พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) : หน้า 219/250

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 207 ๖๓ การสุตตกถา (ขันธ์ ๕ เป็นภาระอันหนัก ๒) นโม.... ภารา หเว ปญฺจกฺขนฺธา... สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเห็นภาระอันใหญ่ยิ่ง จึงทรงแสดงพระสูตรว่าด้วยภาระอันหนัก ของสัตว์โลกว่า ภารา ทเว ฯ ขันธ์ทั้ง ๕ เป็นภาระหนักแท้ ก็บุคคลนำภาระไป ถือภาระไว้เป็นทุกข์ในโลก สัตว์โลกหญิงชาย คฤหัสถ์ บรรพชิต ทุกถ้วนหน้ามีขันธ์ ๕ เป็นภาระหนัก ขันธ์ ๕ ประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ รูป คือ เวทนา คือ ร่างกาย ความสุข ทุกข์ ไม่สุขไม่ทุกข์ ความจำ รูป เสียง กลิ่น รส สมผส ความปรารถนาดี ชั่ว ไม่ดีไม่ชั่ว สัญญา คือ สังขาร คือ วิญญาณ คือ ความรู้แจ้ง ขันธ์ ๕ เป็นภาระอย่างไร ? เราต้องดูแลรักษาเอาใจใส่อย่างหยุดไม่ได้ ตั้งแต่ตื่นนอน ล้างหน้า แปรงฟัน หาอาหาร อุจจาระ ปัสสาวะ อยากจะได้ อยากจะเห็น ก็ต้องหามาให้ นี่เป็นภาระจำเพาะขันธ์ ๕ ของตัว ผู้ใดไม่พอ ไปหาขันธ์ ๕ มาเพิ่มอีก เป็น ๑๐ ขันธ์ ๒๐ ขันธ์ ฯลฯ ลูกเป็นภาระของพ่อแม่ ภิกษุ สามเณร อุบาสก อุบาสิกาเป็นภาระของสมภาร ราษฎรเป็นภาระของพระเจ้าแผ่นดิน ข้าว ของ แพงเป็นภาระของผู้ปกครองประเทศ นิกข์ปิตวา ครู ภาร์ ฯ บุคคลวางภาระอันหนักแล้ว ไม่ฉวยเอาภาระอื่นมาเป็นภาระอีก เป็นผู้ถอนตัณหาทั้งรากเสียได้ ความปรารถนาดับสิ้น ชื่อว่านิพพานได้ พระพุทธเจ้าทรงเห็นแล้วว่า ขันธ์ ๕ เป็นภาระสำคัญและหนักด้วย เราได้รับความสุขเพราะ ปล่อยภาระเหล่านี้เสีย ใครปล่อยวางได้ ผู้นั้นนับวันจะหมดชาติหมดภพ มีนิพพานเป็นที่ไป