แต่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 619 / 1728

คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๓๐) ราคะ ชื่อว่าธุลี, แต่เรณู (ละออง) ท่านหาเรียกว่า (ธุลี) ไม่: คำว่า “ธุลี” นั่นเป็นชื่อของราคะ, ภิกษุเหล่านั้น ละธุลีนั่นไ…

คาถาธรรมบทนี้เน้นความสำคัญของการละราคะที่เรียกว่า 'ธุลี' และการดำรงอยู่ในศาสนาของพระพุทธเจ้า ผู้มีปัญญาเหล่านั้นสามารถรู้แจ้งในการกระทำและอยู่บนหนทางแห่งการปฏิบัติธรรม โดยอ้างถึงการใช้ทุนทรัพย์ในการสร

…า สมมาปณิหิต จิตต์ เสยฺยโส นํ ตโต กเร. มารดาบิดา ก็หรือว่าญาติเหล่าอื่น ไม่พึงทำเหตุนั้น (ให้ได้), (แต่) จิตอันตั้งไว้ชอบแล้วจึงทำเขาให้ประเสริฐกว่าเหตุนั้น

คาถาธรรมบท ภาค๑-๔ (๔๐) ๔. ปุปผวรรควรรณนา เรื่องภิกษุ ๕๐๐ รูปผู้ขวนขวายในปฐวีกถา [๓๓] โก อิม ปฐวี วิเชสสติ ยมโลกญจ อิม สเทวก โก ธมฺมปท สุเทสิต กุสโล ปุปผมิว ปเจสฺสติ ยมโลกญจ อิม สเทวก เสโข ปฐวี วิเชสฺส

…กษาและทบทวนข้อธรรมจึงเป็นสิ่งสำคัญในการพัฒนาทางจิตใจและการเข้าถึงความจริงในธรรมชาติของชีวิต ไม่เพียงแต่สำหรับตัวเอง แต่ยังเป็นประโยชน์แก่ผู้อื่นด้วย

…กุพฺพโต. ยถาปิ รุจิรํ ปุปุนํ เอว์ สุภาสิตา วาจา วณฺณวนต์ สคนธก๋ สผลา โหติ สุกุพฺพโต. ดอกไม้งามมีสี (แต่) ไม่มีกลิ่น (หอม) แม้ฉันใด, วาจาสุภาษิตก็ฉันนั้น ย่อมไม่มีผลแก่ผู้ไม่ทําอยู่ (ส่วน) ดอกไม้งาม มีสีพ…

บทความนี้พูดถึงคำสอนทางปรัชญาที่เน้นให้มุ่งสร้างสรรค์ความดีในชีวิต โดยให้พิจารณาตนเองและไม่เปรียบเทียบกับคนอื่น พร้อมทั้งมีการเปรียบเทียบวาจาที่ดีเหมือนดอกไม้ที่มีกลิ่นหอมที่จะเกิดผลต่อผู้ทำดี ข้อความ

… สีลคนฺโธ อนุตฺตโร กลิ่นดอกไม้ฟุ้งไปทวนลมไม่ได้, กลิ่นจันทน์หรือกลิ่นกฤษณาและกลัม พักก็ฟังไปไม่ได้, แต่กลิ่นของสัตบุรุษฟุ้งไปทวนลมได้, (เพราะ) สัตบุรุษ ย่อมฟุ้งขจรไปตลอดทุกทิศ, กลิ่นจันทน์ก็ดี แม้กลิ่นกฤ…

คาถาธรรมบทนี้เน้นถึงการทำความดีและการให้ทานเป็นสิ่งสำคัญ ที่ควรทำมากมาย เมื่อต้องเผชิญหน้ากับชีวิตที่ไม่แน่นอน โดยมีการยกตัวอย่างการให้ทานที่ถูกต้องและสำคัญ ผ่านการบูชาพระธรรมที่ดีกับพระมหากัสสป และกา

คาถาธรรมบท JHMIAO-๘ (๔๗) ย่อมจำนง คิดถึงความตาย, ข้าแต่พระองค์ ผู้ทรงไว้ซึ่งความรุ่งเรือง ขอพระองค์จงทรงห้ามพระสาวกนั้น, ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้ ปรากฏ…

…า ความยินดีในการศึกษาและการแสวงหาความรู้ในทุกทิศทางนั้นเป็นสิ่งสำคัญ ปราชญ์ที่แท้จริงจะไม่จำนงชีวิต แต่จะพยายามปลดปล่อยตัวเองจากทุกข์และทำให้บรรลุถึงปรินิพพานได้

คาถาธรรมบท JHMIAO-๘ (๕๕) ๑, ทรัพย์เหล่านี้คือ ทรัพย์คือศรัทธา ๑, ทรัพย์คือศีล ๑, ทรัพย์คือ หิริ ๑, ทรัพย์คือโอตตัปปะ ๑, ทรัพย์คือสุตะ ๑, ทรัพย์คือจาคะ ๑ ปัญญาแล เป็นทรัพย์ที่ ๗, ย่อมมีแก่ผู้ใด จะเป็นห

…ทำให้ต้องพบกับความทุกข์. ถึงแม้การทำกรรมจะทำให้ก่อให้เกิดผลที่ไม่พึงประสงค์ เช่น น้ำตาและความเสียใจ แต่การมีความดีในใจจะนำไปสู่การเป็นที่รักของสังคมและความสุขในชีวิต.

… กุลมหิ ชาโต น มชฺชติ อคฺครส ปิวิตวาติ ความเมาย่อมบังเกิดแก่พวกลา เพราะดื่มกินน้ำหางมีรสน้อยอันเลว, แต่ความเมาย่อมไม่เกิดแก่ม้าสินธพ เพราะดื่มรสที่ประณีตนี้, ข้าแต่ พระราชาผู้เป็นจอมนรชน ลานั้นเป็นสัตว์ม…

คาถาธรรมบทนี้นิทานเกี่ยวกับแมวที่ได้หนูและเนื้อ บอกเกี่ยวกับบัณฑิตที่ฟังธรรมแล้วจะทำให้ใจผ่องใส มีความเหมือนน้ำลึกใสไม่ขุ่นมัว โดยมีตัวอย่างของภิกษุ 500 รูปและความแตกต่างระหว่างความเมาของคนและม้า ประก

ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ (mo) อินทรีย์ทั้งหลายของภิกษุใด ถึงความสงบแล้วเหมือนม้าอันนาย สารถีฝึกดีแล้วฉะนั้น, แม้เหล่าเทพเจ้า ย่อมกระหยิ่มต่อภิกษุนั้น ผู้มี มานะอันละแล้ว ผู้หาอาสวะมิได้ ผู้คงที่ 5. เรื่องพร

…ลักษณะอันสูงส่งเหล่านี้จะมีจิตใจที่สงบและปราศจากกิเลส ทั้งนี้การเข้าถึงของพระนิพพานไม่ใช่เรื่องง่าย แต่เป็นผลจากการพัฒนาจิตใจ

คาถาธรรมบท JIAO-2 (๗๒) ๔. สหัสสวรรควรรณนา ๑. เรื่องบุรุษผู้ฆ่าโจรมีเคราแดง [co] สุภาสิต สุณิตฺวาน นคเร โจรฆาตโก อนุโลมขนฺติ สทฺธาน โมทติ ติทิวงฺคโตติ. บุรุษผู้ฆ่าโจรในเมือง ฟังคำเป็นสุภาษิตแล้ว ได้อนุ

…และอนุโลมขันติไปสู่เทวโลกชั้นไตรทิพย์ โดยย่อมมีความบันเทิงใจ และชี้ให้เห็นว่าหากแม้จะมีคำพูดพันๆ คำ แต่ถ้าไม่ประกอบด้วยความหมายที่มีประโยชน์ คำพูดที่มีประโยชน์เพียงหนึ่งเดียวซึ่งทำให้บุคคลสงบระงับได้ ย่อ…

คาถาธรรมบท JHMIAO-๘ (๗๗) ความหวาดเสียวไม่มีแก่ท่าน, ความกลัวก็ไม่มี, วรรณะผ่องใสยิ่งนัก เหตุไร ท่านจึงไม่คร่ำครวญ ในเพราะภัยใหญ่หลวงเห็นปานนี้เล่า? นตฺถิ เจตสิก์ ทุกฺข์ อติกุกนฺโต ภย่ สพพั ขีณา อสฺส ภ

… สำหรับผู้มีศีลและฌาน คนหนึ่งวันหนึ่งของผู้มีปัญญาและมีจิตตั้งมั่นยอมจะแพงกว่าการมีชีวิตอยู่ 100 ปี แต่ขาดคุณธรรมและความตั้งใจ

…โน สุขเมสาโน เปจฺจ โส ลภเต สุขนฺติ. สัตว์ผู้เกิดแล้วทั้งหลายเป็นผู้ใคร่สุข บุคคลใด แสวงหาสุขเพื่อตน แต่เบียดเบียนสัตว์อื่นด้วย ท่อนไม้ บุคคลนั้นละไปแล้วย่อมไม่ได้สุข

เนื้อหาพูดถึงความหวั่นวิตกต่อความตายที่ทุกชีวิตมี และความรักที่มีต่อชีวิตของสัตว์ทุกชนิด กล่าวถึงการไม่ควรทำร้ายตนเองหรือผู้อื่น รวมไปถึงการแสวงหาความสุขโดยไม่ทำร้ายสิ่งมีชีวิตอื่น หากทำเช่นนั้นจะไม่ม

…นข้าวก็ดี การนอนบนแผ่นดินก็ดี ความเป็นผู้มีกายหมักหมมด้วยธุลีก็ดี ความเพียร ด้วยการนั่งกระหย่งก็ดี (แต่ละอย่าง) หาทำสัตว์ผู้ ยังไม่ล่วงสงสัย ให้บริสุทธิ์ได้ไม่

ข้อความนี้กล่าวถึงภิกษุผู้มีหิริและโอตตัปปะซึ่งมั่นคงในธรรม, ว่าผู้ที่มีคุณธรรมนี้ถูกเรียกว่า สัตบุรุษในโลก และคุณสมบัติที่เป็นกรรมดีที่ทำให้เขาบริสุทธิ์ไม่มีการกระทำที่ไม่บริสุทธิ์ ไม่ว่าจะเป็นการประ

๑๕ เรื่องพระปิโลติกเถระ หิรินิเสโธ ปุริโส โกจิ โลกสฺมิ วิชฺชติ โย นิทฺนํ อปโพเธติ อสฺโส ภนฺโร กสามิว อสฺโส ยถา ภนฺโร กสานิวิฏโฐ อาตาปิโน สํเวคิโน ภวาถ สทฺธาย สีเลน จ วีริเยน จ สมาธินา ธมฺมวินิจฉเยน จ

…ณธรรมเหล่านี้จะช่วยให้บุคคลสามารถกำจัดความลบและพัฒนาจิตใจให้บริสุทธิ์ได้ เหมือนม้าที่เคยถูกตีโดยแส้ แต่ยังมีความพยายามและไม่ยอมแพ้ ซึ่งในทางปฏิบัติผู้คนควรมีความเพียรและความสลดใจในทุกการกระทำเพื่อเข้าถึง…

๒๐ อฏฐีนํ นคร์ กต์ ยตฺถ ชรา จ มจฺจ จ มสโลหิตเลปน่ มาโน มกโข จ โอหิโตติ สรีระ อันกรรมทำให้เป็นนครแห่งกระดูกทั้งหลาย ฉาบด้วยเนื้อและโลหิต เป็นที่ตั้งลงแห่งชรา มรณะ มานะ และมักขะ เรื่องพระนางมัลลิกาเทวี

…ตบุรุษที่ไม่ย่อมตกอยู่ในสภาพคร่ำคร่า ร่างกายถือเป็นนครที่มีกรรมทำให้เกิดขึ้น และแม้ว่าจะมีความงดงาม แต่ก็ต้องเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงและความไม่ถาวรนี้ สัตบุรุษจะสื่อสารกันได้อย่างเข้าใจในความเป็นจริงของชี…

๒๑ เรื่องพระโลฬุทายีเถระ เทว เม โคณา มหาราช เยหิ เขตต์ กสาม เส เตสุ เอโก มโต เทว ทุติย์ เทหิ ขตฺติยาติ ขอเดชะฝ่าละอองธุลีพระบาทปกเกล้าฯ โค สำหรับไถนาของข้าพระพุทธเจ้า ๒ ตัว ในโค ๒ ตัวนั้นตัวหนึ่งล้มเส

…ถึงการขอความกรุณาจากพระราชา ให้พระราชาทรงโปรดเกล้าฯ พระราชทานโคสำหรับการไถนาของผู้ขอ ซึ่งมีโค ๒ ตัว แต่ตัวหนึ่งได้ล้มลงไป เหลือเพียงตัวเดียวและขอให้พระราชาโปรดเกล้าฯ พระราชทานให้กับเขา.

…มิสานิ ตสฺส วฑฺฒนฺติ ปญฺญา ตสฺส น วฑฺฒตีติ คนมีสุตะน้อยนี้ ย่อมแก่เหมือนโคถึก เนื้อของ เขาย่อมเจริญ แต่ปัญญาของเขาหาเจริญไม่. เรื่องปฐมโพธิกาล อเนกชาติสํสาร์ สงฺธาวิสฺสํ อนิพฺพิส คหการ คเวสนฺโต ทุกฺขา ชา…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างปัญญาและการเกิดซ้ำในชาติต่างๆ โดยเปรียบเทียบกับการแสวงหาช่างทำเรือนและผลของความเจริญเติบโตในปัญญาของบุคคล. โดยเฉพาะในบริบทของการเกิดใหม่ในสงสารซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดท

๒๙ เรื่องพระเทวทัต ยสฺส อจฺจนฺตทุสสีลย์ มาลวา สาลมิโวลต์ กโรติ โส ตถตฺตานํ ยถา นํ อิจฺฉตี ทิโสติ ความเป็นผู้มีศีลล่วงส่วน รวบรัด(อัตภาพ)ของ บุคคลใด ดุจเถาย่านทรายรัดรึงต้นสาละ ฉะนั้น บุคคลนั้น ย่อมทำต

…าชีวิตของคนที่มีศีลและคุณธรรมมักจะต้องผ่านความยากลำบาก ในขณะที่คนที่ไม่ดีมักจะทำกรรมที่ไม่ดีได้ง่าย แต่กลับพบว่าสิ่งดีทำได้ยากกว่า ดังนั้นการรักษาศีลและคุณธรรมจึงมีความสำคัญต่อการใช้ชีวิตและสังคมโดยรวม.

…า วิสุทนฺติ นตฺถิ สงฺโค วิชานตนฺติ ท่านทั้งหลาย จงมาดูโลกนี้อันตระการ ดุจราชรถ ที่พวกคนเขลาหมกอยู่ (แต่) พวกผู้รู้หาข้องอยู่ไม่

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการประพฤติธรรมอย่างสุจริต ซึ่งจะนำไปสู่ความสุขในชีวิตทั้งในปัจจุบันและอนาคต โดยเปรียบเทียบสภาพของผู้ปฏิบัติธรรมกับบุคคลที่ละเลยการพิจารณาและมักหลงไปกับโลกีย์ คุณค่าของการมีส

โจทิโต ภาวิตตฺเตน กี มยุห์ เตน ทาเนน อยู๋ โส อินฺทโก ยกโข อติโรจติ อมเหหิ องกุโร เอตมพรวิ ทักขิเณ เยน สุญญต ทชชา ทานํ ปริตต จนฺโท ตารคเณ ยถาติ ๔๓ อังกุรเทพบุตร อันพระศาสดาผู้มีพระองค์อัน อบรมแล้ว ตรัส

…่มีคุณธรรมก็จะส่งผลดีแก่ผู้รับและตัวผู้ให้เช่นกัน ไม่มีการตั้งข้อจำกัดว่าจะต้องทำมากหรือน้อยเพียงใด แต่ให้มีความตั้งใจในความดีที่ทำไปด้วย