให้เกิดปีติและทำ

…ประการที่ภิกษุ ตรึกตาม ตรองตาม เพ่งตามธรรมตามที่ได้ฟัง ตามที่ได้เรียนมาด้วยใจ ความ ปราโมทย์ ย่อมเกิดแก่เธอผู้รู้อรรถรู้ธรรม เมื่อปราโมทย์ ปีติย่อมเกิด เมื่อใจมี ปีติ กายย่อมสงบผู้มีกายสงบ ย่อมเสวยสุข เมื…

ในบทนี้กล่าวถึงการตรึกตรองและปัญญาในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่าเมื่อปริยัติธรรมได้รับการเรียนรู้และตรึกตรองจากใจ จะนำไปสู่ความปราโมทย์และปีติ การมีสมาธิและความสุข เมื่อพระภิกษุทั้งหลายร่วมมือกันอย่างปรองด

…ช่นนั้นควรละหรือจะยึดเป็นตัวตน ไม่ควร พระพุทธเจ้าข้า อะไรเล่าเป็นเหตุให้เกิดอุปาทาน ตัณหานั่นเอง ได้แก่ กามตัณหา ความทะยานอยากเกี่ยวด้วยอารมณ์ 6 มีรูป เป็นต้น ภวตัณหา ความทะยานอยาก เป็นไปในอารมณ์ 6 ประกอ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความทุกข์และการถืออุปาทานตามหลักพุทธศาสนา โดยระบุถึงสาเหตุของทุกข์ที่เกิดจากตัณหา ทั้งกามตัณหา ภวตัณหา และวิภวตัณหา การเข้าถึงพระธรรมกายที่ช่วยให้เห็นธรรมะและเปลี่ยนแปลงจากทุกข์สู่นิ

…ธเป็นเจ้าเรือน อะไรนิดอะไรหน่อยก็โกรธ มีความรีบร้อนอยู่ในใจเป็นปกติ ผู้ที่มีจริตหนักไปทางโทสจริตนี้ แก่เร็ว พูดเร็ว พูดเสียงดัง เดินแรง ทำงานหยาบ ไม่มีความละเอียดถี่ถ้วน ไม่มีความพิถีพิถันในการแต่งตัว 3.…

พุทธิจริตหมายถึงความประพฤติที่เกิดจากปัญญาและเป็นนิสัยส่วนตัวของแต่ละคน ซึ่งมีความแตกต่างกันตามลักษณะของจริต เช่น ราคจริตที่รักสวยรักงาม โทสจริตที่ใจร้อน โมหจริตที่เฉื่อยชา และวิตกจริตที่คิดมาก ทั้งนี

…ื่อหน่ายในกิริยาที่ตนจะต้อง ท่องเที่ยวไปในวัฏสงสาร เห็นทุกข์โทษภัยในการที่ตนจะต้อง ประสบกับความเกิด แก่ เจ็บ ตาย ไปโดยไม่มีวันสิ้นสุด ปรารถนาที่จะพ้นจากกองทุกข์ จึงหมั่นประกอบความเพียร โดยเหมาะ โดยควร คื…

…บกับความสุข และพ้นจากทุกข์ในวัฏสงสาร. จริตมีทั้งหมด 6 อย่าง จัดแบ่งเป็น 3 คู่ที่มีความเสมอภาคกัน ได้แก่ ราคจริตกับสัทธาจริต, โทสจริตกับพุทธิจริต และโมหจริตกับวิตกจริต. การเข้าใจความหมายและความสัมพันธ์ของ…

…ิมิตนี้ให้ค่อยๆ กว้างใหญ่ขึ้นไป ๆ ทีละน้อย จนแผ่ตลอดไปถึงขอบจักรวาล เพื่อเป็นการอบรมสมาธิให้มีกำลัง แก่กล้ายิ่ง ๆ ขึ้นไป สำหรับอุคคหนิมิตนั้นไม่ควรขยาย เพราะการขยายอุคคหนิมิตนั้นไม่ได้รับ ประโยชน์อันใด ก…

การขยายปฏิภาคนิมิตในสมาธิช่วยเพิ่มพูนพลังจิตใจอย่างต่อเนื่องไปจนถึงขอบจักรวาล ควรขยายอย่างระมัดระวัง ด้วยการเริ่มจากขนาดเล็กและค่อยๆ เพิ่มขนาดไปเรื่อยๆ เพื่อไม่ให้สมาธิเสื่อมถอย และเป็นการเสริมความแข็

…ธรรมกายต่อไป 2.1 ความเป็นมา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงอนุสติไว้เพื่อเป็นแนวปฏิบัติอันจะเป็นประโยชน์ แก่การทำให้แจ้งซึ่งพระนิพพานแก่บุคคลทั้งหลาย ดังพุทธพจน์ที่ว่า “ดูกรภิกษุทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่งที่บุคค…

บทนี้เสนออนุสติ 6 ประการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงให้เห็นถึงความสำคัญในการปฏิบัติธรรม โดยอนุสติกัมมัฏฐานทั้ง 6 คือ การระลึกถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ ศีล การบริจาค และเทวดา ซึ่งเป็นแนวทางในการเ

…บมิได้กับพระพุทธคุณที่ เปรียบดังอากาศสุดคณนาในสากลโลก สมดังพระพุทธคุณที่ทรงประกาศให้เป็นที่ประจักษ์ แก่พระทัยของพระเจ้าอชาตศัตรูว่า “มหาบพิตร พระตถาคตเสด็จอุบัติในโลกนี้เป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้เองโดยชอบ ถึ…

พุทธานุสติคือการระลึกถึงคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งมีพระคุณอันยิ่งใหญ่จากการตรัสรู้และสอนสัตว์โลก ทั้งมนุษย์และเทวดา นอกจากนี้ยังดำเนินการสร้างจิตให้มีสติและยึดมั่นในพระพุทธคุณ โดยปฏิบัติในสถานที่สง

…ความตายคร่าเอาชีวิตไปอุปมาเหมือนดอกเห็ด ย่อมพาเอาฝุ่นติดหัว ขึ้นมาด้วยฉันใด สัตว์ทั้งหลายก็พาเอาความแก่และความตายเกิดมาด้วยฉันนั้น แท้ที่จริงแล้วสัตว์ทั้งหลายไ สัตว์ทั้งหลายได้ชื่อว่าแก่ตั้งแต่เกิด คือ เ…

บทความนี้พูดถึงความตายที่เกิดขึ้นพร้อมกับการเกิดและความแก่ของสัตว์ ตั้งแต่การเริ่มต้นของชีวิตที่เกี่ยวข้องกับการตาย พระพุทธเจ้าทรงสอนว่า ชีวิตไม่สามารถย้อนกลั…

…ญ่มีความเป็นผู้มี ยศใหญ่โดยภาวะเป็นต้น คือความมีมรณะเสมอกันอย่างนี้แล้ว ระลึกไปว่า “ความตายจะต้องมี แก่เราแน่ ดุจมีแก่สัตว์วิเศษทั้งหลายเหล่านั้น” ดังนี้ กัมมัฏฐานก็จะถึงในระดับของอุปจารสมาธิ นักปฏิบัติพ…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการระลึกถึงความเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและการเปรียบเทียบกับความตายที่ไม่มีใครหนีพ้น สำรวจความตายที่แผ่ถึงแม้พระอรหันต์ และการที่ร่างกายเป็นที่อยู่อาศัยของชีวิตต่างๆ โดยเฉพาะกิมิชาติ

…อบโยน 3. ย่อมปลอบจิตในคราวที่ควรปลอบ คือ จิตไม่ยินดีในการงาน ต้องปลอบด้วยการ พิจารณาธรรมสังเวช เกิด แก่ เจ็บ ตาย ที่จะต้องประสบ เป็นต้น 4. ย่อมพักผ่อนจิตในคราวที่ควรพักผ่อน คือ จิตดำเนินอยู่ด้วยดีในอารมณ…

บทความนี้กล่าวถึงการดูแลจิตในช่วงเวลาที่เหมาะสม รวมถึงการอบรมจิตใจและพัฒนากัมมัฏฐาน โดยเฉพาะกายคตาสติกัมมัฏฐานที่มีความยากลำบากในการปฏิบัติ รวมถึงความจำเป็นในการศึกษาและเข้าใจธรรมก่อนการปฏิบัติ เพื่อใ

…น เช่น นิพพานเป็นที่สิ้นไปแห่งกิเลสตัณหาทั้งปวง ดับกิเลส ดับราคะ โทสะ โมหะ ดับกองทุกข์ คือ ความเกิด แก่ เจ็บ ตาย ความโศกเศร้าต่าง ๆ นิพพานทำลายวัฏสงสารถอนความอาลัยรักใคร่ พอใจในเบญจกามคุณ เป็นต้น * อังคุ…

บทความนี้กล่าวถึงความเป็นมาของอุปสมานุสติในพระไตรปิฎก โดยมีการอธิบายว่าอุปสมานุสติไม่ได้เป็นเอกเทศ แต่มีความเชื่อมโยงกับฌานวรรคและอานาปานสติ อุปสมานุสติเป็นกรรมฐานสำหรับพระสาวกที่มีสติปัญญา และทำให้เข

…ยใจรักใน ความสะอาด ท่านจึงไม่ยอมแพ้ ยังคงตั้งใจกวาด ลานพระเจดีย์ต่อไป วันที่สอง มารก็แปลงร่างเป็นวัวแก่ มา ทำความสกปรกเช่นเดิม แม้วันที่สาม มารก็แปลงร่างมาเป็นคน แก่ขาเก เอาเท้าคุ้ยเขี่ยทรายไปทั่วลานพระเ…

ในเนื้อเรื่องนี้ พระเถระเผชิญหน้ากับมารที่แปลงร่างเป็นสัตว์และคนแก่เพื่อทำให้ลานพระเจดีย์สกปรก แม้จะยากลำบาก พระเถระไม่ยอมแพ้และมีความมุ่งมั่นในการรักษาความสะอาดจนมีกา…

…ี่แน่ๆ สมบัติอันล้ำค่านั้น คงต้องเป็นสิ่งที่น่าปรารถนาอย่างยิ่ง แต่ก่อนนานมาแล้ว ยังมีชายชราคนหนึ่ง แก่มากจนจ๋าอายุตนเองไม่ได้ หากใบหน้าของ เขายังคงอิ่มเอิบเปล่งประกายเลือดฝาด เครา สีเงินยวงสะอาดตาของเขา…

ในเนื้อหานี้เล่าถึงชายชราอายุมาก มีลูกชายมากมายแต่ยังคงแข็งแรง และตัดสินใจจะเลือกหนึ่งในลูกชายทั้ง 15 คน เพื่อมาสืบทอดภารกิจของเขา การเลือกนี้เต็มไปด้วยความหมายและความท้าทายในครอบครัว พร้อมสะท้อนถึงคุ

…็นต้องปฏิบัติต่อสัตว์ทั้งหลายด้วยอาการ 4 อย่าง ตามลำดับ ดังนี้ คือ 1. ด้วยการมุ่งประโยชน์เกื้อกูลให้แก่กัน เป็นอันดับแรก ด้วยว่า เมตตามีการเกื้อกูล แก่สัตว์เป็นลักษณะ 2. เมื่อผู้ปฏิบัติได้เห็น หรือได้ฟัง…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับพรหมวิหาร 4 ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ซึ่งเป็นธรรมที่ช่วยปราบอกุศลธรรมและทำให้เกิดการเกื้อกูลแก่กัน โดยมีลำ…

…ย เพียรเจริญเมตตาซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนกว่าจะถึงขั้นอัปปนาสมาธิเช่นเดียวกัน ทำฌาน จิตนั้นให้อ่อนนุ่มนวลควรแก่งาน สามารถเข้าออกฌานได้คล่องแคล่วเชี่ยวชาญ จากนั้นจึงพยุง จิตที่มีภาวะเฉยๆ ในคนเป็นกลาง ๆ ขึ้นสู่ควา…

ข้อความนี้เน้นการเจริญภาวนาเมตตาในทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นสำหรับตนเอง ผู้ที่รัก คนที่เป็นกลาง และศัตรู เพื่อให้เกิดความสุขในทุกคน ผ่านการทำฌานและการภาวนาอย่างต่อเนื่องสำหรับทุกสภาพบุคคล แม้ไม่จำเป็นต้อง