หน้าหนังสือทั้งหมด

การบัญญัติสิบทานและประโยชน์ ๑๐ อย่างในธรรม
53
การบัญญัติสิบทานและประโยชน์ ๑๐ อย่างในธรรม
…ดภาย หมวดพยายชนะ อันใด อันนั้นชื่อว่าศบทาน." อีกประกาศหนึ่ง เมื่อพระผู้พระภาคตรัสว่า "อนิทะมิยา เป็นธรรมบท" ย่อมมีอรรถธิบายว่า "อนิทะมิยา เป็นส่วนธรรมอันหนึ่ง" ข้อนี้ฉันใด, แม้นนี้ก็ ฉันนั้น เมื่อท่านพูว่า …
เนื้อหานี้นำเสนอความเข้าใจเกี่ยวกับสิบทานในพระพุทธศาสนา โดยมีการแสดงให้เห็นถึงคุณค่าของทุกๆ สิ่งที่เกี่ยวข้องกับศีล วิปัสสนา และญาณต่างๆ รวมถึงอานาประโยชน์ ๑๐ อย่างที่เกิดจากการบัญญัติสิบทาน. พระผู้พร
ปฐมมนต์ปาาสาทิกา
80
ปฐมมนต์ปาาสาทิกา
…าทที่ พ่อเณรรู้นัน แก่โยมบ้าง." สามารถ ทูลรับว่า " ได้ มหาบพิตร ! ดังนี้แล้ว ได้กล่าว อัปปมหาวรรค ในธรรมบท ตามสมควรแก่พระราชา เพื่อประโยชน์ แก่การอนุโมทนา. พระราชาพอได้ทรงสถิตว่า " ความไม่ประมาท เป็นทางไม่ต…
…ทเป็นทางแห่งความตาย นอกจากนี้ ยังมีการถวายดอกไม้เพื่อบูชาพระอุทยมาลัย โดยสามารถได้กล่าวอัปปมหาวรรคในธรรมบทที่เหมาะสมต่อการฟังของพระราชา.
พระพุทธพจน์และประเภทของคำสอน
48
พระพุทธพจน์และประเภทของคำสอน
… พระสูตรที่ไม่มีความปน และพระ พุทธพจน์แม้น ที่ไม่ใส่สงะเคราะห์เข้า ด้วยองค์ ๘ พึงทราบว่า "เวยยาถะ." ธรรมบท เถระคาถา เถระคาถา และคาถาล้วน ๆ ที่ไม่มีชื่อว่า สูตร ในสุดนิบาต พิงทราบว่า "คาถ."
เนื้อหาเกี่ยวกับพระพุทธพจน์ที่แบ่งออกเป็น 5 ประเภทได้แก่ สุตตะ, เถยะ, เวยยาถนะ, คาถา และอุณหา โดยมีการอธิบายถึงพระพุทธพจน์องค์ 6 ที่ประกอบด้วย อุกวิโรธองค์ นินทส นินทะ ปริราณ และพระสูตร พร้อมกับการทำค
ปฐมมนต์ปาสาทิกา ภาค ๑ - หน้า 27
32
ปฐมมนต์ปาสาทิกา ภาค ๑ - หน้า 27
…ที่รวบรวมพระสูตร ๕,๕๕๓ สูตร มีจิต- ปริตานสูตรเป็นต้น ทุกกนิ Bikā ๔๕ ประเภท ด้วยอำนาจแห่ง ทุกกปฐม ธรรมบท อูขน อิฺฏิวถฺกะ สุตตนิบาต วิวาน- วฎถู ปวัตถุ เกรดา เผยฺดา ชาดก นิกเทส ปฏิสเมิทา อปทาน พุ…
ข้อความนี้กล่าวถึงการรวบรวมพระสูตรจากนิกายต่าง ๆ รวมถึงพระวินัย พระสูตร และพระอภิธรรม โดยมีการอธิบายคำว่า 'วินัย' ในแง่มุมต่าง ๆ เช่น วินัยที่มีประโยชน์และมีการฝึกกายและวาจา เพื่อความเข้าใจในหลักธรรม
การวิเคราะห์และวิภาคสัมพันธ์ในภาษา
160
การวิเคราะห์และวิภาคสัมพันธ์ในภาษา
…ได้เรียนรู้วิธีที่ท่านสอนไวับ้าง ได้หัดแปลมรรคเป็นไทยแปลไทยเป็น มรรคบ้างก็ยัง ๆ คงเข้า, ต่ออีกได้แปลธรรมบท ก็คล่อยคุ้นมากเข้าโดยลำดับ จนถึงรู้ว่าประกอบคำอย่างไรดูอย่างไรดี จนถึงอาจแต่งเองได้ คำรู้วิธีประกอบ…
หนังสือเล่มนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์และการวิเคราะห์ของภาษา ไวยากรณ์เป็นเครื่องมือที่ช่วยให้เราสามารถแยกแยะประเภทของคำและสร้างประโยคที่ถูกต้องได้ นักเรียนจะได้เรียนรู้วิธีการประกอบคำอย่างถูกต้องจากตัวอย่
ความสัมพันธ์ในบทคาถา
64
ความสัมพันธ์ในบทคาถา
…้าย. [๒] วิวิระ-วิรินะนี้ ใช้ในอรรถกถาที่แก้ไขนี้เป็นต้นเป็นชั้น ๆ ลงมาเป็นพื้น, กล่าวเฉพาะในอธิษฐานธรรมบท เมื่อมีบทที่มาในคาถา บทที่มาในคาถาต้องเป็น วิวิระะ เสมอ อุ:-
บทความนี้กล่าวถึงหลักการของความสัมพันธ์ในบทคาถา โดยเฉพาะวิริน-วิรินะ ที่ถูกอธิบายไว้ในบริบทของธรรมบท ความสำคัญของชื่อสัมพันธิ์และการกล่าวถึงในตำรา รวมถึงความหมายของโทษและคุณในความสัมพันธ์ของแม่ผัวและพ…
สมุกปาเก้ากายานาม วินฺถวุฏฺฏา อตุ โยชนา (ปฐม ภาคา)
594
สมุกปาเก้ากายานาม วินฺถวุฏฺฏา อตุ โยชนา (ปฐม ภาคา)
ประโยค - สมุกปาเก้ากายานาม วินฺถวุฏฺฏา อตุ โยชนา (ปฐม ภาคา) - หน้าที่ 593 อชานนุติ วุฑฺฎ๎๔ ตูตฺถา ต๎๔มวํ อยู่ตฺตมาวาติ ทุกรุพฑ ฎ ฎส [๕๕๕] ตถาคติ สาเกสิขาปเท วิจิตฺฺโนโย ๑ เถ ภิคฺฺภู ฎ ฎ ทุพพลี จิวัง
พระธรรมบทนี้มุ่งเน้นการอธิบายข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตและการศึกษาของพระภิกษุ โดยแสดงความสำคัญของการพิจา…
วิธีการแสดงความคิดในปฐมบท
118
วิธีการแสดงความคิดในปฐมบท
ประโยค-สมุทปาตากาย นาม วินาฑุภถา อตุ โยชน (ปฐโม ภาโว) - หน้าที่ 118 ปฐ โอิสสุริย อตฺถิ อญฺญโน ภาโว ถมิโว ถมุโน ภาโว ลุงมิยา อนฺวา- ภิญฺญิโมติ สดตน ภาโว อิมา ฯ โลเกตุเตยน พายาปิโก โลคูตุพยาปิโก ยาตถุภู
เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการและรูปแบบการแสดงออกซึ่งความคิดในพระธรรมบท โดยเน้นที่การใช้ภาษาที่ชัดเจนในการสื่อสาร และการเน้นความหมายของคำในบริบทที่แตกต่างกัน ความสำคัญของก…
บทความเกี่ยวกับสนมปฺปลาทักกายูจากายตา
13
บทความเกี่ยวกับสนมปฺปลาทักกายูจากายตา
ประโยค(ตอน) - สนมปฺปลาทักกายูจากายตา นาม วินยภูกต อุตโโญชนะ(ปุโรโม โภคิ) - หน้ที่ 13 อาลี ปาลี ถาวา อุตโโป ปลี ปาตี ปลี ปาตี ลีตี โมคุลานุตสุดเตน สุปปปอโล ยปลียวโย ฯ ปาศิยÃO โอโนโย ปาลิโโย ปลินอัสสน
…ี่ช่วยให้เข้าใจเกี่ยวกับแนวคิดทางพุทธศาสนาและการประยุกต์ในชีวิตประจำวัน โดยใช้ตัวอย่างจากคำสอนและพระธรรมบทเพื่อสร้างความเข้าใจที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับความสัมพันธ์ของมนุษย์และธรรมชาติ เน้นที่การแสดงออกเกี่ยวกับจิ…
อธิบายอาวาสสัมพัธน์ - เล่ม ๑ หน้าที่ 148
151
อธิบายอาวาสสัมพัธน์ - เล่ม ๑ หน้าที่ 148
ประกาศ - อธิบายอาวาสสัมพัธน์ เล่ม ๑ หน้าที่ 148 เป็นสามสัมพัธน์ ค. คงลิงค์ไว้ตามที่ เช่นเดียวข้อ ข. ส่วนวนะจักประกอบให้เป็น ถาวนะแบ่งอย่างเดียว แม้บทนามนามที่เป็นเจ้าของจะเป็นพวงจะยังไม่ คล้อยไปตาม
…ับการพิจารณาคุณนามที่เป็นร่วมกันและกลุ่มบริวารในองค์กรพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างพระเถรีและเทวดาในพระธรรมบท เพื่อแสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงและบทบาทขององค์ความรู้เชิงพุทธที่เกี่ยวข้องในชุมชน เช่น อุปาสก ๕๐๐ …
ประโยคสมะ - วิฑูรย์มรรคาแปล ภาค ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ) - หมายที่ 153
153
ประโยคสมะ - วิฑูรย์มรรคาแปล ภาค ๓ ตอน ๒ (ตอนจบ) - หมายที่ 153
…รามทั้งปวง ยินดีถึงในสันติบอนได้นแล้ว โดยนัยว่า "อนุปปโก เขม-อนุปปะทะ (ธรรมอันไม่มีกำเนิด ขึ้น) เป็นธรรมบท" ดังนี้เป็นต้น เป็นผู้มีใจอ่อนในสันติบ นั่น ลาดไปในสันติบทนั้น เอียงไปในสันติบทนั้นแฉ นิพาทาพุชานฐา…
ในบทสรุปนี้พูดถึงแนวคิดสำคัญเกี่ยวกับความสันติและนิพพาน โดยใช้สัญลักษณ์และการเปรียบเทียบกับสัตว์ ทำให้เห็นความหมายของใจอ่อนในสันติบและอิทธิพลของพระโพธิ์วรรณ พระพุทธเจ้าที่เน้นความสำคัญของชีวิตในสันติแ
วิสัชชาธรรมบท คาถา ที 2 (ตอนจบ) - หน้า 35
35
วิสัชชาธรรมบท คาถา ที 2 (ตอนจบ) - หน้า 35
ประโยค - วิสัชชาธรรมบท คาถา ที 2 (ตอนจบ) - หน้า 35 อันชอบว่า "เมื่อเหตุมีอยู่ มันติ ทังหลาย ก็กล่าวโดยคำเพียงเป็น สมญา ว่…
เนื้อหานี้พูดถึงวิสัชชาธรรมบท คาถา ที 2 ว่าเมื่อต้นเหตุและกรรมมีอยู่ การตีความในความเป็น 'ผู้สร้าง' หรือ 'ผู้สร้างผล' เป็นเพียงกา…
วิทยาธรรมบทภาค 3 ตอนที่ 332
333
วิทยาธรรมบทภาค 3 ตอนที่ 332
ประโยค- วิทยาธรรมบทภาค 3 ตอนที่ 332 ส่วนว่าในปฐพีแห่งอุปทัชหลายๆ ก็ปรากฏอยู่รูป- ขนขึ้น 3 (ไม่มีรูป) ในปฐพีแห่งเหล่…
ในบทนี้สำรวจความเข้าใจเกี่ยวกับอุปทัชในปฐพีและความเชื่อมโยงระหว่างจิตและรูป ในขณะที่อธิบายถึงวิทยาธรรมที่เกี่ยวข้องกับปัญญาและการรับรู้ของมนุษย์ และกล่าวถึงธรรมชาติของเสียงที่เกิดจากการกระทบ แทนที่จะเ
การดับทุกข์และสมุทัยในวิชาธรรมะ
193
การดับทุกข์และสมุทัยในวิชาธรรมะ
…ราะความดับแห่งสมุทัย แม่จริง ทุกข์ส่อดับเพราะความดับไปแห่งสมุทัย มิใช่เหตุอื่น เหตุนี้จึงตรัสไว้ (ในธรรมบท) ว่า ต้นไม้ เมื่อโคนยังมั่นอยู่ไม่มีอุปภา และถูกตัด (ส่วนบน) แล้วก็ยอดได้อยู่m นั่นฉันใดดี แม่ ทุกข…
เนื้อหาเกี่ยวกับความเข้าใจในธรรมะ โดยเฉพาะการดับทุกข์ซึ่งสัมพันธ์กับสมุทัย กล่าวถึงความหมายของทุกข์และการดับทุกข์ที่มาจากการเข้าใจแนวทางตามศาสตร์แห่งธรรมะ และการใช้หลักการพิจารณาเพื่อพัฒนาตน การเป็นหน
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
155
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
…เสนทิโกศลแห่งหนึ่ง เป็นการประทานพร ลับหลังทั้งนั้น ส่วนในอรรถกถาก็ในวิสุทธิมรรคเหล่านี้ กับในอรรถกถาธรรมบทอีกแห่งหนึ่ง ใน เรื่องอายุวัฑฒนกุมาร (ภาค 4 หน้า ๑๒๑) ประทานพรแก่อายุวัฑฒนกุมาร แต่ในเรื่อง นี้ประทา…
เนื้อหาที่นำเสนอในวิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ กล่าวถึงการเสด็จมาของพระบรมศาสดาและการที่นาคราชสนทนากับพระเถระ โดยเฉพาะตอนหนึ่งที่พระพุทธเจ้าได้ประทานพรให้แก่นาคราชพร้อมกับกล่าวถึงสงครามระหว่างโมคคัลลานะ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
150
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒
…ษัทแวดล้อม นั่งชมข้าวน้ำต่างอย่างที่ ๑. สำนวนอย่างนี้ไม่คุ้นหูของเรา ที่คุ้นหูนั้นเป็นสำนวนในอรรถกถาธรรมบทว่า "ปรากฏ ในข่ายแห่งพระญาณ" ๒. อาปานภูมิ ตามรูปศัพท์น่าแปลว่า "ที่เป็นที่มาดื่ม" ชวนให้นึกไปว่าเป็น…
เนื้อหาในภาคนี้บรรยายถึงเหตุการณ์ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงนิมนต์ให้มีการรับภิกษาในบ้านของพระองค์ พร้อมทั้งการตรวจสอบความเชื่อของนันโทปนันทนาคราชและการพิจารณาโดยพระมหาโมคคัลลานเถระเกี่ยวกับการช่วยเหลือจ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - สมาธิวิปผาราอิทธิ
104
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - สมาธิวิปผาราอิทธิ
… ๒. เรื่องของท่านองค์นี้ น่าจะเป็นเรื่องเดียวกันกับเรื่องนายทารุสากฏิกะ เล่าไว้ใน ปกิณณกวรรค อรรถกถาธรรมบทภาค ๗ ๓. มหาฎีกาว่า "ก่อน" หมายเอาขณะแห่งอุปจารฌาน "หลัง" หมายเอาที่สุดแห่งสมาบัติ ๔. ขุ. ป. ๓๑/๕๕๘
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงอานุภาพและคุณวิเศษของสมาธิวิปผาราอิทธิ ซึ่งเป็นฤทธิ์ที่เกิดจากความสงบของจิต โดยบทความได้หยิบยกเรื่องของเด็กที่นอนอยู่ภายนอกเมืองในขณะที่มียักษ์ร้ายอยู่ในบริเวณใกล้ ๆ และการบรรยายเก
วิสุทธิมรรคแปล: อิทธิของท่านสังกิจจเถระและภูตปาละ
103
วิสุทธิมรรคแปล: อิทธิของท่านสังกิจจเถระและภูตปาละ
…ัง ปาฐะพิมพ์ไว้ว่า อกฺขิกเฏ คลาดเคลื่อน ที่ถูกเป็น อกขิกเป ด. ๒. เรื่องท่านสังกิจจะ มีเล่าไว้ในอรรถาธรรมบท รุกขมูล ๓. สกฏมูเล มหาฎีกาแก้ไว้ว่า สกฏสมีเป - ที่ใกล้เกวียน แต่เทียบกับ ซึ่ง ท่านหมายเอาในร่มเงาต้…
เนื้อเรื่องพูดถึงอิทธิของท่านสังกิจจเถระในขณะที่ยังอยู่ในครรภ์ของมารดา รวมถึงเหตุการณ์ที่ทารกยังมีชีวิตหลังจากที่ถูกประหารในครรภ์และการเลี้ยงดูโดยยายจนเติบใหญ่และบรรลุเป็นพระอรหันต์ ส่วนที่สองเป็นเรื่
วิสุทธิมรรค: พยาธิในอุทร
66
วิสุทธิมรรค: พยาธิในอุทร
…หนอน หรือตัวพยาธิร้อง ถ้ามันร้องได้จริง ก็ที่จะต้องมีทิพโสตจึงจะได้ยิน เทียบเรื่องเล็นร้อง ในอรรถกถาธรรมบท ที่ว่าพระพุทธเจ้าทรงได้ยินด้วยพระทิพโสต ในที่นี้ จึงเลี่ยงว่า "ระงม วิรวนตา นี้ ได้พบในสัมโมหวิโนทน…
ในเอกสารนี้มีการอธิบายพยาธิ 32 ประเภทที่อาศัยอยู่ในอุทร ขนาดและลักษณะที่แตกต่างกัน เช่น พยาธิประเภทต่างๆ ที่เปรียบเสมือนหนอนในอุทรที่มีพฤติกรรมที่แสดงถึงการแย่งอาหารในร่างกายมนุษย์ เมื่อร่างกายมีอาหาร
การวิเคราะห์บาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
25
การวิเคราะห์บาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
…าลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์ - หน้าที่ 24 วจนะในวิภัตติทั้ง ๓ หมวด เช่น เสหิ แปลว่า ของตน ได้ในคาถา ธรรมบทว่า เสหิ กมฺเมหิ ทุมเมโธ อคฺคิทฑฺโฒว ตปปติ คนมี ปัญญาทรามย่อมเดือดร้อน ดุจถูกไฟไหม้ เพราะกรรมของตน ด…
เอกสารนี้เป็นการวิเคราะห์เกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในเรื่องนามและอัพยยศัพท์ โดยเริ่มจากการอธิบายถึงการใช้วจนะในวิภัตติทั้ง ๓ หมวด ได้แก่ เสหิ, สก และ อตฺต รวมทั้งการเปรียบเทียบการใช้งานแต่ละคำในบริบทต่างๆ