พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) : หน้า 29/250

พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) 17 ตาย อัตตา (ตน) มี ๒ อย่าง คือ ๑. ตนเป็นที่พึ่งของตน อัตตาสมมุติ คือ กายโลกีย์ ตั้งแต่กายมนุษย์ ทิพย์ พรหม อรูปพรหม เพราะมีการเกิด ๒. อัตตาแท้ คือ กายโลกุตตระ หรือ ธรรมกาย “ธรรมกาย นี้แหละ คือ อัตตาแท้ หรือ ตนแท้” การรักษาไตรทวาร “ไตรทวาร” แปลว่า ประตูทั้งสาม หมายถึง กาย วาจา ใจ กาย วาจา ใจ เป็นทวาร เพราะความดีและความชั่วลอดเข้าไปถึงจิตทางนี้ ความชั่ว เป็น ทุจริต ความดี เป็น สุจริต วิธีที่จะเข้าไป มีอาการไหวก่อน เรียกว่า “วิญญัติ กายวิญญัติ ไหวทางกาย วจีวิญญัติ ไหวทางวาจา มโนวิญญัติ ไหวทางใจ อะไรบังคับให้ไหว ? สังขาร คือ ความรู้สำนึกคิดปรุงแต่ง มี ๓ จำพวก คือ ๑. กายสังขาร บังคับทางกาย ๒. วจีสังขาร บังคับทางวาจา ๓. จิตสังขาร บังคับทางใจ มีทางเกิดเป็น ๒ ฝ่าย ๑. ฝ่ายทุจริต เกิดจาก อวิชชา และอาสวะ เป็นดวงดำมืด เป็นฝ่ายชั่ว (ดำ) ภาคมาร คอยอำนวยการให้มืด ๒. ฝ่ายสุจริต เกิดจากวิชชา และอนาสวะ เป็นดวงขาวใสซ้อนอยู่ในดวงธรรม ที่ทำให้ เป็น กายมนุษย์ เป็นฝ่ายดี (ขาว) ภาคพระ อำนวยการให้สว่าง บถ ๑๐ เราจึงคอย บำเพ็ญสมาธิให้ดวงขาวใสปรากฏอยู่ในศูนย์กลางกายเสมอ ประกอบแต่กุศลกรรม เวลาจะตายถ้าตกไปอยู่ฝ่ายดำ เรียกว่า หลงตาย จะไปทุคติ จึงเป็นการจำเป็นที่ต้องระวัง ให้ อยู่ฝ่ายขาว ดังนั้นพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ จึงเป็นที่พึ่งอันสูงสุดของเราเท่านั้น