หน้าหนังสือทั้งหมด

การพิจารณาธาตุในโกฏฐาส 42
143
การพิจารณาธาตุในโกฏฐาส 42
…ลักษณะที่ร้อนในโกฏฐาส 4 ว่า ธาตุไฟ จึงกำหนดเอาลักษณะที่ เขยื้อนได้ ที่แยกออกจากธาตุไฟนั้นไม่ได้ ว่า ธาตุลม จึงกำหนดเอาลักษณะที่แขนแข็ง ที่แยก ออกจากธาตุไฟนั้นไม่ได้ว่า ธาตุดิน จึงกำหนดเอาลักษณะที่ซึมซาบที่แ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาธาตุ 42 จากร่างกาย มีการกำหนดธาตุต่างๆ ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม จากโกฏฐาสและการสัมผัสทางกาย รวมถึงการทำกรรมฐาน ซึ่งมีการใช้ความคิด การมองเห็น การได้กลิ่น และการชิม…
การรู้และขันธ์ 5 ในพุทธศาสนา
105
การรู้และขันธ์ 5 ในพุทธศาสนา
…เห็นแล้วว่า ส่วนประกอบต่างๆ ของสรรพสิ่งทั้งหมดในโลกนี้ล้วนประกอบ ขึ้นมาด้วยธาตุ คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม และธาตุไฟ สิ่งที่ไม่มีชีวิต ประกอบด้วยธาตุ 4 คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม และธาตุไฟ สิ่งที่มีชีวิตโดย…
บทความนี้พูดถึงการรู้ว่าสิ่งต่างๆ ในโลกสามารถรับรู้ได้ด้วยอวัยวะต่างๆ เช่น ตา, หู, จมูก, ลิ้น และกาย และยัง อธิบายถึงขันธ์ 5 ที่ประกอบด้วย รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ โดยแบ่งขันธ์ออกเป็น 2 ประเภท
ธาตุและลักษณะของธาตุ
19
ธาตุและลักษณะของธาตุ
…ิต ธาตุ 6 ลักษณะโดยธรรมชาติ ภายใน (ภายนอก) 1. ธาตุดิน มีความแข็ง ขน ผม เล็บ ฟัน ก้อนดิน หิน ฯลฯ 2. ธาตุลม มีความเหลว เหนียว น้ำมูก ปัสสาวะ น้ำทะเล ฯลฯ 3. ธาตุลม สามารถพัดไปมาได้ ลมเหบายใจ ลมพายุ ฯลฯ 4. ธาต…
…องทุกสิ่งในจักรวาล แบ่งออกเป็น 6 ลักษณะธาตุได้แก่ ธาตุดิน ซึ่งมีความแข็ง และรวมถึงขน ผม เล็บ และหิน ธาตุลม มีความเหลวและสามารถเคลื่อนที่ได้ เช่น น้ำมูกและปัสสาวะ ธาตุไฟ สร้างความร้อน เช่น เปลวไฟ ธาตุอากาศ เ…
ความเข้าใจเกี่ยวกับอาการร้อนหนาวและธาตุในร่างกาย
63
ความเข้าใจเกี่ยวกับอาการร้อนหนาวและธาตุในร่างกาย
…อนที่กำเริบขึ้นในสรีระของคนเรานั้น แท้จริงเกิดจาก “ธาตุ ๔” ในตัวของคนเรายังไม่บริสุทธิ์ ทั้งธาตุดิน ธาตุลม ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ที่ประกอบขึ้นเป็นเซลล์ต่าง ๆ ในร่างกายมนุษย์ ล้วนยังเป็นธาตุที่ไม่บริสุทธิ์ จึงตกอยู…
อาการร้อนหนาวในร่างกายเกิดจากเซลล์ที่เสื่อมสภาพและความไม่บริสุทธิ์ของธาตุต่างๆ เช่น ธาตุดิน ธาตุลม ธาตุน้ำ และธาตุไฟ หากไม่ดูแลรักษาอาจทำให้เกิดโรคเรื้อรังตลอดชีวิตและสูญเสียทั้งเงินและสุขภาพ อย่างไ…
แนวคิดเกี่ยวกับธาตุ
33
แนวคิดเกี่ยวกับธาตุ
…หน้าที่ทรงไว้หรือทำให้สิ่งทั้งหลายทั้งปวงดำรงอยู่ได้ 3. ธาตุ 4 ประกอบด้วย ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ซึ่งมีอยู่ในทุกสรรพสิ่งไม่ว่าจะ มีชีวิตหรือไม่มีก็ตาม แต่ธาตุ 6 ประกอบด้วย ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธ…
…งทั้งหลายไม่ว่าจะเป็นชีวิตหรือไม่มีชีวิตล้วนเกิดจากธาตุ ธาตุทั้ง 4 ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ในขณะที่ธาตุ 6 เพิ่มธาตุอากาศและธาตุวิญญาณที่มีเฉพาะในสิ่งมีชีวิต โดยธาตุแต่ละชนิดมีลักษณะและคุณสมบ…
ธาตุ 6: ความเชื่อมโยงระหว่างธาตุในชีวิต
37
ธาตุ 6: ความเชื่อมโยงระหว่างธาตุในชีวิต
ธาตุ 6 1 ธาตุ 6 ประกอบด้วย ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม ธาตุอากาศ และธาตุวิญญาณ โดยที่ธาตุ 4 ธาตุแรก คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ก็เป็นเช่นเดียวกั…
บทความนี้อธิบายถึงธาตุ 6 ซึ่งประกอบด้วย ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม ธาตุอากาศ และธาตุวิญญาณ โดยเน้นความแตกต่างระหว่างธาตุ 4 ที่มีอยู่ในทุกสิ่งไรก็ตาม และธาตุ 6 ที่มีเฉ…
ธาตุในน้ำและอากาศ
17
ธาตุในน้ำและอากาศ
…ใครไม่เชื่อลองเอา ไปต้ม เมื่อน้ำแห้งงวด ก็จะมีคราบ มีตะกอนให้เห็น ตะกอนนั่นแหละคือธาตุดิน ในน้ำนี้มีธาตุลมปนไหม? มี ถ้าไม่มี ปลามัน จะเอาอะไรไปหายใจ มีธาตุไฟปนอยู่ในน้ำไหม? มี ถ้าไม่มี น้ำนี้คงเย็นเจี๊ยบจับ…
ในน้ำแก้วนี้ประกอบด้วยธาตุ 4 ปนกัน ได้แก่ ธาตุน้ำ, ธาตุดิน, ธาตุลม และธาตุไฟ ซึ่งมีการแสดงให้เห็นว่าธาตุน้ำมีปริมาณมากกว่าอย่างอื่น เมื่อถูกต้มหรือระเหยจะมีคราบดินปรา…
ความเข้าใจในธรรม: การนั่งสมาธิและการค้นคว้า
45
ความเข้าใจในธรรม: การนั่งสมาธิและการค้นคว้า
…๋ยวนกก็กลับมาหา เหมือนท่านกลับมาหาเรา คำถามของ ท่านไม่ถูก ที่ถูกท่านควรถามว่าธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม ตั้งอยู่ไม่ได้ในที่ไหน และถ้าอยากรู้ว่าธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม ตั้งอยู่ไม่ได้ที่ใด ให้นั่งสมา…
…าเน้นถึงความสำคัญของการนั่งสมาธิในการค้นหาความจริงเกี่ยวกับธาตุต่างๆ เช่น ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ซึ่งมีความซับซ้อนและไม่สามารถตอบได้ง่ายๆ โดยพระองค์ได้เปรียบเทียบกับการจับนกในเรือ เพื่ออธิบายว่ากา…
การพิจารณาธาตุและซากศพในพระพุทธศาสนา
29
การพิจารณาธาตุและซากศพในพระพุทธศาสนา
…ุทธพจน์ว่า “ภิกษุย่อมพิจารณาเห็นกายนี้แหละ ตามที่ตั้งอยู่ โดยความเป็นธาตุว่า ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม มีอยู่ในกายนี้ คนฆ่าโคหรือลูกมือของคนฆ่าโค ผู้ฉลาดฆ่าแม่โคแล้ว นั่งแบ่งออกเป็นส่วนๆ อยู่ที่หนทางใหญ…
เนื้อหาว่า ธาตุมนสิการ คือ การพิจารณาร่างกายว่าประกอบขึ้นจากธาตุ 4 ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ และธาตุลม ตามพุทธพจน์ที่กล่าวอ้างถึง การกำหนดรู้ร่างกายเปรียบซากศพใน 9 ระยะเวลา ซึ่งรวมถึงสภาพต่างๆ ตั้งแต่ตา…
จตุธาตุววัตถาน: การพิจารณาธาตุแห่งร่างกาย
127
จตุธาตุววัตถาน: การพิจารณาธาตุแห่งร่างกาย
…งต่อไปนี้ “ภิกษุย่อมพิจารณา เห็นกายนี้แหละ ตามที่ตั้งอยู่ โดยความเป็นธาตุว่า ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม มีอยู่ในกายนี้ คนฆ่าโคหรือลูกมือของคนฆ่าโคผู้ฉลาดฆ่าแม่โคแล้ว นั่งแบ่งออกเป็นส่วน ๆ อยู่ที่หนทางใหญ…
บทที่ 5 ของหนังสือนี้นำเสนอความสำคัญของการเจริญจตุธาตุววัตถาน ซึ่งเป็นกัมมัฏฐานขั้นสุดท้าย การพิจารณาธาตุ 4 ได้แก่ ดิน น้ำ ไฟ และลม ที่มีอยู่ในร่างกาย โดยการทำความเข้าใจในธรรมชาติของร่างกายและการปล่อย
การวิเคราะห์ธาตุในร่างกายและการปฏิบัติธรรม
142
การวิเคราะห์ธาตุในร่างกายและการปฏิบัติธรรม
…ึงกำหนดเอาลักษณะที่ร้อนในโกฏฐาส 20 นั้นว่า ธาตุไฟ พึงกำหนดเอาลักษณะที่เขยื้อนได้ในโกฏฐาส 20 นั้นว่า ธาตุลม พึงกำหนดเอาลักษณะที่ซึมซาบในโกฏฐาส 12 ว่า ธาตุน้ำ จึงกำหนดเอาลักษณะที่ ร้อนในโกฏฐาส 12 นั้นว่า ธาตุ…
บทความนี้สำรวจลมในร่างกายที่เป็นโกฏฐาสซึ่งไม่มีความคิดและวิญญาณ โดยแบ่งออกเป็นหลายกลุ่มตามลักษณะของธาตุ เพื่อพัฒนาสมาธิและการเจริญธรรมต่างๆ ผู้ปฏิบัติต้องพิจารณาลักษณะของธาตุต่างๆ อย่างละเอียด เพื่อให
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 55
55
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 55
…ลักษณะที่ร้อน ในโกฏฐาส ๒๐ นั้นแหละว่า ธาตุไป จึงกำหนดเอาลักษณะที่เขยื้อน ได้ในโกฏฐาส ๒๐ นั้นแหละว่า ธาตุลม พึงกำหนดเอาลักษณะที่ซึบซาบในโกฏฐาส ๑๒ ว่า ธาตุน้ำ จึง กำหนดเอาลักษณะที่ร้อนในโกฏฐาส ๑๒ นั้นแหละว่า …
เนื้อหานี้อธิบายถึงร่างกายและธาตุต่างๆ ที่มีอยู่ในนั้น ซึ่งไม่มีความคิดและเป็นอัพยากฤต เพื่อให้พระโยคาวจรเจริญกรรมฐานได้อย่างถูกต้อง โดยใช้การกำหนดลักษณะของธาตุทั้งสี่ในโกฏฐาสเพื่อช่วยในการฝึกปฏิบัติ
การตีความชีวิตและความตายในพระพุทธศาสนา
145
การตีความชีวิตและความตายในพระพุทธศาสนา
…อย่างไหนจะมากกว่า อ่อนกว่า ใช้การงานได้ดีกว่า พระเถรทูลต่อไปว่า ร่างกายก็เหมือนกัน ประกอบด้วยธาตุไฟ ธาตุลม ร้อนลูกโพล่ง เบา กว่า อ่อนกว่า ใช้การงานได้ดีกว่า พระเจ้าปายาลิสตรัสตอบว่า ก้อนเหล็กที่ประกอบกับธาต…
เนื้อหาเกี่ยวกับการอภิปรายเรื่องชีวิตและความตายในพระไตรปิฎก โดยเน้นการสนทนาระหว่างพระเถรและพระเจ้าปายาลิส โดยพระเถรเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการเปรียบเทียบชีวิตกับวัตถุต่าง ๆ เพื่อสื่อถึงธรรมชาติของชีวิตและก
ธาตุทั้ง ๖ ในร่างกาย
305
ธาตุทั้ง ๖ ในร่างกาย
…้ำ ธาตุไฟ วิญญาณธาตุ อากาศธาตุ เห็นจำคิดรู้สึกสะอาดตามไปด้วย ธาตุทั้ง ๖ หน้าธาตุน้ำ หลังธาตุไฟ ช่วยธาตุลม ขวาธาตุดิน ตรงกลางอากาศธาตุ วิญญาณธาตุ คือใสในสุด เป็นธาตุุ ธാണน้ำ คุมเกี่ยวกับเรื่องน้ำในกายเรา น…
เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับธาตุทั้ง ๖ ที่มีอยู่ในร่างกายมนุษย์ ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม อากาศธาตุ และวิญญาณธาตุ โดยแต่ละธาตุต่างมีบทบาทในการทำงานและควบคุมระบบในร่างกาย ตั้งแต่เนื้อเยื่อจน…
ฐานที่ ๗ และองค์ประกอบของศูนย์
40
ฐานที่ ๗ และองค์ประกอบของศูนย์
…นย์กลาง คือ อากาศธาตุ ศูนย์ข้างหน้า ธาตุน้ำ ศูนย์ข้างขวา ธาตุดิน ศูนย์ข้างหลัง ธาตุไฟ ศูนย์ข้างซ้าย ธาตุลม เครื่องหมายใสสะอาด ตรงช่องอากาศขาดกลางตรง นั้นเรียกว่า ศูนย์ ทำไมถึงเรียกว่าศูนย์ ตรงนั้นเวลาสัตว์ไ…
เนื้อหาเกี่ยวกับฐานที่ ๗ ซึ่งประกอบด้วยศูนย์กลางและศูนย์ข้างต่าง ๆ โดยศูนย์กลางคืออากาศธาตุ โดยมีน้ำเป็นศูนย์ข้างหน้า, ดินข้างขวา, ไฟข้างหลัง และลมข้างซ้าย นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการเกิดและการรวมตัวของกา
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา: เรื่ององคุลิมาล
16
สาระสำคัญพระธรรมเทศนา: เรื่ององคุลิมาล
…ศธาตุ ศูนย์ข้างหน้า คือ ธาตุน้ำ ศูนย์ข้างขวา คือ ธาตุดิน ศูนย์ข้างหลัง คือ ธาตุไฟ ศูนย์ข้างซ้าย คือ ธาตุลม
ในพระธรรมเทศนา หลวงพ่อวัดปากน้ำได้เล่าเรื่ององคุลิมาลเพื่อสอนให้เห็นถึงความสำคัญของคำว่า "หยุด" ในพระพุทธศาสนา โดยเล่าถึงการแสดงธรรมจนทำให้องคุลิมาลเกิดความเลื่อมใสและขอบวชเป็นพระอสีติมหาสาวกองค์สุดท้
หน้า17
18
๑๖ ๓ ๑. ด้านขวา ๒. ด้านหน้า ๕ ๒ ๔ ธาตุดิน ธาตุนํ้า ๓. ด้านซ้าย ธาตุลม ๔. ด้านหลัง ธาตุไฟ ๕. ด้านกลาง อากาศธาตุ ลักษณะของฐานที่ ๗
การเกิดของวัตถุจากธาตุ 4
16
การเกิดของวัตถุจากธาตุ 4
…้เลย เราได้เรียนกันมาแล้วในเรื่องของธาตุ 4 ว่า สิ่งของทั้งหลายในโลกนี้ประกอบขึ้นด้วยธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม ธาตุไฟ เมื่อธาตุ 4 ประกอบกันได้ ถูกส่วนพอ เหมาะที่จะเป็นวัตถุอะไร ก็เกิดเป็นวัตถุอันนั้นขึ้นมา เช่น…
เนื้อหาพูดถึงการสร้างวัตถุจากธาตุ 4 ได้แก่ ดิน น้ำ ลม และไฟ โดยยกตัวอย่างการสร้างวัตถุต่างๆ เช่น กระดาษทิชชูและธูปเทียนแพ รวมถึงความสามารถของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในการสร้างสรรค์สิ่งของได้โดยไม่ต้องผ่านก
ธาตุในน้ำและอากาศ
17
ธาตุในน้ำและอากาศ
…ใครไม่เชื่อลองเอา ไปต้ม เมื่อน้ำแห้งงวด ก็จะมีคราบ มีตะกอนให้เห็น ตะกอนนั่นแหละคือธาตุดิน ในน้ำนี้มีธาตุลมปนไหม? มี ถ้าไม่มี ปลามัน จะเอาอะไรไปหายใจ มีธาตุไฟปนอยู่ในน้ำไหม? มี ถ้าไม่มี น้ำนี้คงเย็นเจี๊ยบจับ…
…อบของน้ำในแก้วและอากาศที่เราเห็น โดยชี้ให้เห็นว่าทั้งน้ำและอากาศมีธาตุทั้ง 4 ได้แก่ ธาตุน้ำ ธาตุดิน ธาตุลม และธาตุไฟปะปนอยู่ น้ำในแก้วมีธาตุน้ำมากที่สุด แต่ก็ยังมีธาตุอื่นอยู่ เช่น ตะกอนที่อาจเกิดจากธาตุดิน…
ญาณทัสสนะและวิปัสสนาญาณในพุทธศาสนา
130
ญาณทัสสนะและวิปัสสนาญาณในพุทธศาสนา
ซึ่งประกอบด้วยมหาภูต 4 คือ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม และธาตุไฟ ส่วนวิญญาณนั้น หมายถึงใจนั่นเอง กายมนุษย์ที่เกิดแต่มารดาบิดานี้ ย่อมเจริญเติบโตขึ้นได้ด้ว…
เนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของมหาภูต 4 ที่ประกอบขึ้นเป็นกายมนุษย์ และความเชื่อมโยงระหว่างรูปและวิญญาณตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส การเจริญภาวนาและการเข้าถึงญาณทัสสนะหรือวิปัสสนาญาณ เป็นขั้นตอนที่ทำใ