บุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 259 / 715

๙๑ เรื่องพรานเบ็ดชื่ออริยะ น เตน อริโย โหติ เยน ปาณานิ หีสติ อหิสา สพฺพปาฌาน อริโยติ ปวุจฺจตีติ บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นอริยะ เพราะเหตุเบียดเบียน สัตว์ บุคคลเรากล่าวว่าเป็นพระอริยะ เพราะไม่ เบียดเบียนสัต…

เรื่องเล่ามุ่งเน้นไปที่ความหมายของคำว่า 'อริยะ' ซึ่งจะเป็นบุคคลที่ไม่เบียดเบียนสัตว์ และความสำคัญของศีลและวัตรสำหรับภิกษุ โดยกล่าวถึงการไม่ควรพอใจร่างกายหรืออาร…

…เรื่องพระปธานกัมมิกติสสเถระ โย ปุพเพ กรณียาน ปจฺฉา โส กาตุมิจฺฉติ วรุณกฏฐ์ ภญฺโชว ส ปจฺฉา อนุตปฺปติ บุคคลใด ย่อมปราถนาจะทำกิจที่ควรทำก่อนไว้ (ทำ) ภายหลัง บุคคลนั้น ย่อมเดือดร้อนภายหลัง เหมือนมาณพผู้หักก…

…บายเกี่ยวกับการเห็นด้วยปัญญาว่าสังขารทั้งปวงเป็นทุกข์และธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตา เมื่อมีการเห็นเช่นนี้ บุคคลจะหน่ายในทุกข์ และนั่นเป็นทางแห่งความหมดจด นอกจากนี้ยังมีข้อคิดเกี่ยวกับการทำกิจที่ควรทำก่อนเพื่อ…

…นกาลมฺหิ อนุฏฐหาโน ยุวา พลี อาลสิย์ อุเปโต สํสนุนสงฺกปฺปมโน กุสีโต ปญฺญาย มคฺนํ อลโส น วินฺทติ ៧៥ ก็บุคคลยังหนุ่มแน่นมีกำลัง (แต่) ไม่ขยันในกาล ที่ควรขยัน เขาถึงความเป็นผู้เกียจคร้าน มีใจ ประกอบด้วยความ…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการขยันในช่วงเวลาที่ควรขยัน โดยเฉพาะในวัยหนุ่มที่มีพลังงานและศักยภาพสูง หากไม่ขยันอาจกลายเป็นผู้เกียจคร้านที่มีใจจมอยู่ในความคิดลบ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการรักษาวาจาและจิตใจให

…ํ ปุตฺตปสฺสมฺมตฺต์ สุตติ คานํ มโหโฆว พยาสตฺตมนส์ นรํ มาจุ อาทาย คจฺฉตีติ มัจจุ พานระนั้น ผู้มัวเมาในบุตรและปศุสัตว์ ผู้มี ใจข้องในอารมณ์ต่างๆ ไป เหมือนห้วงน้ำใหญ่พัด เอาชาวบ้านผู้หลับไป ฉะนั้น

…นตรายของชีวิตและการไม่ติดอยู่ในความสุขชั่วคราว โดยยกตัวอย่างถึงผู้คนที่มัวเมาในสิ่งที่ไม่สำคัญ เช่น บุตรและปศุสัตว์ ในขณะที่มีความรู้และความเข้าใจในความเป็นอมตะจะทำให้ชีวิตมีคุณค่ามากยิ่งขึ้น ตลอดจนแลกเ…

…ตมตฺถวส์ ญฺตฺวา ปณฺฑิโต สีลสํวุโต นิพฺพานคมน์ มคฺคิ ขิปฺปเมว วิโสธเยติ, บัณฑิตทราบอำนาจเนื้อความว่า บุตรทั้งหลาย ย่อมไม่มีเพื่อต้านทาน บิดาและพวกพ้องทั้งหลาย ก็ไม่มีเพื่อต้านทาน เมื่อบุคคลถูกความตาย ครอ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเห็นความเกิดและความเสื่อมในชีวิต โดยแสดงให้เห็นว่าการที่คนหนึ่งไม่เห็นความจริงนี้ไม่มีค่าแม้เวลาสั้นๆ หากเปรียบเทียบกับผู้ที่เห็นความเกิดและความเสื่อมอย่างชัดเจน ผู้ที่จะเข้าถึงพระน

…ต์ เสยฺโย ย์ กตฺวา นานุตปปตีติ กรรมชั่วไม่ทำเสียเลยดีกว่า (เพราะ) กรรมชั่ว ย่อมเผาผลาญในภายหลัง ส่วนบุคคลทำกรรมใด แล้ว ไม่ตามเดือดร้อน กรรมนั้นเป็นกรรมดี อัน บุคคลทำแล้วดีกว่า. เรื่องอาคันตุกภิกษุ นครํ …

บทความนี้พูดถึงเรื่องหญิงขี้หึง ที่เกี่ยวข้องกับกรรมดีและกรรมชั่ว โดยระบุว่าการทำกรรมดีนั้นดีกว่าการทำกรรมชั่วที่อาจนำไปสู่ความทุกข์ในอนาคต ทุกคนควรรักษาตนเองในสถานการณ์ต่าง…

๑๑๗ ที่ฝึกแล้วไปสู่ที่ประชุม พระราชาย่อมทรงสัตว์ พาหนะที่ฝึกแล้ว บุคคลผู้อดกลั้นคำล่วงเกินได้ ฝึก(ตน)แล้วเป็นผู้ประเสริฐในมนุษย์ทั้งหลาย ม้า ม้าสินธพผู้อาชาไนย ๑ ช้างใ…

เนื้อหาเน้นถึงความสำคัญของการฝึกตน ซึ่งบุคคลที่มีการฝึกตัวเองย่อมมีความประเสริฐกว่าสัตว์ที่ถูกฝึกมา แสดงให้เห็นว่าแม้ว่าสัตว์ที่ฝึกดีจะมีคุณค…

… อนุธกาเร ปุเร โหติ คมฺภีเร คาธเมธติ ทณฑสฺส อานุภาเวน ขลิตวา ปฏิติฏฺฐตีติ. ข้าพเจ้าจักเพลิดเพลินด้วยบุตรที่เกิดแล้วเหล่าใด และปราถนาความเจริญแก่บุตรเหล่าใด บุตร เหล่านั้น ถูกภรรยายุยง ย่อมรุกรานข้าพเจ้า…

เนื้อหานี้เล่าถึงความรู้สึกของบิดาที่มีต่อบุตรที่เกิดขึ้นในสมัยเป็นคนแก่ โดยบุตรเหล่านั้นมีลักษณะเป็นอสัตบุรุษ เรียกบิดาว่าพ่อ ทั้งที่ในใจของบิด…

…นม้า ที่แก่ใช้การงานไม่ได้ ถูกเขาพรากไปจากอาหาร ฉะนั้น. นัยว่า ไม้เท้าของข้าพเจ้าแล ยังประเสริฐกว่า บุตร ทั้งหลายไม่เชื่อฟังจะประเสริฐอะไร (เพราะ) ไม้ เท้ากันโคดุก็ได้ อนึ่ง กันสุนัขก็ได้ มีไว้(ยัน)ข้าง…

บทกวีนี้กล่าวถึงความทุกข์ยากของชีวิต โดยเปรียบเทียบผู้สูงอายุที่ต้องพึ่งไม้เท้า กับม้าที่แก่แล้วไม่สามารถทำงานได้ ทั้งยังสะท้อนถึงการไม่มีการสนับสนุนจากลูกหลานให้มีชีวิตที่ดีกว่า มีการกล่าวถึงความหมาย

…ทา โหติ มหคุฆโส จ นิททายิตา สมฺปริวตฺตสาย มหาวราโหว นิวาปปุฎโฐ ปุนปฺปุนํ คพฺภมุเปติ มนฺโทติ ในกาลใด บุคคลเป็นผู้กินมาก มักง่วง และมัก นอนหลับกระสับกระส่าย ประหนึ่งสุกรใหญ่ที่ถูก ปรนปรือด้วยอาหารฉะนั้น ใ…

ในรูปแบบการใช้ชีวิตของบุคคล เราพบว่า การกินอาหารมากเกินไปจะนำไปสู่อาการง่วงและนอนหลับที่ไม่เป็นธรรมชาติ ทำให้เกิดอาการมึนซึม…

១២៦ เอโก จเร น จ ปาปาน กยิรา อปุโปสฺสุโก มาตงฺครญฺเญว นาโคติ ถ้าว่า บุคคลพึงได้สหายผู้มีปัญญาเครื่องรักษา ตัว มีธรรมเครื่องอยู่อันดี เป็นนักปราชญ์ไว้เป็นผู้ เที่ยวไปด้วยก…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีสหายผู้มีปัญญาและธรรมที่ดี ซึ่งสามารถช่วยป้องกันอันตรายและสร้างความสุขให้กับชีวิต สำหรับผู้ที่ไม่มีสหายที่เหมาะสม จะใช้ชีวิตเหมือนช้างที่เที่ยวไปในป่าเพียงลำพัง การมี

…รพต จึงเป็นของล้วนด้วยทองคำที่สุกปลั่ง แม้ ความที่บรรพตนั้น (ทวีขึ้น) เป็น ๒ เท่าก็ยังไม่เพียง พอแก่บุคคลคนหนึ่ง บุคคลทราบดังนี้แล้ว จึง ประพฤติแต่พอสม. ผู้เกิดมาคนใดได้เห็นทุกข์ว่า มีกามใดเป็นแดน มอบให…

บทความนี้กล่าวถึงความหมายของมารในบริบทของธรรมชาติและความทุกข์ โดยเฉพาะเมื่อเกิดมาในโลกที่เต็มไปด้วยกาม สิ่งที่ควรทำคือทำความเข้าใจและศึกษาเกี่ยวกับอุปธิ เพื่อที่จะสามารถพ้นจากความทุกข์และดำเนินชีวิตอย

…รน ปุญฺญ์ สุข ชีวิตสงฺขยมหิ สพฺพสฺส ทุกฺขสฺส สุข ปหาน สุขา มตเตยยตา โลเก อโล เปตเตยยตา สุขา สุขา สามบุญตา โลเก อโถ พรหมบุญตา สุขา สุข์ ยาว ชรา สีล์ สุขา สทฺธา ปติฏฐิตา สุโข ปญฺญาปฏิลาโภ ปาปาน อกรณ์ สุขน…

บทอ่านนี้เน้นถึงความสำคัญของการมีความสุขและการเกื้อกูลในชีวิต เพื่อช่วยเหลือซึ่งกันและกันและนำความสุขมาให้ในทุกแง่มุมของชีวิต โดยยกตัวอย่างการช่วยเหลือมารดา บิดา และสมณะ เพื่อให้เกิดความสุขในโลก

๑๓๕ ต้นไม้ เมื่อรากไม่มีอันตราย ยังมั่นคง ถึงบุคคล ตัดแล้ว ย่อมงอกขึ้นได้อีกทีเดียว แม้ฉันใด ทุกข์นี้ เมื่อตัณหานุสัย อันบุคคลยังขจัดไม่ได้แล้ว ย่อ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการตัดรากของตัณหาที่ทำให้เกิดทุกข์ในชีวิต โดยยกเปรียบเปรยกับต้นไม้ที่มั่นคงถึงแม้จะถูกตัด สามารถงอกใหม่ได้หากได้กำจัดรากตัณหาที่ก่อให้เกิดความเดือดร้อน การตัดรากตัณหาเป็นการใช้ปัญญาในก

…ันตกภิกษุ โย นิพฺพนฏฺโฐ วนาธิมุตฺโต วนมุตฺโต วนเมว ธาวติ นํ ปุคฺคลเมว ปสฺสถ มุตฺโต พนฺธนเมว ธาวตีติ บุคคลใด มีอาลัยดุจหมู่ไม้อันตั้งอยู่ในป่าออกแล้ว น้อมไปในป่า (คือตปธรรม) พ้นจากป่าแล้ว ยังแล่นไป สู่ป่…

…ละกิเลสมีการเปรียบเทียบกับการพ้นจากป่าที่ต้องมีการเห็นใจและเข้าใจตัวเองในการออกจากทุกข์อย่างถูกทาง. บุคคลที่มีอาลัยเหมือนไม้ในป่าก็ควรจะรู้จักการหลุดพ้นจากความทุกข์.

…กาหติ เอสจฺฉินฺทติ มารพนฺธนนฺติ ตัณหา ย่อมเจริญยิ่งแก่ชนผู้ถูกวิตกย่ำยี มีราคะ จัด เห็นอารมณ์ว่างาม บุคคลนั่นแล ย่อมทำ เครื่องผูกให้มั่น ส่วนภิกษุใด ยินดีในธรรมเป็นที่เข้าไประงับวิตก เจริญอสุภฌานอยู่ มี…

เนื้อหาเกี่ยวกับการจัดการกับตัณหาและวิตกในธรรม โดยยกตัวอย่างถึงผู้ที่ทำชั่วและการทำให้เกิดขยะในจิตใจซึ่งสามารถทำลายสันติสุขได้ ภิกษุผู้มีความยินดีในธรรมจะสามารถสร้างสติและความเข้าใจในสุขภาพจิตเพื่อให้

เอเตสุ ทินนานิ มหปผลานิ วีชานิ วุตฺตานิ ยถา สุเขตเตติ ๑๔๗ บุคคลควรเลือกให้ทาน ในเขตที่ตนให้แล้ว จะมีผล มาก เพราะการเลือกให้พระสุคตทรงสรรเสริญแล้ว ทานที่ให้ในท่า…

การเลือกให้ทานในเขตที่ถูกต้องเป็นสิ่งสำคัญ เนื่องจากมีผลบุญมากมาย พระสุคตได้ทรงสรรเสริญเหล่านี้ ทานที่ให้ในผู้ปราศจากราคะเป็นสิ่งที่วิจารณ์ถึงความสำคัญ เพราะเ…

…อท่อนไม้ตน คาบไว้ดีแล้ว ก็ฆ่า(ตน) ด้วยวาจาอันเป็นของๆ ตน ข้าแต่พระองค์ผู้แกล้วกล้า ประเสริฐในหมู่คน บุคคลเห็นเหตุแม้นั่นแล้ว ควรเปล่งวาจาที่ดี ไม่ควร เปล่งวาจาที่ล่วงเลยเวลา, พระองค์ย่อมทอด พระเนตรเห็นเ…

ในบทความนี้กล่าวถึงภิกษุโกกาลิกะและบทเรียนเกี่ยวกับการใช้วาจา โดยเน้นที่การพูดอย่างมีปัญญาและการเรียนรู้จากความผิดพลาดเพื่อหลีกเลี่ยงผลร้ายที่จะตามมา การพูดที่มีคุณค่าช่วยเพิ่มความดีงามในชีวิต ข้าพเจ้

…็นผู้ประมาท กลืนกินก้อนแห่งโลหะ เธออย่าเป็นผู้อันกรรม แผดเผาอยู่ คร่ำครวญว่านี้ทุกข์ ฌานย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้ไม่มีปัญญา ปัญญา ย่อมไม่มีแก่ผู้ไม่มีฌาน ฌานและปัญญาย่อมมีใน บุคคลใด บุคคลนั้นแล ตั้งอยู่แล้วใ…

เนื้อหาเน้นความสำคัญของการข้ามโอฆะโดยการพัฒนาฌานและปัญญา เพื่อให้เข้าถึงพระนิพพาน แนะนำภิกษุให้เพ่งพินิจและไม่ประมาทในจิต พร้อมอธิบายถึงการเกิดขึ้นและการเสื่อมของขันธ์ ทำให้เกิดปีติและปราโมทย์ซึ่งเป็น

…นึ่ง พาหิตปาโป หิ พฺราหฺมโณ สมจริยาย สมโณติ วุจฺจติ ปพฺพาชยมตฺตโน มล ตสุมา ปพฺพชิโตติ วุจฺจตีติ ១៦៧ บุคคลมีบาปอันลอยแล้วแล เราเรียกว่า พราหมณ์ บุคคลที่เราเรียกว่า สมณะ เพราะ ความประพฤติเรียบร้อย บุคคลขั…

…น การประพฤติที่เรียบร้อย การขับไล่ความไม่บริสุทธิ์ และการเรียกเก็บชื่อที่แสดงถึงสถานะและความสำคัญของบุคคล แนวความคิดได้รับการสืบทอดมาตั้งแต่พระพุทธเจ้าจนถึงปัจจุบัน เรื่องราวของพระสารีบุตรเถระยังแสดงให้…