ชีวิต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 169 / 290

…น อินทริยาน นามาติ อาห จักขุนทรียนต์อาทิ ฯ อฏฐกถายมปน อปเรา อินทริยลิงคาถาทโย อินฺทฺริยตฺถา วุตฺตาฯ ชีวิตินทรียนฺติ รูปารูปวเสน ทุวิธี ชีวิตินทรีย์ ฯ อนมติคเค สํสาเร อนุญญาติ อมตปท์ จตุสดุจธมฺมเมว วา ญสฺสา…

…และการชำระจิตใจที่มีวิจารณญาณ เป็นการค้นคว้าแนวทางที่สามารถนำไปสู่การเจริญสติและการรู้เท่าทันธรรมะในชีวิตประจำวัน โดยกล่าวถึงอินทรีย์และการตระหนักรู้ ซึ่งมีความสำคัญต่อพัฒนาการทางจิตใจและการเข้าใจในธรรมะได…

…ุตตานี ฯ มนินทรียมปน อชฺฌตฺติกายตนภาวสามญฺเญน เอาเถว วตฺตพฺพมปิ อรูปินฺทฺริเยหิ สห เอกโต ทสฺสนฺตฺถิ ชีวิตินทรียานนุตร์ วัตต์ ฯ สาย ปญฺญตติ อิเมส์ วเสน อิตถี ปุริโสติ วิภาคี คนตีติ ทสฺสนฺตฺถ์ ตทนนตร์ ภาวทวย…

…อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และการวิเคราะห์ถึงความหมายในแง่ต่าง ๆ รวมถึงการแสดงออกและการเห็นต่าง ๆ ของดำรงชีวิตในมิติของอภิธมฺมะและแนวทางศึกษาทางจิตวิญญาณ โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางกายภาพและลักษณะทางจิ…

…ฺทฺริยานํ เวทนาสามัญเญน ติณณ์ โลกุตตรินทริยาน ปญฺญินทรียสฺส จ ญาณสามัญเญน จ เอกโต คริตตฺตา รูปารูป- ชีวิตินทริยานญฺจ วิสุ วิสุ คณิตตฺตา ฯ พลธมฺมา ปน ยถาวุตฺต นเยเนว นว อีริตาฯ อธิปติธมฺมา จตฺตาโร วุตฺตา ฯ …

…ความรู้สึกออกเป็นประเภทต่างๆ เพื่อการปฏิบัติตนในทางที่ถูกต้อง สามารถนำไปสู่การพัฒนาและสร้างความสุขในชีวิต เช่น การใช้สติปัฏฐานในชีวิตประจำวันและการพิจารณาถึงธรรมชาติของจิตใจว่ามีความนิจจาและทุกข์อย่างไร ทำ…

…าวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 250 อฏฺฐมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 251 สา ปน ปจจัยภาวโต ๆ ยถา หิ ชีวิตาหารา เยส์ ปจฺจยา โหนติ เตสํ อนุปาลกา อุปถัมภกา อตฺถิอวิคตปจอยภูตา จ โหนติ น เอว์ อิตถีปุริสภาวา ลิง…

เนื้อหาในอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียากล่าวถึงการวิเคราะห์ปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลกระทบต่อชีวิต ยกตัวอย่างการอุปมาและการเชื่อมโยงกับรูปและนาม สอดคล้องกับอธิบายที่เกี่ยวข้องกับอุปทานและปัจจัยที่สร…

…วา อตฺตโน สทฺธาทิคุณานุสสรณ์ เทวตานุสสติ ฯ สพฺพทุกรูปสมภูตสฺส นิพฺพานสฺส คุณานุสสรณ์ อุปสมานุสสติ ฯ ชีวิตินฺทฺริยุปจฺเฉทภูตสฺส มรณสฺส อนุสสรณ์ มรณานุสสติ ฯ เกสาทิกายโกฏฐาเส คตา ปวตฺตา สติ กายคตาสติ ฯ อานญฺ…

เนื้อหาดังกล่าวเกี่ยวข้องกับความหมายและความเข้าใจของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และการศึกษาคุณธรรมของพระพุทธเจ้าและพระสงฆ์ รวมถึงแนวทางในการฝึกปฏิบัติเพื่อการเข้าสู่ความสงบและการเกิดใหม่ในภาวะที่ดี ดังที่ได

…าเจตสิก ฯ คืออย่างไร ? คืออย่างนี้ เจตสิก ๓ เหล่านี้ คือ ผัสสะ ๑ เวทนา ๑ สัญญา ๑ เจตนา ๑ เอกัคคตา ๑ ชีวิตนทรีย์ ๑ มนสิการ ๑ ชื่อว่าสัพพจิตตสาธารณะ (มีทั่วไปแก่จิตทั้งปวง) เจตสิก 5 เหล่านี้ คือ วิตก ๑ วิจาร…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี และการศึกษาเจตสิกที่มีการอธิบายถึงธรรม ๕๒ ประการที่ประกอบกับจิตและการเกิดดับในที่เดียวกัน โดยการจำแนกความหมายของเจตสิกประเภทต่างๆ เช่น ผัสสะ, เวทนา, และเจตนา รวมถึง

…้นฯ ร็จฉะนั้น ฯ การแดสงสรุปเอกัคคตา วิตก วิจาร และปีติ อย่างแจ่มแจ้ง มาแล้วในหนหลังนั่นแล้วๆ ชื่อว่าชีวิต เพราะ อรรถว่า เป็นเครื่องดำรงอยู่แห่งสัมปยุตธรรมทั้งหลาย ฯ ชีวิตนั้นนั่นแล ชื่อว่าเป็นใหญ่ เพราะประ…

บทความนี้เสนอการจำแนกสังขารขันธ์ โดยวิเคราะห์คำว่า "สังขาร" ในที่นี้หมายถึงการปรุงแต่งสิ่งที่เป็นสังขตะ พร้อมด้วยคำอธิบายทางอภิธรรมเกี่ยวกับสัมปยุตธรรม พูดถึงความสำคัญของวิตก เจตนา และมนสิการ รวมถึงกา

…รูปปฏิสนธิ มีกรรมนิมิตที่เป็นมหัคคตะ และบัญญัติเท่านั้นเป็นอารมณ์ตามสมควร ฯ แต่สำหรับพวกอสัญญีสัตว์ ชีวิตนวกะนั่นแลตั้งอยู่โดยความเป็นปฏิสนธิ เพราะฉะนั้น อสัญญีสัตว์ เหล่านั้น ชื่อว่ามีรูปเป็นปฏิสนธิ ฯ พวก…

…์ต่างๆ มีการจำแนกประเภทของสัตว์ที่มีปฏิสนธิเป็นรูปและอรูป รวมถึงการชี้ให้เห็นความหมายของกรรมและการมีชีวิตของสัตว์เหล่านั้น การเกิดขึ้นของจิตทั้ง 5 ในปฏิสนธิจิต และอุปสรรคที่เกี่ยวข้องจึงเป็นสิ่งที่บัณฑิตต้…

… เว้นอาโปธาตุ ชื่อว่าโคจรรูป ๑ ความเป็นหญิง ความเป็นชาย ชื่อว่าภาวรูป ๑ หทัยวัตถุ ชื่อว่าหทัย รูป ๑ ชีวิตนทรีย์ ชื่อว่าชีวิตรูป ๑ อาหารที่ทำให้เป็นคำ ๆ ชื่อว่า ๑ อาหารรูป ๑ ย่อมถึงการนับว่าสภาวรูป สลักขณรู…

…็นประเภทต่างๆ เช่น มหาภูตรูป, ปสาทรูป, และลักษณะรูป รวมถึงการแสดงออกถึงลักษณะต่างๆ ที่สำคัญในการดำรงชีวิตและการเข้าถึงความรู้ในอภิธัมมะ. รูปรวมทั้งหมด ๒๘ อย่างนี้เป็นเรื่องสำคัญที่ให้ความเข้าใจที่ลึกซึ้งยิ…

…าทรูป ๕ และวิญญัติรูป ๒ ชื่อทวารรูป รูปนอกนี้ ชื่อ อทวารรูปฯ รูปทั้ง ๔ อย่าง คือ ปสาทรูป ๕ ภาวรูป ๒ ชีวิตรูป ๑ ชื่อว่าอินทรียรูป รูปนอกนี้ ชื่ออนินทรียรูปฯ รูปทั้ง ๑๒ อย่าง คือ ปสาทรูป ๕ วิสัยรูป ๒ ชื่อโอฬ…

เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์รูปทั้ง ๑๒ อย่าง อธิบายถึงความแตกต่างระหว่างรูปภายในและรูปภายนอก พร้อมทั้งปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเป็นสังขตะ โลกิยะ และกามาวจร รูปต่างๆ เช่น อัชฌัตติกรูป และพาหิรรูป ถูกนำ

…กิดที่เดียวกัน ดับที่เดียวกัน และมีที่อาศัยอันเดียวกัน ชื่อว่ารูปกลาป (หมวดรูป)ฯ บรรดากลาปเหล่านั้น ชีวิตรูปและอวินิพโภครูป พร้อมกับจักขุ ท่านเรียกว่าจักขุทสกะ ฯ อนึ่ง พึงประกอบตามลำดับ ดังนี้ คือ ชีวิต รู…

…วข้องกับจิตและฤดู รวมถึงการระบุประเภทของรูปและสมุฏฐาน และการอธิบายเกี่ยวกับกลาปที่เกิดขึ้นร่วมกันจากชีวิตรูปและอวินิพโภค ผ่านการศึกษาอภิธัมมัตถ จะแสดงให้เห็นถึงกลไกการเกิดและดับของชีวิตในบริบทต่าง ๆ โดยที่…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 276 เป็นไปในภายนอก และก็ไม่อาศัยชีวิต เพราะชีวิตนั้นประกอบในกิจอื่น และไม่ อาศัยภาวรูปทั้ง ๒ เพราะแม้เมื่อภาวรูป ทั้ง ๒ นั้นไม่มีก็เป็นไป…

เอกสารนี้อธิบายเกี่ยวกับชีวิตรูปและความสำคัญของสหชาตธรรม ซึ่งประกอบด้วยการใช้ชีวิตในรูปแบบต่าง ๆ พร้อมกับอธิบายถึงการแสดงวัตถุทุก…

…มสรีระ แม้มีอยู่ ได้อุตุและอาหารภายนอกเป็นที่อาศัยแล้ว ย่อมยังอุตุรูปและอาหารรูปให้ตั้งขึ้น ฯ บทว่า ชีวิตนวก ได้แก่ ชีวิตนวกะซึ่งมีกายทสกะเป็นที่ตั้งอยู่ เพราะไม่มีกายฯ บทว่า อติริจฺฉติ ความว่า เป็นรูปที่เ…

บทความนี้กล่าวถึงอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา ซึ่งศึกษาความเป็นไปของชีวิตและการมีอยู่ของรูปในภาวะการดับของพรหม รูปแบบต่างๆ ของชีวิต รวมถึงการที่อาหารและฤดูมีอิทธิพลต่อการสร้…

…คือ จักขุนทรีย์ ๑ โสตินทรีย์ ๑ ฆานินทรีย์ ๑ ชิวหินทรีย์ ๑ กายินทรีย์ ๑ อิตถินทรีย์ ๑ ปุริสินทรีย์ ๑ ชีวิตนทรีย์ ๑ มนิทรีย์ ๑ สุขินทรีย์ ๑ ทุกข์ทรีย์ ๑ โสมนัสสินทรีย์ ๑ 0 0

ในหน้า 311 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี ท่านเสนอแนวคิดต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับปาปสังคหะ (อกุศลสังคหะ) ซึ่งมีการกล่าวถึง 5 อย่าง ได้แก่ อาสวะ, โอฆะ, โยคะ, และคันถะ โดยมีรายละเอียดของวัตถุธรรมและแนวคิดต่างๆ รวม

…มีกล่าวอรรถแห่งอินทรีย์ไว้ แม้อย่างอื่น มีอรรถว่า" เป็นเครื่องหมายของสิ่งที่เป็นใหญ่เป็นต้น ฯ คำว่า ชีวิตนฺทริย์ ได้แก่ชีวิตนทรีย์ ๒ อย่าง ด้วยอำนาจรูป ชีวิตนทรีย์และอรูปชีวิตนทรีย์ ฯ อินทรีย์ของบุคคลผู้ปฏ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของธรรมที่เกิดจากความสุขและความเชื่อในชีวิต โดยเฉพาะในขณะที่มีพัฒนาการทางความรู้ อธิบายถึงการปฏิบัติและความรู้เกี่ยวกับจตุสัจจธรรมและชิ้นส่วนขอ…

…ม้ความตรัสไว้ในอายตนะภายในนี้เหมือนกัน โดยความเหมือนกันกับภาวะแห่งอายตนะภายใน แต่ตรัสไว้ในลำดับ แห่งชีวิตนทรีย์ ก็เพื่อแสดงรวมกันกับอรูปินทรีย์ (อินทรีย์ที่ไม่ มีรูป) ฯ ตรัสภาวะ ๒ ไว้ในลำดับแห่งอายตนะภายใน…

…การศึกษาเกี่ยวกับความหมายและการจัดลำดับของอินทรีย์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี รวมถึงการตีความภาวะต่างๆ ของชีวิตนทรีย์และเวทนา โดยพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงสภาพเหล่านี้เพื่อแสดงความสำคัญในการบรรลุความบริสุทธิ์และค…

…ยแก่นามรูปที่เกิดร่วมกัน ๑ ๑ ฯ อินทรียปัจจัย ๓ อย่าง คือ ปสาทรูปทั้ง ๕ เป็นปัจจัยแก่วิญญาณทั้งห้า ๑ ชีวิตนทรีย์ ๕ เป็นปัจจัยแก่อุปาทินนกรูป ๑ อินทรีย์ที่ไม่มีรูปเป็นปัจจัยแก่นามรูปที่ เกิดร่วมกัน ๑ ฯ วิปปย…

ในเนื้อหานี้จะกล่าวถึงปัจจัยแก่นามรูปซึ่งมีความสำคัญในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยแบ่งเป็นประเภทต่างๆ ตามอาการ 8 อย่าง รวมถึงอธิปติปัจจัย สหชาตปัจจัย อัญญมัญญปัจจัย และอื่น ๆ ที่เป็นส่วนสำคัญในการเกิดนามรู

…ศเป็นต้น ให้เป็นไป ตามซึ่งตนมีอยู่โดยแท้ ถึงอย่างนั้น มันก็ไม่มีโดยความเป็นปัจจัยย ฯ เหมือนอย่างว่า ชีวิตและอาหารเป็นปัจจัยแก่ธรรมเหล่าใด ก็เลี้ยง ค้ำชูธรรมเหล่านั้น ทั้งเป็นอัตถิปัจจัยและวิคตปัจจัยแก่ธรรม…

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของอิตถินทรีย์และปุริสินทรีย์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเน้นว่าทั้งสองอย่างนี้ไม่ได้ถือเป็นปัจจัยที่แท้จริงในแง่ของการเป็นอาหารปัจจัย แต่เป็นกัมมปัจจัยและอุปนิสสยปัจจัย ซึ่งมีคว

…องเที่ยว คือวัฏฏสงสาร จำต้องประพฤติตนให้เหมาะแก่ภูมิฐานของตน เพื่อจะได้หลีกพ้น อุปสรรคข้อขัดข้องแลนำชีวิตไปโดยสะดวก ไม่เช่นนี้ ชีวิตก็จะไม่มีสุขเป็นผล เหมือนคนไปเรือ น้อย จำต้องคอยพยายวาดคัด เพื่อให้เรือไม…

…ไว้ชอบในโลกแห่งวัฏฏสงสาร โดยเน้นการปฏิบัติตนให้เหมาะสมตามภูมิฐานของตน เพื่อหลีกเลี่ยงอุปสรรคต่างๆ ในชีวิต การมีสติสัมปชัญญะในการทำคุณงามความดี รวมถึงการเว้นจากทุจริต สามารถส่งผลให้เกิดความเจริญและความสุขใน…

…ี้ยเลี้ยงแลเบี้ยหวัด ให้มีกำลัง เลี้ยงตนแลขวขวายในการทำงาน พวกชาวนาแลพวกประกอบพณิชยกรรมมีทางหาเลี้ยงชีวิต ย่อมไม่ประพฤติทุจริตทรงทางโจรกรรม พวกชาวนาแลพวกประกอบพณิชยกรรมมีทางหาเลี้ยง เขาย่อมเห็นพระราชอัธยาศ…

ข้อความนี้เกี่ยวกับการบำรุงรัฐสมบัติผ่านการดำเนินการด้านเกษตรกรรมและพาณิชยกรรม พระมหากษัตริย์มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนราษฎร์ให้มีความสามารถเลี้ยงชีพ ส่งผลให้ประเทศสงบและเจริญรุ่งเรือง การพูดจาและการสน