DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 260 / 303

…้เข้าถึงพระธรรมกาย 4. เพื่อให้นักศึกษาสามารถบอกอานิสงส์ของการเจริญจตุธาตุววัตถานได้ จตุธาตุววัตถา น DOU 117

บทที่ 5 นี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับจตุธาตุววัตถาน ซึ่งเป็นการพิจารณาธาตุดิน น้ำ ไฟ ลม ในร่างกายเพื่อให้จิตเป็นอิสระและเข้าใจในธรรมชาติของการดำรงอยู่ โดยชี้ให้เห็นถึงวิธีการเจริญจตุธาตุววัตถานทั้งแบบย่อแล

… หมายถึง การกำหนด หรือการวิเคราะห์ธาตุ 4 มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์, มก. เล่ม 17 ข้อ 137 หน้า 610. 118 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

บทที่ 5 ของหนังสือนี้นำเสนอความสำคัญของการเจริญจตุธาตุววัตถาน ซึ่งเป็นกัมมัฏฐานขั้นสุดท้าย การพิจารณาธาตุ 4 ได้แก่ ดิน น้ำ ไฟ และลม ที่มีอยู่ในร่างกาย โดยการทำความเข้าใจในธรรมชาติของร่างกายและการปล่อย

…นลำไส้ใหญ่ อังคมังคานุสารีวาโย ลมที่อยู่ทั่วร่างกาย อัสสาสปัสสาสวาโย ลมหายใจเข้าออก จตุธาตุววัตถา น DOU 119

จตุธาตุววัตถาน เป็นการพิจารณาธาตุทั้ง 4 ที่มีอยู่ในร่างกาย โดยมุ่งเน้นที่การเห็นเป็นกองแห่งธาตุ การพิจารณานี้แบ่งธาตุออกเป็น 42 ประเภท รวมถึงปฐวีธาตุ (20), อาโปธาตุ (12), เตโชธาตุ (4) และวาโยธาตุ (6).

…องคนฆ่าโคผู้ขยัน ฯลฯ วาโยธาตุ ดังนี้ ฉันนั้น ก็พระโยคาวจร เปรียบเหมือนคนฆ่าโค ความสำคัญว่าสัตว์ 120 DOU สมาธิ 7 : ส ม ถ ก ม มัฏฐาน 4 0 วิธี

ธาตุทั้ง 4 ประกอบขึ้นเป็นร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นหญิง ชาย สัตว์ หรือบุคคล เมื่อพิจารณาถึงธาตุดังกล่าว เราจะเห็นว่าเป็นเพียงรูปแบบที่เกิดจากกรรม การพิจารณาโดยย่อและพิสดารเป็นหนทางในการเข้าใจ โดยอุปมาคล้ายก

…วา สมุ ทีรณภาโว วา อย์ วาโยธาตุ ฯ 1 ทีฆนิกาย มหาวรรค อรรถกถา, มก. เล่ม 14 หน้า 304. จตุธาตุววัตถา น DOU 121

เนื้อหานี้พูดถึงการพิจารณาร่างกาย ว่าประกอบไปด้วยธาตุต่างๆ โดยเฉพาะการอาศัยของไม้ อิฐ ปูน และร่างกายที่ประกอบด้วยกระดูก เส้นเอ็น และหนัง การมองเห็นด้วยใจตามหลักที่พระสารีบุตรแนะนำให้รู้ว่า ที่อาศัยของ

…โกฏฐาส 1.1 เกสา : ผมทงหลาย ผมทั้งหลายนี้ เกิดที่หนังหุ้มกะโหลกศีรษะ ในหนังหุ้มกระโหลกศีรษะกับผม 122 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

ในร่างกายมนุษย์แบ่งออกเป็นธาตุ 4 ประเภท ได้แก่ ปฐวีธาตุซึ่งเป็นส่วนที่แข็งหรือกระด้าง, อาโปธาตุซึ่งเป็นน้ำ, เตโชธาตุซึ่งเกี่ยวข้องกับความร้อน, และ วาโยธาตุซึ่งเกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหว. การพิจารณาธาต

…ายนี้ ไม่มีความคิด เป็นของกลาง ๆ ว่างเปล่า ไม่มีวิญญาณ เป็นของแข้นแข็ง เป็นปฐวีธาตุ จตุธาตุววัตถา น DOU 123

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับการอธิบายการเกิดขึ้นของส่วนต่างๆ ของร่างกายมนุษย์ ซึ่งประกอบด้วย ผม, ขน, เล็บ, และฟัน โดยส่วนประกอบเหล่านี้ถูกนำเสนอผ่านการเปรียบเทียบกับสิ่งต่างๆ ในธรรมชาติ ซึ่งไม่มีความคิดและ

…ท้าหารู้ไม่ว่าเราค้ำกระดูกข้อเท้าตั้งอยู่กระดูกข้อเท้าหารู้ไม่ว่าเราค้ำกระดูกแข้งตั้งอยู่กระดูก 124 DOU สมาธิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

เนื้อหานี้ทำการอธิบายถึงความสำคัญของส่วนต่าง ๆ ในร่างกายมนุษย์ เช่น หนัง เนื้อ เอ็น และกระดูก โดยใช้คำอุปมาที่ช่วยให้เห็นภาพความสัมพันธ์ระหว่างโครงสร้างเหล่านี้แก่กัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องเกี่ยวกับก

…้น ภายในซี่โครงกระดูกอกหารู้ไม่ว่า หัวใจอาศัยเราอยู่ หัวใจเล่าก็หารู้ไม่ว่าเราอาศัย จตุธาตุววัตถา น DOU 125

เนื้อหานี้จัดเตรียมความรู้เกี่ยวกับการทำงานของกระดูกและอวัยวะสำคัญๆในร่างกายมนุษย์ เช่น การเชื่อมโยงระหว่างกระดูกต่างๆ และบทบาทของอวัยวะเช่น เยื่อในกระดูก ไต และหัวใจที่ทำงานร่วมกันอย่างไม่มีความคิดคำ

…ิ่งทั้งหลายนั่น ปราศจากความคิดคำนึงและไตร่ตรองถึงกันและกัน ม้าม เป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่างกายนี้ 126 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์โครงสร้างและหน้าที่ของอวัยวะภายใน เช่น หัวใจ, ตับ และม้าม ด้วยการเปรียบเปรยถึงการตั้งอยู่และความสัมพันธ์ระหว่างอวัยวะต่างๆ ในร่างกาย ผ่านการสื่อสารเชิงเปรียบเทียบเพื่อให้เห็

…หารใหม่อยู่ในเรา อาหารใหม่เล่าก็หารู้ไม่ว่า เราอยู่ในท้อง เปรียบเหมือนในรากสุนัขที่ จตุธาตุววัตถา น DOU 127

เนื้อหานี้สำรวจโครงสร้างทางสรีรวิทยาของร่างกายมนุษย์ โดยเริ่มต้นจากการอธิบายเกี่ยวกับปอด ว่ามันห้อยอยู่ภายในร่างกายเราจริงๆ และไม่มีความคิดหรือวิญญาณ สิ่งนี้อธิบายถึงการเชื่อมโยงระหว่างปอดและส่วนต่างๆ

…ด ที่เล่าก็หารู้ไม่ว่าเราอยู่ในถุงน้ำดี เปรียบเหมือนในรังบวบขมที่เต็มด้วยน้ำฝน รังบวบขมหารู้ไม่ 128 DOU สมาธิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

บทความนี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างส่วนต่างๆ ของร่างกาย โดยการเปรียบเทียบระหว่างอาหารเก่าและความรู้สึกตัวในร่างกาย ทั้งยังนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างสภาพภายในของร่างกายกับสติ ผ่านการเปรียบเ

…่ส่วนล่างของตับก็ดี ไตเป็นต้นก็ดี หารู้ไม่ว่าโลหิตขังอยู่ในเรา หรือว่าโลหิตทำเราให้ จตุธาตุววัตถา น DOU 129

เนื้อหาเกี่ยวกับธรรมชาติของน้ำฝน เสมหะ น้ำหนอง และเลือดในร่างกายมนุษย์ ว่ามีคุณสมบัติอย่างไร ทำหน้าที่อะไร และการมีอยู่ของมันในร่างกายมนุษย์อธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งเหล่านี้ โดยไม่มีความคิดหรือ

…ะกันน้ำตาเป็น โกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นของกลาง ๆ ว่างเปล่า ไม่มีวิญญาณ เป็น 130 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

บทความนี้นำเสนอวิธีการที่ของเหลวในร่างกายมนุษย์ เช่น โลหิต, เหงื่อ, มันข้น และน้ำตา ทำงานร่วมกัน แม้ว่าสิ่งเหล่านี้จะไม่มีความคิดหรือความรู้สึก มันประสบการณ์ที่มีสุขภาพและฟังก์ชันต่างๆ ที่ทำให้การดำรง

… แห่ง ในที่ต่อ 180 แห่งกับไขข้อนั้น ที่ต่อ 180 แห่งหารู้ไม่ว่า ไขข้อทาเราติดอยู่ จตุธาตุววั ต ถ า น DOU 131

บทความนี้สำรวจสาระเกี่ยวกับอาโปธาตุในร่างกาย อธิบายลักษณะของของเหลวที่มีอาการซึมซาบ เช่น น้ำลาย น้ำมูก และไขข้อ โดยใช้การเปรียบเทียบเชิงสัญลักษณ์เพื่อทำให้เข้าใจง่ายขึ้น ซึ่งอาโปธาตุถูกมองว่าเป็นสิ่งท

…มวาต โดยเป็นลม ลงเบื้องล่าง กำหนดกุจฉิสยวาต โดยเป็นลมอยู่ในท้อง กำหนดโกฏฐาสยวาต โดยเป็นลมอยู่ใน 132 DOU สมาธิ 7 : ส ม ก กั ม มัฏฐาน 4 0 วิธี

บทความนี้สำรวจลักษณะและการทำงานของโกฏฐาสในร่างกาย รวมถึงน้ำอาโป, เตโช และวาโย โดยอธิบายลักษณะไม่ปราศจากความคิดและจิตใจ แต่มีอาการซึมซาบและเผาไหม้ บทความยังให้แนวทางการพิจารณาเกี่ยวกับไฟต่าง ๆ ที่ส่งผล

…ในโกฏฐาส 12 นั้นว่า ธาตุไฟ จึงกำหนดเอาลักษณะที่เขยื้อนได้ในโกฏฐาส 12 นั้นว่า ธาตุลม จตุธาตุววัตถา น DOU 133

บทความนี้สำรวจลมในร่างกายที่เป็นโกฏฐาสซึ่งไม่มีความคิดและวิญญาณ โดยแบ่งออกเป็นหลายกลุ่มตามลักษณะของธาตุ เพื่อพัฒนาสมาธิและการเจริญธรรมต่างๆ ผู้ปฏิบัติต้องพิจารณาลักษณะของธาตุต่างๆ อย่างละเอียด เพื่อให

…ล่าวแล้ว แต่ ธาตุนิมิตก็ไม่ปรากฏ เมื่อเป็นเช่นนี้ก็ต้องทำการพิจารณาต่อไปโดยอาการ 13 ดังต่อไปนี้ 134 DOU สมาธิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาธาตุ 42 จากร่างกาย มีการกำหนดธาตุต่างๆ ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม จากโกฏฐาสและการสัมผัสทางกาย รวมถึงการทำกรรมฐาน ซึ่งมีการใช้ความคิด การมองเห็น การได้กลิ่น และการชิ

…งนั้น จึงควรพิจารณาให้เห็นว่า เพราะร่างกายนี้ประกอบด้วยธาตุ 4 จึงเป็นร่างกายอยู่ได้ จตุธาตุววัตถา น DOU 135

เนื้อหาเกี่ยวกับธาตุ 4 ในร่างกายมนุษย์ ซึ่งประกอบไปด้วย ปฐวี (ดิน), อาโป (น้ำ), เตโช (ไฟ) และ วาโย (ลม) โดยแต่ละธาตุมีบทบาทที่สำคัญในความเป็นอยู่ของร่างกาย ซึ่งปฐวีมีส่วนช่วยในการสร้างโครงสร้างของร่าง

…านของธรรมนั้น ๆ ฟัง กระทำตามลักษณะของตน หรือเรียกว่า กิจ ปัจจุปัฏฐาน คือ อาการที่ปรากฏจากรสนั้น 136 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

เนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะและการระบุธาตุในธรรมชาติ ตามปัจจุบัน อธิบายถึงธาตุต่างๆ เช่น ปฐวีธาตุที่มีความแข็ง, อาโปธาตุที่มีการไหล, เตโชธาตุที่อบอุ่น, และวาโยธาตุที่มีความเคร่งตึง รวมถึงการกำเนิดและความแตก