กรรม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 89 / 151

…ยาต และ กิตก์ เมื่อพิมพ์ครั้งที่ ๑๕/๒๔๗๐ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ญาณวร เจริญ ป. เอก) วัดเทพศิรินทร์ กรรมการมหามกุฏราชวิทยาลัย ได้ชำระศัพท์และ อักษรที่ยังแผกเพี้ยน ไม่ลงระเบียบตามที่สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรม…

คำชี้แจงนี้กล่าวถึงการพิมพ์หนังสือบาลีไวยากรณ์เป็นครั้งที่ 21 ในปี 2550 โดยมีการปรับปรุงศัพท์และอักษรให้ถูกต้องเพื่อให้สอดคล้องกับหลักสูตรการศึกษาที่ใช้ในยุคนั้น การพิมพ์ครั้งนี้ยังคงรักษาอักขรวิธีที่

…ำ คือเป็นผู้หุง และเป็น บทประธานของกิริยาศัพท์ คือ ปจติ ท่านประกอบปฐมาวิภัตติ โอทนํ ซึ่งข้าวสุก เป็นกรรม สิ่งที่บุคคลพึงทำ คือเป็นสิ่งที่ บุคคลพึงหุง ในกิริยาศัพท์ คือ ปจติ ท่านประกอบทุติยาวิภัตติ กรรมศัพ…

…กษาและอธิบายหลักการของกิริยาศัพท์ในบาลี โดยเฉพาะกัตตุวาจก และกัมมวาจก ซึ่งกล่าวถึงการระบุตัวผู้ทำและกรรมในประโยค ตัวอย่างเช่น 'สูโท โอทนํ ปจติ' ชี้ให้เห็นว่าผู้ทำคือ 'พ่อครัว' ซึ่งหุงข้าวสุกอย่างไร นอกจาก…

…ะธานของกิริยาศัพท์ คือ ปาเจติ, ท่านประกอบปฐมาวิภัตติ เหมือนกัตตา สูท ยัง [หรือใช้] พ่อครัว เป็นการิตกรรม คือ กรรมที่เขา ใช้ให้ทำ ในกิริยาศัพท์ คือ ปาเจติ, ท่านประกอบทุติยาวิภัตติบ้าง ตติยาวิภัตติบ้าง. โอท…

…้ภาววาจกและกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดความหมายของคำและการสร้างประโยค เช่น การใช้ประธานและกรรม รวมถึงตัวกัตตา ด้วยการยกตัวอย่างเช่น การใช้คำว่า 'สามิโก' เป็นผู้ใช้ในการทำให้คนอื่นทำการหุงข้าว

…า ปิโย เป็นที่รัก, รโส วิสัยเป็นที่ยินดี ก็ดี, ศัพท์ที่เป็นชื่อของสิ่งของที่ เขาทำ เป็นต้นว่า กิจจ์ กรรมอันเขาจึงทำ, ทาน สิ่งของอันเขา พึงให้ (มีข้าวน้ำเป็นต้น] ก็ดี, ชื่อว่ากัมมสาธนะ ๆ ที่เป็นกัตตุรูป แป…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ในส่วนของสาธนะ ซึ่งเป็นกลุ่มคำที่แบ่งออกได้เป็น ๒ ชนิด ได้แก่ กัตตุสาธนะและกัมมสาธนะ โดยมีการอธิบายถึงรูปแบบของสาธนะและบทบาทของคำในภาษาบาลี ทั้งนี้เพื่อให้มีความเ

…ม ขอ, ไม่ลบที่สุด ธาตุ รัสสะ อู เป็น อุ. (๑๒๖) วิเคราะห์ในกิจจปัจจัย ข. ทุกฺเขน กริยตี - ติ ทุกฺกร, กรรมใด อันเขาทำได้โดยยาก, เหตุนั้น [กรรมนั้น] ชื่อว่าอันเขาทำได้โดยยาก, ทุ เป็นบทหน้า กรุ ธาตุ ในความ ทำ…

…กัตตุสาธนะ 'ผู้รู้วิเศษ' โดยใช้ธาตุในการอธิบาย รวมถึงการหาความหมายของคำกริยาต่างๆ ในบริบทของการทำกิจกรรมที่ยากง่าย พร้อมกับโปรดให้ความเข้าใจในการใช้คำและกฎต่างๆ ในการสร้างประโยคต่างๆ เช่น 'ทุกฺเขน กริยตี'…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 202 กโรติ เตนา - ติ กรณ์. [เขา] ย่อมทำ ด้วยสิ่งนั้น, เหตุนั้น [สิ่งนั้น] ชื่อว่าเป็นเครื่องทำ [แห่งเขา], กรุ ธาตุ ในความทำ, เป็น กัตต

…เกี่ยวกับกิตก์และอาขยาต โดยเฉพาะในเรื่องของการกำหนดความหมายและการประยุกต์ใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การทำ กรรม และการพรรณนา ที่อิงจากธาตุ หรือประเภทต่างๆ ของคำและความหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น กัตตุรูป และกัมมรูป เ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 168 วิสุทธิมคเค ภาวนานเย ปเนตฺถ ติกฺขปญฺญสฺส ภิกขุโน เกสา ปฐวีธาตุ โลมา ปฐวีธาตุ เอว วิตถารโต ธาตุปริคุคโห ปปัญจโต อุปฏฐาติ ฯ ย์ ฤทธลั

…ึงสถานะและลักษณะเฉพาะของธาตุต่างๆ รวมทั้งการทำความเข้าใจและพัฒนาจิตใจในลักษณะต่างๆ ผ่านการปฏิบัติใน กรรมฐาน และการบริกรรมภาวนาเพื่อพัฒนาการมองเห็นที่ถูกต้องในทางธรรม โดยไม่ควรทิ้งความเกี่ยวข้องกับปัจจัยแล…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 68 วิสุทธิมคเค กริตวา อุปริโต ปรนิมมิตวสวัตติเทเว อนฺโต กริตวา ย เอตสม อนุตเร เอตถาวจรา เอตฺถ ปริยาปนนา ขนฺธธาตุอายตนา รูปา เวทนา สัญญ

…องวิสุทธิมคฺคซึ่งเป็นหลักการสำคัญในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการทำความเข้าใจเกี่ยวกับธาตุที่ประกอบไปด้วย กรรม และผลแห่งกรรม รวมถึงการแบ่งประเภทธาตุเช่น ธาตุเนกขัมมะและธาตุสุขที่มีผลต่อวิญญาณและการพัฒนาจิตใจ สภ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 190 ภวานํ ปจฺจโย โหติ ฯ วิสุทธิมคเค อปโร อย อตฺตา นาม กามาวจรสมฺปตฺติภูเว วา รูปา รูปภวาน วา อญฺญตรสุม สุขี โหติ วิคตปริฬาโหติ อตฺต วาท

เนื้อหานี้พูดถึงวิสุทธิมคฺคและการศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวนา ได้แก่ กรรมและอุปาทาน รวมถึงการดำรงอยู่ของรูปและภาวนา ซึ่งมีผลต่อการบรรลุความสุขและพัฒนาชีวิตตามแนวทางของพระพุท…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 222 วิสุทธิมคเค กก นุโขสม อย นุโข สตฺโต กุโต อาคโต โส กุห์ คามี ภวิสฺสตีติ นพพิธา วิจิกิจฉา วุตตา สา สพฺพาปี ปรียติ ฯ อปโร สาธารณาสาธา

…นี้เกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคที่กล่าวถึงแนวคิดต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการถือเอาเป็นจริงในพระพุทธศาสนา เช่น กรรม, สิ่งที่เกิดขึ้นจากความนึกคิด, และผลของการกระทำ โดยมากพูดถึงสถานะของสรรพสิ่งในความเป็นจริงและความเข…

…้นแต่ การแก้ไขมาใช้ตัวอักษรตามยุคนั้น ๆ ซึ่งสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ครั้งยังดำรงตำแหน่งพระสาสนโสภณ) กรรมการ ได้ตรวจชำระ โดยพระกระแสรับสั่งของ กรมหลวงชินวรสิริวัฒฒน์ สมเด็จพระสังฆ ราชเจ้า นายกกรรมการครั้งห…

…้อหาได้จัดทำขึ้นเอง มีการนำคาถาจากคัมภีร์ธรรมบทมาประกอบเล็กน้อย พร้อมการตรวจสอบและแก้ไขตามยุคสมัยโดยกรรมการที่เกี่ยวข้อง หนังสือเล่มนี้มีความสำคัญในด้านการศึกษาภาษาและพระศาสนาได้ถูกจัดพิมพ์ใหม่ในรูปแบบที่…

…พฺโพ, ตโต เจ อุตตรี ภุญเชยย, ปาจิตติย ๓๘๖. ปาฏิโมกข์ อุททิสสฺสามิ, ต์ สพฺเพว สนฺตา สาธุก สุโณม มนสิ กรรม. ๓๘๗. คุริตตริต สีมสี กุสล์ กเรยย. ๓๘๘. อวสส์ มยา มริตพฺพ ๓๘๔. อิจฉิติ ปตฺถิติ ตุยห์ ชิปป" เมว สมิช…

อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ กล่าวถึงแนวทางการปฏิบัติ การแสดงความจริง และความสำคัญของการเข้าใจธรรมะในชีวิตประจำวัน เช่น การพูดความจริงและการปฏิบัติตนอย่างมีสติต่อคำสอนของพระพุทธเจ้า เนื้อหาเสนอว่า บุรุ

…แก่ผู้ไม่มีฌาน ฌานและปัญญามีอยู่ในผู้ใด ผู้นั้นแลอยู่ใกล้พระนิพพาน"." ลางแห่งทรงแสดงเนื่องด้วยธรรมมีกรรมเป็นต้น เช่นที่ตรัสว่า มัจจะทั้งหลายหมดจดได้ด้วยธรรม ๕ ๕ ประการนี้ คือ กรรม วิชา ธรรม ศีล และอุดมชีว…

…้อหานี้แสดงถึงทางแห่งวิสุทธิโดยการเข้าใจวิปัสสนา การศึกษาเกี่ยวกับฌานและปัญญา รวมถึงธรรมที่สำคัญเช่นกรรมและศีล ซึ่งเน้นว่าการเข้าถึงพระนิพพานนั้นไม่เกี่ยวกับสายโลหิตหรือทรัพย์สิน แต่เกี่ยวข้องกับความรู้แล…

…ว่าเวทนาเก่า เพราะอาศัยการบริโภคของอันไม่ เป็นสัปปายะและบริโภคเกินประมาณในปัจจุบันเกิดขึ้น ด้วยอำนาจกรรม เก่าเป็นปัจจัย เราเมื่อยังปัจจัยแห่งเวทนาเก่านั้นให้เสื่อมไปด้วยบริโภค อาหารที่เป็นสัปปายะและบริโภค…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคนี้พูดถึงแนวทางในการเข้าใจเวทนาเก่าและใหม่ การใช้การบริโภคอย่างถูกต้องเพื่อกำจัดเวทนาเก่า การเสริมสร้างสุขภาพด้วยการเลือกสรรอาหารที่เป็นประโยชน์ ซึ่งเป็นแนวทางในการดำรงชีวิตที่มีคว

…ล้วขึ้นสู่ที่จง ในตอนกลางคืน เทวดาผู้สิงอยู่ในต้นกากะทิง ช่วยยืนถือประทีปมีด้าม (ส่องให้) ครั้งนั้น กรรมฐานของท่าน ได้ปรากฏบริสุทธิ์อย่างยิ่ง พระเถระชุ่มชื่นใจอยู่ว่า "อย่างไรหนอ วันนี้กรรมฐานของเราจึงกระ…

…พาะพระราชาและพระเทวี หลังจากนั้นพระเถระได้กลับไปที่ถ้ำใหญ่กรัณฑกะและในคืนหนึ่งได้บรรลุพระอรหัต ทำให้กรรมฐานของท่านปรากฏบริสุทธิ์อย่างยิ่ง

…้งหลาย นี่มิใช่กิจทำได้ยาก เออก็เราจักบอกกิจที่ทำยากแก่ท่าน ทั้หลาย (คือ) อาวุโสทั้งหลาย เราระลึกถึงกรรมที่ได้กระทำด้วย "ท่าน

…าท่านได้อุทิศตนเพื่อเสริมสร้างโลกุตรธรรม ซึ่งถือเป็นการทำกิจที่ยากลำบากในเวลานั้นและต่อมาท่านบอกว่า กรรมที่ได้กระทำคือสิ่งสำคัญ.

… ผ้ากาสาวะสำหรับ (ยืมใช้ในเวลา) ย้อมผ้าในโรงย้อมมีอยู่ นั่งหรือห่มผ้า (สำหรับยืม ใช้) นั้นแล้ว ทำรชนกรรม (การย้อมผ้าของตน) ก็ควร. สำหรับ ผู้ถืออย่างเพลา จะนั่งหรือห่มจีวรของภิกษุผู้ชอบพอกันแล้วทำรชน- กรรม…

…งไวยากรณ์ที่อธิบายถึงการใช้คำปฏิเสธในภาษา อีกทั้งยังมีการพิจารณาถึงความเหมาะสมในการยืมผ้าและการทำรชนกรรมของภิกษุที่เชื่อมโยงกันในการใช้ชีวิตประจำวัน

…วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 179 ไม่ควรเสพ ก็เป็น ๒ เหมือนกัน ก็เมื่อภิกษุใดเสพธุดงค์อยู่ กรรม ฐานเจริญขึ้น ภิกษุนั้นก็ควรเสพ เมื่อภิกษุใดเสพเข้า กรรมฐานเสื่อม ภิกษุนั้นก็ไม่ควรเสพ อนึ่ง แม้ผู้ท…

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับความสำคัญของธุดงค์ในวิสุทธิมรรค โดยเน้นย้ำความสัมพันธ์ระหว่างเจตนาและกรรมฐาน ภิกษุที่เสพธุดงค์จะต้องพิจารณาว่ากรรมฐานเจริญหรือเสื่อมตามการปฏิบัติ นอกจากนี้ยังมีการแบ่งประเภท…

…ินมาว่า พระเทวเถระผู้เป็นมิชฌิมภาณกะ ( สวดมัชฌิม นิกาย) ไปสู่สำนักของพระเทวะเถระชาวมลัยขอ ( เรียน ) กรรมฐาน พระเถระถามว่า อาวุโส ท่านเป็นผู้ ( ได้) ขนาดไหนในปริยัติ พระ มิชฌิมภาณกะตอบว่าท่านผู้เจริญ มัชฌิ…

…อหาได้กล่าวถึงการสนทนาระหว่างพระเทวเถระผู้เป็นมิชฌิมภาณกะกับพระเทวะเถระชาวมลัย เกี่ยวกับความสำคัญของกรรมฐานและการบรรลุธรรมในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างการตั้งใจเรียนรู้และทำความเพียรของพระมิชฌิมภาณกะที่ไม่…

…ุฬาภัยมีปฏิภาณสูงกว่าตน จึงวันหนึ่งเข้าไป ) นั่งบนเสื่อ ใกล้ๆ พระอภัยเถระกล่าวว่า " อาวุโส ท่านจงบอกกรรมฐานแก่ฉันด้วยเถิด " พระจุฬาภัยจึงว่า " พระคุณท่านพูดอะไร เจ้าข้า กรรมฐานนั้น ข้าพเจ้า ก็ฟังมาในสำนัก…

ในบทนี้พูดถึงการสนทนาระหว่างพระอภัยเถระกับพระจุฬาภัยเกี่ยวกับกรรมฐาน พระจุฬาภัยได้ให้กรรมฐานแก่พระอภัยเถระซึ่งเป็นพระโสดาบัน ในขณะเดียวกันได้สื่อสารถึงความสำคัญของกา…