หน้าหนังสือทั้งหมด

พระมงคลวิเสสกถา
3
พระมงคลวิเสสกถา
…าฬปักษ์โปฏฐปทมาส ซึ่งตรงกับพระบรมมหาประสูติมงคลทินกาล โดยจันทรคติมาถึงโดยกาล นิยมแล้ว ทรงเริ่มพระราชกุศล ดำรัสสั่งให้เจ้าพนักงานเชิญพระชนมพรรษาสมปฏิมากรมา ประดิษฐาน ณ พระแท่น ทรงสักการบูชา ด้วยราชาภิมานนส…
บทความนี้กล่าวถึงการถวายพระราชทานวิสัชนาในพระมงคลวิเสสกถา โดยเชื่อมโยงกับพระราชกิจในช่วงเวลาสำคัญ ที่มีการบูชาสักการะและถวายพระปริตรเพื่อสร้างขวัญกำลังใจให้กับผู้ที่เกี่ยวข้อง ผ่านพระราชกิจที่ทรงพระรา
โอวาทจากสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
5
โอวาทจากสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
… สุคติภพเป็นผล เพราะข้อปฏิบัตินั้น, ปฏิปทา ซึ่ง จะให้คุณ ๕ ประการ มีอายุเป็นต้นเป็นไปด้วยดีนั้น คือ กุศลสุจริตอันเกิดแต่อโลภะ อโทสะ อโมหะ เป็นไปในกายวาจาจิต แล้วด้วยทานศีลภาวนา บุญซึ่งเป็นปฏิปทานั้นเล่า ส…
…บายลักษณะของการปฏิบัติทางพระพุทธศาสนาเพื่อให้ได้ประสบความสำเร็จในเป้าหมายชีวิตตามที่ตั้งใจไว้ บุญและกุศลที่เกิดจากการดำเนินการตามหลักการเหล่านี้ ย่อมเป็นแนวทางเพื่อให้เข้าสู่สุคติภพได้ในอนาคต
บุญนิธิและวิธีบำเพ็ญบุญ
9
บุญนิธิและวิธีบำเพ็ญบุญ
…รวม ถวายวิสัชนาโดยสังขิตนัย ข้อหนึ่งว่า กุสล ภิกฺขเว ภาเวล ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ขอท่านทั้งหลาย บำเพ็ญกุศลเถิด กุศลนี้สามารถจะบำเพ็ญได้ หาไม่เราก็จะไม่กล่าวชักชวนท่านทั้งหลาย เพราะ กุศลเป็นกรรมที่สามารถจะบำ…
เนื้อหาไฟฟ้ามหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสส่งเสริมการบำเพ็ญบุญและกุศล โดยชี้ให้เห็นถึงผลของบุญที่นำมาสู่ความสุขและสันติสุข ทั้งในมนุษย์และเทวดา พร้อมยกตัวอย่าง 3 ประการ …
ความเชื่อและกรรมในพระพุทธศาสนา
22
ความเชื่อและกรรมในพระพุทธศาสนา
…ทำด้วย กาย วาจา ใจ พร้อมด้วยเจตนา ชื่อว่า กรรม จำแนกโดยประเภท ส่วนดีมีมูลมาแต่อโลภะ อโทสะ อโมหะ เป็นกุศลกรรม ส่วนชั่วมีมูลมาแต่ โลภะ โทสะ โมหะ เป็นอกุศลกรรม กรรม ๒ ประเภทนี้ เมื่อความประชุมปัจจัยมีและได้ช…
… เชื่อผลแห่งกรรม, และกัมมัสสกตาสัทธา เชื่อความที่สัตว์มีกรรมเป็นของตน นอกจากนี้ยังมีการจำแนกกรรมเป็นกุศลกรรมและอกุศลกรรม พร้อมทั้งอธิบายว่าเมื่อใดที่กรรมจะให้ผลและการปลูกฝังความเชื่อที่ถูกต้องในเรื่องกรรม…
พระมหากรุณาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
44
พระมหากรุณาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า
…จัดว่าเป็นสมมติเทวราช เป็นผู้ควรแก่ส่วน กว้างขวางมาฉะนี้ ปรากฏ แก่ชนทั้งหลายราวกับเทวดาในหมู่มนุษย์ กุศลที่มหาชนบำเพ็ญ แล้วและจะพึงอุทิศถวาย ด้วยความหวังเพื่อทรงเจริญภัยโยภาพสืบไป ใน ฝ่ายศาสนจักร สมเด็จพร…
ข้อความนี้สื่อถึงพระมหากรุณาของสมเด็จพระมหาสมณเจ้าในการให้ความยุติธรรมแก่ประชาชน และความพยายามที่จะนำพระพุทธศาสนาไปสู่ความเข้าใจแก่ผู้คน พระองค์มีพระกรุณาที่กว้างขวาง ตั้งใจให้ประชาชนได้พบกับความสุขแล
การป้องกันและรักษาความดีตามพระบรมพุทโธวาท
70
การป้องกันและรักษาความดีตามพระบรมพุทโธวาท
…ม่ประมาทฉะนั้น ดังนี้ ได้ชื่อว่าทำเกาะไม่ให้ห้วงน้ำท่วมได้ ในพระพุทธภาษิตนี้โดยพยัญชนะ, โดยอรรถนั้น กุศลธรรมได้ชื่อว่าเกาะเป็นที่พึ่งของสัตว์โลกผู้ ตกอยู่ในสงสารสาคร สังกิเลสธรรมอันจะทำอันตรายแก่บุคคล ชื่…
ในพระพุทธภาษิต สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้เผยเเพร่แนวทางการป้องกันและรักษาความดี โดยเปรียบเปรยถึงการทำเกาะไม่ให้ห้วงน้ำท่วม โดยอธิบายถึง 4 องค์สมบัติที่จำเป็นในการรักษาใจและอารมณ์ของต
พระคุณของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
93
พระคุณของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…้าง อย่าพึงทำบาปนั้นร่ำไป จึงทำฉันทะในบุญนั้น เหตุว่า บุญ เจริญขึ้น ย่อมให้เกิดสุข ดังนี้ ประสงค์เอากุศลฉันทะ ฉันทะในธรรมเช่นนี้ จัดเป็นข้างเสีย ฉันทะในคำว่า ปุญฺญญฺเจ ปุริโส กยิรา ตมุห์ ฉันท์ กยิราถ กยิร…
บทความนี้พรรณนาถึงพระคุณพิเศษ 3 ประการของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้แก่ กัตตุกัมยตาฉันทะ ซึ่งหมายถึงความพอใจที่จะทำบุญและทำความดี บุคคลัญญุตา ซึ่งกล่าวถึงการมีจิตใจที่ดีและสามารถทำควา
พระราชปณิธานและพระขันติธรรมของสมเด็จพระญาณสังวร
115
พระราชปณิธานและพระขันติธรรมของสมเด็จพระญาณสังวร
…ยว วฑฺฒนฺติ เต พระพุทธศาสนสุภาษิตบทนี้แปลความว่า “ขันติเป็นประธาน เป็นเหตุ แห่งคุณ คือศีลและ สมาธิ, กุศลธรรมทั้งปวง ย่อมเจริญ เพราะขันติเท่านั้น” ขันติเป็นธรรมเครื่องทำให้งาม คู่กับโสรัจจะ ซึ่งเป็นธรรมเรื…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชปณิธานของสมเด็จพระญาณสังวรและการปฏิบัติตามคำสอนทางพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะคุณสมบัติของขันติและโสรัจจะ ที่เป็นหลักสำคัญต่อการดำรงอยู่ของพสกนิกรในช่วงวิกฤตการณ์ต่าง ๆ ทั้งยังชี้ให้เห
ขันติและศีลในพระพุทธศาสนา
116
ขันติและศีลในพระพุทธศาสนา
…ีศีลสะอาดนั้นเป็นใจที่สมาธิ เกิดง่าย จึงเป็นใจที่มีสมาธิได้ ผู้มีศีล มีสมาธิ ย่อมเป็นผู้ที่สามารถยังกุศลธรรม คือความดีทั้งปวงให้เจริญได้ ท่านจึง แสดงไว้ว่า กุศลธรรมทั้งปวงย่อมเจริญ เพราะขันติเท่านั้น สมเด…
…่อมมีโอกาสละเมิดศีลได้ง่าย ดังนั้นผู้ที่มีขันติจะสามารถมีจิตใจที่สะอาดและดีได้ ซึ่งจะนำไปสู่การเจริญกุศลธรรม
อายุวัฑฒนธรรมและการเจริญวรรณะ
156
อายุวัฑฒนธรรมและการเจริญวรรณะ
…ละปฏิบัติทางจิตใจให้มีสมาธิสงบดี มีสุขภาพทางจิต มีสัมมัปปธาน ๔ สรุปเข้าว่าละชั่วทำดี คือมีศีลธรรม มีกุศลกรรมบถเป็นหลักความประพฤติ เป็นบุญกุศลสนับสนุนย่อมจะเจริญอายุได้ ตามสมควรแก่กรรมและคติธรรมดา สมเด็จบร…
เนื้อหานี้กล่าวถึงอายุวัฑฒนธรรมและวรรณวัฑฒนธรรม ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติตนในชีวิตประจำวัน ทั้งสำหรับบุคคลทั่วไปและภิกษุ ซึ่งมีพื้นฐานอยู่บนศีลธรรมและการทำความดี นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึงการปกครองที่มี
ความชั่วทําความดี และอธิษฐานในธรรม
209
ความชั่วทําความดี และอธิษฐานในธรรม
…ิย์พระองค์หนึ่งทรงพระนามว่า เนมิ ราช ครองเมืองมิถิลา ในแคว้นวิเทหะ เป็นกษัตริย์ที่สนพระราชหฤทัยในการกุศลโปรดการทำ กุศลทรงบริจาคทาน รักษาศีลอุโบสถอยู่เป็นนิตย์ ตามขัตติยะประเพณีผู้ครองเมืองมิถิลานี้ เมื่อ …
เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางในการทำดีและการตั้งใจมุ่งมั่นในอธิษฐานตามหลักธรรมที่พระเจ้าเนมิราชเคยปฏิบัติ เรื่องของการตั้งใจเพื่อผลแห่งความดี และการมองเห็นความจริงผ่านประสบการณ์ของพระองค์ เมื่อทรงพิจารณาว่าก
สมเด็จพระญาณสังวรและการเฉลิมพระชนมพรรษา
221
สมเด็จพระญาณสังวรและการเฉลิมพระชนมพรรษา
…พรรษานี้ได้ทรงพระ กรุณาโปรดสถาปนาสมณศักดิ์พระราชทานเลื่อนและตั้งสมณศักดิ์ใหม่ และได้ทรงบำเพ็ญพระราช กุศลพระราชทานสังคหวัตถุในสงฆ์ ในบุคคล โดยนานัปปการ ตลอดกาละทั่วเทศะทั้งปวง ถึงวันมหา ประชาชนทั้งชาติกับพ…
ในวันเฉลิมพระชนมพรรษา ๕ รอบ ของสมเด็จพระญาณสังวรนั้น ได้มีการจัดทำพิธีกรรมเพื่อเฉลิมพระเกียรติ มีการหล่อพระพุทธรูปมหามงคลและประกอบด้วยพระราชดำริในการสร้างพระพุทธรูปประจำพระชนมวาร โดยมีรัฐบาลเป็นผู้ดูแ
พระมงคลวิเสสกถา
240
พระมงคลวิเสสกถา
…มายุมาโดยสวัสดี บัดนี้มาประจวบสุรทินบรมราชสมภพทรงพระ ปรารภมหามงคลสมัย ตรัสสั่งให้ตั้งการบำเพ็ญพระราชกุศลฉลองพระพุทธปฏิมาประจำ พระชนมายุ แลเฉลิมพระชนมพรรษาเนื่องเป็นงานเดียวกัน ทรงกระทำพุทธบูชาด้วยเครื่องส…
พระมงคลวิเสสกถา เป็นคัมภีร์ที่กล่าวถึงการบำเพ็ญพระราชกุศลเพื่อเฉลิมพระชนม์และบูชาพระพุทธองค์ ซึ่งมีการอ้างถึงการถวายเครื่องสักการะและการถวายไทยธรรมแก่พระสงฆ์…
พระสัปปุริสธรรมในพระราชกิจ
248
พระสัปปุริสธรรมในพระราชกิจ
…รัฏฐาภิบาลโนบายแผนกหนึ่ง ซึ่งทรงบำเพ็ญเป็น พระนิพัทธจริยาแลทรงพระอุตสาหะอุดหนุนในทางพระพุทธศาสนา คือกุศลสมาทาปนะ ได้แก่ การชักชวนในกุศลสุจริต สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ตั้งพระราชหฤทัยทรงแสวงหา ประโยชน…
…ามสุข ในการรักษาเสถียรภาพของพระราชอาณาจักร และการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับประชาชน จากการบำเพ็ญพระราชกุศลในการส่งเสริมคุณค่าทางศาสนา.
มงคล ๓๘ ประการ และการบำเพ็ญกุศล
346
มงคล ๓๘ ประการ และการบำเพ็ญกุศล
…สุดของเทวดาแลมนุษย์ประการหนึ่งในมงคล ๓๘ ปราการ แลพระองค์ประทาน พระบรมพุทโธวาท เพื่อให้อุตสาหะ บำเพ็ญกุศลอบรมปุพเพกตปุญญตาสืบไปโดยอเนกบรรยายจัก ถวายวิสัชชนา พอเป็นนิทัสนนัยความว่า ข้อหนึ่งว่า อสาธารณมญฺเญส…
เนื้อความแบ่งปันความสำคัญของการบำเพ็ญกุศลและมงคล ๓๘ ประการ โดยการสอนของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ซึ่งเน้นว่าบุญนิธินั้นไม่สามารถถูกแย่งชิงได้ แล…
ความหมายของกัตตุกัมยตาและฉันทะในพระพุทธศาสนา
372
ความหมายของกัตตุกัมยตาและฉันทะในพระพุทธศาสนา
… อย่าพึงทำบาปนั้นร่ำไป อย่าพึงทำฉันทะในบาปนั้น เพราะว่าบาปเจริญขึ้น ย่อมให้เกิดทุกข์ ดังนี้ ประสงค์อกุศลฉันทะ ฉันทะในอกุศล เช่นนี้ จัดเป็นข้างเสีย ฉันทะใน คำว่า ตมหิ ฉันท์ กยิราถ ในคาถามีความว่า ถ้าคนทำบุ…
…วข้องกับความพอใจและการทำความดี การมีฉันทะสามารถนำไปสู่การเจริญในบุญและความสุข หรือกล่าวได้ว่าฉันทะในกุศลเป็นสิ่งที่ดี ขณะเดียวกันก็ต้องระวังฉันทะในอกุศลที่จะนำไปสู่ความทุกข์ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงบทบาทของกา…
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
19
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
…งเดียว ถ้า ประสงค์ความเป็นพหุวจนะ จะแสดงเป็นรูปพหุวจนะก็ได้ อย่างนี้ " กติ กุสล เยหิ เต กตกุสลา ชนา กุศล ท. ใด ๒ ๓๔ ๕ ๖ ทำแล้ว ชน ท. นั้น ชื่อว่ามีกุศลอันทำแล้ว 0 ๒ Q. หตุเกส เยส เต อาวุธหตุถา โยธา อาวุธ …
บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์เรื่องบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะในส่วนของวจีวิภาค สมาส และตัทธิต ผ่านตัวอย่างต่าง ๆ เช่น การเปรียบเทียบคำที่มีความหมายแตกต่างกันในรูปเอกวจนะและพหุวจนะ การใช้คำว่า 'มี' ในบริบทต่าง ๆ เ
ปฐวีกสิณนิทเทโส
163
ปฐวีกสิณนิทเทโส
…ฺพิ ฯ ตตฺราย นโย ทสหากาเรหิ อปปนาโกสลล์ อิจฉิตพพ์ วัตถุวิสท์ กิริยโต อินฺทฺริยสมตฺตปฏิปาทนโต นิมิตต กุศลโต ยมี สมเย จิตต์ ปลุกเหตพุฒิ ตสฺมี สมเย จิตติ ปกคุณหาติ ยสฺมี สมเย จิตต์ นิคฺคเหตพุฒิ ตสฺมี สมเย จิ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติทางจิตและการพัฒนาสมาธิที่เกี่ยวข้องกับปฐวีกสิณนิทเทโส อธิบายถึงการควบคุมจิตและการนำไปใช้ในทางที่ดี โดยเน้นว่าความพยายามและการรักษาจิตให้มั่นคง จะนำไปสู่การรู้แจ้งทางธรรม การเ
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
164
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
…ฺพิ ฯ ตตฺราย นโย ทสหากาเรหิ อปปนาโกสลล์ อิจฉิตพพ์ วัตถุวิสท์ กิริยโต อินฺทฺริยสมตฺตปฏิปาทนโต นิมิตต กุศลโต ยมี สมเย จิตต์ ปลุกเหตพุฒิ ตสฺมี สมเย จิตติ ปกคุณหาติ ยสฺมี สมเย จิตต์ นิคฺคเหตพุฒิ ตสฺมี สมเย จิ…
บทนี้กล่าวถึงหลักการทางพุทธศาสนาที่เชื่อมโยงกับการปฏิบัติทางจิต และการทำความเข้าใจเกี่ยวกับสภาวะของจิตที่มีต่อวัตถุภายนอก บทเรียนนี้สำรวจสิ่งที่มีผลกระทบต่อการพัฒนาจิตใจและการฝึกฝนการมีสติ รวมถึงผลของ
วิสุทธิมคฺคสฺส และ ความหมายของปฏิสัมภิทา
9
วิสุทธิมคฺคสฺส และ ความหมายของปฏิสัมภิทา
… เจวาติ ปฏิสัมภิทปัจจยาติ ฯ ตตฺถ ปุพฺพโยโค วุตตนโยว ๆ พาหุสัจจ์ นาม เตสุ เตสุ สตุเกส จ สัปปายตเนส จ กุศลตาฯ เทสภาสา นาม เอกสต โวหารกุศลตา วิเสเสน ปน มาคธิเก โกสลล์ ฯ อาคโม นาม อนุตมโส โอปมุมวคฺคมตฺตสฺสาปิ…
เนื้อหาในบันทึกนี้พูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคสฺสและปฏิสัมภิทา ซึ่งแสดงออกถึงการพัฒนาทางจิตในระดับต่างๆ อันเนื่องมาจากคุณสมบัติของผู้ปฏิบัติธรรม โดยมีการแบ่งประเภทของเจตสิกและความรู้ต่างๆ ที่นำไปส