หน้าหนังสือทั้งหมด

อายตนะและวิถีจิต
126
อายตนะและวิถีจิต
…อเกิด บ่อเกิดท่านเรียกว่า อายตนะได้ ในคำเป็นต้นว่า สุวรรณายตนะ บ่อทอง รชตายตนะ บ่อเงิน รัตนายตนะ บ่อแก้ว ธรรมเหล่านั้น ปรากฏเกลื่อนกล่นอยู่ในดวงตาเป็นต้น จึงชื่อว่าเป็นบ่อเกิด 4. อายตนะ 12 ชื่อว่า อายตนะ …
อายตนะเป็นที่เกิดแห่งวิถีจิต ซึ่งหมายถึงการรวมกันของอารมณ์และวิถีจิตที่ต้องอาศัยอายตนะ ทั้ง 6 ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ หน้าที่ของอายตนะคือการเป็นสถานที่เกิดและประชุมของอารมณ์ซึ่งมีความสำคัญในค
ความรู้และวิญญาณในขันธ์ 5
117
ความรู้และวิญญาณในขันธ์ 5
…ายก็บริสุทธิ์ตาม 2. กลั่นใจ ด้วยสมาธิ ฝึกสมาธิมากๆ ได้ชื่อว่ารักษาศีลมากขึ้น สัมมา อะระหัง นึกถึงดวงแก้ว นึกถึงองค์พระ เมื่อถูกส่วนธาตุจะบริสุทธิ์ขึ้นไปตามลำดับ บ ท ที่ 5 ขั น ธ์ 5 DOU 107
การมีธาตุในตัวบริสุทธิ์ส่งผลให้จิตใจเบิกบานและคิดสร้างสรรค์ ในการเรียนรู้เรื่องขันธ์ ผู้ศึกษาได้เข้าใจความไม่เที่ยงของสังขารและสามารถประคับประคองตนเองไม่ให้กระทำความชั่ว การทำให้ธาตุบริสุทธิ์นั้นใช้หล
การทำใจหยุดเพื่อเข้าถึงธรรม
20
การทำใจหยุดเพื่อเข้าถึงธรรม
…ยุด ด้วยบริกรรมภาวนา ทำไปจนกระทั่งถูกส่วน จึงถูกตัวสมถะ คือ ใจหยุดได้ หรืออาจใช้บริกรรม นิมิตเป็นดวงแก้วใส ควบคู่กับบริกรรมภาวนาก็ได้ 1.1.4 กระบวนการเข้าถึงธรรม เมื่อสามารถทำใจให้หยุด คือ ทำให้เห็น จำ คิด…
การทำให้ใจหยุดของพระมงคลเทพมุนี คือ การรวมเห็น จำ คิด รู้ ให้อยู่ที่กลางกายมนุษย์ วิธีการคือการนำใจไปหยุดและใช้บริกรรมภาวนา เพื่อให้หยุดนิ่งซึ่งนำไปสู่การเข้าถึงธรรมและทำลายนิวรณ์ทั้ง 5 ที่กีดขวางทางเ
ฐานวิญญาณ 7 และการรับรู้
18
ฐานวิญญาณ 7 และการรับรู้
…ทั้ง 7 ฐานนี้ จะมีลักษณะเหมือน ท่อใสๆ เวลาเราสูดลมหายใจเข้าไปตรงปากช่องจมูก ไปตามฐานต่าง ๆ จะเป็นท่อแก้วใสๆ ฐานที่ 1 ทางเดินของลมหายใจเข้าออก มีความสำคัญมาก นอกจากจะทำให้เราดำรงชีพอยู่ ได้แล้ว ยังเป็นสื่อ…
บทความนี้สำรวจ 7 ฐานที่เป็นที่คุมวิญญาณซึ่งเชื่อมโยงกับการรับรู้ผ่านอายตนะ โดยฐานที่ 1 ถึงฐานที่ 7 มีลักษณะเป็นเส้นทางที่นำพาอารมณ์และประสบการณ์จากสายตาหูจมูกลิ้นกายใจ เข้าสู่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ซึ่ง
ลักษณะและประเภทของธาตุในธรรมชาติ
145
ลักษณะและประเภทของธาตุในธรรมชาติ
…ก็แสดงสภาพเป็นสีแดงได้ ไม่ได้เป็นสีขาวก็แสดงรูปเป็นสีขาวได้ เปรียบเหมือนนักเล่กลเอาน้ำซึ่งไม่ได้เป็นแก้วมณีมาทำให้เป็นแก้วมณี ทำก้อนหินที่ไม่ใช่ทองให้ เป็นทอง แสดงตัวเองเป็นยักษ์ ทั้ง ๆ ที่ไม่ใช่ยักษ์ ธาต…
เนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะและการระบุธาตุในธรรมชาติ ตามปัจจุบัน อธิบายถึงธาตุต่างๆ เช่น ปฐวีธาตุที่มีความแข็ง, อาโปธาตุที่มีการไหล, เตโชธาตุที่อบอุ่น, และวาโยธาตุที่มีความเคร่งตึง รวมถึงการกำเนิดและความแตก
การบวชของพระวิสาขอุบาสก
92
การบวชของพระวิสาขอุบาสก
…ตั้งใจว่า พรุ่งนี้เราจะต้องไปแต่เช้า แล้วจึงเตรียมตัวจำวัด ขณะนั้นรุกขเทวดา ตนหนึ่งซึ่งสิงอยู่ที่ต้นแก้วตรงปลายทางจงกรมได้มานั่งร้องไห้อยู่ที่ขั้นบันใด พระเถระจึงถามว่านั่นใคร เทวดาตอบว่า ดิฉันมณิลิยาเจ้า…
พระวิสาขอุบาสกได้บวชและใช้จ่ายทรัพย์ที่มีเพื่อไม่ให้คนอื่นมีมือเปล่ากลับไป ในระหว่างการบรรพชาและอุปสมบท ท่านได้เรียนรู้และฝึกฝนจนสามารถท่องจำมาติกาได้อย่างคล่องแคล่วและมีการพิจารณาคุณธรรมของตน เมื่อเด
คุณสมบัติของพระนิพพาน
154
คุณสมบัติของพระนิพพาน
…ขโมยไม่ได้ ไม่อิงอาศัยอะไร เป็นที่ไป แห่งวิหค ไม่มีเครื่องกั้นกาง ไม่มีที่สุด เหมือนกับนิพพานฉะนั้น แก้วมณี มีคุณ 3 ซึ่งพอจะเทียบกันกับคุณแห่งพระนิพพานได้นั้น คือ แก้วมณี ให้ สำเร็จความปรารถนา 1 ทำให้ร่าเ…
…งมีคุณลักษณะเปรียบได้กับมหาสมุทรที่เจือด้วยดอกไม้, โภชนะที่ส่งเสริมชีวิต, อากาศที่ไร้การเกิดและตาย, แก้วมณีที่ทำให้สมหวัง, จันทน์แดงที่มีความหอม, และเนยใสที่มีสีสันและรสหวาน ทั้งหมดนี้สัมพันธ์กับความสงบแล…
คุณของพระนิพพาน
153
คุณของพระนิพพาน
…อบตัว ดังนี้ ดอกปทุมมีคุณ 1 น้ำมีคุณ 2 ยาดับพิษงูมีคุณ 3 มหาสมุทรมีคุณ 4 โภชนะมีคุณ 5 อากาศมีคุณ 10 แก้วมณีมีคุณ 3 จันทน์แดงมีคุณ 3 เนยใสมีคุณ 3 ยอดคีรีมีคุณ 5 ซึ่งสิ่งต่าง ๆ เหล่านี้เทียบกับพระนิพพานแล้ว…
พระนิพพานเป็นธรรมที่บริสุทธิ์จากกิเลสและเป็นความปรารถนาของสัปบุรุษ โดยมีคุณค่าที่เปรียบเทียบได้กับสิ่งต่าง ๆ เช่น ดอกปทุม, น้ำ, ยาดับพิษ, และมหาสมุทร ซึ่งเน้นความบริสุทธิ์และคุณค่าของพระนิพพานในการดับ
การเจริญอานาปานสติกับการเข้าถึงสมาธิ
147
การเจริญอานาปานสติกับการเข้าถึงสมาธิ
…รากฏดังปุยนุ่น ปุ๋ยสำลีและดุจลมฝน ดุจสายน้ำ บ้าง เปลวควันบ้าง บางท่านปรากฏเป็นเหมือนดวงดาว เหมือนพวงแก้วมณี พวงแก้วมุกดา บางท่านปรากฏเป็นเหมือนเมล็ดข้าวและเหมือนเสี้ยนไม้แก่น บางท่านปรากฏเป็นเหมือนสาย สัง…
เนื้อหาเกี่ยวกับการฝึกอานาปานสติ ซึ่งนำไปสู่อาการของร่างกายที่เบา รู้สึกเหมือนลอย และหยุดหายใจขณะปฏิบัติภาวนา สิ่งเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาจิตใจ และสามารถพาไปสู่ระดับที่สูงกว่าในสมาธิ การทำความ
การศึกษาส่วนประกอบของหัวใจและตับในมนุษย์
113
การศึกษาส่วนประกอบของหัวใจและตับในมนุษย์
…่วพู ของ คนสัทธาจริตเป็นสีดังดอกกรรณิการ์ ของคนปัญญาจริตใสผ่องไม่หมองมัว ขาวบริสุทธิ์ ปรากฏ มีแสงดังแก้วมณีแท้ที่เจียระไนแล้ว โดยทิศ : เกิดในทิศเบื้องบน โดยโอกาส : ตั้งอยู่ระหว่างกลางนมทั้ง 2 ภายในร่างกาย…
บทความนี้กล่าวถึงลักษณะของหัวใจและตับในมนุษย์ โดยทำการเปรียบเทียบรูปร่างต่างๆ ตามประเภทของผู้มีปัญญา และผลกระทบต่อร่างกาย สรุปความหมายของน้ำเลี้ยงหทัยและการจัดเรียงของอวัยวะภายใน ในความสัมพันธ์กับจิตใ
การเจริญสีลานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
63
การเจริญสีลานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
… “ดวงปฐมมรรค” และ “ดวงศีล” ที่แท้จริงได้ หรืออาจตรึกถึงสิ่งที่มีลักษณะคล้าย “ดวงศีล” ภายใน เช่น “ดวงแก้วใส” หรือ “พระจันทร์ในคืนวันเพ็ญ” ที่ปราศจากเมฆหมอก โดยมีความบริสุทธิ์แห่งศีลเป็นอารมณ์ พร้อมกับบริกร…
บทความนี้กล่าวถึงการเจริญสีลานุสติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย โดยอธิบายวิธีการที่สามารถทำให้เกิดอุปจารสมาธิและไปถึงดวงปฐมมรรค รวมถึงการระลึกถึงศีลและศีลมีอานิสงส์ที่สำคัญ เช่น การเคารพพระพุทธ พระธรรม พร
อานิสงส์ของการเจริญธัมมานุสติ
57
อานิสงส์ของการเจริญธัมมานุสติ
…ป็นอารมณ์ อย่างนี้แล้วจึงน้อมตรึกถึงสิ่งที่เป็นตัวแทนของพระธรรม อาทิเช่นคัมภีร์พระไตรปิฎก พระธรรมดวงแก้ว (คือ ดวงใสที่เราน้อมนึกถึงให้เป็นตัวแทนของ พระธรรม) มาเป็นบริกรรม นิมิต และบริกรรมภาวนาด้วยคำใดคำหน…
การเจริญธัมมานุสติเป็นแนวทางหนึ่งในการละซึ่งความทุกข์และการบรรลุถึงความสงบสุขภายใน โดยผ่านการน้อมตรึกถึงพระธรรมเป็นอารมณ์ รวมถึงการใช้คัมภีร์พระไตรปิฎกและภาวนาตามที่แนะนำ ซึ่งจะนำมาซึ่งอานิสงส์มากมาย
การเข้าถึงพระธรรมและการเจริญธัมมานุสติ
56
การเข้าถึงพระธรรมและการเจริญธัมมานุสติ
…เชื้อเชิญเรียกให้ผู้อื่นมาดู เพราะเป็นสิ่งมีจริงเหมือนดวงจันทร์อยู่ บนฟ้าที่ปราศจากเมฆ หรือเหมือนดวงแก้วมณีที่วางไว้ในผ้ากัมพล ควรมาชื่นชมกัน 2.6.5 โอปนยิโก มรรค 4 ผล 4 นิพพาน 1 เป็นธรรมที่พึงน้อมเข้ามาใน…
บทความนี้นำเสนอความเข้าใจในธรรมที่เห็นประจักษ์ เช่น สันทิฏฐิโก อกาลิโก เอหิปัสสิโก รวมถึงแนวทางในการเจริญธัมมานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย ซึ่งได้กล่าวถึงมรรค ผล และนิพพาน พร้อมแสดงให้เห็นว่าธรรมสามารถ
ความหมายของคำว่า อรหัง
43
ความหมายของคำว่า อรหัง
…รา ซึ่งยังอยู่ใกล้ชิดกิเลส พระองค์ บริสุทธิ์ผุดผ่องดังแท่งทองชมพูนุท หรืออีกอย่างหนึ่งว่าใสเหมือนดวงแก้วอันหาค่ามิได้สมคำที่ว่า “พุทธรัตนะ” ประกอบด้วย ตาทิโน เป็นผู้คงที่ไม่หวั่นไหว หากจะมีของหอมมาชะโลมไล…
…กลจากกิเลส พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงกำจัดกิเลสอย่างหมดสิ้น นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเทียบพระองค์กับทองและแก้วที่บริสุทธิ์ กล่าวถึงความมั่นคงของพระใจแม้จะมีของหอมและของเหม็นมาชโลม พระองค์ก็ไม่แปรผัน เป็นตัวอย่า…
โอทาตกสิณและกสิณแสงสว่างในธรรมะ
25
โอทาตกสิณและกสิณแสงสว่างในธรรมะ
…ไก่ ฟ้าอ่อน เทาอ่อนได้ แล้วบริกรรม ว่า โอทาต์ โอทาต์ หรือ ขาว ๆ ๆ จนเกิดอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตเป็นแก้วมณีสีขาวใส ตาม ลำดับ แล้วใจก็จะตกศูนย์เข้าถึง “ดวงปฐมมรรค” ต่อไป 1.4.9 อาโลกกสิณ (กสิณแสงสว่าง) ผู้ม…
เนื้อหาเกี่ยวกับการทำกสิณสีขาวและกสิณแสงสว่าง สำหรับผู้ที่มีบารมีในชาติปางก่อน การเพ่งมองสิ่งต่างๆ เช่น ดอกไม้ สีขาว แสงสว่าง และที่ว่าง เพื่อสำเร็จอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตจนเข้าถึงดวงปฐมมรรค ข้อมูลเห
การทำองค์กสิณสีต่างๆ
24
การทำองค์กสิณสีต่างๆ
…หว่างกลีบเป็นต้นย่อมปรากฏ ส่วนปฏิภาคนิมิตที่เกิดขึ้น พ้นจากโทษแห่งกสิณ มีสภาพใสบริสุทธิ์สะอาด เหมือนแก้วมณีสีเขียว จนใจรวมตกศูนย์เข้าถึง “ดวงปฐมมรรค” ต่อไป 1.4.6 ปีตกสิณ (กสิณสีเหลือง) ผู้มีบารมีอันสั่งสม…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการทำองค์กสิณสีเขียว เหลือง และแดง โดยแนะนำวิธีการใช้ดอกไม้หรือกระดาษสีที่เหมาะสม พร้อมทั้งการบริกรรมภาวนาให้เกิดอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิต เพื่อเข้าถึง ‘ดวงปฐมมรรค’ ได้อย่างชัดเ
การปฏิบัติกสิณและการเข้าถึงดวงปฐมมรรค
23
การปฏิบัติกสิณและการเข้าถึงดวงปฐมมรรค
ส่วนปฏิภาคนิมิตจะปรากฏเป็นสภาพที่นิ่ง เหมือนพัดแก้วมณีที่วางไว้กลางแจ้ง หรือเหมือน กระจกเงาที่ทำด้วยแก้วมณี ฉะนั้น ให้เพ่งนิมิตนี้ที่ศูนย์กลางกายตามลำด…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการปฏิบัติกสิณในประเภทต่างๆ เช่น เตโชกสิณ วาโยกสิณ และ นีลกสิณ โดยการเพ่งพินิจในเปลวไฟ ลม และสีเขียว ตามลำดับ ซึ่งจะช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงดวงปฐมมรรคได้ในที่สุด ผ่านการส
กัมมัฏฐานและการเลือกใช้อารมณ์ในการปฏิบัติ
112
กัมมัฏฐานและการเลือกใช้อารมณ์ในการปฏิบัติ
…ี ปฐวี (ดิน) อาโป (น้ำ) เตโช (ไฟ) วาโย (ลม) ค. อาโลกสิณ กำหนดแสงสว่างเป็นอารมณ์ การกำหนดนิมิตเป็นดวงแก้วใส หรือองค์พระแก้วใส ก็เป็นกสิณในข้อนี้ ง. อากาสกสิณ กำหนดช่องว่างเป็นอารมณ์ ดังจะเห็นได้ว่า กัมมัฏฐ…
กัมมัฏฐานนี้ใช้ได้เฉพาะผู้ที่ได้ฌานที่ 4 แล้ว ผู้ปฏิบัติสามารถเลือกกัมมัฏฐานจาก 10 รูปแบบ โดยเน้นที่อาโลกสิณและภูตกสิณ เพื่อให้เหมาะสมกับจริตของแต่ละบุคคล พระมงคลเทพมุนีเสนอวิธีนี้ว่าเป็นอุปการคุณต่อน
ระดับของสมาธิในพระธรรมเทศนา
63
ระดับของสมาธิในพระธรรมเทศนา
… จากเริ่มแรกเป็นการกำหนด บริกรรมนิมิต คือ สิ่งที่กำหนดในระยะแรกสุดเพื่อภาวนา ไม่ว่าจะเป็นองค์พระ ดวงแก้ว หรือวัตถุนิมิตใดๆ อันอยู่ขั้น ขณิกสมาธิ เมื่อประคองรักษาสมาธิอย่างต่อเนื่อง จิตก็ตั้งมั่นเริ่มเป็นอ…
บทความนี้สำรวจถึงการปฏิบัติสมถะของพระมงคลเทพมุนีที่แบ่งออกเป็นสองระดับคือ สมาธิโดยปริยายเบื้องต่ำ และเบื้องสูง ทั้งสองระดับเน้นการเข้าถึงสภาวะจิตที่สงบและละเอียดที่เริ่มจากการกำหนดบริกรรมนิมิตจนถึงการ
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอน
60
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอน
…็นคู่กัน บริกรรมนิมิตให้กำหนด เครื่องหมายเป็นดวงใสเหมือนกับเพชรลูกที่เจียระไนแล้ว ไม่มีขนแมว โตเท่า แก้วตา แล้วให้กำหนดไว้ตามฐานต่างๆ เริ่มต้นจากฐานที่ 1 ผู้หญิงกำหนดเข้า ปากช่องจมูกซ้าย ผู้ชายกำหนดเข้าปา…
ในบทนี้จะพูดถึงขั้นตอนการบริกรรมภาวนาและกำหนดบริกรรมนิมิตสำหรับการฝึกสมาธิ โดยมีการแนะนำฐานต่างๆ ตั้งแต่ฐานที่ 1 ถึงฐานที่ 7 เพื่อสร้างสมาธิและความสงบในจิตใจ ผ่านการใช้คำว่า 'สัมมา อะระหัง' ทำให้สามาร