หน้าหนังสือทั้งหมด

การเจริญอนุสติ 6 เพื่อการพัฒนาจิตใจ
39
การเจริญอนุสติ 6 เพื่อการพัฒนาจิตใจ
…สสนาเมื่อปฏิบัติก้าวหน้ายิ่งขึ้นไป 2. เป็นเครื่องป้องกันอันตรายต่าง ๆ ซึ่งอาจเกิดขึ้นเมื่อนักปฏิบัติธรรมอยู่ในที่เปลี่ยว เช่น ในป่า หรือป่าช้า เป็นต้น โดยอนุสติ 3 อย่างแรก ท่านแนะนำให้เจริญเพื่อคุ้มครองต…
…้ยังช่วยส่งเสริมศรัทธาและทำให้จิตใจสงบ ยิ่งไปกว่านั้น พระอริยสาวกที่เจริญอนุสตินี้จะสามารถรู้จักอรรถธรรมได้อย่างชัดเจน ทำให้จิตไม่ถูกกลุ้มรุมด้วยราคะ โทสะ หรือโมหะ โดยพระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า อริยสาวกที่ระล…
ความหมายของอนุสติในพระพุทธศาสนา
40
ความหมายของอนุสติในพระพุทธศาสนา
…่า อนุสติทั้ง 6 ประการนี้เป็นข้อปฏิบัติของพระอริย สาวกเพื่อชำระจิตให้บริสุทธิ์ และช่วยให้ได้บรรลุคุณธรรมเบื้องสูงยิ่งๆ ขึ้นไป อย่างไรก็ดี อนุสติ เหล่านี้ก็ย่อมเป็นธรรมจำเป็นสำหรับผู้เริ่มปฏิบัติอีกด้วย เ…
อนุสติคือการตามระลึกถึงธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งสติในพระพุทธศาสนา โดยมีเป้าหมายในการพัฒนาจิตให้บริสุทธิ์และสามารถเข้าถึงพระนิพพาน…
เหตุแห่งทุกข์และวิถีการดับทุกข์
46
เหตุแห่งทุกข์และวิถีการดับทุกข์
…รงตรัสรู้ วิธีดับอวิชชา ซึ่งเรียกว่า “มรรค” หรือ “ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา” ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคแสดงถึงธรรมที่ทรงตรัสรู้เองโดยชอบ คือ ธรรมทั้งหลายที่เป็น อภิญไญย (ธรรมที่พึงรู้ยิ่ง คือ อริยสัจ 4) ได้แก่ ธรร
…กับ 'สมุทัย','อวิชชา', และ 'นิโรธ' นอกจากนี้ยังระบุวิธีดับทุกข์ผ่านมรรคและอริยสัจ 4 ให้แก่ผู้ปฏิบัติธรรมที่พัฒนาตนเองเพื่อไปสู่การหลุดพ้นจากทุกข์ในสังสารวัฏ อีกทั้งมีการอธิบายถึงความรู้ที่เกี่ยวข้องกับวิ…
การบำเพ็ญทานบารมีและความดีงามของพระองค์
48
การบำเพ็ญทานบารมีและความดีงามของพระองค์
…แก่ความเป็นผู้ฟังมาก เรียนรู้มาก จรณะข้อนี้ มีประจำพระองค์มาแต่ครั้งยังสร้างบารมี ทรงเอาพระทัยใส่ฟังธรรมใน สำนักต่าง ๆ เป็นลำดับมา กระทั่งอาฬารดาบสและอุทกดาบส ซึ่งได้เรียนรู้รูปฌาน อรูปฌาน มาจากสำนักนี้ …
บทความนี้กล่าวถึงการบำเพ็ญทานบารมีของพระองค์ ซึ่งรวมถึงการบริจาคของนอกกายและการละทิ้งแม้แต่ชีวิตเพื่อถวายทาน พระองค์ทรงมีหิริและโอตตัปปะที่ติดประจำพระองค์อย่างซื่อตรง มีความเป็นผู้ฟังมากและมีสติในทุกอ
การเสด็จไปสู่ฐานะอันประเสริฐในพระพุทธศาสนา
50
การเสด็จไปสู่ฐานะอันประเสริฐในพระพุทธศาสนา
ถึงขนาด จึงตกศูนย์ แล้วกลายเป็นโสดาบันบุคคล สกิทาคามีบุคคล อนาคามีบุคคลตามลำดับ ครั้นธรรมกายอนาคามีบุคคลตกศูนย์ จึงเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะเหตุนี้จึงทรง พระนามว่า “สุคโต” 3. เสด…
…ู้แจ้งโลกทั้งสาม คือ สัตวโลก สังขารโลก และโอกาสโลก ที่ช่วยให้เข้าใจถึงเหตุเกิดของโลกและทางปฏิบัติสู่ธรรมที่ดับของโลก.
พระปัญญาธิคุณและคุณธรรมของพระพุทธเจ้า
53
พระปัญญาธิคุณและคุณธรรมของพระพุทธเจ้า
บริบูรณ์ด้วยพระปัญญาธิคุณ พระบริสุทธิคุณ และพระกรุณาธิคุณ ทรงนำธรรมะที่ตรัสรู้แล้ว มาสอนเวไนยสัตว์ อีกนัยหนึ่ง อธิบายได้ว่า ที่ทรงเป็นภควาเพราะทรงมีบุญ 6 ประการ คือ 1…
พระพุทธเจ้าทรงมีมนุษย์ธรรมและอำนาจอันยิ่งใหญ่ 6 ประการ ซึ่งช่วยให้ทรงนำธรรมะที่ตรัสรู้มาอบรมสั่งสอนเวไนยสัตว์อย่างมีประสิทธิภ…
การฝึกปฏิบัติตามพุทธานุสติและธัมมานุสติ
55
การฝึกปฏิบัติตามพุทธานุสติและธัมมานุสติ
…รถสำเร็จมรรคผลนิพพาน ก็จะไปสู่สุคติ 2.6 ธัมมานุสติ คือ ที่ว่า ธัมมานุสติ คือ การตามระลึกถึงคุณของพระธรรมเป็นอารมณ์ พระธรรม มี 3 ประการ 1. ปริยัติธรรม เป็นธรรมที่ต้องเล่าเรียน คือ ศีล สมาธิ ปัญญา 2. ปฏิบั…
…ู้ที่เจริญพุทธานุสติมีความเหมาะสมแก่การบูชาของมนุษย์และเทวดา นอกจากนี้ยังเอ่ยถึงการระลึกถึงคุณของพระธรรม ซึ่งประกอบด้วยปริยัติธรรม ปฏิบัติธรรม และปฏิเวธธรรม เพื่อมุ่งสู่การหลุดพ้นจากทุกข์ โดยที่ธรรมที่พร…
อานิสงส์ของจาคานุสติและการเจริญเทวตานุสติ
67
อานิสงส์ของจาคานุสติและการเจริญเทวตานุสติ
…งตน มีศรัทธาเป็นต้น โดยเปรียบเทียบกับ เทวดา พรหมทั้งหลาย ที่บริบูรณ์ด้วยสัปปุริสรัตนะ 7 อย่าง และสัทธรรม 7 ประการอยู่เนืองๆ การเจริญเทวตานุสตินี้ ผู้เจริญจะต้องอยู่ในสถานที่ที่เงียบสงัดจากฝูงชน แล้วรำลึก…
เนื้อหานี้พูดถึงอานิสงส์ของจาคานุสติซึ่งรวมถึงความสุขจากการสละและไม่ละโมบ ตลอดจนความรู้สึกเป็นที่รักและไม่ทุกข์ใจเกี่ยวกับผู้อื่น นอกจากนี้ยังนำเสนอการเจริญเทวตานุสติ ซึ่งเป็นการระลึกถึงความดีของตนเอง
การเจริญเทวตานุสติและการเข้าถึงพระธรรมกาย
68
การเจริญเทวตานุสติและการเข้าถึงพระธรรมกาย
…ะพรหมทั้งหลายเมื่อขณะยังเป็นมนุษย์อยู่นั้น ล้วนแต่เป็นผู้ที่บริบูรณ์ด้วย สัปปุริสรัตนะ 7 อย่างและสัทธรรม 7 ประการ ที่มีสภาพดีงาม คือ ศรัทธา เป็นต้นอันใด ฉะนั้น เมื่อจุติจากมนุษย์แล้ว ก็ได้ไปบังเกิดในเทวภ…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการเจริญเทวตานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย พร้อมการระลึกถึงกุศลกรรมและบุคคลที่มีคุณธรรม คล้ายกับเทวดาและพรหม โดยชี้ถึงอานิสงส์และวิธีการปฏ…
แนวคิดการเจริญมรณานุสติ
73
แนวคิดการเจริญมรณานุสติ
…ว่าชีวิตทุกชีวิตต้องพบเจอความตาย ไม่อาจหลีกหนีไปได้ ไม่มีนิมิตหมาย ปรากฏอยู่เบื้องหน้า จนกระทั่งเกิดธรรมสังเวช และสงบหยุดนิ่งเป็นสมาธิ โดยมรณสัญญาที่ เกิดขึ้นนั้นจะเกิดขึ้นในลำดับขั้นที่มีความรู้สึกว่าจะ…
…ิ ซึ่งเป็นกรรมฐานที่เน้นการระลึกถึงความตายเพื่อพัฒนาสติและสมาธิ โดยการตระหนักถึงความตายจะช่วยให้เกิดธรรมสังเวชและทำให้จิตใจสงบ การเจริญมรณานุสติทำให้ผู้อธิบายสามารถอธิบายความหมาย วิธีการ และขั้นตอนของการ…
มรณานุสติที่เกี่ยวเนื่องด้วยปัญญา
77
มรณานุสติที่เกี่ยวเนื่องด้วยปัญญา
4. มรณานุสติที่เกี่ยวเนื่องด้วยปัญญา เช่น เมื่อระลึกถึงความตายแล้วเห็นว่าเป็น ธรรมชาติของชีวิต เกิดความเบื่อหน่ายในการเวียนว่ายตายเกิด มรณานุสติที่ควรปฏิบัติ คือ มรณานุสติที่เกี่ยวเ…
…ิบายถึงความสำคัญของการตระหนักถึงความตายและวิธีการเจริญมรณานุสติ ไม่ว่าจะเป็นการพิจารณาว่าความตายเป็นธรรมชาติที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ รวมถึงการระลึกถึงความตายโดยอาการต่าง ๆ ที่ช่วยให้จิตมีสมาธิและสามารถดับทุกข…
ธรรมชาติของความตายและชีวิต
79
ธรรมชาติของความตายและชีวิต
…ความพยายามอันใด ความพยายามอันนั้นไม่มีเลย แม้อยู่ได้ถึงชรา ก็ต้องตายเพราะสัตว์ทั้งหลายมีอย่างนี้เป็นธรรมดา ผลไม้สุกงอมแล้ว ชื่อว่าย่อมมีภัยเพราะจะต้องร่วงหล่นลงไปในเวลาเช้า ฉันใด สัตว์ทั้งหลายผู้เกิดแล้ว…
เนื้อหานี้พูดถึงความจริงอันไม่อาจหลีกเลี่ยงของความตายที่มาพร้อมกับการเกิด สัตว์ทั้งหลายทั้งเด็กและผู้ใหญ่ย่อมต้องเผชิญกับมรณะซึ่งเปรียบเสมือนเพชฌฆาตที่รอคอยที่จะกำจัดชีวิต ความเพลิดเพลินในสมบัติจะสิ้น
หลักการดำรงชีวิตและสภาพของความตาย
84
หลักการดำรงชีวิตและสภาพของความตาย
…ตไม่มีนิมิต อนิมิตฺตโต คือ โดยไม่มีกำหนด หมายความว่า โดยไม่มีขีดคั่น ผู้ปฏิบัติพึงระลึกว่า จริงอยู่ ธรรม 5 ประการนี้ คือ ชีวิต พยาธิ กาล สถานที่ทอดร่าง และคติ ของสัตว์ทั้งหลายในโลกนี้ ไม่มีนิมิต รู้ไม่ได…
บทความนี้สำรวจถึงการที่ชีวิตต้องได้รับความร้อนและความเย็นในระดับที่พอเหมาะเพื่อดำรงอยู่ คนที่ได้รับอิทธิพลจากความร้อนหรือความเย็นมากเกินไปอาจมีผลกระทบร้ายแรงต่อร่างกายและนำไปสูความตาย นอกจากนี้ยังพูดถ
การพิจารณาผมในเชิงปฏิกูล
104
การพิจารณาผมในเชิงปฏิกูล
…วยเส้นผมด้วยกัน การ กำหนดเช่นนี้ว่า ผม 2 เส้นไม่มีรวมเป็นเส้นเดียว นี้เป็นการกำหนดโดยส่วนที่เสมอกัน ธรรมดา ผมทั้งหลาย ธรรมชาติสร้างมามิให้ปนกับส่วนที่เหลือ 31 ส่วนอย่างนี้ว่า “ผมมิใช่ขน ขนก็มิใช่ ผม” การ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาผม โดยวิเคราะห์จากสี สัณฐาน ชนิด และกลิ่น ร่วมถึงการระบุว่าผมเป็นสิ่งปฏิกูลถ้ามีลักษณะเช่นนั้น โดยเน้นความรู้สึกของผู้คนต่อสิ่งที่คล้ายผมในอาหารหรือสิ่งของเสมือนผม ซึ่งตรงนี้
การวิเคราะห์ลักษณะของอุจจาระและขนในเด็ก
105
การวิเคราะห์ลักษณะของอุจจาระและขนในเด็ก
…ีน้ำเหลือง เลือด มูตร อุจจาระ น้ำดีและ น้ำดีและเสมหะ เป็นต้น นี้เป็นความปฏิกูลโดยที่อาศัยแห่งผมนั้น ธรรมดาผมทั้งหลายนี้เกิดในกองแห่งส่วน 31 ส่วน ดุจผักที่ขึ้นในกองอุจจาระ ผมเหล่านั้น จึงจัดว่าเป็นสิ่งน่า…
…งการกำหนดความปฏิกูลตามลักษณะต่างๆ เช่น สีและโอกาสแห่งอาการ ทั้งนี้เพื่อเก็บเกี่ยวความรู้ในการปฏิบัติธรรม โดยสามารถนำไปใช้ในการศึกษา
การปฏิบัติสมาธิและวิริยะตามหลักอธิจิตตสูตร
128
การปฏิบัติสมาธิและวิริยะตามหลักอธิจิตตสูตร
…่ง จะทำเป็นเครื่องประดับอันใดก็มิได้ การปฏิบัติตามหลัก สีติภาวสูตรนั้น พระโยคีบุคคลต้องปฏิบัติตามข้อธรรม 6 ประการ เพื่อทำให้แจ้งซึ่งพระนิพพานที่เรียกว่า สีติภาวะ ความเยือกเย็นอย่างยอด ธรรม 6 ประการ ดังกล…
บทความนี้พูดถึงการปฏิบัติตามหลักอธิจิตตสูตร โดยเน้นการพิจารณานิมิตทั้งสาม ได้แก่ สมาธินิมิต, ปัคคหนิมิต, และอุเบกขานิมิต เพื่อให้เกิดสมาธิที่มีพลังและเบาใจในการปฏิบัติ หากมีนิมิตใดมากหรือน้อยเกินไปอาจ
อานาปานสติ และ อุปสมานุสติ
136
อานาปานสติ และ อุปสมานุสติ
…า 1 สัพพสังขาเรสุอนิจจสัญญา 1 อานาปานัสสติ 12 พระพุทธองค์ยังทรงสรรเสริญอานาปานสติว่า เป็นอริยวิหาร (ธรรมเครื่องอยู่ของพระ อริยะ) พรหมวิหาร (ธรรมเป็นเครื่องอยู่ของพระพรหม) และตถาคตวิหาร (ธรรมเป็นเครื่องอย…
…บายถึงความสำคัญในด้านการเข้าถึงสติปัฏฐาน 4 และโพชฌงค์ 7 รวมทั้งหลักการต่างๆ ที่ช่วยให้มีความเข้าใจในธรรม และวิธีการปฏิบัติเพื่อให้ได้ผลในทางจิตวิญญาณ จะช่วยให้ผู้ปฏิบัติเดินทางสู่การวิมุตติและวิชชาได้อย่…
การรู้ลมหายใจและปฏิบัติการทางจิต
140
การรู้ลมหายใจและปฏิบัติการทางจิต
… และสะดือเป็นจุดสุดท้าย ในการหายใจออก สะดือเป็นจุดเริ่มต้น หัวใจเป็นจุดกลาง และปลายลมเป็นจุดสุดท้าย ธรรมดาว่าเบื้องต้นในกองลมหายใจเข้าหรือในกองลมหายใจออกที่แล่นไปอย่างละเอียด ย่อมปรากฏแก่บางคน แต่ท่ามกลา…
เริ่มต้นด้วยการทำความเข้าใจเกี่ยวกับการหายใจของสิ่งมีชีวิตต่างๆ เช่น ช้าง งู สุนัข และกระต่าย ลมหายใจยาวหรือสั้นสามารถจำแนกได้จากเวลาในการหายใจ การฝึกกำหนดรู้อย่างมีสติในลมหายใจจะช่วยให้การหายใจเข้าแล
การทำจิตให้รู้เท่าทันอารมณ์
142
การทำจิตให้รู้เท่าทันอารมณ์
…ล้วคิดว่า นิวรณ์เหล่านี้ไม่เที่ยง ความดับของนิวรณ์เหล่านี้ คือ นิพพาน เรามีความเห็นที่สงบ * จิต คือ ธรรมชาติที่รู้อารมณ์ 2 เจตสิก คือ ธรรมที่ประกอบกับจิต, อาการหรือคุณสมบัติของจิต หมายถึงกิเลสและคุณธรรมท…
…วามไม่เที่ยงของอารมณ์ รวมทั้งการตระหนักรู้ถึงความดับของนิวรณ์ การเข้าใจในจิตและเจตสิก ซึ่งแสดงถึงคุณธรรมและกิเลสต่างๆ ที่มีอยู่ในจิต การปฏิบัติเหล่านี้นำไปสู่การสงบของจิตและการเข้าถึงนิพพานในที่สุด โดยเฉ…
การนับในการทำความเพียร
144
การนับในการทำความเพียร
…9,9 10,10 1,1 2,2 3,3 4,4 5,5 2. ช่วงหลังให้นับเร็วขึ้น เหมือนการนับของคนเลี้ยงโค (โคปาลูกคุณนานัย) ธรรมดา คนเลี้ยงโคที่ฉลาด จะเตรียมก้อนกรวดใส่ไว้ในพก เดินไปที่คอกวัวแต่เช้า แล้วเปิดประตูคอก ให้วัวออกมา…
การนับในช่วงแรกของการทำความเพียรควรเริ่มต้นที่ 5 ถึง 10 เพื่อหลีกเลี่ยงการดิ้นรนหรือการพะวงในจิตใจ การนับมี 2 ช่วงคือ ช่วงแรกให้นับช้าๆ และช่วงหลังให้นับเร็วขึ้น เช่น การนับลมหายใจเข้าออกเป็นคู่ โดยเว