ชีวิต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 169 / 285

…าเจตสิก ฯ คืออย่างไร ? คืออย่างนี้ เจตสิก ๓ เหล่านี้ คือ ผัสสะ ๑ เวทนา ๑ สัญญา ๑ เจตนา ๑ เอกัคคตา ๑ ชีวิตนทรีย์ ๑ มนสิการ ๑ ชื่อว่าสัพพจิตตสาธารณะ (มีทั่วไปแก่จิตทั้งปวง) เจตสิก 5 เหล่านี้ คือ วิตก ๑ วิจาร…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี และการศึกษาเจตสิกที่มีการอธิบายถึงธรรม ๕๒ ประการที่ประกอบกับจิตและการเกิดดับในที่เดียวกัน โดยการจำแนกความหมายของเจตสิกประเภทต่างๆ เช่น ผัสสะ, เวทนา, และเจตนา รวมถึง

…้นฯ ร็จฉะนั้น ฯ การแดสงสรุปเอกัคคตา วิตก วิจาร และปีติ อย่างแจ่มแจ้ง มาแล้วในหนหลังนั่นแล้วๆ ชื่อว่าชีวิต เพราะ อรรถว่า เป็นเครื่องดำรงอยู่แห่งสัมปยุตธรรมทั้งหลาย ฯ ชีวิตนั้นนั่นแล ชื่อว่าเป็นใหญ่ เพราะประ…

บทความนี้เสนอการจำแนกสังขารขันธ์ โดยวิเคราะห์คำว่า "สังขาร" ในที่นี้หมายถึงการปรุงแต่งสิ่งที่เป็นสังขตะ พร้อมด้วยคำอธิบายทางอภิธรรมเกี่ยวกับสัมปยุตธรรม พูดถึงความสำคัญของวิตก เจตนา และมนสิการ รวมถึงกา

…รูปปฏิสนธิ มีกรรมนิมิตที่เป็นมหัคคตะ และบัญญัติเท่านั้นเป็นอารมณ์ตามสมควร ฯ แต่สำหรับพวกอสัญญีสัตว์ ชีวิตนวกะนั่นแลตั้งอยู่โดยความเป็นปฏิสนธิ เพราะฉะนั้น อสัญญีสัตว์ เหล่านั้น ชื่อว่ามีรูปเป็นปฏิสนธิ ฯ พวก…

…์ต่างๆ มีการจำแนกประเภทของสัตว์ที่มีปฏิสนธิเป็นรูปและอรูป รวมถึงการชี้ให้เห็นความหมายของกรรมและการมีชีวิตของสัตว์เหล่านั้น การเกิดขึ้นของจิตทั้ง 5 ในปฏิสนธิจิต และอุปสรรคที่เกี่ยวข้องจึงเป็นสิ่งที่บัณฑิตต้…

… เว้นอาโปธาตุ ชื่อว่าโคจรรูป ๑ ความเป็นหญิง ความเป็นชาย ชื่อว่าภาวรูป ๑ หทัยวัตถุ ชื่อว่าหทัย รูป ๑ ชีวิตนทรีย์ ชื่อว่าชีวิตรูป ๑ อาหารที่ทำให้เป็นคำ ๆ ชื่อว่า ๑ อาหารรูป ๑ ย่อมถึงการนับว่าสภาวรูป สลักขณรู…

…็นประเภทต่างๆ เช่น มหาภูตรูป, ปสาทรูป, และลักษณะรูป รวมถึงการแสดงออกถึงลักษณะต่างๆ ที่สำคัญในการดำรงชีวิตและการเข้าถึงความรู้ในอภิธัมมะ. รูปรวมทั้งหมด ๒๘ อย่างนี้เป็นเรื่องสำคัญที่ให้ความเข้าใจที่ลึกซึ้งยิ…

…าทรูป ๕ และวิญญัติรูป ๒ ชื่อทวารรูป รูปนอกนี้ ชื่อ อทวารรูปฯ รูปทั้ง ๔ อย่าง คือ ปสาทรูป ๕ ภาวรูป ๒ ชีวิตรูป ๑ ชื่อว่าอินทรียรูป รูปนอกนี้ ชื่ออนินทรียรูปฯ รูปทั้ง ๑๒ อย่าง คือ ปสาทรูป ๕ วิสัยรูป ๒ ชื่อโอฬ…

เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์รูปทั้ง ๑๒ อย่าง อธิบายถึงความแตกต่างระหว่างรูปภายในและรูปภายนอก พร้อมทั้งปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเป็นสังขตะ โลกิยะ และกามาวจร รูปต่างๆ เช่น อัชฌัตติกรูป และพาหิรรูป ถูกนำ

…กิดที่เดียวกัน ดับที่เดียวกัน และมีที่อาศัยอันเดียวกัน ชื่อว่ารูปกลาป (หมวดรูป)ฯ บรรดากลาปเหล่านั้น ชีวิตรูปและอวินิพโภครูป พร้อมกับจักขุ ท่านเรียกว่าจักขุทสกะ ฯ อนึ่ง พึงประกอบตามลำดับ ดังนี้ คือ ชีวิต รู…

…วข้องกับจิตและฤดู รวมถึงการระบุประเภทของรูปและสมุฏฐาน และการอธิบายเกี่ยวกับกลาปที่เกิดขึ้นร่วมกันจากชีวิตรูปและอวินิพโภค ผ่านการศึกษาอภิธัมมัตถ จะแสดงให้เห็นถึงกลไกการเกิดและดับของชีวิตในบริบทต่าง ๆ โดยที่…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 276 เป็นไปในภายนอก และก็ไม่อาศัยชีวิต เพราะชีวิตนั้นประกอบในกิจอื่น และไม่ อาศัยภาวรูปทั้ง ๒ เพราะแม้เมื่อภาวรูป ทั้ง ๒ นั้นไม่มีก็เป็นไป…

เอกสารนี้อธิบายเกี่ยวกับชีวิตรูปและความสำคัญของสหชาตธรรม ซึ่งประกอบด้วยการใช้ชีวิตในรูปแบบต่าง ๆ พร้อมกับอธิบายถึงการแสดงวัตถุทุก…

…มสรีระ แม้มีอยู่ ได้อุตุและอาหารภายนอกเป็นที่อาศัยแล้ว ย่อมยังอุตุรูปและอาหารรูปให้ตั้งขึ้น ฯ บทว่า ชีวิตนวก ได้แก่ ชีวิตนวกะซึ่งมีกายทสกะเป็นที่ตั้งอยู่ เพราะไม่มีกายฯ บทว่า อติริจฺฉติ ความว่า เป็นรูปที่เ…

บทความนี้กล่าวถึงอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา ซึ่งศึกษาความเป็นไปของชีวิตและการมีอยู่ของรูปในภาวะการดับของพรหม รูปแบบต่างๆ ของชีวิต รวมถึงการที่อาหารและฤดูมีอิทธิพลต่อการสร้…

…คือ จักขุนทรีย์ ๑ โสตินทรีย์ ๑ ฆานินทรีย์ ๑ ชิวหินทรีย์ ๑ กายินทรีย์ ๑ อิตถินทรีย์ ๑ ปุริสินทรีย์ ๑ ชีวิตนทรีย์ ๑ มนิทรีย์ ๑ สุขินทรีย์ ๑ ทุกข์ทรีย์ ๑ โสมนัสสินทรีย์ ๑ 0 0

ในหน้า 311 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี ท่านเสนอแนวคิดต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับปาปสังคหะ (อกุศลสังคหะ) ซึ่งมีการกล่าวถึง 5 อย่าง ได้แก่ อาสวะ, โอฆะ, โยคะ, และคันถะ โดยมีรายละเอียดของวัตถุธรรมและแนวคิดต่างๆ รวม

…มีกล่าวอรรถแห่งอินทรีย์ไว้ แม้อย่างอื่น มีอรรถว่า" เป็นเครื่องหมายของสิ่งที่เป็นใหญ่เป็นต้น ฯ คำว่า ชีวิตนฺทริย์ ได้แก่ชีวิตนทรีย์ ๒ อย่าง ด้วยอำนาจรูป ชีวิตนทรีย์และอรูปชีวิตนทรีย์ ฯ อินทรีย์ของบุคคลผู้ปฏ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของธรรมที่เกิดจากความสุขและความเชื่อในชีวิต โดยเฉพาะในขณะที่มีพัฒนาการทางความรู้ อธิบายถึงการปฏิบัติและความรู้เกี่ยวกับจตุสัจจธรรมและชิ้นส่วนขอ…

…ม้ความตรัสไว้ในอายตนะภายในนี้เหมือนกัน โดยความเหมือนกันกับภาวะแห่งอายตนะภายใน แต่ตรัสไว้ในลำดับ แห่งชีวิตนทรีย์ ก็เพื่อแสดงรวมกันกับอรูปินทรีย์ (อินทรีย์ที่ไม่ มีรูป) ฯ ตรัสภาวะ ๒ ไว้ในลำดับแห่งอายตนะภายใน…

…การศึกษาเกี่ยวกับความหมายและการจัดลำดับของอินทรีย์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี รวมถึงการตีความภาวะต่างๆ ของชีวิตนทรีย์และเวทนา โดยพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงสภาพเหล่านี้เพื่อแสดงความสำคัญในการบรรลุความบริสุทธิ์และค…

…ยแก่นามรูปที่เกิดร่วมกัน ๑ ๑ ฯ อินทรียปัจจัย ๓ อย่าง คือ ปสาทรูปทั้ง ๕ เป็นปัจจัยแก่วิญญาณทั้งห้า ๑ ชีวิตนทรีย์ ๕ เป็นปัจจัยแก่อุปาทินนกรูป ๑ อินทรีย์ที่ไม่มีรูปเป็นปัจจัยแก่นามรูปที่ เกิดร่วมกัน ๑ ฯ วิปปย…

ในเนื้อหานี้จะกล่าวถึงปัจจัยแก่นามรูปซึ่งมีความสำคัญในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยแบ่งเป็นประเภทต่างๆ ตามอาการ 8 อย่าง รวมถึงอธิปติปัจจัย สหชาตปัจจัย อัญญมัญญปัจจัย และอื่น ๆ ที่เป็นส่วนสำคัญในการเกิดนามรู

…ศเป็นต้น ให้เป็นไป ตามซึ่งตนมีอยู่โดยแท้ ถึงอย่างนั้น มันก็ไม่มีโดยความเป็นปัจจัยย ฯ เหมือนอย่างว่า ชีวิตและอาหารเป็นปัจจัยแก่ธรรมเหล่าใด ก็เลี้ยง ค้ำชูธรรมเหล่านั้น ทั้งเป็นอัตถิปัจจัยและวิคตปัจจัยแก่ธรรม…

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของอิตถินทรีย์และปุริสินทรีย์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเน้นว่าทั้งสองอย่างนี้ไม่ได้ถือเป็นปัจจัยที่แท้จริงในแง่ของการเป็นอาหารปัจจัย แต่เป็นกัมมปัจจัยและอุปนิสสยปัจจัย ซึ่งมีคว

…องเที่ยว คือวัฏฏสงสาร จำต้องประพฤติตนให้เหมาะแก่ภูมิฐานของตน เพื่อจะได้หลีกพ้น อุปสรรคข้อขัดข้องแลนำชีวิตไปโดยสะดวก ไม่เช่นนี้ ชีวิตก็จะไม่มีสุขเป็นผล เหมือนคนไปเรือ น้อย จำต้องคอยพยายวาดคัด เพื่อให้เรือไม…

…ไว้ชอบในโลกแห่งวัฏฏสงสาร โดยเน้นการปฏิบัติตนให้เหมาะสมตามภูมิฐานของตน เพื่อหลีกเลี่ยงอุปสรรคต่างๆ ในชีวิต การมีสติสัมปชัญญะในการทำคุณงามความดี รวมถึงการเว้นจากทุจริต สามารถส่งผลให้เกิดความเจริญและความสุขใน…

…ี้ยเลี้ยงแลเบี้ยหวัด ให้มีกำลัง เลี้ยงตนแลขวขวายในการทำงาน พวกชาวนาแลพวกประกอบพณิชยกรรมมีทางหาเลี้ยงชีวิต ย่อมไม่ประพฤติทุจริตทรงทางโจรกรรม พวกชาวนาแลพวกประกอบพณิชยกรรมมีทางหาเลี้ยง เขาย่อมเห็นพระราชอัธยาศ…

ข้อความนี้เกี่ยวกับการบำรุงรัฐสมบัติผ่านการดำเนินการด้านเกษตรกรรมและพาณิชยกรรม พระมหากษัตริย์มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนราษฎร์ให้มีความสามารถเลี้ยงชีพ ส่งผลให้ประเทศสงบและเจริญรุ่งเรือง การพูดจาและการสน

…ยความซื่อตรง ไม่ฝืนหิริโอตตัปปะ ประกอบกรณียะ เป็นธัมมาธิปไตยมี ธรรมเป็นใหญ่ แม้ทรัพย์สมบัติร่างกายแลชีวิต ก็อาจยอมพร่าได้ เพราะเห็นแก่ธรรม, ชนผู้ยอม เสียสละชีวิตเพราะเหตุแห่งศาสนาแลบ้างเมือง ย่อมเป็นบุคคลเ…

…นที่ความเป็นผู้ใคร่ธรรม และอัตถกามตา ซึ่งสะท้อนถึงความมุ่งมั่นในคุณธรรมและความสำคัญของการรักษาธรรมในชีวิตประจำวัน การดำเนินชีวิตตามหลักธรรมและการบำเพ็ญคุณธรรมเป็นสิ่งจำเป็นที่ทำให้เราได้เห็นถึงความสำคัญของ…

…น ยมหิ ฌานญฺจ ปญฺญา จ ส เว นิพพานสนฺติเกติ ฯ กตุถจิ กมฺมาทิวเสน ฯ ยถาห์ ฯ กมฺม วิชชา จ ธมฺโม จ สีส์ ชีวิตมุตตม์ เอเตน มจฺจา สุชฺฌนฺติ น โคตเตน ธเนน วาติ ฯ กตุถจิ สีลาทิวเสน ฯ ยถาห์ ฯ สพฺพทา สีลสมฺปนฺโน อาร…

…ข์ ดูที่การสอนจากพระพุทธเจ้า ทำให้รู้ว่าสิ่งใดสามารถนำไปสู่การหลุดพ้นและสร้างความเข้าใจในธรรมชาติของชีวิตและการดำรงอยู่.

…นต์ อตฺถิ สีล ลาภปริยนต์ อตฺถิ สีล ยสปริยนต์ อตฺถิ สีห์ ญาติปริยนต์ อตฺถิ สีล องคปริยนต์ อตฺถิ สีส์ ชีวิตปริยนต์ กตมนต์ สีล ลาภปริยนต์ อิเธก โจ (ปุคฺคโล) ลาภเหตุ ลาภปาจยา ลาภการณา ยถาสมาทินน์ สิกฺขาปท วีติ…

…สีลในบริบทของพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงลักษณะและผลลัพธ์ที่เกิดจากการรักษาสีล รวมถึงความสำคัญในการดำเนินชีวิต โดยมีการกล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างสีลและความเป็นอยู่ที่ดี ไม่ว่าจะเป็นลาภ องค์ประโยชน์ หรือความสุข…

…มั้ยตาย" ว่า บุคค รูปตาย วา ปาริภฏยตาย วา ชงฺฆเปสเกน วา อญฺญตรบุญ ตเรน วา พุทธปฏิกกุฏเจน มิจฉาชีเวน ชีวิต กปเปติ อย วุจจ อนาจาโร ตตฺถ กตโม อาจาโร กายิโก อวีติกฺกโม วาสิโก อวีติกฺกโม กายกวาจสิโก อวีติกฺกโม …

เนื้อหาที่กล่าวถึงวิสุทธิมคฺคสฺส โดยการชี้แจงถึงความสำคัญของปาฏิโมกขที่มีผลต่อการปฏิบัติตามศีลในชีวิตประจำวันและวินัยในการประพฤติปฏิบัติศาสนา นอกจากนี้ยังพูดถึงอาจารย์และความสำคัญของลักษณะการเป็นอาจารย…

…ส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 21 สีลนิทเท โส อญฺญตรญญาเรน (วา) พุทธปฏิกกุฏเจน มิจฉาชีเวน ชีวิต กปเปติ อย วุจฺจติ อาจาโร โคจโรติ อตฺถิ โคจิโร อตฺถิ อโคจโร ตตฺถ กตโม อโคจิโร อิเธกิจโจ เวสิยโคจโร ว…

บทความนี้พูดถึงอาจารโคจรในพระพุทธศาสนาซึ่งเกี่ยวข้องกับการมีความประพฤติที่ดีและการใช้ชีวิตอย่างมีจริยธรรม ในกรณีที่กล่าวถึงมีการแยกประเภทของบุคคลตามอาจารและการดำเนินชีวิตที่ถูกต้อง รวมทั้งผล…