บุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 645 / 701

๙๙ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก 1. ศรัทธา ๑.๑ บุคคลไม่ควรคบคนที่ปราศจากศรัทธา เหมือนบ่อไม่มีน้ำ... ถ้าแม้บุคคลจะพึงดูด บ่อนั้นก็จะมีน้ำที่มีกลิ่นโคล…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของศรัทธา และอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกที่ช่วยสอนให้เข้าใจว่า บุคคลควรเลือกคบคนที่มีศรัทธาและเลื่อมใสในการทำความดี การเปรียบเทียบกับบ่อที่มีน้ำที่สะอาด หรือ ต้นไทรท…

อุบาก๋อมไม่จากพระใครปรัญจก ๒. ประโยชน์ชาตินี้ ๒.๑ บุคคลผูมีปัญญาเห็นประจักษ์ ย่อมตั้งตนได้ด้วยทรัพย์อันเป็นทุนต้นทุนแม่เล็กน้อย ดูบุคคลก้อไผ่น้อยให้ฟังข…

…รายรับรายจ่ายอย่างมีหลักการยังถือเป็นปัจจัยสำคัญในการพัฒนาคุณภาพชีวิตได้ในระยะยาว นอกจากนี้ การสร้างบุญและการช่วยเหลือผู้อื่นย่อมทำให้เกิดผลดีในอนาคต ที่มาของความสุขยังควรตั้งอยู่บนความพอดีและความถูกต้อ…

…แม่น้ำ คงคา ให้เป็นผู้สามารถแก้ไขอุปาทั้งปวงที่สามเณรไม่ได้สน สามารถชี้แจงเหตุผลัปลปลายได้ เหมือนกับบุรุษที่มวนกลุ่มด้าย ที่มีสายคดย้อนยู่ ให้รู้ว่าช้างต้นช้างปลายเป็นเช่นนั้น ด้วยอำนาจบุญที่ข้าพเจ้าได้…

ในเนื้อหาเล่าถึงอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ที่สอนให้เข้าใจถึงการใช้จ่ายในชีวิต โดยใช้ตัวอย่างต่าง ๆ เพื่อเปรียบเทียบ เช่น การกินผลมะเดื่อและการเสียสละในชีวิต โดยแสดงถึงผลกระทบของการกระทำที่ไม่รอบคอบ เช่

5.5 บุคคลมีส่วนช่วย เสอ่มแล้วจากโคลงแห่งคดหลัส ย่อมจางผลแห่งความเป็นสมณะให้กระจัดกระจายไป เหมือนดนมขึ้นในท…

ในเนื้อหานี้มีการอธิบายแนวคิดทางพุทธศาสนาเกี่ยวกับการมีส่วนช่วยและการประเมินชีวิตของบุคคล โดยกล่าวถึงการหลีกเลี่ยงสิ่งไม่ดีและการทำความเข้าใจในธรรมะที่ถูกต้อง ความสำคัญของการมองเห็นความจ…

…น้อยนี้ ย่อมแก้เหมือนโคลิก เนื้อของเขาย่อมเจริญ แต่ปัญญาของเขาเจริญไม่. ข.ฐ. (ทุทร) มก. ๑๔/๑๒๒ ๔.๓ บุคคลผู้คีลิสเปรียบด้วยดุ้นฟืนเผาศพ แต่บุคคลผู้อื่นสุตน้อย ผู้ละเลยการงานเปรียบด้วยฝูงโค. อังคุตก. (อ…

…จันทร์อิ่มมีวิมานเป็นรอง ฉันใด ภิกษุผู้ปรารภความเพียรก็สมควรมีสีเลเป็น ธง ฉันนั้น. มิลิน. ๔๘๐ ๒.๑๑ บุคคลทำกรรมอันหยิบยชั้นถูกตัดศีรษะ... แม้นฉันใด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุหรือภิกษุบํบ…

…่อชีวิตภิกษุ โดยใช้ตัวอย่างภาพชัดเจนเพื่อสอนให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างการกระทำดีและดีที่เกิดขึ้น บุคคลที่รักษาศีลจะไม่ประสบภัย ยกตัวอย่างแจ่มแจ้ง เช่น พระราชาที่รักษาศีลก็ไม่ประสบภัยจากศัตรู และบัณฑิ…

อุ่มฏิ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๔.๓ บุคคลผู้อภิศิลกระทำฟงของผู้อื่นวางให้เป็นเครื่องปกปิด เพื่อปกปิดความทีตนเป็นผู้อภิศิล เหมือนการปกปิดด้…

เนื้อหาส่วนนี้ได้ประกอบด้วยอุปมาอุปไมยที่มาจากพระไตรปิฎกแต่ละบทที่เกี่ยวข้องกับศิลธรรมหรือด้านจิตใจของผู้ที่ประพฤติพรหมจรรย์ เช่น ความสำคัญของการประพฤติปฏิบัติอย่างเป็นธรรมและความสัมพันธ์ระหว่างการคิด

…ย เมื่อสัมมามนาของภิคุณผู้ศีลศักดิ์แล้ว ย่อมเป็นธรรมมีปัญญาขาดแล้ว อัง.ปัญจก (พุทธ) มก. ๑๖/๑๖ ๔.๑๓ บุรุษถูกตัดศีรษะแล้วไม่อาจมีสรีระคุ้มกัน แม้นฉันใด ภิคุณนี้ฉันนั้นเหมือนกัน มีความกำหนดยินดีการบูชดี ค…

…องการปฏิบัติตามธรรมและผลกระทบจากการไม่ปฏิบัติ เช่น การเปรียบเทียบกับต้นไม้ที่ไม่ถึงความบริบูรณ์ หรือบุรุษที่ถูกตัดศีรษะซึ่งไม่มีการป้องกัน สะท้อนความหมายและหลักธรรมที่ถือเป็นหัวใจสำคัญของคัมภีร์ มีการยก…

…้เท่า ถอดถล่วงสับไปแล้ว จงจะสละปัจฉิมประเทศตามประสงค์เกิด พระชุกขมาอ่อนใสะ มีแต่จะหาเพิ่ม เหมือนพุทธบุตรที่ปรานามความหลุดพ้นมนี้แต่จะ เพิ่มลักษณะ ให้ยิ่งขึ้นไปอีก. มิลิน ๒๐๕ ๕.๒ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็น…

บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์ธรรมวินัยจากพระไตรปิฎกและคุณลักษณะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่มีความรู้และเห็นทุกสิ่ง โดยเปรียบเทียบว่าการศึกษาในธรรมวินัยนั้นเป็นลำดับ โดยมีความสำคัญต่อการปฏิบัติธรรมและการบรร

…ต้มแกงถั่ว ถ้าวิทยาเท่าและลุก ส่วนนี้ไม่ลุก ฉนั้น ช.ม. (อรรถ) มก. ๕๖/๕๐ ๕.๓ ผู้ใดปากบนจัดเป็นพวกอสัตบุรุษ ชอบกล่าวอ้อยคำในที่ประชุม นักปราชญ์ทั้งหลายเรียกผู้นั้นว่า เป็นผู้มีปากชั่วร้ายคล้ายอุสพิษ ควรระ…

เนื้อหานี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับวาจาทุภาษิตและพุดโกหกในพระไตรปิฎก โดยมีการเปรียบเปรยถึงผลลัพธ์จากการพูดไม่จริง และความสำคัญของการพูดตรงไปตรงมาในชีวิตประจำวัน เช่น การกล่าวคำที่ไม่เป็นจริงมีความคล้ายคลึ

…่ขรุขระ มีขุ่ไหลออกซะนั้น วางนั่น ย่อมเหมือนกันไม่ได้ระครูดเข้าไป จะนะ. ม.มู. (อรรถ) มค. ๑๙/๒๓ ๗.๔ บุคคลแม้กล่าวอ้อยคำว่าท้องประโยชน์ ก็ไม่ควรกล่าวระทบเสียดแทงผู้อื่น ท่านกล่าวคำหยาบคายมากเหมือนโกนผมด้…

บทความนี้กล่าวถึงการใช้วาจาหยาบคายว่ามีผลเสียต่อบุคคลและสังคม รวมถึงการรักษาความลับที่เสมือนหนึ่งเป็นทรัพย์สมบัติที่มีค่า โดยเน้นถึงความสำคัญของการใช้…

๑๒๒ อุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก ๓.๑ ลูกอ๊อตูญู ๓.๑ เรานับชม และปรารถนาความเจริญแก่บุตรเหล่าใด บุตรเหล่านั้นคืบคิดกันกับรยาย รมว่าเรา ดังสูญรุมเหล่ากุร เขาว่าดพมันเป็นอสัตบุตร ร้องเรีย…

เนื้อหาเกี่ยวกับอุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎก สื่อถึงความสำคัญของบุตรและการจัดการกับความสำเร็จและความล้มเหลวของบุตรในสังคม บุตรที่ไม่ฟังและความหมายว่าควรเป็นอย่างไร นอ…

…งแล้ว... ให้เขากู้คืนใหม่... พราหมณ์ถามว่า การให้กู้หนี้ของท่านเป็นอย่างไร พญานก : ข้าแต่ท่านโกลิยะ บุตรน้อยทั้งหลายของข้าพเจ้ายังอ่อน ขนปีกยังไม่ขึ้น บุตรเหล่านี้ข้าพเจ้าเลี้ยงมาแล้ว เขาจักเลี้ยงข้าพเจ…

ในมงคลที่ ๑๒ กล่าวถึงการเลี้ยงดูนกและการให้กู้หนี้ที่มีคุณค่าทางธรรมะ โดยพญานกได้พูดถึงความสำคัญของการเลี้ยงลูกนกซึ่งยังอ่อนวัย และจะเติบโตขึ้นมาเลี้ยงดูพ่อแม่ในอนาคต นอกจากนี้ยังเป็นตัวอย่างของการให้

…ธงเป็นส่งของรถ พระราชาทรงเป็นส่งของแว่นแคว้น สัง.ส. (พุทธ) มก. ๒๔/๒๙๘ ๓. การตัดใจจากสามี-ภรรยา ๓.๑ บุคคลควรละทั้งผู้เป็นภรรยา ไม่ควรทำความอาลัยรักใคร่ในบุคคลผู้นั้น ไม่ควร สมคามกับคนที่เขาไม่ไว้ใจตน เห…

บทความนี้นำเสนออุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกรวมถึงการตัดใจจากคนรัก เมื่อมีคนพูดถึงแม่น้ำที่ไม่มีน้ำและหญิงที่ปราศจากสามี แม้มีลูกนับสิบ ก็ยังคงไม่ถือว่าบริบูรณ์เหมือนกับเรื่องราวของพระเวสสันดรและพระนางมัทร

…น้ำจากกะละมังใส่ภาชนะต่าง ๆ อยู่ริมแม่น้ำ] ๑. ผู้รับบิณฑบาต ๑.๑ ได้เห็นพระปิ่นฉลกพุทธเจ้าเดินทางมา บุญเขานี้มาถึงแก่เราที่ต้องการบุญเปรียบเหมือนบุรุษชาวนาเห็นอ้นเป็นอุ้งอึ่ง อุ่ง. ข.จริยา (พุทธ) มก. ๓๓…

บทความนี้พูดถึงการเปรียบเทียบจากพระไตรปิฎกเกี่ยวกับการทำบุญและคุณค่าของพระสงฆ์ โดยระบุว่าผู้ที่ถวายพระสงฆ์จะมีผลบุญมาก เพราะพระสงฆ์เป็นแหล่งรวมบุญที่กว้างใหญ่…

…ระองค์เป็นที่ไป่ของเหล่าจาก ดังสาครเป็นที่ไหลไปแห่งแม่น้ำน้อยใหญ่. ซูชา (ทั่วไป) มก. ๔/๑๖๐ ๓.๓ บุคคลได้ผสมสมะ พารามณ์ ค่านิราม่า คนนทาแล้ว ยอไม่แม้นข้าว น้ำ และเครื่องบริโภคให้ บันฑิตทั้งหลายกล่า…

…้อื่น เปรียบเหมือนฝนที่ตกในพื้นที่ที่ต้องการน้ำ รวมถึงการยกตัวอย่างต่าง ๆ เพื่อแสดงถึงคุณค่าของการทำบุญและความสำเร็จในการแบ่งปันทรัพย์สินให้แก่ผู้อื่น โดยการอุปมาอุปไมยนี้ช่วยให้เราเข้าใจถึงธรรมะและการใ…

…ห้ทาน ต่อคนเอง ดวงจันทร์ปรากฏจากกลางคืน โคจรในอากาศ ย่อมสว่างกว่าหมู่ดาวทั้งปวงในโลกด้วยรัศมี ฉันใด บุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยศีล มีศรัทธา ก็ยืน ย่อมไร้โรคันกว่า ผู้ตระหนี่ทั้งปวงในโลกด้วยอาคะ. อัง.ปัญจก. (พุท…

เนื้อหาดังกล่าวนำเสนออุปมาอุปไมยจากพระไตรปิฎกที่แสดงถึงประโยชน์ของการให้ทาน โดยเปรียบเทียบกับธรรมชาติ เช่น ดวงจันทร์ที่สว่างกว่าดาวอื่น และน้ำที่ไหลเข้าสู่ทะเล เป็นตัวอย่างของผู้มีศีลและผู้ให้ทานซึ่งย

…รใขน้ำเข้า การปิดอออก การปิดดา และการรักษา เป็นต้น ตามครรลองเวลา ย่อมได้รับผลแห่งข้าวกล้า ออำร และไฟบุญ ฉันใด แมทยากัจฉินั้น เมื่อไม่ประมาทด้วยการบริจาคไทยธรรม และการปรนเปรินในพระอรหันต์หลาย ย่อมได้รับผ…

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการบริจาคในพระพุทธศาสนา โดยทำให้เห็นว่าผลของการให้ทานนั้นจะนำมาซึ่งผลบุญที่ยิ่งใหญ่ บทเรียนนี้เปรียบเทียบการทำบุญเช่นการทำนา การให้ทานกับการช่วยเหลือผู้อื่น และผลที่ตามมาก…

…ะเลาะเบาะแว้ง ก็หาได้ยาก คือ เมตตาใยยาก่อน จึงจะทำให้โลกดับความเร้าร้อนเสียได้ ฉันนั้น มิน. ๔๕๕ ๔.๘ บุคคลพึงมีเมตตาในตนคนเดียวผู้เป็นที่รัก ฉันใด ภิกษุพึงมีเมตตาในสัตว์ทั้งปวงในทุกที่ทุกสถาน ฉันนั้น ข.เ…

ในพระธรรม มีการเน้นย้ำถึงความสำคัญของความเมตตาในการดับทุกข์และช่วยเหลือผู้อื่น โดยเฉพาะในบทบาทของภิกษุที่ควรเจริญเมตตาเพื่อให้เกิดความสงบสุขทั้งในตัวเองและผู้อื่น มุ่งหวังที่จะช่วยเหลือทุกคนโดยไม่เลือ

…นสถนัยนิด เป็นสวราน เป็นอุ่นนำ ชื่นใจ ขึ้นนั้นเพราะเหตุไร เพราะพิธีเป็นของดี แม้นดี ดู่อนภิวกษ์หลาย บุคคลผู้มีความเห็นชอบ มีความดำริชอบ มีวาจาชอบ มีการงานชอบ มีการเลี้ยงชีพชอบ มีความพยายามชอบ มีความระลึ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอุปมาอุปไมยในพระไตรปิฎก เน้นการเป็นประดุจดาวรัศมีในความสุขและทุกข์ เพื่อบรรลุพระสัมโพธิญาณ การมีความสมักคีและสัมมาทิฏฐิเป็นพื้นฐานในการดำเนินชีวิตที่ดี การมีความเห็นชอบและความเพียรในกา