ความสำคัญของสติสัมปชัญญะ : หน้า 8/182

00 01 WAR drew ๕. สติสัมปชัญญะ มีสติสัมปชัญญะ เป็นที่พึ่งของใจ สติ คือ ระลึกก่อนจะคิด-พูด-ท่า สัมปชัญญะ คือ รู้ตัวขณะกำลังคิด-พูด-ทำ สติ...ระลึกถึงสิ่งที่ถูกที่ควรก่อนเสมอ คอยยั้งความคิดให้รอบคอบ คอยห้ามเหนี่ยวรั้ง ไม่ให้คิดผิด พูดผิด ทำผิด สัมปชัญญะ....รู้ตัวหรือพร้อมตื่นตัว อยู่เสมอในขณะกำลังพูดหรือกำลังทำ เป็นการ ช่วยประคองอีกชั้นหนึ่งจากสติ เพื่อให้การพูด การกระทํา าเนินเป็นไปอย่างถูกต้องที่สุด ทั้งนี้สติสัมปชัญญะจะใช้การได้ดีก็ต้องหมั่น ฝึกฝนจิตด้วยสมาธิ ในบางเรื่องแม้ไม่จัดเข้าในศีลก็จริง แต่ ถือเป็นการผิดธรรมได้ เช่น อบายมุข การพนัน แม้จะมิได้จัดว่าผิดศีล แต่เป็นการผิดธรรม ในข้อ ๒ คือ สัมมาอาชีวะ เพราะการพนันเป็น อาชีพที่อยู่ในวงจรบาป ซึ่งทำให้เกิดเวรต่อกัน เสียทรัพย์หมดเนื้อหมดตัว ไม่มีใครเชื่อถือ ถ้อยคำ ถูกครหานินทา ไม่มีใครกล้าคบหา สมาคมด้วย หรือแม้ไม่มีน้ำใจจะช่วยมด ๐๖ อยู่ในบุญ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๘ ที่กำลังจมน้ำ ก็ไม่ถือว่าผิดศีล แต่ขาดธรรมคือ เมตตากรุณา เมื่อไม่มีเมตตากรุณา ใจจะหยาบ บนเรือย ๆ พอหยาบมากเข้า ๆ ใจก็จะยินดี ในการเบียดเบียน แล้วก็จะพาให้ผิดศีลข้อ 8 4 ปาณาติบาต มากันได้ในทีสุดเช่นกัน จึงสรุป ง่าย ๆ ว่า เบญจศีล คือ ข้อห้ามหรือให้ละเว้น เบญจธรรม คือ ข้อที่พึงปฏิบัติ ศีลบริสุทธิ์ หยุดนิ่งได้เร็ว เบญจธรรม ๕ ประการนี้ เป็นเรื่อง ละเอียดอ่อน จึงมิควรดูเบาที่จะละเลยปฏิบัติ เพราะว่าเอื้อต่อการรักษาศีล ๕ เป็นอย่างมาก และทำให้รักษาศีล ๕ ได้นานมั่นคงยิ่งขึ้น อีกด้วย และจะก่อให้เกิดผลสูงสุดคือการเป็น ผู้ปฏิบัติสะดวก ได้บรรลุมรรค ผล นิพพาน อย่างง่ายดายเป็นอัศจรรย์ดังสามเณรน้อย อรหันต์ที่กล่าวมาข้างต้น สีเลน นิพพุต ยนฺติ ตสฺมา สีล วิโสธเย ศีลนำไปสู่การได้บรรลุนิพพาน ดังนั้นท่าน ทั้งหลายพึงชำระศีล ๕ ให้บริสุทธิ์เถิด