ฐาน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 713 / 142

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 174 (๑๑๙) แจก ปจฺ ธาตุ เป็นแบบเทียบ. ๑. วตฺตมานา ปุริส. เอก. พหุ. ป. ปจติ. ปจนฺติ. ม. ปจส. ปจถ. g. ปจามิ. ปจาม. ๒. ปญฺจมี ๓. สตฺตมี ป

…่ยวกับโครงสร้างและหลักการในไวยากรณ์บาลี โดยเฉพาะในการวิเคราะห์และจัดหมวดหมู่ของปจฺ ธาตุ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในการใช้ภาษาละตินและแสดงความสัมพันธ์ในแต่ละประโยค พร้อมศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับการใช้ค…

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 144 อุปาทานียะ [ เกื้อกูลแก่อุปาทาน ]. อุทเร ภวํ อุทรีย์ [ โภชนะ] มีในท้อง ชื่อ อุทรียะ [ โภชนะ มีในท้อง ]. ในพหุลตัทธิต ลง อายุ ปัจจัย อย่างนี้ อ

…ยตร เช่น ปาปาโร และ ปณฺฑิตตโร เป็นต้น ซึ่งช่วยในการทำความเข้าใจลึกซึ้งเกี่ยวกับภาษาบาลี และสร้างพื้นฐานที่แข็งแกร่งในการศึกษาเพิ่มเติมทางด้านไวยกรณ์บาลี. สำหรับผู้ที่สนใจศึกษาภาษาบาลีอย่างจริงจัง สามารถห…

…ชื่อชนตา [ ประชุม แห่งชน ], สหายาน สมโห สหายตา ประชุม แห่งสหาย ท. ชื่อ สหายตา [ ประชุมแห่งสหาย ]. ในฐานตัทธิต ลง อีย ปัจจัย อย่างนี้ มทนสฺส ฐานํ มทนีย์ ที่ตั้ง แห่งความเมา ชื่อ มานียะ [ที่ตั้งแห่งความเมา…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาไวยกรณ์บาลีที่เน้นการใช้คำและวลี เช่น ชนตาประชุมแห่งชน, สหายตาประชุมแห่งสหาย และการสร้างคำด้วยปัจจัยตัทธิต เช่น มานียะ คือที่ตั้งแห่งความเมา เป็นต้น โดยมีการอธิบายถึงความหมายขอ

…ัญญูตัทธิต แบ่งออกไปอีกเป็น ๑๓ อย่าง คือ โคตตตาธิต, ตรายาทิตท, ราคาทิต, ชาคาทิตท, ชาตาทิตท, สมุหตท, ฐานตท, พหุลตท, เสฏฺฐิตา, เทสฺสตฺถิตท, ปกติตา, สังขยาต ปูรณตฑุ, วิภาคตท. ในคัมภีร์ศัพทศาสตร์ทั้งหลาย ท่า…

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงตัทธิตในบาลีไวยกรณ์ ซึ่งเป็นปัจจัยที่ช่วยเกื้อกูลแก่เนื้อความ โดยเฉพาะในส่วนของสามัญญูตัทธิตที่มีการแบ่งออกเป็น 13 ประเภท ได้แก่ โคตตตาธิต ตรายาทิต ราคาทิต และอื่นๆ ข้อมูลเหล่าน

…ภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 131 ทงเยนทงเกลียง ทั้งเย็นทั้งเกลี้ย สีตสมฏฺฐา ภูมิ แผ่นดิน " สีตสมฏฺฐิ ฐานํ ที่ ตัปปุริสะ คามคโต ปุริโส บุรุษ ไปแล้วสู่บ้าน คามคตา อิตถี หญิง คามค กุล ตระกูล พหุพพิหิ รุฬหลโต…

…ะการระบุคำศัพท์ที่สำคัญจากบริบทต่างๆ เช่น การอธิบายสถานที่และประเภทบุคคลในบาลี ประกอบด้วยความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับสมาสและตัทธิต ที่สำคัญของการศึกษาภาษาบาลีในศาสนาและวรรณกรรมไทย สามารถนำไปใช้ในการศึกษาหรือส…

…ุพพิหิ พหุพพิหิ ในอรรถแห่ง บทอื่นทั้งหลาย " ถ้าถือมั่นตามแบบนี้แล้ว กัมมธารยะ บางอย่าง มี สีตสมฏฐิ [ฐาน ที่] ทั้งเย็นทั้งเกลี้ยง, กุสลสงชาติ กมุม กรรม [อันบัณฑิต ] นับพร้อมว่ากุศล. เป็นต้น และตัปปุริสะบา…

เนื้อหาพูดถึงการวิเคราะห์ศัพท์ในบาลี โดยเฉพาะการเปรียบเทียบกากสูโร และสีหสูโร พร้อมอธิบายความเป็นปฐมพหุพพิหิ รวมถึงความแตกต่างของศัพทในบริบทต่าง ๆ ที่อาจจะเป็นปัญหาหรือมีการตีความที่หลากหลายในศาสตร์ขอ

ประโยคต - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 118 ชิตานิ อินทริยานิ เยน โส ชิตินทริโย สมโณ อินทรีย์ ท. ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๒ อันสมณะใด ชนะแล้ว สมณะ นั้น ชื่อว่ามีอินทรีย์อันชนะแล้ว ๖ ๔ ๕ က กติ ปุญญ์ เย

…่น การบูชาพราหมณ์และการถือปฏิบัติของสมณะ. โดยมุ่งหวังจะช่วยให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจและนำไปใช้เป็นพื้นฐานในการเรียนรู้ภาษาบาลีได้ดียิ่งขึ้น.

ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 116 เหตุนั้น [ สิ่งนั้น] ชื่อว่าทับตน [ เอา อธิ เป็น อรุณ ในพยัญชนะสนธิ ] ๔ นิปาตปุพพกะ มีนิบาตอยู่ข้างหน้า อย่างนี้ " วุฑฒาน ปฏิปาฏิ ยถาวุฑฒิ ลำด

…งมีการอธิบายตัวอย่างต่างๆ เพื่อให้เห็นภาพการนำไปใช้ในบริบทต่างๆ ของภาษา โครงสร้างเหล่านี้ถือเป็นพื้นฐานสำคัญในการศึกษาและเข้าใจภาษาบาลีได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น.

…น ด้วย วิเศษ ด้วย เหตุนั้น ชื่อสัตว์วิเศษ က ๒ ๔ ๕ ๖ ක วิเสสโนภยบท. สีตญ จ ต สมฏฐญ จา ติ สิตตสมฏฐ์ [ ฐาน ๒๓ ๔ ๕๖ ៨ ที) นั้น เย็น ด้วย เกลี้ยง ด้วย เหตุนั้น ชื่อว่าทั้งเย็นทั้งเกลี้ยง ៨ ๓ ๒ ๔ ๕ ๖ อีก ๓ สมา…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์และการฝึกฝนในศาสตร์บาลี โดยเฉพาะการวางโครงสร้าง อวธารณบุพพบท และการสร้างสมาส พร้อมทั้งอภิปรายถึงลักษณะของประธานในประโยคต่างๆ เพื่อป้องกันการผิดพลาดในการสร้างเนื้อความ ร่วมกั

…ี่ 109 วิเสสโนภยบท มีบททั้ง ๒ เป็นวิเสสนะ มีบทอื่นเป็นประธาน อย่างนี้ " สีตญฺจ สมฏฐญจ = สีตสมฏฐิ" [ ฐาน ที่ 1 ทั้งเย็นทั้งเกลี้ยง อนุโธ จ วชิโร จ-อนุธวชิโร (ปุริโส บุรุษ ] ทั้งบอดทั้งหนวก ขณฺโช จ ขุชโช จ…

บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับวิเสสนะในบาลีไวยกรณ์ รวมถึงบทเฉพาะเช่น วิเสสโนภยบทและวิเสสโนปมบท โดยได้อธิบายตัวอย่างที่ชัดเจนและการประยุกต์ใช้ในประโยค นอกจากนี้ยังกล่าวถึงสัมภาวนบุพพบทที่มีความสำคัญในการแสดง

…น คือเรื่องไกลไม่เป็นหลักแท้ แต่ก็ยังพอเป็นคติแห่งผู้จะขอแห่ง ผู้จะให้ได้ ต่อมาในปัจฉิมชาติทรงสันนิษฐานเห็นการบำเพ็ญพระทานบารมีแม้อย่างนั้นแล้ว ยัง ไม่อุกฤษฎ์ เพราะขาดประโยคสมบัติ จึงเสด็จออกทรงผนวช ทรงน…

เนื้อหานี้ให้เราเข้าใจถึงพระเวสสันดรที่ทรงบำเพ็ญพระทานบารมี และความโลภของบุคคลรอบข้างที่ไม่รู้จักพอ แม้การบริจาคของพระองค์จะมีคุณค่ามาก แต่กลับเป็นการกระตุ้นความอยากได้ในหมู่ประชาชน ในที่สุดพระองค์ได้

…ภิกษุเบญจวัคคีย์ เป็นผู้รับประถมเทศนาพระอนุตตรธัมมจักกัปปวัตตนสูตร และ เมื่อมีพระพุทธประสงค์จะประดิษฐานพระพุทธศาสนาในมคธรัฐก็ทรงเลือกจะพาพระอุรุเวลกัสสป ไปด้วย เหตุว่าท่านเป็นที่นับถือของคนชาวมคธเป็นอันม…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเลือกบุคคลที่เหมาะสมในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงแนวทางการทำงานของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ และพระพุทธเจ้าในการเลือกพระภิกษุเพื่อการสอนธรรม อ้างถึงการเลือกพระอุรุเว

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ព៨០ แทนพระราชบิดา พระเจ้าพรหมทัตต์ตกพระราชหฤทัยตรัสของพระชนม์ชีพประทานสัจจะว่า จะ คืนโกศลรัฐให้ กุมารนึกถึงพระวาจาพระราชบิดาว่า “จงเห็นยาวดีกว่าสั้น จึงสู้อดกลั

…ดำรงชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนาที่เสนอคำสอนเกี่ยวกับการเลือกบุคคลและการใช้ชีวิตที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะในฐานะของผู้นำ ซึ่งมีอิทธิบาทนำไปสู่ความสำเร็จ หากบุคคลสามารถควบคุมอารมณ์และเลือกบุคคลได้อย่างถูกต้อง ก็จ…

…ี้ยงไว้บ้าง บางเหล่าเป็นภักษาของสัตว์ไปไม่งอกงาม ครั้นทรงพิจารณาเห็นอย่างนี้ แล้วจึงได้ทรงทำธรรมาธิษฐานและแสดงธรรมโปรดประชาชน มิได้เห็นแก่เหนื่อยยาก ประกาศพระศาสนาให้แพร่หลายสืบมา ทําความเกิดของพระองค์ ใ…

บทความนี้นำเสนอเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการบรรลุธรรมของพระโมคคัลลีบุตรที่ใช้เวลา 7 ปีในการศึกษาและเกลี้ยกล่อมให้เข้าสู่พระพุทธศาสนา จนกระทั่งกลายเป็นอธิบดีสงฆ์ในสมัยพระเจ้าอโศกมหา

…ในเรือหมั่นวิด คิดอุบายแก่อย่าให้รั่วได้ ก็จะ รอดจากอันตราย เป็นของเบาแล่นไปถึงเร็ว อัตภาพการงานถิ่นฐาน ตลอดถึงบ้านเมือง ก็ เหมือนกัน ฯ ย่อมเป็นที่ตั้งอาศัยในอันท่องเที่ยวอยู่ในภพนั้น ๆ ถ้าไม่มั่นคงและเส…

บทความนี้วิเคราะห์ความสำคัญของกัตตุกัมยตาฉันทะซึ่งเป็นหลักการในพุทธศาสนา โดยแสดงถึงความหมายว่าเป็นการทำหน้าที่เพื่อให้เกิดความดีความงาม นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงไปถึงการประทานธรรมจากพระพุทธเจ้าที่ช่วยส่งเ

… ในมหาสมุทร พยายามวายเพื่อจะเข้าถึงฝั่ง นางมณีเมขลามาช่วยให้รอดดังนี้นั้น ก็เพื่อจะแสดงโดยบุคคลาธิษ ฐาน ซึ่งคุณคือกัตตุกัมยตาฉันทะและวิริยะ คือความเพียร อย่างกล้าหาญ ว่าเป็นเครื่อง รอดจากอันตรายของบุคคล …

ในปีพ.ศ. ๒๔๘๗ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เสนอแนวคิดสองประการเกี่ยวกับธรรมะ คือ กัตตุกัมยตา และฉันทะ ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับความพอใจและการทำความดี การมีฉันทะสามารถนำไปสู่การเจริญในบุญและความสุข หรือกล่าว

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๗๔ ขอผลที่กล่าวมานี้ จงเป็นผลสำเร็จ จงเป็นผลสำเร็จ จงเป็นผลสำเร็จแด่สมเด็จบรมบพิตรพระราช สมภาคเจ้า ผู้มีพระราชหฤทัยเลื่อมในในพระรัตนตรัยนี้ สมพระบรมราชประสงค์

…ถา และท้ายสุดได้ถวายพระพรเพื่อความสำเร็จและความเป็นสิริมงคลในสิ่งที่ได้ปฏิบัติมา. ขอให้ผลแห่งการอธิษฐานนี้ได้สำเร็จตามที่หวัง.

…วาย วิสัชนามา ด้วยประการฉะนี้ ในลำดับ ของพระสงฆ์ผู้มาสันนิบาตในมหามงคลงานนี้ จงพร้อมใจกันตั้งสัตยาธาฐาน ขอพรพระพุทธรัตนะผู้สำแดงศุภสวัสดยากร พระธรรมรัตนะเป็นมงคลให้รู้แพร่หลาย ประสิทธิ ถวายแด่สมเด็จบรมบพ…

ในงานมงคลนี้ ขอให้พระพุทธรัตนะและพระธรรมรัตนะประเสริฐ ร่วมจิตรเสนอบาตรพระราชสมภารพรพระองค์ ให้อยู่ในเกษมสุขตลอดพระชนมายุ และปกครองแผ่นดินให้อยู่ดีมีสุขไม่มีภัยอันตราย พระมหากษัตริย์ทรงมีพระปัญญาจักษุท

…สามารถจะล่อให้ติดด้วยอิฏฐารมณ์แล้วนำไปสู่อำนาจแห่งตน แลไม่อาจขู่ ให้ตกใจกลัวแล้วกำจัดเสีย ย่อมอาจยังฐานะของตนมั่น สมเด็จพระสรรเพชญพุทธเจ้า ทรงตาทิ คุณอย่างอุกฤษฎ์ ถูกมารธิดาประโลมล่อก็มี ดังมีเรื่องเล่าว…

บทความนี้นำเสนอความสำคัญของธิติและตาทิตาในแง่ของคุณสมบัติที่พึงประสงค์ในทั้งคดีโลกและคดีธรรม โดยเชื่อมโยงกับพระราชดำรัสของพระเจ้าและความสำคัญของบัณฑิตที่ไม่หวั่นไหวต่อคำสรรเสริญหรือนินทา นอกจากนี้ยังเ

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ต่างใช้อำนาจของตนเข้าต่อสู้ ๓๖๖ เพื่อยังความเป็นอยู่แลความปรารถนของตนให้สำเร็จแม้โลกจำเร็ญ ขึ้น รู้จักใช้วิธีผ่อนผันหลายประการ เป็นต้นว่า ยอมให้ประชาชนหมู่อื่นต

…าจารย์ที่เน้นถึงการใช้สติปัญญาและการเตรียมการอย่างรอบคอบ นอกจากนี้ยังเน้นย้ำถึงความสำคัญของพลเมืองในฐานะนักรบและบทบาทของกษัตริย์ในการรักษาความสงบเรียบร้อย โดยยกตัวอย่างจากสมัยต่างๆ และให้ข้อคิดในการไม่ปร…