หน้าหนังสือทั้งหมด

ความดับทุกข์และการเจริญวิปัสสนา
69
ความดับทุกข์และการเจริญวิปัสสนา
ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ในกายรูปพรหม รูปพรหมละเอียด ตามความเป็นจริง ถูกลักษณะเข้า กลับเป็นพระอนาคามี เมื่อตาธรรมกายพระอนาคามี ญาณของพระอนาคามีเห็นรู้ ทุกข…
เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับกระบวนการดับทุกข์ในกายรูปพรหม และการพัฒนาจากสมถะไปสู่วิปัสสนา โดยอธิบายถึงลักษณะและความแตกต่างระหว่างทั้งสอง รวมถึงการจำแนกกายต่างๆ ซึ่งรวมถึงกายมนุษย์และกายพรหมละเอียด เน้นความ
การเห็นในกายทิพย์และอรูปพรหม
71
การเห็นในกายทิพย์และอรูปพรหม
(2) การเห็นในกายทิพย์ การเห็นในกายทิพย์มีความวิเศษในกายมนุษย์ ซึ่งไม่สามารถมองด้วยตามนุษย์ได้ ตามนุษย์มอง ไม่เห็น ต้องหลับตาของมนุษย์ แล้วส่งใจไปจดจ่อ อยู่ที่ศูนย์ดวงปฐมมรรค ในชั้นกายท…
การเห็นในกายทิพย์ชี้ให้เห็นถึงพลังการมองเห็นที่เหนือกว่าด้วยตาของมนุษย์ เมื่อเข้าสู่ชั้นกายทิพย์สามารถเห็นเหตุการณ์ได้ขณะหลับตา และสามารถควบคุมการนอนหลับได้เหมือน…
หลักการเบื้องต้นของการเจริญสมาธิในพระพุทธศาสนา
78
หลักการเบื้องต้นของการเจริญสมาธิในพระพุทธศาสนา
เพราะฉะนั้น หลักการเบื้องต้นของผู้ที่เจริญสมาธิต้องเป็นคนมีศีลและสามารถรักษาศีลให้บริสุทธิ์ ตามสภาวะของตน สมาธิในพระพุทธศาสนาเป็นสัมมาสมาธิ เพราะเกิดจากศีลเป็นพื้นฐาน อันจะนำไปสู่ปัญญา หากบุคคลใ…
บทนี้อธิบายถึงหลักการเบื้องต้นของการเจริญสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างศีลที่ควรรักษา 3 ระดับ ได้แก่ ศีล 5, ศีล 8 และปาริสุทธิศีล นอกจากนี้ยังระบุถึงมหาปลิโพธ 10 ประการที่เป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติ เ
การเลือกสถานที่เหมาะสมสำหรับการเจริญสมาธิ
85
การเลือกสถานที่เหมาะสมสำหรับการเจริญสมาธิ
…จะมีผู้คน พลุกพล่านมาชื่นชมกับความงามของดอกไม้หรือมาเก็บดอกไม้ ทำให้จอแจไปด้วยผู้คน และอาจจะมีเสียง ตามมาได้ แต่ในกรณีที่สวนดอกไม้ปลูกไว้ในเขตปฏิบัติธรรม เพื่อสร้างบรรยากาศการปฏิบัติธรรมให้แก่ ผู้พบเห็น…
การเลือกสถานที่ที่เหมาะสมในการเจริญสมาธินั้นสำคัญมาก โดยควรหลีกเลี่ยงสถานที่ที่ส่งเสียงรบกวนหรือมีคนพลุกพล่าน บทความนี้นำเสนอการพิจารณาสถานที่ต่างๆ ที่อาจเป็นอุปสรรคต่อการนั่งสมาธิ เช่น มหาวาส, นวาวาส
การทำความสะอาดและการเตรียมตัวก่อนปฏิบัติธรรม
88
การทำความสะอาดและการเตรียมตัวก่อนปฏิบัติธรรม
…สัย พระโพธิสัตว์ทั้งหลายเป็นผู้มีอัชฌาสัย ประกอบด้วยอโทสะ (ไม่โกรธ) เห็นโทษของโทสะเป็นปกติ มีความเมตตาปรารถนาดีกับทุกๆ คน 3. อโมหัชฌาสัย พระโพธิสัตว์ทั้งหลายเป็นผู้มีอัชฌาสัย ประกอบด้วยอโมหะ (ไม่หลง) เห…
การทำความสะอาดเป็นสิ่งที่สำคัญก่อนการปฏิบัติธรรม ไม่ว่าจะเป็นการซักจีวร การทำความสะอาดบาตร หรือการเก็บจัดข้าวของในบ้าน รวมไปถึงการดูแลร่างกายให้สะอาด การทำสิ่งเหล่านี้จะช่วยให้จิตใจสงบ ลดความกังวลและเ
อานิสงส์แห่งการมอบต่อต่ออาจารย์ในพระพุทธศาสนา
90
อานิสงส์แห่งการมอบต่อต่ออาจารย์ในพระพุทธศาสนา
เมื่อได้มอบอัตภาพแด่อาจารย์แล้ว จึงเป็นผู้ที่อาจารย์ห้ามปรามได้ ไม่เป็นผู้ทำตามอำเภอใจ เป็นผู้ว่าง่ายและเป็นผู้ใกล้ชิดอาจารย์อยู่เสมอ เมื่อเป็นเช่นนี้ย่อมได้รับความสงเคราะห์ด้วยอ…
…ะภิกษุ 3 รูปที่มอบตัวแด่พระเถระและประสบความสำเร็จในทางธรรม แม้ว่าจะยังไม่ได้ยินเสียงของพระพุทธเจ้าก็ตาม การจริงใจและการปฏิบัติอย่างถูกต้องย่อมให้ผลดี แม้จะเริ่มโดยไม่มอบตัวก็ตาม ก็ยังสามารถบรรลุผลได้ เช…
พุทธิจริตและลักษณะของจริต
96
พุทธิจริตและลักษณะของจริต
…ของเครื่องใช้สะอาดเรียบร้อย เป็นระเบียบ บ้านเรือนจัดไว้อย่างมีระเบียบ คำพูดคำจา มีความสุภาพอ่อนหวาน ตามปกติราคจริตจะรู้สึกพึงพอใจ ชอบอกชอบใจ ร่าเริงยินดีเมื่อได้ประสบกับ อารมณ์ที่เกี่ยวกับความสวยงาม ควา…
พุทธิจริตหมายถึงความประพฤติที่เกิดจากปัญญาและเป็นนิสัยส่วนตัวของแต่ละคน ซึ่งมีความแตกต่างกันตามลักษณะของจริต เช่น ราคจริตที่รักสวยรักงาม โทสจริตที่ใจร้อน โมหจริตที่เฉื่อยชา และวิตกจริตที่คิดมาก …
จริตและสาเหตุที่มีความแตกต่างกันตามคัมภีร์
97
จริตและสาเหตุที่มีความแตกต่างกันตามคัมภีร์
5. สัทธาจริต มีจิตน้อมไปในความเชื่อเป็นอารมณ์ประจำใจ ทำตามความเชื่อ เอาความเชื่อ ออกหน้า ความคิดหรือความยึดมั่นมักอยู่เหนือการใช้เหตุผล และมักเชื่อโดยไร้เหตุ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงจริตในมนุษย์ที่แบ่งออกเป็นสามประเภท คือ สัทธาจริต, พุทธจริต, และราคจริต โดยแต่ละประเภทมีลักษณะและพฤติกรรมที่แตกต่างกัน โดยมีสาเหตุที่มาจากการบำเพ็ญบุญกุศล รวมถึงภพภูมิก่อนเกิดที่มีผล
การเกิดและจริตในพุทธศาสนา
98
การเกิดและจริตในพุทธศาสนา
…ะวาโยธาตุ มีกำลังมาก 3. ถ้าในขณะที่บำเพ็ญบุญกุศล ทำไปโดยไม่ได้คำนึงถึงเหตุผลในการกระทำ เพียงแต่ทำไป ตามธรรมเนียมที่เคยทำกันมา ทำไปตามสมัยนิยม หรือเกิดสงสัยในผลของบุญกุศลกุศลนั้นขึ้นมา บางทีก็ คิดฟุ้งไปใ…
เนื้อหานี้ศึกษาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างบุญกุศลและจริตในพุทธศาสนา โดยการบำเพ็ญบุญที่ปราศจากความเข้าใจหรือมีอารมณ์ที่ไม่ดีจะก่อให้เกิดโมหจริตและวิตกจริต ส่วนการบำเพ็ญบุญด้วยศรัทธาและปัญญาจะส่งผลให้ม
ลักษณะจิตใจและการแสดงออก
101
ลักษณะจิตใจและการแสดงออก
…) การยืนการนั่ง ราคจริต เลือกที่ยืนเลือกที่นั่ง ถ้าไปกันเป็นกลุ่มและสถานที่นั้น เลือกยืนเลือกนั่งได้ตามสะดวก มักเลือกยืนเลือกนั่งในที่เหนือลม ทางที่มีแสงสว่าง และทางที่สามารถทอดสายตาได้ไกลพอสมควร อาการท…
เนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะต่างๆ ของจิตใจ ได้แก่ วิตกจริต โมหจริต สัทธาจริต ราคจริต พุทธิจริต และโทสจริต พร้อมกับการอธิบายพฤติกรรมเมื่อยืน นั่ง และนอน โดยแต่ละลักษณะจะมีสัญญาณและพฤติกรรมที่แตกต่างกัน เช่น
จิตวิทยาและการทำงานที่สะอาดเรียบร้อย
102
จิตวิทยาและการทำงานที่สะอาดเรียบร้อย
…กับโมหจริต สัทธาจริต เช่นเดียวกับราคจริต พุทธิจริต เช่นเดียวกับโทสจริต 5.3.2 กิจจะ การทำงาน ราคจริต ตามปกติทั่วไปจะมีความตั้งอกตั้งใจในการทำงาน ทำงานได้อย่างเรียบร้อยประณีต มี ความละเอียดรอบคอบ ละเอียดอ…
บทความนี้อธิบายความแตกต่างระหว่างประเภทของจริต เช่น ราคจริตที่มีความละเอียดในการทำงานและโทสจริตที่มักจะทำงานอย่างรีบร้อน และโมหจริตที่ไม่ชอบทำงานหรือรู้สึกเบื่อในการทำงานแต่ละอย่าง โดยการเปรียบเทียบกา
ลักษณะการบริโภคอาหารและการสังเกตดู
103
ลักษณะการบริโภคอาหารและการสังเกตดู
5.3.3 โภชนะ ลักษณะการบริโภคอาหาร ราคจริต ตามธรรมดาย่อมชอบใจอาหารอันละมุนละไม มีรสอร่อยหวานมัน เมื่อทำการบริโภค ก็ทำคำข้าวให้กลมกล่อมพอดีคำ ไม่เ…
เอกสารนี้อธิบายถึงลักษณะของการบริโภคอาหารที่แตกต่างกันตามอาการและอารมณ์ของแต่ละบุคคล เช่น ราคจริตที่ชอบอาหารอร่อยและทำคำข้าวพอดีคำในขณะที่โทสจริตจะชอบอาหารร…
โมหจริตและธรรมปฏิบัติ
104
โมหจริตและธรรมปฏิบัติ
…างเดียว ไม่มีการแลเหลียว คิดห่วงหน้าพะวงหลัง หรืออาลัยอาวรณ์ในสิ่งเหล่านั้นแม้สักนิดก็ไม่มี โมหจริต ตามธรรมดาเมื่อได้เห็นรูปอย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่ว่ารูปนั้นจะสวยงามหรือไม่สวยงาม ก็ตาม มักจะไม่มีความคิดเห…
…กษณะต่างๆ ของจิตที่เป็นโมหจริตและการปรากฏของธัมมปวัตติในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นกิเลสหรือคุณธรรมก็ตามที่ปรากฏในขันธสันดาน
สติสัมปชัญญ์และจริตในพระพุทธศาสนา
108
สติสัมปชัญญ์และจริตในพระพุทธศาสนา
…นกิริยาที่ตนจะต้อง ท่องเที่ยวไปในวัฏสงสาร เห็นทุกข์โทษภัยในการที่ตนจะต้อง ประสบกับความเกิด แก่ เจ็บ ตาย ไปโดยไม่มีวันสิ้นสุด ปรารถนาที่จะพ้นจากกองทุกข์ จึงหมั่นประกอบความเพียร โดยเหมาะ โดยควร คือ หมั่นส…
สติสัมปชัญญ์หมายถึงความระมัดระวังตัวในการทำสิ่งต่างๆ ทำให้จิตใจตื่นตัวตลอดเวลา โดยที่ต้องหมั่นสร้างสมอบรมคุณงามความดี เช่น ให้ทาน รักษาศีล และเจริญภาวนา เพื่อให้ได้พบกับความสุข และพ้นจากทุกข์ในวัฏสงสา
ความเป็นมาของอานาปานสติและอุปสมานุสติ
7
ความเป็นมาของอานาปานสติและอุปสมานุสติ
5.1 ความเป็นมาของอานาปานสติ 126 5.2 ความหมายของอานาปานสติ 127 5.3 วิธีเจริญอานาปานสติในพระไตรปิฎก 5.4 การเจริญอานาปานสติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย 127 133 5.5 นิมิตของอานาปานสติ 5.6 อานิสงส์ของอานาปานส
บทนี้นำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับความเป็นมาความหมาย และวิธีการเจริญอานาปานสติและอุปสมานุสติ ตามหลักพระไตรปิฎก เพื่อการเข้าถึงพระธรรมกาย รวมถึงนิมิตและอานิสงส์ของการเจริญปฏิบัติที่สามารถช่วยให้ผู…
วิธีการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ
9
วิธีการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ
… 1-2 สัปดาห์ 2. ควรทำแบบฝึกหัดก่อนบทเรียน เพื่อทดสอบความรู้ความเข้าใจ และทำกิจกรรมใน ระหว่างบทเรียน ตามที่กำหนดไว้ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นภาคปฏิบัติ เมื่อศึกษาบทเรียนเสร็จแล้ว ควร ตรวจสอบความรู้ความ เข้าใจในบท…
…สามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างมีคุณค่า ทั้งนี้ยังเน้นให้เห็นความสำคัญของการมีวินัยในการปฏิบัติตามแนวทางที่กำหนดเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการเรียนรู้
กิจกรรมการศึกษาธรรมะและการสอบ
10
กิจกรรมการศึกษาธรรมะและการสอบ
…ูลนิธิศึกษาธรรมเพื่อสิ่งแวดล้อม เป็นสื่อที่มีการนำเสนอสาระความรู้และ นำไปสู่การปฏิบัติ และสามารถ ติดตามชมและศึกษารายการต่าง ๆ ที่เอื้ออำนวยต่อการศึกษา วิชาสมาธิเป็นอย่างดี นักศึกษาควรจะหาโอกาสรับชมและศึ…
ในการศึกษา วิชาสมาธิ นักศึกษาควรทำกิจกรรมที่ได้รับมอบหมายและบันทึกสาระสำคัญเพื่อความเข้าใจที่ดียิ่งขึ้น กิจกรรมนี้จำเป็นต่อการศึกษาชุดวิชาสมาธิ นอกจากนี้การศึกษาผ่านดาวเทียมและรายการธรรมะที่เกี่ยวข้อง
ความหมายและการปฏิบัติกสิณในพระพุทธศาสนา
17
ความหมายและการปฏิบัติกสิณในพระพุทธศาสนา
“แต่ยังมีอีกพวกหนึ่ง กล่าวยืนยันวิญญาณกสิณของอัตตามีสัญญาชนิดใดชนิดหนึ่ง เหล่านี้ ที่เป็นไปล่วงชนิดทั้ง 7 ว่า หาประมาณมิได้” ข้อความเช่นนี้ทำให้ทราบว่…
การปฏิบัติกสิณได้รับการยอมรับว่าเป็นพื้นฐานสำคัญของนักบวชในสมัยก่อนพระพุทธศาสนา และมีคุณสมบัติช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงอิทธิฤทธิ์และอภิญญาได้ แต่การปฏิบัติกสุณนี้แตกต่างจากการปฏิบัติในพระพุทธศาสน
อารมณ์และนิมิตของกสิณ
18
อารมณ์และนิมิตของกสิณ
…สิณ คำว่า อารมณ์โดยทั่ว ๆ ไป หมายถึงสิ่งที่จิตกำหนดเป็นคำที่พระอรรถกถาจารย์ทั้งหลาย ใช้เรียกสิ่งใดก็ตามอยู่ในขอบข่ายของสมาธิ คำนี้ตรงกับคำว่า นิมิต ซึ่งตามศัพท์หมายถึง สัญลักษณ์หรือเครื่องหมายซึ่งใช้กับ…
เนื้อหาเกี่ยวกับอารมณ์และนิมิตในสมาธิ ซึ่งอารมณ์หมายถึงสิ่งที่จิตกำหนดและตรงกับนิมิต นิมิตแบ่งเป็น 3 ประเภทคือ บริกรรมนิมิต อุคคหนิมิต และปฏิภาคนิมิต โดยบริกรรมนิมิตหมายถึงการเลือกอารมณ์เพื่อฝึกสมาธิ
ประเภทของกสิณในพระพุทธศาสนา
19
ประเภทของกสิณในพระพุทธศาสนา
…วข้องกับสีทั้ง 4 คือ สีเขียว เหลือง แดง และขาว ส่วนกสิณที่เหลือ 2 ชนิด เกี่ยวข้องกับแสงสว่างและอากาศตามลำดับ ดังนั้น เราอาจแบ่งกสิณ 10 ชนิด ตามที่ปรากฏในคัมภีร์วิสุทธิมรรค เป็น 3 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ 1 ภู…
กสิณในพระพุทธศาสนาแบ่งออกเป็น 10 ประเภท คือ ปฐวีกสิณ, อาโปกสิณ, เตโชกสิณ, วาโยกสิณ, นีลกสิณ, ปีตกสิณ, โลหิตกสิณ, โอทาตกสิณ, อาโลกกสิณ, และอากาสกสิณ โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่มคือ ภูตกสิณ, วรรณกสิณ และเสสกสิณ