หน้าหนังสือทั้งหมด

จิตที่ไม่หวั่นไหวต่อโลกธรรม
52
จิตที่ไม่หวั่นไหวต่อโลกธรรม
…ม่หวั่นไหว โลกธรรม ๘ คือ ลาภ ยศ สรรเสริญ สุข เป็นอิฏฐารมณ์ที่ปรารถนา และเสื่อมลาภ เสื่อมยศ ติ เตียน ทุกข์ เป็นอนิฏฐารมณ์ที่ไม่ปรารถนา จิตเป็นตัวยืน โลกธรรมทั้งหลายเป็นตัวจร มีอยู่คู่โลก ถ้าโลกนี้มีอยู่ตราบ…
จากพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ได้สอนให้เข้าใจถึงจิตที่ไม่หวั่นไหวเมื่อถูกโลกธรรมกระทบ ทั้งยังชี้ให้เห็นถึงโลกธรรม 8 ประการที่มีอยู่คู่กันในชีวิตมนุษย์ เมื่อจิตได้รับการฝึกอย่างถูกต้องจะสามารถต่อสู้กั
พระมงคลเทพมุนี และสัจธรรม 4 ประการ
26
พระมงคลเทพมุนี และสัจธรรม 4 ประการ
…มุนี (สด จนฺทสโร) 221 ดังนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงยก “สัจธรรม ๔ ประการ ประสงค์สัมมาทิฏฐิ ให้เห็น ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ทุกข์ในกายต่างๆ มีเกิด แก่ แปรไป กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา เป็นเหตุให้เกิด ศีล ส…
ในบทนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ยกสัจธรรม 4 ประการที่สำคัญ ได้แก่ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรค เพื่อแสดงให้เห็นถึงสภาพทุกข์ในกาย และการดับทุกข์ด้วยศีล สมาธิ ปัญญา โดยพระอัญญ…
ชนชั้นและความเชื่อในศาสนา
138
ชนชั้นและความเชื่อในศาสนา
…ื่อว่า สัตว์หลังตายยังมีความทรงจำ (สัญญา) เหลือ ติดอยู่ อีกพวกหนึ่งเชื่อว่าไม่มี เกี่ยวกับเรื่องสุข ทุกข์ พวกหนึ่งเชื่อว่าสุข ทุกข์เป็นสิ่งเกิดเอง อีกพวกหนึ่งเชื่อว่ามีเหตุ ทำให้เกิดคือ กรรมบันดาล (ปัจจัยภ…
…กต่างกันมากมาย มีคณาจารย์หลายคนที่เผยแพร่ลัทธิ เช่น ปูรณกัสสปะ ว่าบุญบาปไม่ส่งผล, มักขลิโคสาล ว่าสุขทุกข์เกิดเองโดยธรรมชาติ, ปกุธกัจจายนะ ว่าไม่มีบาปบุญเป็นเรื่องที่คิดกันขึ้น, และอชิตเกสกัมพล ว่าธาตุ 4 เท…
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในพระพุทธศาสนา
29
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในพระพุทธศาสนา
…ปจากชาติ ผู้มีชราเป็นธรรมดา ย่อมพ้นไปจากชรา ผู้มีมรณะเป็นธรรมดา ย่อมพ้นไปจากมรณะ ผู้มี โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาส เป็นธรรมดา ย่อมพ้นไปจากโสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส และอุปายาส เพราะอาศัยเราผู้เป็นก…
…ร้างบารมีและเป็นไปตามหลักพระธรรมได้อย่างมั่นคง การเป็นกัลยาณมิตรนั้นถือเป็นพรหมจรรย์ที่นำไปสู่การพ้นทุกข์และการทรงตัวในธรรมที่ดี นับเป็นปัจจัยหนึ่งที่เชื่อมโยงผู้คนในสังคมให้สนับสนุนกันไปสู่การทำความดีด้วย…
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในอริยมรรค
30
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในอริยมรรค
…ไปจากชาติ ผู้มีชราเป็นธรรมดา ย่อมพ้นไปจากชรา ผู้มีมรณะเป็นธรรมดา ย่อมพ้นไปจากมรณะ ผู้มีโสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาสเป็นธรรมดา ย่อมพ้นไปจากโสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาส เพราะอาศัยเราผู้เป็นกัลยาณมิ…
…งค์ว่าความเป็นมิตรดีมีอานิสงส์ในการทำให้ผู้ปฏิบัติเจริญสัมมาทิฏฐิและสัมมาสมาธิ ซึ่งส่งผลต่อการพ้นจากทุกข์และการเกิดในลำดับต่อไป รวมถึงการเจริญในทางธรรมให้สำเร็จ ในการมีมิตรดีย่อมทำให้บรรลุอริยมรรคได้ง่ายขึ…
ความเข้าใจในพระธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
149
ความเข้าใจในพระธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…้ามาไว้ในตน, และอันวิญญูชน คือผู้รู้จะรู้ได้เฉพาะตน 3. อริยสัจ 4 คือภาพรวมของหลักธรรมทั้งหมด ได้แก่ ทุกข์ เหตุแห่งทุกข์คือตัณหา ความดับ ทุกข์คือนิโรธ และทางดับทุกข์คือมรรคมีองค์ 8 หลักธรรมอื่น ๆ ขยายความจา…
…าใจในพระธรรมที่พระพุทธเจ้ามอบให้เป็นแผนที่สำหรับการดำเนินชีวิต สอนเกี่ยวกับอริยสัจ 4 ซึ่งประกอบด้วย ทุกข์ เหตุแห่งทุกข์ การดับทุกข์ และทางดับทุกข์ มีหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติ มรรคมีองค์ 8 ที่ช่วยใ…
อริยสัจ 4: ความจริงอันประเสริฐ
156
อริยสัจ 4: ความจริงอันประเสริฐ
…ต่ละประการมีความหมายและองค์ ประกอบดังนี้ 6.3.1 องค์ประกอบของอริยสัจ อริยสัจมีองค์ประกอบ 4 ประการคือ ทุกข์ คือ ความทุกข์, ทุกขสมุทัย คือ เหตุแห่งทุกข์ ทุกขนิโรธ คือ ความดับทุกข์ และทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา คือ…
อริยสัจ 4 เป็นแก่นสารของพระพุทธศาสนา ประกอบด้วยความจริงเกี่ยวกับทุกข์และทางดับทุกข์ โดยแต่ละองค์ประกอบถูกระบุอย่างชัดเจน เช่น ทุกข์ที่มี 12 ชนิด เช่น ชาติทุกข์ ชราทุกข์ …
ปกุธกัจจายนะและสัญชัยเวลัฏฐบุตร: ความเชื่อและลัทธิในสมัยพุทธกาล
60
ปกุธกัจจายนะและสัญชัยเวลัฏฐบุตร: ความเชื่อและลัทธิในสมัยพุทธกาล
…กุธกัจจายนะกล่าวกับพระเจ้าอชาตศัตรูใน สามัญญผลสูตรว่า สภาวะ 7 กอง คือ กองดิน กองน้ำ กองไฟ กองลม สุข ทุกข์ และชีวะ สภาวะ เหล่านี้ไม่มีใครทำ ไม่มีแบบอย่างอันใครทำไม่มีใครเนรมิต เป็นสภาพยั่งยืน ตั้งมั่นดุจยอด…
บทความนี้พูดถึงแนวคิดของปกุธกัจจายนะและสัญชัยเวลัฏฐบุตรในสมัยพุทธกาล ความเชื่อของปกุธกัจจายนะเกี่ยวกับลัทธิ ‘นัตถิกวาทะ’ ที่มองว่ามีสภาวะ 7 กองที่ไม่ขึ้นอยู่กับปัจจัยใด ๆ อธิบายว่าความตายและการเกิดใหม
การฝึกจิตให้รู้เท่าทันความไม่เที่ยง
29
การฝึกจิตให้รู้เท่าทันความไม่เที่ยง
…ามเป็นใหญ่ ถูกถอดออกจากตำแหน่ง ถูกถอดอำนาจ ๓) นินทา คือถูกตำหนิติเตียน ทั้งที่ต่อหน้าหรือลับหลัง ๔) ทุกข์ คือได้รับความทุกข์ทรมานทั้งทางกายและทางใจ ทั้ง ๔ ประการนี้ เป็นเรื่องที่คนเราไม่ชอบ ไม่ปรารถนาจะให้…
ในชีวิตเราต้องเผชิญกับสิ่งที่ไม่ชอบใจ เช่น เสื่อมลาภ เสื่อมยศ นินทา และความทุกข์ ซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนต้องพบเจอ การฝึกจิตภาวนาช่วยให้เราฝึกทำความเข้าใจกับความไม่เที่ยงของทุกสิ่ง รวม…
ความเข้าใจในธรรมชาติของชีวิตและกรรม
74
ความเข้าใจในธรรมชาติของชีวิตและกรรม
…นนั้น มี ประเด็นสำคัญสรุปได้ว่า “ชีวิตเรานี้ประกอบด้วยสภาวะ ๗ กอง คือ กองดิน กองน้ำ กองไฟ กองลม สุข ทุกข์ และชีวะ (การมีชีวิต) ดังนั้นเมื่อใครปลงชีวิตใคร ก็เป็นเพียงแต่สอด ศาสตราเข้าไปตามช่องแห่งสภาวะ ๗ กอ…
…ศาสนาและความเชื่อ ถ้าหากเรายอมรับว่าชีวิตประกอบด้วยสภาวะ ๗ กอง ได้แก่ กองดิน กองน้ำ กองไฟ กองลม สุข ทุกข์ และชีวะ การกระทำต่าง ๆ จึงเป็นเพียงผลจากปรากฏการณ์เหล่านี้ถึงแม้จะมีการถกเถียงกันในเรื่องกรรมดีและก…
การตั้งสติในพระธรรม
142
การตั้งสติในพระธรรม
๒. เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน หมายถึง การตั้งสติ ตามเห็นเวทนาในเวทนา คือ ความรู้สึกสุข ทุกข์ หรือไม่สุขไม่ ทุกข์ของกายต่าง ๆ ที่ซ้อนกันอยู่ในกายมนุษย์นี้ ๓. จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน หมายถึง การต…
เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน คือ การตั้งสติในการเห็นเวทนาในตนเอง เช่น ความรู้สึกสุข ทุกข์ หรือไม่สุขไม่ทุกข์ของร่างกาย การตั้งสติในจิตก็เป็นสิ่งสำคัญเช่นกัน โดยพิจารณาถึงจิตที่ซ้อนกันในร่าง…
วิปัสสนาญาณและการเจริญภาวนา
232
วิปัสสนาญาณและการเจริญภาวนา
… ครั้นแล้วก็เกิดความวางเฉยไม่ยินดียินร้ายต่อร่างกายตน ญาณในระดับนี้ย่อมนำไปสู่การหยั่งรู้อริยสัจ ๔ (ทุกข์ เหตุแห่ง ทุกข์ ความดับทุกข์ และวิธีดับทุกข์) “ญาณทัสสนะ” หรือ “วิปัสสนาญาณ” นี้ เป็นญาณที่ สามัญญผล…
…มเกิดและความดับของร่างกาย การมองเห็นคุณค่าของการละทิ้งและความรู้เกี่ยวกับอริยสัจ ๔ ซึ่งช่วยให้เข้าใจทุกข์และวิธีการดับทุกข์ในชีวิต โดยเฉพาะบทความนี้อ้างอิงถึงสามัญญผลสูตรที่มีความสำคัญในพุทธศาสนา ตั้งอยู่บ…
กัมมัฏฐานและการหลุดพ้นในพระพุทธศาสนา
22
กัมมัฏฐานและการหลุดพ้นในพระพุทธศาสนา
…ลนั้นเป็นปัจจัย จึงมีภพ เพราะภพเป็นปัจจัย จึงมีชาติ เพราะชาติเป็น ปัจจัย จึงมีชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัสและอุปายาส ความเกิดขึ้น แห่งกองทุกข์ทั้งมวลนั้น ย่อมมีด้วยประการอย่างนี้ บุคคลย่อมเพลิดเพลินซ…
…รหลุดพ้น การเข้าใจถึงสังสารวัฏและกิเลสจึงเป็นสิ่งจำเป็นในการเข้าถึงพระนิพพาน ว่าด้วยปัจจัยที่นำไปสู่ทุกข์ เช่น ชีวิตและการเวียนว่าย ขณะที่การทำกุศลขั้นพิเศษในพระพุทธศาสนาสามารถช่วยขจัดกิเลสได้ เมื่อมีความเ…
การจัดหมวดหมู่ของอินทรีย์
173
การจัดหมวดหมู่ของอินทรีย์
…ได้แก่ อินทรีย์ 3 ประกอบด้วย อิตถี ปุริส ชีวิต 3. หมวดที่เป็นเวทนา ได้แก่ อินทรีย์ 5 ประกอบด้วย สุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส 4. หมวดที่เป็นพละ ได้แก่ สัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา อุเบกขา 5. หมวดที่เป็นโลกุตตระ …
…ิ่น รส รูปร่าง และการสัมผัส. อินทรีย์ภาวะ 3 เกี่ยวข้องกับเพศ ชายหญิงและชีวิต. อินทรีย์เวทนา 5 มีสุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส. อินทรีย์พละในด้านของศรัทธา ความเพียร สติ สมาธิ และปัญญา รวมถึงอุเบกขา. ข้อความจากพระ…
ปัจจัยแห่งทุกข์และการดับทุกข์
218
ปัจจัยแห่งทุกข์และการดับทุกข์
…อุปาทานจึงมี เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย ชาติจึงมี เพราะชาติเป็นปัจจัย ชรามรณะจึงมี ความโศก ความคร่ำครวญ ทุกข์ โทมนัส ความคับแค้นใจจึงเกิดขึ้น พร้อมกองทุกข์ทั้งมวลจึงเกิดขึ้นประการฉะนี้ 2. สายดับ อิมสฺม อสติ อิ…
เนื้อหาเรื่องราวเกี่ยวกับการเชื่อมโยงปัจจัยต่างๆ ที่ก่อให้เกิดทุกข์ ตั้งแต่ความไม่รู้ (อวิชชา) จนถึงการเกิดและการตาย พร้อมทั้งการพูดถึงวิธีการดับทุกข์ โดยการเข้าใจว่าเ…
อริยสัจ 4
250
อริยสัจ 4
… เป็นหลักธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้ และ เป็นหลักธรรมที่สำคัญของพระพุทธศาสนา ซึ่งนำไปสู่การพ้นทุกข์ 11.5.1 ลักษณะของอริยสัจ 4 อริยสัจมี 4 อย่าง ได้แก่ 1. ทุกข์ ความไม่สบายกาย ไม่สบายใจ 2. สมุทัย เหตุ…
อริยสัจ 4 ประกอบด้วย ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรค ซึ่งอธิบายถึงความทุกข์ที่เกิดขึ้นในชีวิตและวิธีการดับทุกข์ การเข้าใจอริยสัจสาม…
ธรรมเพื่อประชาชน: ความเข้าใจในทุกข์และการหลุดพ้น
122
ธรรมเพื่อประชาชน: ความเข้าใจในทุกข์และการหลุดพ้น
ธรรเพื่อประชาช เปรต ๑ ๒ ตระกูล (๒) หรืออยู่ร่วมกับ สรรพสัตว์ทุกชีวิตล้วนมีความทุกข์เป็นพื้นฐาน ทุกข์ ที่มาพร้อมกับการเกิด การแก่ การเจ็บ และการตาย ความทุกข์ ที่เกิดจากการพลัดพรากจากบุ…
บทความนี้เน้นถึงความทุกข์ในชีวิตที่ทุกคนต้องเผชิญ เช่น การเกิด การแก่ การเจ็บ และการตาย โดยอธิบายว่าความเข้าใจในความทุกข์จะทำ…
ธรรมะเพื่อประชา
14
ธรรมะเพื่อประชา
… ยนฺติ อารามรุกฺขเจตุยานิ เนต์ โข สรณ์ เขม เนต์ สรณมาคมุม ๑๑ โย จ พุทฺธญฺจ ธมฺมจ จตุตาริ อริยสจฺจาน ทุกข์ ทุกขสมุปปาท์ อริยญฺจ จงคิก มคฺค เอต์ โข สรณ์ เขม เอต์ สรณมาคมุม ปพฺพตานิ วนานิ จ มนุสฺสา ภยตชฺชิตา …
ในบทความนี้พูดถึงการหาที่พึ่งเพื่อหลุดพ้นจากทุกข์ โดยเน้นว่าคนที่หันเข้าสู่พระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ จะสามารถเข้าใจอริยสัจ ๔ และมรรคมีองค์ ๘ ซึ่งจะน…
ธรรมะเพื่อประช: ชีวิตที่ไม่หวั่นไหว
280
ธรรมะเพื่อประช: ชีวิตที่ไม่หวั่นไหว
…ม คำว่า “โลกธรรม” คือ ธรรมประจำโลก มีอยู่ ๔ ประการ คือ ลาภ ยศ สรรเสริญ สุข เสื่อมลาภ เสื่อมยศ นินทา ทุกข์ ทั้ง ๔ อย่างนี้เป็นของคู่กัน มีทั้งสิ่งที่พึงปรารถนาและสิ่งที่ไม่พึง ปรารถนา ลาภ ยศ สรรเสริญ สุข เป…
…ประกอบด้วยลาภ ทรัพย์สมบัติ ยศ สรรเสริญ และความสุข ซึ่งมีการขัดแย้งกันกับเสื่อมลาภ เสื่อมยศ นินทา และทุกข์ หากจิตใจมั่นคง ไม่หวั่นไหวต่อสิ่งเหล่านี้ จะเป็นมงคลสูงสุดในชีวิต การมีสติและการเข้าใจธรรมดาของชีวิ…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
5
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
…ลโป นสฺส โณ จ นสฺส โณติ สุตเตน วา นสฺส โณ นาย อาปจฺจโย ฯ กิณาตีติ วา กรุณา ยา ธมฺมชาติ กิณาติ ปรสฺส ทุกข์ ปจฺจยเวกลุลกรณ โต ที่สติ อิติ ตสฺมา สา ธมมชาติ กรุณา ฯ กิ ที่สาย รุโณ อิสฺส อ ง ก รุนธาติ วา กรุณา …
…ี่ยวข้องกับการใช้ชีวิตรวมถึงการเข้าใจธมฺมชาติและการให้ความกรุณาต่อผู้อื่น โดยนำเสนอวิธีการเข้าใจความทุกข์และการน้อมนำไปสู่ความสุขผ่านทางการปฏิบัติศาสนาและเทคนิคที่เกิดจากแนวทางการสอนในพระพุทธศาสนา นอกจากนี…