หน้าหนังสือทั้งหมด

การระงับจิตในประสบการณ์ทางประสาทสัมผัส
184
การระงับจิตในประสบการณ์ทางประสาทสัมผัส
ขวาทะลุซ้าย จุดที่ด้ายสองเส้นนั้นติดกัน เรียก ว่า “กลางกั๊ก' เป็นที่ตั้งของดวงธรรมของกาย มนุษย์ เอาใจไปหยุดอยู่ตรงนั้น ถ้าหยุดตรง นั้นไม่ได้ละก็ สำรวมไม่ถูกเสียแล้ว... เมื่อตากระทบรูป ฉาดเข้าให้ มันก็
บทความนี้พูดถึงแนวคิดในการหยุดจิตที่กลางกั๊ก โดยเมื่อประสาทสัมผัส เช่น ตา หู จมูก สัมผัสกับภายนอก ย่อม…
ความสำคัญของการควบคุมใจในการเผชิญกับความรู้สึก
185
ความสำคัญของการควบคุมใจในการเผชิญกับความรู้สึก
หรือไม่เอาใจก็หยุดกึกเสียไม่ได้ อ้ายนี่ถ้าปล่อย ไว้ไปติดมันเข้า เดี๋ยวก็ดีใจ เดี๋ยวก็เสียใจ ทำใจ ของเราให้ต่ำ มันเป็นอภิชฌาโทมนัส มันเป็น ข้าศึกต่อเราแท้ ๆ ใจก็หยุดนิ่งอยู่ในศูนย์กลาง ดวงธรรมที่ทําให้
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการควบคุมใจในขณะเผชิญกับสิ่งเร้าที่หลากหลาย เช่น รสชาติและสัมผัส ทางจิตใจ…
ความสำคัญของสติในพระพุทธศาสนา
188
ความสำคัญของสติในพระพุทธศาสนา
ในการเหลียว ในการคู่เข้า ในการเหยียดออก ในการทรงสังฆาฏิ บาตรและจีวร ในการฉัน ในการดื่ม ในการเคี้ยว ในการลิ้ม ในการถ่าย อุจจาระปัสสาวะย่อมทําความรู้สึกตัวในการเดิน การยืน การนั่ง การนอน การตื่น การพูด
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของ 'สติ' ในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าความระลึกได้หรือ 'สติ' ช่วยไม่ให้งานการ…
บทบาทของสติและสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
191
บทบาทของสติและสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
พระภิกษุที่ย่อหย่อนในธรรมทั้ง ๒ ประการ คือ สติและ สัมปชัญญะย่อมไม่สามารถสำรวมอินทรีย์ได้ ไม่สามารถมีอาชีพ บริสุทธิ์ ถึงพร้อมด้วยศีลได้ หรือไม่สามารถสำรวมระวังใน เรื่องโคจรและอโคจรได้ ซึ่งนอกจากเป็นทาง
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสติและสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่าพระภิกษุที่ขาดสติไม่สามารถร…
ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับสันโดษและอัปปิจฉา
193
ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับสันโดษและอัปปิจฉา
สับสนกันอยู่ จึงเอาธรรม ๒ ข้อนี้ไปรวมกัน คือ ชอบพูดว่า “สันโดษมักน้อย” เลยทำให้เป็นที่เข้าใจกันโดยทั่วไปว่า สันโดษ คือความมักน้อย เกิดความเข้าใจว่า ธรรมข้อนี้สอนให้คนเรา อยากมีอะไรน้อย ๆ และยินดีตามที
บทความนี้ชี้แจงความหมายของสันโดษและอัปปิจฉาในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าสันโดษคือความยินดีในการมีสิ่งต่า…
สันโดษในจีวร
196
สันโดษในจีวร
เรียกว่าสันโดษ ๑๒ ซึ่งมีรายละเอียด ดังนี้ ๑) ยถาลาภสันโดษในจีวร คือ ยินดีตามที่ได้ในจีวร ภิกษุในพระพุทธศาสนานั้น เมื่อได้รับจีวรซึ่งญาติโยมถวายมา จีวรนั้นจะดีหรือไม่ดีก็ตาม ภิกษุย่อมใช้สอยจีวรนั้นเท่า
บทความนี้กล่าวถึงสันโดษในจีวร โดยระบุตัวอย่างการยินดีรับจีวรในลักษณะต่างๆ ของภิกษุในพระพุทธศาสนา ไม่ว่…
การยินดีในบิณฑบาตและเสนาสนะของภิกษุ
197
การยินดีในบิณฑบาตและเสนาสนะของภิกษุ
๔) ยถาลาภสันโดษในบิณฑบาต คือ ความยินดีตามได้ ในบิณฑบาต เช่น เมื่อภิกษุออกบิณฑบาต ไม่ว่าจะได้รับอาหาร ดีเลวอย่างใดมาก็ตาม ย่อมยินดีบริโภคอย่างนั้น ไม่ต้องการ อย่างอื่นอีก ถึงจะได้ก็ไม่รับ ๕) ยถาพลสันโด
บทความนี้กล่าวถึงความยินดีในบิณฑบาตและเสนาสนะในพระพุทธศาสนา โดยแสดงถึงการรับประทานอาหารตามที่มี โดยไม่…
ความขาดแคลนกำลังใจและความฟุ้งซ่านในชีวิต
210
ความขาดแคลนกำลังใจและความฟุ้งซ่านในชีวิต
ขาดความกระตือรือร้นในการทำกิจกรรมต่างๆ ขาดกำลังใจและ ความหวังในชีวิต เกิดความเบื่อหน่ายชีวิต ไม่คิดอยากทำสิ่ง ใด ๆ บุคคลที่ใจหดหู่ ย่อมขาดความวิริยอุตสาหะในการทำสิ่ง ต่าง ๆ ได้แต่ปล่อยให้ความคิดเลื่อน
บทความนี้พูดถึงความรู้สึกขาดกำลังใจในการทำกิจกรรมต่างๆ และความเบื่อหน่ายในชีวิต ซึ่งมักเกิดจากอาการซึม…
การเข้าใจนิวรณ์ ๕ และสมาธิ
211
การเข้าใจนิวรณ์ ๕ และสมาธิ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบอุทธัจจกุกกุจจะเหมือน “ความเป็นทาส” ผู้ที่เป็นทาสเขา จะไปไหนตามความพอใจ ไม่ได้ ต้องคอยพะวงถึงนาย เกรงจะถูกลงโทษ ไม่มีอิสระในตัว ๕) วิจิกิจฉา คือ ความลังเลสงสัย ไม่แน่ใจ มีค
บทความนี้อธิบายถึงนิวรณ์ ๕ ที่เป็นอุปสรรคในการเจริญภาวนา โดยเปรียบเทียบกับการเป็นทาสและความลังเลสงสัย …
ความหมายของสมาธิ
212
ความหมายของสมาธิ
ความหมายของสมาธิ “สมาธิ” อาจให้คำจำกัดความได้หลายอย่าง เช่น ๑) สมาธิ คือ สภาวะที่ใจปราศจากนิวรณ์ ๕ ๒) สมาธิ คือ อาการที่ใจตั้งมั่นอยู่ในอารมณ์เดียวอย่าง ต่อเนื่องเป็น “เอกัคคตา” หรือบางทีใช้ว่า “เอกัค
บทความนี้กล่าวถึงความหมายของสมาธิในหลายมิติ โดยกล่าวถึงสถานะของใจที่ปราศจากนิวรณ์ การตั้งมั่นในอารมณ์เ…
การบรรลุฌานในพระพุทธศาสนา
217
การบรรลุฌานในพระพุทธศาสนา
มหาบพิตร อีกประการหนึ่ง ภิกษุบรรลุ “ทุติยฌาน” มีความผ่องใสแห่งใจภายในเป็น ธรรมเอกผุดขึ้น เพราะวิตก วิจารสงบไป ไม่มี วิตก ไม่มีวิจาร มีปีติและสุขเกิดแต่สมาธิอยู่ เธอทํากายนี้แหละให้ชุ่มชื่น เอิบอิ่ม ซา
บทความนี้กล่าวถึงการบรรลุฌานในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะ 'ทุติยฌาน' และ 'ตติยฌาน' ที่ถูกอธิบายถึงความผ่องใส…
อารมณ์ในฌานระดับต่างๆ
220
อารมณ์ในฌานระดับต่างๆ
ตาราง แสดงอารมณ์ในฌานระดับต่างๆ อารมณ์ วิตก | วิจาร ปีติ ฌาน สุข อุเบกขา เอกัคคตา ปฐมฌาน 0 - ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน O=อารมณ์ที่เกิดขึ้นในองค์ฌาน อารมณ์เหล่านี้เป็นองค์ฌานที่ใช้แยกแยะระดับของฌานต่าง
บทเรียนนี้อธิบายอารมณ์ที่เกิดขึ้นในฌานระดับต่าง ๆ รวมทั้งผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา วิญญาณ และอื่น ๆ โดยเ…
ประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา
221
ประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา
… หนึ่ง เกิดเป็นดวงสว่าง ๆ ดังที่ปรากฏในพระธรรมเทศนาของ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่ยกขึ้นมากล่าวไว้ตอนต้นบทที่ ๗ นี้ว่า “มีความกำหนดหมายอยู่ที่แสงสว่าง” วิธีทำใจให้เป็นหนึ่งในขั้น ตอนนี้ยังจัดเป็น “สมาธิเบื้…
บทความนี้นำเสนอประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา ซึ่งแบ่งออกเป็น ๒ ระดับ ได้แก่ สมาธิเบื้องต่ำที่เกิดจากการ…
สมาธิในทางปฏิบัติ
222
สมาธิในทางปฏิบัติ
…ง สัมผัส ธรรมารมณ์) ติด อยู่กับจิตจนเปลื้องไม่ออก หรือที่เรียกว่า “สละอารมณ์ไม่ได้” เราก็จะนอนไม่หลับทั้งคืน เพราะถูกอารมณ์บังคับไว้ ต้องสละ อารมณ์ออกจากใจให้ได้ จึงจะนอนหลับได้ การทําสมาธิก็เช่นเดียวกั…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับการทำสมาธิทั้ง ๒ ระดับจากคำพูดของหลวงพ่อวัดปากนํ้า ที่ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญขอ…
สามัญญผลเบื้องสูง
229
สามัญญผลเบื้องสูง
บทที่ ๘ สามัญญผลเบื้องสูง พระธรรมเทศนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทำให้พระ เจ้าอชาตศัตรูทรงรู้สึกประทับใจ…
บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของพระธรรมเทศนาที่ทำให้พระเจ้าอชาตศัตรูมีความศรัทธาในพระธรรมวินัย และการเคารพในพ…
วิปัสสนาญาณและการเจริญภาวนา
232
วิปัสสนาญาณและการเจริญภาวนา
…ม่ยินดียินร้ายต่อร่างกายตน ญาณในระดับนี้ย่อมนำไปสู่การหยั่งรู้อริยสัจ ๔ (ทุกข์ เหตุแห่ง ทุกข์ ความดับทุกข์ และวิธีดับทุกข์) “ญาณทัสสนะ” หรือ “วิปัสสนาญาณ” นี้ เป็นญาณที่ สามัญญผลสูตร ที. ส. ๙/๑๓๑/๑๐๑ ๒๓…
บทความนี้กล่าวถึงการเจริญภาวนาในพุทธศาสนา โดยเฉพาะการเข้าถึงญาณทัสสนะซึ่งเป็นเป้าหมายสำคัญของการภาวนา …
การพัฒนาจิตสู่ธรรมกายพระโสดา
233
การพัฒนาจิตสู่ธรรมกายพระโสดา
…ึ่งว่า ผู้ที่บรรลุ “ญาณทัสสนะ” หรือ “วิปัสสนาญาณ” ก็คือผู้บรรลุธรรมกายโคตรภูนั่นเอง ดู สามัญญผลลำาดับที่ ๒ เมื่อผู้เจริญภาวนาบรรลุวิปัสสนาญาณแล้ว ถ้ายังสามารถ ประคับประคองจิตให้เป็นสมาธิแน่วแน่ต่อไปอีก …
บทความนี้กล่าวถึงการพัฒนาจิตของผู้บรรลุธรรมกายโคตรภูไปสู่ธรรมกายพระโสดา โดยเน้นที่วิปัสสนาญาณและการฝึก…
การทำจิตให้บริสุทธิ์และฤทธานุภาพ
235
การทำจิตให้บริสุทธิ์และฤทธานุภาพ
9 กิเลส ปราศจากอุปกิเลส นุ่มนวล ควรแก่การ งาน ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหวอย่างนี้ เธอย่อมโน้มน้อม จิตไปเพื่อนิรมิตรูปอันเกิดแต่ใจ คือ นิรมิตกาย อื่นจากกายนี้ มีรูปเกิดแต่ใจ มีอวัยวะน้อยใหญ่ ครบถ้วน มีอินทรีย
บทเรียนจากพระพุทธอารมณ์ที่อธิบายถึงการทำจิตให้บริสุทธิ์ และจำแนกฤทธานุภาพที่เกิดขึ้นจากการเรียนรู้และเ…
การประยุกต์ใช้อำนาจจิต
237
การประยุกต์ใช้อำนาจจิต
คนก็ได้ หลายคนเป็นคนเดียวก็ได้ ทำให้ปรากฏ ก็ได้ ทําให้หายไปก็ได้ ทะลุฝา กําแพง ภูเขาไป ได้ไม่ติดขัด เหมือนไปในที่ว่างก็ได้ ผุดขึ้น ค่าลง แม้ในแผ่นดินเหมือนในนาก็ได้ เดินบนน้ำาไม่ แตกเหมือนเดินบนแผ่นดิ
บทความนี้กล่าวถึงความสามารถของจิตในการสร้างสรรค์และทำสิ่งต่าง ๆ ให้สำเร็จ ไม่ว่าจะเป็นการเดินบนฝน้ำ กา…
การกระทำและกรรมในพระพุทธศาสนา
248
การกระทำและกรรมในพระพุทธศาสนา
กายทุจริต วจีทุจริต มโนทุจริต ติเตียนพระ อริยเจ้า เป็นมิจฉาทิฏฐิ ยึดถือการกระทําด้วย อ้านาจมิจฉาทิฏฐิ เบื้องหน้าแต่ตายเพราะ กายแตก ย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ส่วนสัตว์ที่ประกอบด้วยกายสุจริต วจี
บทความนี้กล่าวถึงผลของการกระทำทั้งกาย วาจา และจิตใจ ที่ส่งผลต่อการเกิดใหม่ในสภาวะต่างๆ ในพระพุทธศาสนา …