การตรัสรู้ของพระตถาคต : หน้า 15/128

พ. ธรรม เพราะความที่แห่งธาตุนั้นเป็น เบาะของธรรมว่าธรรมทั้งหลายไม่ใช่ ตัวตน พระตถาคตเจ้าตรัสรู้พร้อม เฉพาะอยู่ สอบสวนธาตุนั้นอยู่ ครั้น ตรัสรู้พร้อมเฉพาะแล้ว สอบสวนแล้ว ทรงบอก ทรงแสดง ทรงบัญญัติ ทรงแต่งตั้ง ทรงเปิดเผย ทรงจำแนก ทรงกระทำให้ตื้นขึ้นว่า ธรรมทั้ง หลายไม่ใช่ตัวตน ดังนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสพระ เพลิดเพลินยินดีในพระภาษิตของ สูตรนี้จบลงแล้ว ภิกษุทั้งหลายมีใจ นี่เป็นสยามภาษาล้วน ไม่เกี่ยวด้วย บาลีแต่ว่าเป็นเนื้อความของภาษา ของอนาถบิณฑิกคฤหบดีสร้างถวาย ทรงกระทำให้ตื้นขึ้นว่า สังขารทั้ง พระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยประการดังนี้ ในกรุงสาวัตถี ครั้งนั้น สมเด็จพระ ปวงไม่เที่ยง ผู้มีพระภาคเจ้าทรงเรียกภิกษุทั้ง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความ หลายมาสู่ที่เฝ้า ภิกษุทั้งหลายเหล่า บังเกิดขึ้นของพระตถาคตเจ้าก็ดี แปลอยู่ ไม่ใช่สยามภาษาแท้ แปล นั้นรับพุทธพจน์ของสมเด็จพระผู้มี ความไม่บังเกิดขึ้นของพระตถาคต มคธภาษาเป็นสยามอยู่จะอรรถา พระภาคเจ้าด้วยอาลปนคาถาว่า เจ้าก็ดี ธาตุนั้นตั้งอยู่แล้ว เพราะ ภทนเต ความเจริญจงมีแด่พระองค์ ความที่แห่งธาตุนั้นเป็นที่ตั้งมั่นของ ดังนี้แล้ว สมเด็จพระผู้มีพระภาค ธรรม เพราะความที่แห่งธาตุนั้นเป็น เบาะของธรรมว่า สังขารทั้งปวงเป็น ทุกข์ พระตถาคตเจ้าตรัสรู้พร้อม ได้เริ่มตรัสพระสูตรนี้ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความ บังเกิดขึ้นของพระตถาคตเจ้าก็ดี เฉพาะอยู่ สอบสวนธาตุนั้นอยู่ ครั้น ความไม่บังเกิดขึ้นของพระตถาคต ตรัสรู้พร้อมเฉพาะแล้ว สอบสวนแล้ว เจ้าก็ดี ธาตุนั้นตั้งอยู่แล้ว เพราะ ความที่แห่งธาตุนั้นเป็นที่ตั้งมั่นของ ทรงแต่งตั้ง ทรงเปิดเผย ทรงจำแนก ธรรม เพราะความที่แห่งธาตุนั้นเป็น ทรงกระทำให้ตื้นขึ้นว่า สังขารทั้ง เบาะของธรรมว่า สังขารทั้งปวงไม่ เที่ยง พระตถาคตเจ้าตรัสรู้พร้อม ทรงบอก ทรงแสดง ทรงบัญญัติ ปวงเป็นทุกข์ ดังนี้ เฉพาะอยู่ สอบสวนธาตุนั้นอยู่ ครั้น บังเกิดขึ้นของพระตถาคตเจ้าก็ดี ตรัสรู้พร้อมเฉพาะแล้ว สอบสวนแล้ว ความไม่บังเกิดขึ้นของพระตถาคต ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความ ทรงบอก ทรงแสดง ทรงบัญญัติ เจ้าก็ดี ธาตุนั้นตั้งอยู่แล้ว เพราะ ทรงแต่งตั้ง ทรงเปิดเผย ทรงจำแนก ความที่แห่งธาตุนั้นเป็นที่ตั้งมั่นของ ธิบายขยายความเป็นลำดับไปเพราะ ธรรมนี้ลึกซึ้งนัก เราไม่รู้ไม่ถึง เรา อาศัยกายมนุษย์ก็จริง แต่ว่าหารู้จัก ธาตุธรรมของมนุษย์ไม่ หารู้จักธาตุ ธรรมของพระพุทธเจ้า พระอรหันต์ ไม่ วันนี้จะชี้แจงแสดงให้เข้าเนื้อ เข้าใจในธาตุธรรมเหล่านี้ ข้อสำคัญก็คือ ที่ว่าพระตถา คตเจ้านะ เราต้องรู้จักคือใคร รูป พรรณสัณฐานเป็นอย่างไร แล้วก็คำ ว่าธาตุน่ะ คำว่าธรรมน่ะ เราต้อง รู้จักว่าเป็นอย่างไร รูปพรรณสัณฐาน เป็นอย่างไรนั่นแน่ะ ต้องรู้ความอัน นั้นแน่ะที่แสดงมาแล้วนี้ เป็นอุเทศ นิเทศ ต้องเป็นปฏินิเทศออกไป อุ เทศน่ะแสดงเนื้อความอยู่ นิเทศน่ะ กัลยาณมิตร มิถุนายน ๒๕๓๘ ๑๓ ...........