ตระหนี่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 31 / 7

…กติ ประพฤติอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ในตระกูล กล่าวถ้อยคําไพเราะอ่อนหวาน ละวาจาส่อเสียด ประกอบในอันกำจัดความตระหนี่ มีวาจาสัตย์ ข่ม ความโกรธได้ นั้นแลว่า “สัปบุรุษ” อปปมาเทน มฆวา เทวานํ เสฏฐต์ คโต อปุปมานํ ปสํสนฺติ …

…กต้องต่อผู้มีอำนาจและการใช้วาจาที่สุภาพในการสื่อสาร ซึ่งนำไปสู่การเป็นสุภาพบุรุษและการหลีกเลี่ยงความตระหนี่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการยกย่องคุณค่าของความประมาทและการไม่ประมาทในพระพุทธศาสนา. หลักการและคาถาที่สอนใ…

คาถาธรรมบท MIA๑-๔ ๕. โกสิยเศรษฐีผู้มีความตระหนี่ (๓๗....๔๒ 5. ปาฏิกาชีวก (๓๘.....๔๒ ๓. ฉัตตปาณิอุบาสก [๓๙.....๔๓ ๘. นางวิสาขา [๔๐].....๔๓ ๙. ปัญหาขอ…

คาถาธรรมบท MIA๑-๔ ประกอบด้วยเนื้อหาเกี่ยวกับชาโตต่างๆ เช่น โกสิยเศรษฐีที่มีความตระหนี่, ปาฏิกาชีวก, และเรื่องราวต่างๆ ของพระเถระ, โดยรวมถึงการถวายบิณฑบาตและการปรินิพพานของพระโคธิกเถระ พร…

…าก ตรัสถามเสนกะอาจารย์ว่า “เราควรนำมโหสถบัณฑิต มายังราชสำนักได้หรือยัง” อาจารย์ เสนกะกราบทูลด้วยความตระหนี่ในลาภสักการะว่า “บุคคลไม่ ชื่อว่าเป็นบัณฑิตด้วยเหตุเพียงเท่านี้ ขอได้ทรงรอไปก่อน พระเจ้าข้า” พระเจ้า…

ในตอนที่ ๙ ของธรรมะเพื่อประชา มโหสถบัณฑิตได้แสดงให้เห็นถึงการใช้ปัญญาในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น เมื่อชาวบ้านต้องการเห็นเชือกทรายเก่า พระราชาไม่เคยมีเชือกดังกล่าว แต่เมื่อมโหสถเสนอแนวทางการแก้ปัญหา พระ

…นชม เหตุไรพระองค์จึงไม่ทรงทราบ ถึงความสามารถที่พิเศษของมโหสถ” เมื่อพระราชาตรัสถามเสนกบัณฑิตผู้เป็นคนตระหนี่ ในลาภ ก็ได้รับคำทัดทานว่า “ข้าแต่มหาราชเจ้า บุคคลไม่ชื่อว่า

ในตอนที่ ๒ ของมโหสถบัณฑิต แสดงให้เห็นถึงความสามารถและการวินิจฉัยที่ยอดเยี่ยมของมโหสถ โดยมีท้าวสักกเทวราชซึ่งแสดงอานุภาพของตนมาชมเชยเขา และอามาตย์ของพระราชายังภูมิใจในตัวมโหสถที่สามารถวินิจฉัยคดีได้อย่

…่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ใช่แต่ในบัดนี้เท่านั้นก็หาไม่ ถึงเมื่อก่อน ตถาคตก็ได้สอนให้ภิกษุรูปนี้ที่เคยตระหนี่ ให้ยินดีใน การให้ทาน” ทรงประมวลชาดกว่า “เทพธิดาชื่อว่าหิริในกาลนั้น ได้เป็นอุบลวรรณาเถรี โกสิยดาบสไ…

บทความนี้กล่าวถึงการเดินทางของบุคคลในชีวิตและแนวทางการบรรลุถึงอายตนนิพพาน โดยอิงจากชีวิตของโกสิยเทพบุตรและการเรียนรู้จากบุคคลรอบตัว การทำความดีมีผลในอนาคต และเบาะแสการใช้ชีวิตอย่างมีปัญญาในพุทธศาสนา ท

…องท่านด้วยการบริจาค ทานมิได้ขาดได้ไปเกิดเป็นเทพบุตรเหมือนกัน แต่ญาติคนสุดท้าย คือ โกสิยเศรษฐี เป็นคนตระหนี่ไม่ยินดีในการให้ทาน นอกจาก จะไม่ให้คนอื่นแล้วตัวเองยังไม่ยอมใช้จ่ายทรัพย์สมบัติที่มีอีกด้วย จนพระอิน…

…ทานตลอดชีวิตและกลายเป็นพระอินทร์ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ลูกหลานของท่านเจริญรอยตาม แต่โกสิยเศรษฐีมีนิสัยตระหนี่ไม่ยินดีในการให้ทาน เมื่อถูกเทพบุตรลงมาสั่งสอน, เขากลับใจมาให้ทาน จนกลายเป็นดาบสในป่าและได้บำเพ็ญสมณ…

…ส่อเสียด ความหนาว ความร้อน และความเกียจคร้าน เพราะฉะนั้น ที่ท่านไม่ให้เทพนารีทั้งสอง ไม่ใช่เพราะความตระหนี่ แต่ต้องพิจารณาดูว่า บุคคลใดสมควร แก่อาหารที่วิเศษนี้มากที่สุด เมื่อได้ไปแล้ว จะได้มีกำลังกาย กำลังใ…

บทนี้กล่าวถึงการที่ท่านดาบสได้ปฏิเสธการแบ่งสุธาโภชน์ให้กับเทพนารี เนื่องจากเห็นถึงความเหมาะสมในการจัดสรรอาหารทิพย์ที่มีคุณค่า โดยท่านได้ชี้ให้เห็นถึงการเข้ามาของเทพนารีที่ชื่อศรัทธา ซึ่งมีคุณสมบัติและ

…อ เราจะให้แก่ บุคคลผู้ควรให้ ให้ด้วยใจที่ใสบริสุทธิ์ ให้เพราะเห็นคุณค่าของ การให้ และให้เพื่อสละความตระหนี่ออกจากใจ เพื่อให้ได้มาซึ่ง ความสุขอันยิ่งใหญ่ คือ การได้เข้าถึงพระรัตนตรัยภายใน

…่อยู่ภายใน สำหรับผู้ที่มักกล่าวให้คลาดจากความจริง และเน้นให้เราเป็นผู้ให้ที่มีจิตใจบริสุทธิ์ สละความตระหนี่เพื่อสร้างสรรค์ความสุขอันยิ่งใหญ่ ในการช่วยเหลือผู้อื่นและเป็นบัณฑิตในทุกสถานการณ์

…งแรงไป เหมือนชาวนาผู้ฉลาดคัดสรรเมล็ดพันธุ์ที่ดี แล้ว หว่านลงในนาดี เพราะการทำทานนั้น เพื่อจะขจัดความตระหนี่ ให้หมดไปจากใจ ซึ่งเป็นเป้าหมายสูงสุดของการทำทาน ถ้าเรา เป็นผู้ฉลาดในการเลือกให้ทานแล้ว จะทำให้เราย่…

…องนั้นสำคัญ เพราะจะส่งผลดีต่อทั้งผู้ให้และผู้รับ เนื้อหายังกล่าวถึงการเลือกคนที่จะให้ทาน เพื่อลดความตระหนี่และสร้างบารมีอย่างรวดเร็ว เปรียบเทียบกับการเลือกเมล็ดพันธุ์ที่ดีในการเพาะปลูก เพื่อผลลัพธ์ที่มีค่ามา…

…ี้มีรสอันเลิศ เป็นสิ่งสมควรแก่ท่านผู้มี คุณธรรมสูงส่ง เนื่องจากท่านโกสิยดาบสเคยเป็นเศรษฐี ผู้มีความ ตระหนี่เหนียวแน่นมาก่อน ครั้นออกบวชแล้ว ท่านตั้งใจมั่นว่า ถ้ายังไม่ได้ให้ทาน ก็จะไม่ยอมกินข้าว ดังนั้น ท่าน…

…ถึง ๑๒ ประการ ซึ่งเน้นความสำคัญของการบริโภคอาหารที่มีคุณค่าทางจิตและวิญญาณ เมื่อท่านเคยเป็นเศรษฐีที่ตระหนี่มาก่อน และเมื่อออกบวชได้ตั้งใจว่าหากยังไม่ได้ให้ทานก็จะไม่ยอมกิน ทำให้เห็นถึงความมุ่งมั่นในทางธรรม.

…ทําความดีให้มากที่สุด และเมื่อทำทานแล้ว ให้มีความปลื้มปีติยินดีในผลทานนั้น อย่านึกเสียดายให้สละความ ตระหนี่ออกจากใจ เพราะถ้าเสียดาย หรือเดือดร้อนใจในภายหลัง จะทําให้ไม่ได้บุญเต็มเม็ดเต็มหน่วย *สมัยหนึ่ง ท้าว…

ชีวิตที่ดีคือการทำความดีให้มากที่สุด โดยไม่ให้ความตระหนี่หรือความเสียดายเข้ามากีดขวาง จึงมีเรื่องเล่าถึงท้าวสักกเทวราชกับธิดาทั้ง 4 ที่ต้องการดอกปาริฉัตรจากด…

… ท่าน บำเพ็ญสมาธิภาวนาอยู่ตามลำพังอย่างมีความสุข จนกระทั่ง ชราภาพ เรื่องราวของท่านเศรษฐีผู้เคยมีความตระหนี่เป็นชีวิตจิตใจ แต่ได้ชีวิตใหม่นั้นยังมีเรื่องราวที่น่าสนใจอีกหลายตอน จะค่อยๆ นำมาเล่าให้ได้รับฟังกัน…

…นดาบสในป่าหิมพานต์ ท่านบำเพ็ญสมาธิภาวนาและใช้ชีวิตอย่างมีความสุขจนแก่ตัว ทั้งนี้เป็นการต่อสู้กับความตระหนี่ภายในใจ เรื่องราวนี้สอนให้ผู้คนเข้าใจความสำคัญของการทำบุญและการเอาชนะกิเลสเพื่อให้เกิดความสุขและชีวิ…

ธรระพี ประช เดินตามทางของบัณฑิต (5) ๒๖๓ นรกสวรรค์มีจริง จึงกล่าวสรรเสริญว่า “เทวดาเหล่าใดลงมา จากเทวโลก ทวยเทพเหล่านั้นเป็นผู้ใคร่ประโยชน์แก่ข้าพเจ้า โดยแท้ พวกท่านได้เมตตา ตามพร่ำสอนข้าพเจ้าโดยไม่เห็

ในบทนี้ เศรษฐีได้ตั้งใจที่จะบริจาคทานและเว้นจากการเป็นคนตระหนี่ เขาได้ขอพระบรมราชานุญาตในการบริจาคทรัพย์แก่ผู้ยากไร้และได้ประกาศให้คนมารับทาน สิ่งนี้แสดงให้เห็นถึง…

…ยาสของท่านเลย แต่ พวกเราเอ็นดูท่านผู้เป็นญาติ จึงพากันมาด้วยความกรุณา ตัว ท่านนั้น ชื่อโกสิยะ มีความตระหนี่ พวกเราพากันมาเพื่อ ประโยชน์แก่ท่านผู้เดียว เพราะไม่อยากให้ท่านตกนรก แต่ อยากให้ท่านได้ไปเสวยทิพยสมบ…

บทเรียนเกี่ยวกับความอ่อนน้อมถ่อมตน รวมถึงการอนุโมทนาต่อคนอื่นและการทำบุญเพื่ออุทิศส่วนกุศล สอนถึงสิบบุญกิริยาวัตถุที่ผู้ปฏิบัติต้องกระทำเพื่อไปสู่สุคติสวรรค์ นอกจากนี้ยังมีการสื่อสารโดยท้าวสักกะซึ่งเต

…ึงได้สมบัติอันโอฬารเช่นนี้” ท้าวสักกะทรง แสดงว่า “บุคคลผู้ไม่ให้ทาน ทําแต่บาปอกุศลเป็นประจํา มี ความตระหนี่ จะไปเทวโลกไม่ได้ รังแต่จะไปเกิดในนรก ดูก่อน เศรษฐี ชนเหล่าใด ผู้มีความตระหนี่เหนียวแน่น มักบริภาษ ส…

…ทำทานและความสำคัญของการดำรงอยู่ในธรรมเพื่อให้ได้ไปสู่สุคติในสวรรค์ ท้าวสักกะได้อธิบายว่าผู้ที่มีความตระหนี่จะไปสู่นรก แต่ผู้ที่ทำบุญจะไปสู่สุคติ มีการพรรณนาถึงบุญกิริยาวัตถุ 10 ประการ ที่จะทำให้ได้ไปสู่สุคติ…

…เพราะผู้บริโภคคนเดียวหาได้มีความสุขไม่” มัจฉริยโกสิยเศรษฐีได้สดับคำนั้น ถึงกับถอนหายใจยาวๆ เพราะความตระหนี่ยังกลุ้มรุมจิตใจ แต่เมื่อเห็นว่าไม่มีทางหลีก เลี่ยงจึงตกอยู่ในสภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกได้แต่กล่าวเช…

บทความนี้กล่าวถึงคำสอนของพระอริยเจ้าเกี่ยวกับการให้ทานและการบริโภคไม่ตามลำพัง โดยยกตัวอย่างเหตุการณ์ของมัจฉริยโกสิยเศรษฐีที่เรียนรู้ถึงความสำคัญของการแบ่งปันอาหาร พร้อมกับความสำราญใจที่เกิดขึ้นจากการท

…เหลือแน่ เพราะมีพราหมณ์ ผู้ไม่ได้รับเชิญ มารอบริโภคภัตของตนถึง ๓ คน แต่ถ้าจะไม่ให้ก็ อึดอัด ส่วนความตระหนี่ที่ฝังแน่นอยู่ในใจนั้น ก็ยังไม่หลุดออก ไปเลยทีเดียว มันรบกันไปรบกันมาอยู่ภายใน ระหว่างให้กับไม่ให้ เ…

…เขากลับใจและหันมาบริจาคทาน ซึ่งถือเป็นก้าวแรกสู่สุคติ เรื่องราวแสดงถึงการต่อสู้ภายในจิตใจระหว่างความตระหนี่และความมีน้ำใจในการให้ โดยมีเทพบุตรที่ทำหน้าที่ในการขออาหารด้วยถ้อยคำที่โน้มน้าวใจ ทำให้เศรษฐีในที่ส…

…่อได้ฟังธรรมภาษิตที่ ยังใจให้อิ่มเอิบเบิกบาน มีข้อคิดสั้นๆ คือ เราจะชักชวนใครให้ ทำความดี ให้สละความตระหนี่ออกจากใจ นอกจากเราจะมี ความรัก และปรารถนาดีด้วยความบริสุทธิ์ใจแล้ว ต้องมีวาทศิลป์ รู้จักพูดยกใจให้เข…

…่อมโยงกับคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยการพูดจาที่ดีมีส่วนช่วยให้ผู้คนเกิดแรงบันดาลใจในการทำความดีและลดความตระหนี่ในใจ ทำให้สามารถทำหน้าที่ในการเป็นแสงสว่างแก่โลกได้

…งบริโภค เพราะว่าผู้บริโภคคนเดียวหาได้มีความสุขไม่ เศรษฐีได้สดับคำของสุริยเทพบุตรแล้ว ก็ปลื้มใจ ความ ตระหนี่ที่บดบังใจมานาน เริ่มลบเลือนออกไปเรื่อยๆ กลายเป็น ผู้มีจาคะเข้ามาแทนที่ เมื่อใจสบายแล้ว ก็อยากให้ทาน…

…างเทพบุตรกับเศรษฐี ที่เกิดขึ้นเมื่อเศรษฐีมีโอกาสเป็นผู้ให้ทาน จึงทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงในใจจากความตระหนี่สู่การแบ่งปัน โดยเฉพาะในเรื่องการสร้างความสุขจากการมีพร้อมที่จะให้ ไม่ว่าจะเป็นทุนทรัพย์หรืออาหาร มุ…

…ทพบุตรแล้ว รู้สึกปลื้มอกปลื้มใจ รู้สึกว่าคําพูดของพราหมณ์ผู้มาเยือนนี้น่าฟังและน่าหาตาม แม้ จะมีความตระหนี่เพียงไร ก็อุตส่าห์พูดจากใจด้วยความลำบาก

เนื้อหาเกี่ยวกับการให้ทานและการบริโภคในทางธรรมะ เริ่มจากบทสนทนาระหว่างโกสิยเศรษฐีกับท้าวสักกะและจันทเทพบุตร เกี่ยวกับการครองชีวิตที่ไม่เห็นแก่ตัวและการแบ่งปันอาหารเพื่อความสุขที่แท้จริง.. ความรู้ให้กั