จิตต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 60 / 128

…ไม่มี ลักษณะสัมประโยค ๔ อย่าง มีเกิดร่วมกันเป็นต้น ท่านอาจารย์ทำใน ใจ ดังนี้ จึงได้กล่าวคำมีอาทิว่า จิตตเจตสิกา ธมฺมา อญฺญมญฺญ์ ดังนี้ฯ คำว่า เหตุชุฌานงฺคมคฺคงฺคามิ สหชาตานํ นามรูปานํ ความว่า เหตุ ฌาน และ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเฉพาะการศึกษาเกี่ยวกับอาเสวนะและมรรค โดยอาจารย์ธรรมปาลเถระได้กล่าวถึงปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลต่อการเกิดขึ้นของรูปธรรมและจิต โดยอธิบายถึงควา

…ำให้หนักฯ คำว่า สหชาตา ฯเปฯ นามรูปานํ ความว่า สหชาตาธิบดี มีถึง ๔ อย่าง (คือ ฉันทาธิบดี วิริยาธิบดี จิตตาธิบดี และวีมังสาธิบดี) ด้วยอำนาจแห่งฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวีมังสา เป็นปัจจัยแก่นามรูปที่เกิดร่วมกัน…

…ัมมัตถวิภาวีนีฎีกา พูดถึงอารมณ์ที่ใช้ในการวิเคราะห์สหชาตาธิบดี ซึ่งประกอบด้วยฉันทาธิบดี วิริยาธิบดี จิตตาธิบดี และวีมังสาธิบดี ที่มีอำนาจร่วมกันในการเกิดนามรูป อธิบายว่าในปวัติกาล จิตและเจตสิกเป็นปัจจัยสำ…

…เร็จได้ใน อารมณ์มีรูปเป็นต้น ตามสมควร ฯ และที่ชื่อว่าอภิญญา มี ๕ อย่าง คือ อิทธิวิธี ๑ ทิพพโสตะ ๑ ปรจิตตวิชา ๑ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ๑ ทิพพจักษุ ๑ ฯ นี้เป็นความต่างแห่งอารมณ์ในอธิการแห่งสมถกรรมฐานนี้ และ ส…

เนื้อหาจะอธิบายถึงประเภทแห่งอารมณ์และอภิญญาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเน้นการพิจารณาอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับสมถกรรมฐานและวิปัสสนากรรมฐาน รวมถึงการสงเคราะห์วิสุทธิ์ตามลักษณะต่าง ๆ และอนุปัสสนาที่ต้องเข้าใจ

…จัยสันนิสสนิตศีล ๑ ชื่อว่าสีลวิสุทธิ ฯ 0 สมาธิแม้มี ๒ อย่าง คือ อุปจารสมาธิ ๑ อัปปนาสมาธิ ๑ ชื่อว่า จิตตวิสุทธิ ฯ การกำหนดนามรูปด้วยอำนาจลักษณะ กิจ ปัจจุปัฏฐาน และ ปทัสถาน ชื่อว่าทิฏฐิวิสุทธิ ฯ และการกำหน…

…ตานุปัสสนา, อนิมิตตานุปัสสนา และอัปปณิหิตานุปัสสนา เพื่อเชื่อมโยงไปยังหลักการเกี่ยวกับสีลวิสุทธิ และจิตตวิสุทธิ การทำความเข้าใจในนามรูปโดยใช้ลักษณะเป็นแนวทาง มีการกล่าวถึงความสำคัญของสมาธิและการปฏิบัติที่…

…ี ด้วยอำนาจการ เจริญมัคคสัจ ฯ ต่อจากนั้นผลจิต ๒-๓ ดวง เป็นไปแล้วก็ดับไป ฯ ต่อจากนั้นก็เป็นภวังคบาต (จิตตกภวังค์) และ ฯ ส่วนปัจจเวกขณ ญาณทั้งหลาย ทั้งหลาย ตัดภวังค์ขาดแล้ว ย่อมเป็นไปอีก ฯ [สังคหคาถา] บัณฑิ…

ในเนื้อหานี้พูดถึงการพิจารณาจิตและวิโมกข์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยยกตัวอย่างการละสมุทยสัจและการเข้าใจในภาวะจิตเพื่อไปสู่นิพพาน พุทธศาสนาพิจารณาอีกทั้งการละกิเลสที่ยังเหลือ ผ่านกรรมและความเป็นจริงในจิต

…ารอธิษฐานเป็นต้น แล้วเข้าเนวสัญญานาสัญญายตนะ ฯ ข้างหน้าอัปปนาชวนะทั้ง ๒ ของ เนวสัญญานาสัญญายตนะนั้น จิตตสันตติ (ความสืบต่อแห่งจิต) ก็ ขาดลง ๆ ต่อจากนั้น ท่านชื่อว่าเป็นผู้เข้านิโรธแล้วฯ ก็แลในเวลา ออก สำห…

เนื้อหานี้พูดถึงความแตกต่างของบุคคลในพระพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงพระอนาคามีและพระอรหันต์ที่ละกิเลสได้เด็ดขาด ไม่มีเหลือ นอกจากนั้นยังอภิปรายถึงสมาบัติ ผลของสมาบัติ และการเข้าถึงนิโรธสมาบัติ ซึ่งเป็นขั้นพื

…อนุปัสสนาที่เป็นไปในสังขารทั้งหลายว่าไม่เที่ยง ปล่อยวาง คือละวิปัลลาสนิมิต ที่เรียกว่าสัญญาวิปัลลาส จิตตวิปัลลาส และ ทิฏฐิวิปัลลาส ซึ่งเป็นไปในสังขารที่ไม่เที่ยงว่าเที่ยง ชื่อว่าอนิมิตตานุ ๆ ปัสสนา เพราะต…

เนื้อหาเกี่ยวกับอนุปัสสนา ๓ ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยระบุถึงการหลุดพ้นจากอัตตาและความทุกข์ ซึ่งรวมถึงการปล่อยวางในสังขารที่เป็นไปไม่ได้ และการเห็นจริงต่อความไม่เที่ยงและทุกข์ โดยอธิบายการเข้าถึงวิโมกข

… ประการฉะนี้. อิโต ปร์ ปวกขามิ มหาราชาธิราชสุส วัจจมาน หิ สุตฺวาน อุปปชเชยย นรินทสฺส ภิยโย สมุปาทเน จิตต์ เตนาปัจ ชนินทสุส ต ต์ วิเสสมงคล คุณาลงฺการสมุมติ โยนิโส ปจฺจเวกฺขโต โสมนสฺสมนปุปก ปณิเธ ตทนนุตร์ โ…

บทความนี้สรรเสริญความสำคัญของความไม่ประมาทในบุญกิริยาและประโยชน์ที่มาจากการทำบุญในทั้ง 4 ภูมิ ได้แก่ กามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร และโลกุตตร โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีปัญญาซึ่งจะสามารถยึดประโยชน์ในชี

…ประการฉะนี้ อิโต ปร์ ปวกขามิ มหาราชาธิราชสุส วัจจมาน หิ สุตฺวาน อุปฺปชฺเชย นรินฺทสุส ภัยโย สมุปาทเน จิตต์ เตนาปัจ ชนินทสุส ติ ติ วิเสสมงคล คุณาลงฺการสมมติ โยนิโส ปจฺจเวกฺขโต โสมนสฺสมนปุปก์ ปณิเธ ตทนนุตร์ …

บทนี้กล่าวถึงพระราชกุศลและคุณธรรมที่สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าทรงบำเพ็ญซึ่งทำให้เกิดพระปีติและความเจริญรุ่งเรืองในพระองค์ โดยอ้างถึงความสำคัญของการทำทานและการรักษาศีลที่นำไปสู่มงคลและความสุขอันยั่ง

อิโต ปร์ ปวกขาม มหาราชาธิราชสุส วัจจมาน หิ สุตฺวาน อุปฺปชฺเชยฺย นรินทสุส ภิยโย สมุปาทเน จิตต์ เตนาปัจ ชนินทสุส ต ต์ วิเสสมงฺคลํ คุณาลงฺการสมมติ โยนิโส ปจจเวกฺขโต โสมนสฺสมนปุปก ปณิเธ ตทนนุตร์ โ…

บทความนี้เสนอพระราชจริยาสำหรับพระราชสมภารในศตวรรษที่ 21 ซึ่งเน้นถึงความสำคัญของความดีทั้งหลาย เช่น ทาน ศีล บริจาค และความมีอ่อนโยน . การบำเพ็ญคุณธรรมจะนำมาซึ่งความสุขและมงคลทั้งแก่พระราชาและประชาชน สุ

…พระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก วัจจมาน หิ สุตฺวาน อุปฺปชฺเชยย นรินทสฺส ภิยโย สมุปาทเน จิตต์ เตนาปัจ ชนินทสุส โยนิโส ปจจเวกฺขโต โสมนสฺสมนปุปก ปณิเธ ตทนนตร์ โสตถิ จ มงคล สิยา ។ ២ព២ ลำดับนี้ จะ…

บทความนี้พูดถึงสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายกและพระราชจริยาในด้านต่างๆ ที่เป็นอเนกนัย พุทธศาสนาเน้นถึงความสำคัญของทาน ศีล บริจาค และคุณธรรมต่างๆ เพื่อสร้างความปีติในพระองค์ การปฏิบ

…จริญยิ่งขึ้น เรียกว่า อนุรักขนาปธาน ในการตั้งความเพียรดังกล่าว ให้มี ฉันทะ พอใจ วิริยะ เพียร พยายาม จิตตะ เอาใจใส่ไม่ทอดธุระ วิมังสา พิจารณาใคร่ครวญให้รู้จักผิดชอบ ควรละควรทำ เป็นต้น ทั้ง ๔ นี้เรียกว่า อิ…

บทความนี้กล่าวถึงการตั้งความเพียรในพุทธศาสนา โดยเฉพาะจากคำสอนของสมเด็จพระญาณสังวร ซึ่งรวมถึงการระวังบาป การละบาป การทำบุญ และการรักษาบุญ นอกจากนี้ยังนำเสนอพระมหาชนกเป็นตัวอย่างของความเพียรพยายาม ที่ไม

…โว ภิกขุ อาสวะ ท. 0 ๒ က ๔ ๕ ๖ ๒ ของภิกษุใด สิ้นแล้ว ภิกษุ นั้น ชื่อว่ามีอาสวะสิ้นแล้ว ล ๖ ๔ & สนฺติ จิตติ ยสฺส โส สนฺตจิตโต ภิกขุ จิต ของภิกษุใด 0 ๒ ระงับแล้ว ภิกษุ นัน ด ๔ ฉินนา หตุถา ของบุรุษใด ขาดแล้ว …

เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์บทสมาสและการวิเสสนะในบาลี ยกตัวอย่างจากพระไตรปิฎก เพื่อช่วยให้เข้าใจลักษณะและโครงสร้างของวจีวิภาค ผ่านการใช้งานเช่น 'ขีณา อาสวา' หรือ 'สุวณฺณสฺส วณโณ'. โดยนำเสนอหลักการและว

…วิเสสสส ปฐโม ภาโค นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส. ปญฺหาพยากรณวณฺณนา สีเล ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ จิตต์ ปญฺญญฺจ ภาว อาตาปี นิปโก ภิกฺขุ โส อิม วิชฏเย ชฎนฺติ ฯ อิติ ที่ท์ วุตฺติ ฯ กสฺมา ปเนติ วุตต์ ฯ ภคว…

บทความนี้นำเสนอคำสอนเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล โดยเฉพาะการพิจารณาหลักธรรมที่จะช่วยในการประพฤติปฏิบัติ ปุถุชนที่มีความสติปัญญาและขัดเกลาตนเองด้วยศีลปฏิบัติ จะสามารถเข้าใจและแยกแยะความชัดเ

…ญาโณ สมนฺตรกฺขุ ภควา เอตมตฺถิ วิสชุเชนฺโต สีเล ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ อาตาปี นิปโก ภิกขุ อิมิ คาถมาห ฯ จิตต์ ปญฺญญฺจ ภาว โส อิมิ วิชฏเย ชฏนฺติ อิมิสฺสาทานิ คาถาย กฤตาย มเหสินา วณฺณยนฺโต ยถาภูติ อตฺถิ สีลาทิเ…

บทความนี้สำรวจหลักคำสอนเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺค ซึ่งเน้นความสำคัญของการฝึกจิตและการมีสติในการศึกษาเพื่อการพัฒนาทางจิตวิญญาณ โดยมีการอ้างอิงถึงการปฏิบัติที่ช่วยเสริมสร้างความบริสุทธิ์ในจิตใจของผู้ปฏิบัติ น

…ิ นาม ฯ ผลกฺขเณ วิชฏิตชโฏ สเทวกสฺส โลกสฺส อคฺคทกฺขิเณยโย โหติ ฯ เตนาห ภควา สีเล ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ จิตต์ ปญฺญญฺจ ภาว อาตาปี นิปโก ภิกขุ โส อิม วิชฏเย ชานติ ฯ ตตฺราย ยาย ปญฺญาย สปญฺโญติ วุตฺโต ตตฺรสุส กรณ…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงปัญหาพยากรณ์วณฺณนา โดยการอธิบายความสำคัญของการสร้างสมาธิและวิปสฺสนา ผู้ที่มีจิตปัญญาจะสามารถเข้าใจและเข้าถึงเรื่องราวทางธรรมได้อย่างลึกซึ้ง การฝึกปฏิบัติที่ถูกต้องตามหลักการ จะช่วยให

…นต์ สีล น ลาภปริยนต์ อิเรกจฺโจ (ปุคฺคโล) ลาภเหตุ ลาภปจฺจยา ลาภการณา ยถาสมาทินน์ สิกขาปท์ วีติกฺกมาย จิตตมป์ น อุปปาเทติ กี โส วีติกฺกมิสฺสติ อิทนต์ สีล น ลาภปริยนฺตนฺติ ฯ เอเตเนว อุปาเยน อิตรานิ วิตถาเรตพ…

เนื้อหานี้พูดถึงสีลในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงลักษณะและผลลัพธ์ที่เกิดจากการรักษาสีล รวมถึงความสำคัญในการดำเนินชีวิต โดยมีการกล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างสีลและความเป็นอยู่ที่ดี ไม่ว่าจะเป็นลาภ องค

…ยมนุยุตโต สติสัมปชัญเญน สมนฺนาคโต อปปิจโฉ สันตุฏฺโฐ อสสฏโฐ อารทธวิริโย อภิสมาจาริเกสุ สกุกจจการี ครุจิตตีการพหุโล วิหรติ อย วุจฺจติ อาจาโร ฯ เอว ตาว อาจาโร เวทิตพฺโพ ฯ โคจโร ปน ศิวิโธ อุปนิสสยโคจโร อารกฺข…

เนื้อหาเกี่ยวกับสีลนิทฺเทโสในวิสุทธิมคฺคสฺส ซึ่งเน้นถึงคุณธรรมและวิถีชีวิตของพระภิกษุ เช่น การวางตัวที่เหมาะสม ความระมัดระวังในการใช้คำพูด รวมถึงความสำคัญของอารมณ์ที่เบาและสุขุม ภิกษุที่มีสีลจะสามารถพ

…ณืวเสน จกฺขติ ลทธโวหาเรน รูปทสฺสนสมตฺเถน จกฺขุวิญญาเณน รูป ทิสวา ฯ โปราณา ปนาหุ จกฺขุ รูป น ปสฺสติ อจิตตกตฺตา จิตตมุ น ปสฺสติ ออกขุกตฺตา ทวารารมณสังฆฏเฏ ปน จักขุปสาทวัตถุเกน จิตฺเตน ปสฺสติ อีทิสี ปเนสา ธน…

เนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล โดยอธิบายเกี่ยวกับการสังเกตและเข้าใจเกี่ยวกับปัจจุบันและเป็นการชี้ให้เห็นถึงสิ่งที่ควรซึมซับในกระบวนการเรียนรู้ ด้วยการอ้างอิงถึงคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาแ

… (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 40 วิสุทธิมคเค วาฯ ฆรูปตุถมภมิว หิ ชิณณฑรสสามิโก อกขภญชนมิว จ สากฏิโก กายสฺส จิตตก ยาปนาถเจส ปิณฑปาติ ปฏิเสวติ น ทวนทมณฑนวิภูสนตถ์ ฯ อาจ จิตติ ชีวิตินทรียสเสต์ อธิวจน ตามา อิมสฺส กา…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงหลักการและการอธิบายที่สอดคล้องกับวิสุทธิมคฺคสฺส รวมถึงการวิเคราะห์บทบาทของกายและจิตใจในการปฏิบัติตนในชีวิตตามหลักการของพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งการมีจิตสำนึกและการปฏิบัติตนใ