หน้าหนังสือทั้งหมด

การตรัสรู้ของพระตถาคต
15
การตรัสรู้ของพระตถาคต
…พระตถาคตเจ้าตรัสรู้พร้อม เฉพาะอยู่ สอบสวนธาตุนั้นอยู่ ครั้น ตรัสรู้พร้อมเฉพาะแล้ว สอบสวนแล้ว ทรงบอก ทรงแสดง ทรงบัญญัติ ทรงแต่งตั้ง ทรงเปิดเผย ทรงจำแนก ทรงกระทำให้ตื้นขึ้นว่า ธรรมทั้ง หลายไม่ใช่ตัวตน ดังนี้ พ…
…พระตถาคตเจ้าตรัสรู้พร้อม เฉพาะอยู่ สอบสวนธาตุนั้นอยู่ ครั้น ตรัสรู้พร้อมเฉพาะแล้ว สอบสวนแล้ว ทรงบอก ทรงแสดง ทรงบัญญัติ ทรงแต่งตั้ง ทรงเปิดเผย ทรงจำแนก ทรงกระทำให้ตื้นขึ้นว่า ธรรมทั้ง หลายไม่ใช่ตัวตน ดังนี้ พ…
พระอานนท์และตำแหน่งพุทธอุปัฏฐาก
54
พระอานนท์และตำแหน่งพุทธอุปัฏฐาก
…ุทธ อุปัฏฐากแล้ว ข้าพระองค์ทูลขอ พระกรุณาบางประการ คือ ๑. ขอพระองค์อย่าได้ประทาน Val พระผู้มีพระภาค ทรงแสดง แก่ใคร ที่ไหน ก็หารู้ไม่ เรื่องเพียงเท่านี้ยังไม่รู้ จะมัวติดตามพระศาสดาอยู่ทำไม เหมือนกบในสระบัว แ…
…ุทธ อุปัฏฐากแล้ว ข้าพระองค์ทูลขอ พระกรุณาบางประการ คือ ๑. ขอพระองค์อย่าได้ประทาน Val พระผู้มีพระภาค ทรงแสดง แก่ใคร ที่ไหน ก็หารู้ไม่ เรื่องเพียงเท่านี้ยังไม่รู้ จะมัวติดตามพระศาสดาอยู่ทำไม เหมือนกบในสระบัว แ…
การเดินทางของท่านพาหิยะ
87
การเดินทางของท่านพาหิยะ
…รหมจึงบอกว่า “พาหิยะ บัดนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จอุบัติขึ้นใน โลกแล้ว พระองค์ทรงเป็นพระอรหันต์ด้วย ทรงแสดง ธรรมเพื่อความเป็นพระอรหันต์ด้วย และขณะนี้พระผู้ มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ เมืองสาวัตถี และถ้าท่าน พา…
…รหมจึงบอกว่า “พาหิยะ บัดนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จอุบัติขึ้นใน โลกแล้ว พระองค์ทรงเป็นพระอรหันต์ด้วย ทรงแสดง ธรรมเพื่อความเป็นพระอรหันต์ด้วย และขณะนี้พระผู้ มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ เมืองสาวัตถี และถ้าท่าน พา…
คลื่นลูกแรกในการปักหลักพระพุทธศาสนา
59
คลื่นลูกแรกในการปักหลักพระพุทธศาสนา
…ักพระพุทธศาสนา....กระทบฝั่ง ณ แคว้นมคธ ช่วงเวลา : พรรษาแรก ขณะนั้นมีพระอรหันต์ ๑,๐๖๔ รูป พระพุทธเจ้าทรงแสดงอนุปุพพิกถาโปรดพระเจ้าพิมพิสารและชาวเมือง ๑๒๐,000 คน สถานที่ตรัส : สวนตาลหนุ่ม (ลัฏฐิวัน) กรุงราชคฤห…
…ักพระพุทธศาสนา....กระทบฝั่ง ณ แคว้นมคธ ช่วงเวลา : พรรษาแรก ขณะนั้นมีพระอรหันต์ ๑,๐๖๔ รูป พระพุทธเจ้าทรงแสดงอนุปุพพิกถาโปรดพระเจ้าพิมพิสารและชาวเมือง ๑๒๐,000 คน สถานที่ตรัส : สวนตาลหนุ่ม (ลัฏฐิวัน) กรุงราชคฤห…
ผลกรรมของพ่อค้า
78
ผลกรรมของพ่อค้า
…้น มือทั้ง นาน สองกำเม็ดทรายชูขึ้น พร้อมกับ กล่าวอาฆาตว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรง จบพระธรรมเทศนาแล้ว ทรงแสดง อริยสัจสี่โดยอเนกปริยาย ภิกษุนั้นสามารถประคับประคองใจ ให้สงบนิ่ง ตั้งมั่นไม่หวั่นไหวที่ พระ- ส่วนพ่…
…้น มือทั้ง นาน สองกำเม็ดทรายชูขึ้น พร้อมกับ กล่าวอาฆาตว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรง จบพระธรรมเทศนาแล้ว ทรงแสดง อริยสัจสี่โดยอเนกปริยาย ภิกษุนั้นสามารถประคับประคองใจ ให้สงบนิ่ง ตั้งมั่นไม่หวั่นไหวที่ พระ- ส่วนพ่…
ขยะใจ
100
ขยะใจ
…าะเหตุ ใดจึงเป็นขยะใจ และควรให้ใจคิด หรือทําอะไร ผู้มีราตรีเดียวเจริญ ครั้งหนึ่งพระผู้มีพระภาค เจ้า ทรงแสดง กัทเทกรัตตสูตร แก่ พระภิกษุสงฆ์ ความว่า “ผู้มีปัญญา ไม่ควรตามคิด ถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้ว ไม่ควรหวังสิ่…
…าะเหตุ ใดจึงเป็นขยะใจ และควรให้ใจคิด หรือทําอะไร ผู้มีราตรีเดียวเจริญ ครั้งหนึ่งพระผู้มีพระภาค เจ้า ทรงแสดง กัทเทกรัตตสูตร แก่ พระภิกษุสงฆ์ ความว่า “ผู้มีปัญญา ไม่ควรตามคิด ถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้ว ไม่ควรหวังสิ่…
การนั่งสมาธิและการพัฒนาจิตใจ
86
การนั่งสมาธิและการพัฒนาจิตใจ
…็มที่ ถ้าใจไม่เป็น สมาธิ จะฟุ้งซ่าน จิตใจอ่อนแอ สับสน โมเลกุลใจไม่เป็น ระเบียบ พ ระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงแสดง พ ธรรมเกื้อกูลต่อเหล่าสรรพสัตว์ ทั้งหลาย โดยมุ่งให้เหล่าสัตว์นั้นปรับปรุง ตนเอง แก้ไขตนเองก่อนเป็นอ…
…็มที่ ถ้าใจไม่เป็น สมาธิ จะฟุ้งซ่าน จิตใจอ่อนแอ สับสน โมเลกุลใจไม่เป็น ระเบียบ พ ระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงแสดง พ ธรรมเกื้อกูลต่อเหล่าสรรพสัตว์ ทั้งหลาย โดยมุ่งให้เหล่าสัตว์นั้นปรับปรุง ตนเอง แก้ไขตนเองก่อนเป็นอ…
หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์
86
หลักฐานธรรมกายในคัมภีร์
…ฺมกาย จ ที่เป็นติ เกวล รัตนากร วิโกเป น สักโกนติ โก ทิสวา นปปสีทติ แปลว่า อนึ่ง พระพุทธเจ้าทั้งหลาย ทรงแสดง ธรรมกาย อันเป็นบ่อเกิดแห่งรัตนะทั้งสิ้น กิเลส ทั้งหลายไม่สามารถทำให้ทรงอ่อนกำลังได้ ใครเห็นแล้วจะไม…
…ฺมกาย จ ที่เป็นติ เกวล รัตนากร วิโกเป น สักโกนติ โก ทิสวา นปปสีทติ แปลว่า อนึ่ง พระพุทธเจ้าทั้งหลาย ทรงแสดง ธรรมกาย อันเป็นบ่อเกิดแห่งรัตนะทั้งสิ้น กิเลส ทั้งหลายไม่สามารถทำให้ทรงอ่อนกำลังได้ ใครเห็นแล้วจะไม…
ความสำคัญของพระธรรมและพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา
163
ความสำคัญของพระธรรมและพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา
…ตรปิฎก แบ่งเป็น 3 ส่วน คือพระวินัยปิฎก ว่าด้วยระเบียบวินัย และศีล พระสุตตันตปิฎก ว่า ด้วยหลักธรรมที่ทรงแสดงแก่บุคคลต่าง ๆ เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ เวลา และสถานที่ และ อภิธรรมปิฎก ว่าด้วยองค์แห่งสภาวะธรรมล้วนๆ …
พระธรรมในพระพุทธศาสนาช่วยให้ผู้ปฏิบัติตามกลายเป็นพระอริยบุคคล โดยมี 4 ระดับ ได้แก่ โสดาบัน สกทาคามี อนาคามี และอรหันต์ พระไตรปิฎกแบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ วินัยปิฎก สุตตันตปิฎก และอภิธรรมปิฎก โดยพระธร
การศึกษาประวัติศาสตร์ในแง่ของพุทธศาสนา
19
การศึกษาประวัติศาสตร์ในแง่ของพุทธศาสนา
…ัปปัจจัย ก็ยังดำรงอยู่ พระตถาคตย่อมตรัสรู้ ย่อมตรัสรู้ทั่วถึงซึ่ง ธาตุอันนั้น ครั้นแล้ว ย่อมตรัสบอก ทรงแสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก กระทำให้ตื้น และตรัสว่าท่านทั้งหลายจงดู....” 1.3 จะศึกษาประวัติศาสตร…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับการศึกษาประวัติศาสตร์ในบริบทของพุทธศาสนา โดยนำเสนอว่าการศึกษานั้นมีทั้งในฐานะนักประวัติศาสตร์ซึ่งต้องตั้งสมมติฐานและวิเคราะห์ข้อมูล และในฐานะบุคคลทั่วไปที่ศึกษาเพียงผลงานจากนัก
ความหมายและบทบาทของธรรมในพระพุทธศาสนา
176
ความหมายและบทบาทของธรรมในพระพุทธศาสนา
…ม อิทัปปัจจัย ก็ยัง ดำรงอยู่ พระตถาคตย่อมตรัสรู้ ย่อมตรัสรู้ทั่วถึงธาตุอันนั้น ครั้นแล้วย่อมตรัสบอก ทรงแสดง บัญญัติ แต่งตั้ง เปิดเผย จำแนก กระทำให้ตื้น และตรัสว่า ท่านทั้งหลายจงดู ดัง ดังนี้' ธรรมเป็นความจริ…
บทความนี้สำรวจความหมายของธรรมในพระพุทธศาสนา โดยเข้าใจว่า ธรรมคือความจริงตามธรรมชาติที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้และเผยแพร่ให้แก่สังคม ผ่านการจัดตั้ง “สังฆะ” หรือชุมชนที่มีวินัยเป็นกรอบการประพฤติ เพื่อ
พระสูตรอัคคัญญสูตร: ความประเสริฐของมนุษย์
175
พระสูตรอัคคัญญสูตร: ความประเสริฐของมนุษย์
พระสูตรนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงแก่สามเณรวาเสฏฐะ และสามเณรภารทวาชะ ณ บุพพาราม ปราสาทของนางวิสาขา กรุงสาวัตถี ทรงปรารภเหตุที่สามเณรทั…
พระสูตรนี้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงแก่สามเณรวาเสฏฐะ และสามเณรภารทวาชะ ณ บุพพารามปราสาทของนางวิสาขา กรุงสาวัตถี พระพุทธองค์ทรงคัดค้านวาท…
ธรรมะเพื่อประชาชน
422
ธรรมะเพื่อประชาชน
…ในอากาศ โปรยธุลีพระบาทให้ตกลงมา เหมือนเมฆยังฝนให้ตกลงแล้ว เหมือนเปลวไฟลุกโพลงมีเถ้าธุลีตกลงมาฉะนั้น ทรงแสดง พระรูปที่ไม่กระสับกระส่าย แล้วทรงหายไปอีก หรือปาฏิหาริย์ พระองค์เดียวให้เป็นหลายองค์ก็ได้ แล้วกลับเ…
ในสมัยที่พระกาฬุทายีเถระเชิญเสด็จพระพุทธเจ้ามายังกรุงกบิลพัสดุ์ ขณะที่เจ้าศากยะมีมานะและไม่ยอมรับในคุณของพระองค์ พระพุทธเจ้าจึงได้แสดงปาฏิหาริย์ต่างๆ จนทำให้เจ้าศากยะละมานะและยอมรับในพระองค์ พร้อมทั้ง
ขยะใจ
187
ขยะใจ
…เพราะเหตุใดจึงเป็นขยะใจ และควรให้ใจคิดหรือทำอะไร? ผู้มีราตรีเดียวเจริญ ครั้งหนึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงแสดง “ภัทเทกรัตตสูตร” แก่ พระภิกษุสงฆ์ ความว่า จากยอดดอย ๑๘๙
บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับ 'ขยะใจ' ซึ่งเกิดจากการโหยหาความทรงจำในอดีตและการจินตนาการถึงอนาคต โดยยกตัวอย่างคำสอนจากพระพุทธเจ้าใน 'ภัทเทกรัตตสูตร' เพื่อกระตุ้นให้ผู้คนได้คิดทบทวนและจัดการกับความคิดที
การจำแนกและการแสดงธรรมในพระวิสุทธิมรรค
285
การจำแนกและการแสดงธรรมในพระวิสุทธิมรรค
( ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 283 อธิบายว่าทรงจำแนก ทรงเปิดเผย ทรงแสดง ซึ่งธรรมทั้งปวง โดย ประเภททั้งหลาย มีประเภทกุศลเป็นต้น หรือว่าซึ่งธรรมมีกุศลธรรม เป็นอาทิ โดยประเภท…
ในพระวิสุทธิมรรคมีการจำแนกธรรมโดยการแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ เช่น กุศลธรรม อริยสัจ และการระบุลักษณะต่างๆ เช่น ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรค โดยมีการประมวลมาในรูปแบบที่ชัดเจน การอธิบายธรรมอย่างลึกซึ้งด้วยอร
ลำดับแห่งการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
115
ลำดับแห่งการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
…้งหลายเป็นรูปวาร" ดังนี้ชื่อว่าลำดับแห่งภูมิ ลำดับ เช่นว่า "สติปฎฐาน ๔ สัมปปธาน ๔----" หรือว่า "(ทรงแสดง) ทานกถา สีลกถา---" ดังนี้ ชื่อว่า ลำดับแห่งการแสดง ในลำดับเหล่านั้น ก่อนอื่น ลำดับแห่งความเกิดไม่ใช…
เนื้อหานี้อธิบายลำดับแห่งการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการเกิดขึ้นและการละธรรมตามประเภทต่าง ๆ รวมถึงอธิบายถึงลำดับของสีลวิทูธและจิตวิทูธ ความสำคัญของลำดับที่ถูกต้องในการปฏิบัติ โดยอ้างอิงถึงธรรมทั้
วิถีธรรมประกเปล่าก ตอน ๑
238
วิถีธรรมประกเปล่าก ตอน ๑
… นบว่า "โดยประเภทแห่งทานา" มีวิจฉัณฑ์ว่า กิริยาแสดงปฏิจจสมุทานแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้า มี ๔ อย่าง คือ ทรงแสดง ตั้งแต่ต้นไปจนถึงปลายบ้าง ตั้งแต่กลางไปจนถึงปลายบ้าง นัยเดียวกัน
ในบทนี้เป็นการกล่าวถึงแนวทางการศึกษาวิถีธรรมจากพระบูรพาจารย์ โดยเฉพาะการฟังคำสอนและการเข้าถึงความรู้ที่พระองค์เคยทำให้เห็นว่าเป็นไปได้ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงสิ่งที่คนสนใจฟังและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น ก
วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๒๓๘
239
วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๒๓๘
ประโยค - วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๒๓๘ นั่น ทรงแสดงแต่ปลายขอบรัง้นบ้าง แต่กลางมาถึงขอบรัง้นบ้าง จุดความ (ซัก) เอาเวลัยแห่งคนหาเวลัย ๔ คนจะนั้น [แสดงแต่…
ในบทนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงธรรมเกี่ยวกับการเข้าถึงปิโมกข์ทั้งจากปลาย ขอบ หรือต้นขอบ ขึ้นอยู่กับการเข้าใจและการใช้งานของผู้ศึกษา…
วิถีมีกรรมเปล่า: คาถา ๑
240
วิถีมีกรรมเปล่า: คาถา ๑
…นเข้าที่ปลายและจับเอามดจนถึงโคน โดยสาวไปแต่ปลายนั้นแหละ นำไปใช้งานฉินใด พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ฉันนั้น ทรงแสดงปฏิสนธิสมบูรณ์ ตั้งแต่ปลายไปจนถึงต้นว่ “ถึงแลคำที่เรากล่าวว่า ธรรมะจะมีพระ ปัจจัยคือชาติ ดั้งนี้ ฤทธ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของธรรมะที่มีปัจจัยคือชาติ พระผู้มีพระภาคเจ้าแสดงถึงการสะสมและการเข้าใจถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้องในชีวิต การดำรงอยู่ของธรรมมะมีความสอดคล้องกับปัจจัยต่าง ๆ เช่น ชาติ และวิศษฏา เร
วิทยาธรรมภาค ๓ ตอนที่ ๒๘๙
290
วิทยาธรรมภาค ๓ ตอนที่ ๒๘๙
…มื่อเหตุแห่ง สังขารทั้งหลายอันมิ้วดดู อารมณ์และสหธรรมเป็นตันิอันมีอยู่ ก็ทราบว่าเพราะผผู้พระภาคเจ้า ทรงแสดง โดยความเป็นเหตุแห่งสังขาร ๑. เช่นว่า เวทนา อาทิผสสะอันเป็นที่ตั้งแห่งสุขวามเนิดขึ้น ชื่อว่าสุขเวทนา…
บทวิทยาธรรมนี้พูดถึงเหตุผลและผลในทางวิทยาธรรม โดยเฉพาะการวิเคราะห์เวไนยสัตว์และเวทนาอย่างละเอียด พระผู้พระภาคเจ้าตรัสว่าเหตุและผลมีความสัมพันธ์กัน โดยยกตัวอย่างที่เห็นได้ชัด เช่น ว่าผัสสะทำให้เกิดเวทน