หน้าหนังสือทั้งหมด

ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับสันโดษและอัปปิจฉา
193
ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับสันโดษและอัปปิจฉา
สับสนกันอยู่ จึงเอาธรรม ๒ ข้อนี้ไปรวมกัน คือ ชอบพูดว่า “สันโดษมักน้อย” เลยทำให้เป็นที่เข้าใจกันโดยทั่วไปว่า สันโดษ คือความมักน้อย เกิดความเข้าใจว่า ธรรมข้อนี้สอนให้คนเรา อยากมีอะไรน้อย ๆ และยินดีตามที
บทความนี้ชี้แจงความหมายของสันโดษและอัปปิจฉาในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าสันโดษคือความยินดีในการมีสิ่งต่าง ๆ ที่ตนมี และอัปปิจฉาคือความมักน้อย ผู้ที่มีความพอใจในของที่ตนมีเป็นผู้มีสันโดษ ทั้งนี้ยังกล่าวถ
สันโดษในพระพุทธศาสนาและความสำคัญ
194
สันโดษในพระพุทธศาสนาและความสำคัญ
ในพระพุทธศาสนาท่านใช้ว่า “ยินดีในของที่ตนมี เมื่อเราพอใจในบุคคลหรือสถาบันใด ๆ แล้ว เราย่อม ป้องกันรักษา ทำนุบำรุง และส่งเสริมให้เจริญก้าวหน้ายิ่ง ๆ ขึ้น ดังนั้นจึงเห็นได้ว่า สันโดษทำให้เจริญ ในทางตรงก
ในพระพุทธศาสนา สันโดษคือการพอใจในสิ่งที่ตนมี ซึ่งช่วยให้เรารักษา ทำนุบำรุง และส่งเสริมบุคคลหรือสถาบันที่เราพอใจ การมีสันโดษทำให้เจริญและป้องกันการประพฤติที่ผิดศีลธรรม เป็นธรรมที่ช่วยเสริมสร้างความขยัน
ความสันโดษในพระธรรม
202
ความสันโดษในพระธรรม
สงัดได้ตามที่ปรารถนา ไม่ว่าจะเป็นในป่า โคนไม้ ซอกเขา ชะง่อนผา ในถ้ำ ป่าช้า ป่าชัฏ ที่โล่งแจ้ง หรือลอมฟาง เป็นต้น โดยไม่มีห่วงใยในสิ่งใด ๆ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรรเสริญความสันโดษไว้ว่า “ความสันโดษเป็น
เนื้อหาเน้นความสำคัญของความสันโดษในชีวิตตามหลักพระธรรม ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรรเสริญว่าความสันโดษเป็นทรัพย์อันประเสริฐ ที่สามารถนำมาซึ่งความสุขและความเจริญ ทั้งยังเสนอตัวอย่างจริงจากพระเทวทัตที่ข
ดวงใจและการเข้าถึงธรรมกาย
213
ดวงใจและการเข้าถึงธรรมกาย
เห็นใจของตนเองและแม้ของผู้อื่นได้ชัดเจนว่า ดวงใจของคน เรานั้นมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางโตเท่ากระบอกตาของตนเอง ตั้งอยู่ที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ ซึ่งอยู่ตรงกึ่งกลางลำตัว เหนือ ระดับสะดือขึ้นมาสองนิ้วมือ เนื้
เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับดวงใจของคนเรา โดยมีเส้นผ่าศูนย์กลางเท่ากับกระบอกตา ตั้งอยู่ที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ แบ่งเป็น ๔ ชั้น ได้แก่ ดวงเห็น, ดวงจ๋า, ดวงคิด และดวงรู้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ดวงเห็นทำหน้าที่ร
การบรรลุฌานในพระพุทธศาสนา
217
การบรรลุฌานในพระพุทธศาสนา
มหาบพิตร อีกประการหนึ่ง ภิกษุบรรลุ “ทุติยฌาน” มีความผ่องใสแห่งใจภายในเป็น ธรรมเอกผุดขึ้น เพราะวิตก วิจารสงบไป ไม่มี วิตก ไม่มีวิจาร มีปีติและสุขเกิดแต่สมาธิอยู่ เธอทํากายนี้แหละให้ชุ่มชื่น เอิบอิ่ม ซา
บทความนี้กล่าวถึงการบรรลุฌานในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะ 'ทุติยฌาน' และ 'ตติยฌาน' ที่ถูกอธิบายถึงความผ่องใสภายในที่เกิดจากสมาธิ รวมถึงความรู้สึกปีติและสุขที่เกิดขึ้นในร่างกาย เมื่อภิกษุมีอุเบกขาและสติสัมปช
สมาธิในทางปฏิบัติ
222
สมาธิในทางปฏิบัติ
สมาธิในทางปฏิบัติ เพื่อให้เข้าใจการทำสมาธิทั้ง ๒ ระดับดังกล่าวได้ชัดเจน ยิ่งขึ้น จึงขอน้อมนำคำอธิบายในเชิงปฏิบัติของพระเดช พระคุณหลวงพ่อวัดปากนํ้า ภาษีเจริญ มาขยายความไว้ในที่นี้ “สมาธิเบื้องต่ำในทางป
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการทำสมาธิทั้ง ๒ ระดับจากคำพูดของหลวงพ่อวัดปากนํ้า ที่ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการสละอารมณ์เพื่อให้จิตสงบและหลุดจากการตรึงในอารมณ์ต่าง ๆ หากเราไม่สามารถสละอารมณ์ได้ จะทำให้จิตไ
การหยุดนิ่งใจสู่สมาธิและกายภายใน
223
การหยุดนิ่งใจสู่สมาธิและกายภายใน
• การที่ใจหยุดนิ่งแน่วแน่ ไม่มีอารมณ์ใดในอารมณ์ทั้ง 5 เข้าไปเกี่ยวข้องกับดวงจิตเลย ได้ถึงซึ่งเอกัคคตา ดวงจิตถึงซึ่ง ความเป็นหนึ่ง นี้แหละ คือ “สมาธิในทางปฏิบัติ” แท้ ๆ จัดว่า เป็นสมาธิเบื้องต่ำาในพระพ
การที่ใจหยุดนิ่งและไม่มีอารมณ์ใด ๆ เข้าไปเกี่ยวข้องกับดวงจิต เป็นหนทางสู่เอกัคคตาและสมาธิในทางปฏิบัติ ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็นสมาธิเบื้องต่ำและสมาธิเบื้องสูง ฌานเป็นระดับที่สูงขึ้น เมื่อจิตหยุดนิ่งอย่างถ
การพัฒนาจิตสู่ธรรมกายพระโสดา
233
การพัฒนาจิตสู่ธรรมกายพระโสดา
จะพยุงจิตของผู้บรรลุธรรมกายเบื้องต้น หรือธรรมกายโคตรภู ขึ้น ไปสู่ธรรมกายพระโสดา เป็นอริยบุคคลระดับต้นคือพระโสดาบัน ดังนั้นจึงกล่าวได้อีกอย่างหนึ่งว่า ผู้ที่บรรลุ “ญาณทัสสนะ” หรือ “วิปัสสนาญาณ” ก็คือผู
บทความนี้กล่าวถึงการพัฒนาจิตของผู้บรรลุธรรมกายโคตรภูไปสู่ธรรมกายพระโสดา โดยเน้นที่วิปัสสนาญาณและการฝึกฝนจิตให้มีสมาธิแน่วแน่ เนื้อหายังพูดถึงความสำคัญของการไม่ประมาทในการฝึกจิต เพื่อให้สามารถเข้าถึงระ
การบรรลุธรรมกายและญาณต่างๆ
254
การบรรลุธรรมกายและญาณต่างๆ
โคตรภู ธรรมกายพระโสดา ธรรมกายพระสกทาคามี ธรรมกาย พระอนาคามี ย่อมหมายถึงได้บรรลุธรรมกายสูงขึ้นตามลำดับ จนถึงธรรมกายพระอรหัต ซึ่งเป็นภาวะที่บรรลุอาสวักขยญาณ หลุดพ้นจากอาสวกิเลสทั้งปวง อนึ่ง การที่ผู้เจร
เนื้อหานี้กล่าวถึงขั้นตอนการบรรลุธรรมกาย ตั้งแต่พระโสดาไปจนถึงพระอรหัต ซึ่งหมายถึงการหลุดพ้นจากอาสวกิเลส การบรรลุญาณในการเห็นโลกที่แตกต่างกันตามกรรม และการมีหูทิพย์ ตาทิพย์ การสดับพระธรรมเทศนาโดยพระเจ
ความงดงามของพระธรรมคํา สั่งสอนในพระพุทธศาสนา
255
ความงดงามของพระธรรมคํา สั่งสอนในพระพุทธศาสนา
ทรงตรองตามด้วยเหตุผลอย่างต่อเนื่อง โดยปราศจากความ กังขา ทั้งทรงรู้สึกทึ่งในคุณวิเศษอันน่าอัศจรรย์ใจของพระ ธรรมคําสั่งสอนอีกด้วย ยังความปีติเบิกบานมาสู่พระองค์ยิ่งนัก จึงได้กราบทูลสรรเสริญพระพุทธองค์ว่
ในบทนี้ได้กล่าวถึงการตั้งหลักในพระ ธรรมคํา สั่งสอนที่มีความงดงามดุจดั่งการเปิดเผยความจริงให้ผู้คนเห็น พระเจ้าอชาตศัตรูได้แสดงความเห็นด้วยการกราบทูลสรรเสริญจึงได้ขอถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะตลอดชีวิต ตั้งแ
การสารภาพผิดและการเห็นคุณค่าของความผิด
257
การสารภาพผิดและการเห็นคุณค่าของความผิด
“จริง มหาบพิตร ความผิดได้ครอบงำ มหาบพิตร ซึ่งเป็นคนเขลา คนหลง ไม่ฉลาด มหาบพิตรได้ปลงพระชนม์ชีพพระบิดาผู้ดำรง ธรรม ผู้เป็นพระราชาโดยธรรม เพราะปรารถนา ความเป็นใหญ่ แต่เพราะทรงเห็นความผิดโดย เป็นความผิดจ
ในบทนี้กล่าวถึงการสารภาพผิดของมหาบพิตรซึ่งได้ปลงพระชนม์ชีพพระบิดา และการที่พระพุทธเจ้าทรงยอมรับการสารภาพเช่นนั้นว่าเป็นสิ่งที่ถูกต้องและมีคุณค่า การเห็นความผิดและการสารภาพทำให้เกิดการเคารพในวินัยของพร
ความรู้และอุตตริมนุสสธรรม
270
ความรู้และอุตตริมนุสสธรรม
…ขยญาณ คือ ความรู้ที่ทําอาสวกิเลสให้สิ้น วิชชา ๓ อภิญญา ๖ หรือวิชชา ๘ เหล่านี้จัดว่าเป็น “อุตตริมนุสสธรรม” คือ ธรรมอันยวดยิ่งของมนุษย์ หรือธรรม ของมนุษย์ผู้ยอดยิ่ง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงห้ามภิกษุบอก หรือแสด…
บทความนี้เสนอความรู้ในเรื่องปุพเพนิวาสานุสสติญาณ, ทิพพจักขุ และอาสวักขยญาณ ซึ่งเป็นความรู้ที่เกี่ยวข้องกับการบรรลุธรรมระดับสูงของพระภิกษุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องอุตตริมนุสสธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า
เป้าหมายในชีวิต: เส้นทางสู่ความเข้าใจและธรรมะ
281
เป้าหมายในชีวิต: เส้นทางสู่ความเข้าใจและธรรมะ
หรือคู่แข่งก็เกิดความโกรธ มุ่งแสวงหาอำนาจก็คือความหลง ๆ เบียดเบียนผู้อื่น หมายความว่า แก่งแย่งผู้อื่นโดยรูป แบบต่าง ๆ ตลอดจนถึงการทำลายสิ่งแวดล้อม และทรัพยากร ธรรมชาติด้วย ทั้งการเบียดเบียนตนเองและผู้
บทความนี้พูดถึงความเสี่ยงในการตั้งเป้าหมายเฉพาะบนดินและความสำคัญของการมองการดำเนินชีวิตในระดับที่สูงกว่า โดยเฉพาะการเข้าใจในธรรมะและการเตรียมตัวสำหรับชีวิตหลังความตาย สิ่งเหล่านี้ช่วยสร้างจิตใจที่พัฒน
ลักษณะของคนพาลและผลกระทบ
287
ลักษณะของคนพาลและผลกระทบ
แยะว่าอะไรดี อะไรชั่ว อะไรบุญ อะไรบาป อะไรควร อะไร ไม่ควร ไม่รู้จักที่ต่ำที่สูง จึงทำอะไรตามอารมณ์ ขาดการ พิจารณาหาเหตุผล ยึดถือเอาตนเองเป็นที่ตั้ง เมื่อปรารถนาสิ่ง ใดก็ต้องไขว่คว้าหาทางเอาสิ่งนั้นมาเ
ในสังคมมีคนที่ไม่แยกแยะสิ่งที่ดีชั่ว จึงทำให้การกระทำของพวกเขาส่งผลกระทบต่อผู้อื่นอย่างร้ายแรง คล้ายกับโรคติดต่อที่แพร่กระจายได้ง่าย ผู้ที่ใกล้ชิดคนพาลมีความเสี่ยงที่จะถูกกระทบจากพฤติกรรมที่ไม่ดีนั้น
การพัฒนาโยนิโสมนสิการในชีวิตประจำวัน
305
การพัฒนาโยนิโสมนสิการในชีวิตประจำวัน
อาจกล่าวให้เข้าใจได้ง่าย ๆ ว่า บุคคลที่มีโยนิโสมนสิการ จะต้องเป็นผู้มีปัญญาพอที่จะเข้าใจโลกและชีวิตตามความเป็นจริง สามารถแยกแยะระหว่าง บุญ-บาป ดี-ชั่ว ถูก-ผิด ควร-ไม่ควร เมื่อมีปัญญาแยกแยะได้เช่นนี้แล
บุคคลที่มีโยนิโสมนสิการจะเข้าใจโลกและชีวิตได้อย่างถูกต้อง โดยสามารถแยกแยะระหว่างสิ่งที่ถูกต้องและผิดได้ การมีโยนิโสมนสิการต้องได้รับการปลูกฝังจากกัลยาณมิตร ซึ่งในครอบครัวจะเป็นพ่อแม่ที่มีบทบาทสำคัญในก
คุณธรรมที่พ่อแม่ควรปลูกฝังในลูก
311
คุณธรรมที่พ่อแม่ควรปลูกฝังในลูก
…ายสูงสุด มีอยู่ ๓ ประการ คือ ศีล สมาธิ และปัญญา ๓) ธรรมสำหรับผู้ครองเรือน ซึ่งมีชื่อเฉพาะว่า “ฆราวาสธรรม” ๔) พุทธศาสนิกชนมีหน้าที่ทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา ทั้งนี้เพราะที่พึ่งอันแท้จริงของมนุษยชาติก็คือ พระพุท…
สาระสำคัญเกี่ยวกับคุณธรรมที่พ่อแม่ควรส่งเสริมให้แก่ลูก ได้แก่ ความรู้เรื่องเป้าหมายสูงสุดของพระพุทธศาสนา คือ การสั่งสมบุญบารมีเพื่อเข้าถึงความหลุดพ้น และหลักปฏิบัติเพื่อบรรลุเป้าหมายสูงสุด ซึ่งประกอบด
การบำรุงพระพุทธศาสนาและมงคล 6 ประการ
312
การบำรุงพระพุทธศาสนาและมงคล 6 ประการ
อุปถัมภ์จากฆราวาสแล้ว ย่อมไม่สามารถจะปฏิบัติหน้าที่ของ ท่านต่อไปได้ ทั้งนี้ย่อมหมายถึงความสิ้นสุดของพระพุทธศาสนา ดังนั้นจึงเป็นหน้าที่โดยตรงของชาวพุทธทุกคนที่จะต้องทำนุ บำารุงพระพุทธศาสนา ๕) หลักปฏิบั
อุปถัมภ์จากฆราวาสมีความสำคัญต่อการดำรงอยู่ของพระพุทธศาสนา จึงเป็นหน้าที่ของชาวพุทธในการบำรุงศาสนา โดยมีหลักปฏิบัติตามมงคล 6 ประการ ได้แก่ การเลือกคบคนดี การบูชาผู้มีคุณธรรม และการดำรงอยู่ในสิ่งแวดล้อม
การสารภาพความผิดในพระพุทธศาสนา
316
การสารภาพความผิดในพระพุทธศาสนา
มหาบพิตรได้ปลงพระชนม์ชีพพระบิดาผู้ดำรง ธรรม เป็นพระราชาโดยธรรม เพราะปรารถนา ความเป็นใหญ่ แต่เพราะมหาบพิตรทรงเห็น ความผิดโดยเป็นความผิดจริงแล้ว ทรงสารภาพ ตามเป็นจริง ฉะนั้น ตถาคตขอรับทราบความ ผิดของมหา
เนื้อหาพบว่าการสารภาพความผิดในพระพุทธศาสนาเป็นวัฒนธรรมที่ปฏิบัติกันในหมู่พระอริยะบุคคล การทรงสารภาพดังกล่าวไม่ใช่การไถ่บาป แต่เป็นการแสดงความรับผิดชอบและสำนึกผิด เพื่อให้สามารถปรับปรุงตัวเองและดำเนินช
ความสำคัญของการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
326
ความสำคัญของการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา
ไม่มีเลย ยกเว้นคณะที่เปิดสอนวิชาศาสนศาสตร์ หรือเกี่ยว ข้องกับศาสนศาสตร์ และแม้จะมีการเรียนการสอนวิชาศาสน ศาสตร์กัน ก็เป็นเรื่องของการ “รู้” และวิเคราะห์วิจารณ์กัน เท่านั้น ไม่มีภาคปฏิบัติแต่อย่างใด กา
ในปัจจุบัน หลายสถาบันการศึกษาที่เปิดสอนวิชาศาสนศาสตร์ไม่ได้เน้นการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา เทียบได้กับวิทยาศาสตร์ที่ต้องมีการทดลองเพื่อทำความเข้าใจและพิสูจน์กฎเกณฑ์ต่าง ๆ ซึ่งวิชาพุทธศาสตร์ต้องการการปฏิบ
คุณธรรมและความรู้ในบัณฑิตไทย
327
คุณธรรมและความรู้ในบัณฑิตไทย
ว่า บรรดาบัณฑิต มหาบัณฑิต หรือดุษฎีบัณฑิตที่จบการศึกษา ออกมามีตำแหน่งและบทบาทสำคัญ ๆ ในชาติ จะรู้และเข้าใจ ธรรมะในพระพุทธศาสนา เมื่อไม่รู้ธรรมะ ไม่เป็นสัมมาทิฏฐิ แล้ว เราจะหวังได้อย่างไรว่าบัณฑิตเหล่า
บทความนี้เน้นถึงความสำคัญของธรรมะในชีวิตของบัณฑิตที่จบการศึกษา แม้ว่าพวกเขาจะมีความรู้ด้านวิชาชีพ แต่หากไม่มีสัมมาทิฏฐิและคุณธรรม อาจไม่สามารถนำพาประเทศชาติไปในทางที่ดีได้ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความจำเป