บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 75 / 230

ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๕๔) บุคคลใดโง่ ย่อมสำคัญความที่แห่งตนเป็นคนโง่, บุคคลนั้นจะเป็น บัณฑิตเพราะเหตุนั้นได้บ้าง; ส่วนบุคคลใดเป็นคน…

ศาลาธรรมบทนี้เน้นการแยกแยะบุคคลที่มีปัญญาและบุคคลที่โง่เขลา บุคคลที่มองว่าตนเองเป็นบัณฑิตโดยที่เขาไม่รู้และไม่เข้าใจธรรมชาติของชีวิ…

…คือจาคะ ๑ ปัญญาแล เป็นทรัพย์ที่ ๗, ย่อมมีแก่ผู้ใด จะเป็นหญิงก็ตาม เป็นชาย ก็ตาม, บัณฑิตทั้งหลายกล่าวบุคคลนั้นว่า “เป็นคนไม่ขัดสน, ชีวิตของ บุคคลนั้นไม่ว่างเปล่า. จรนฺติ พาลา ทุมเมธา กโรนฺตา ปาปกํ กมฺม อมิต…

เนื้อหาบทนี้กล่าวถึงทรัพย์ที่มีความหมายลึกซึ้งในหลักธรรมของศาสนา ได้แก่ศรัทธา ศีล หิริ โอตตัปปะ สุตะ และจาคะ ตลอดจนปัญญา ซึ่งถือเป็นทรัพย์ที่สำคัญในการดำรงชีวิต โดยไม่จำกัดเพศ ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ นั

… พระปัจเจกพุทธะ นามว่าสุมนะ. ตญฺจ กมฺนํ กต์ สาธุ ย่ ก วา นา ต ปติ ยสฺส ปตฺโต สุมโน วิปาก์ ปฏิเสวติ. บุคคลทํากรรมใดแล้ว ย่อมไม่เดือดร้อนในภายหลัง เป็นผู้เอิบอิ่ม มีใจดี ย่อมเสวยผลของกรรมใด, กรรมนั้นแล อันบุ…

เนื้อหาพูดถึงผลของกรรมที่ดี, การไม่ไปทุคติ, การเป็นพระปัจเจกพุทธะ, และคำสอนเกี่ยวกับชีวิตในด้านบวก รวมถึงการไม่ติดอยู่ในกามซึ่งเป็นแนวทางในพุทธศาสนา. เรียกร้องให้เข้าใจว่า กรรมดีนำมาซึ่งความสุขและเป็น

…าร์ นํ ปสฺเส วชฺชทสฺสินํ นิคฺคยฺหวาที เมธาวี ตาทิสํ ภชมานสุส ตาทิสํ ปณฺฑิต ภเช เสยฺโย โหติ น ปาปิโย บุคคลพึงเห็นผู้มีปัญญาใด ซึ่งเป็นผู้กล่าวนิคคหะ ชี้โทษ ว่าเป็น เหมือนผู้บอกขุมทรัพย์ให้, พึงคบผู้มีปัญญาเ…

คาถาธรรมบทนี้นำเสนอหลักการเลือกคบคนที่มีปัญญา โดยเน้นว่าควรจะเลือกคบผู้ที่สามารถชี้โทษและนำไปสู่การเติบโตในชีวิต เช่น บัณฑิตที่มีปัญญา รวมถึงการหลีกเลี่ยงการคบหาผู้มีอัธยาศัยไม่ดี เช่น อสัตบุรุษ โดยกล

…ื่องพระมหากัปปินเถระ [๖๓] ธมฺมปีติ สุข เสติ วิปฺปสนฺเนน เจตสา อริยปุปเวทิเต ธมฺเม สทา รมติ ปณฺฑิโต. บุคคลผู้เอิบอิ่มในธรรม มีใจผ่องใส ย่อมอยู่เป็นสุข, บัณฑิตย่อมยินดี ในธรรมที่พระอริยเจ้า ประกาศแล้วทุกเมื่…

คาถาธรรมบทนี้ประกอบด้วยบทเรียนที่มีคุณค่าในธรรม โดยเสนอการเรียนรู้จากประสบการณ์ของพระมหากัปปินเถระและบัณฑิตต่างๆ ผ่านบทกวีที่มีความหมายลึกซึ้ง ซึ่งชี้ให้เห็นถึงการปฏิบัติธรรมและการอบรมตัวเองในแนวทางที

…จ อนิสฺสิโต สุญฺญโต อนิมิตโต จ วิโมกฺโข ยสฺส โคจโร ปทนฺตสฺส ทุรนน อากาเสว สกุนตานํ อาสวะทั้งหลาย ของบุคคลใด สิ้นแล้ว, บุคคลใด ไม่อาศัยแล้ว ในอาหาร, และสุญญตวิโมกข์ อนิมิตตวิโมกข์ เป็นโคจรของบุคคลใด, ร่องรอ…

…่าวถึงคาถาธรรมบทที่เชื่อมโยงกับธรรมะโดยเฉพาะเรื่องของการไม่ยึดติดในโภชนะและการดับทุกข์ โดยยกตัวอย่างบุคคลที่สามารถบรรลุถึงความว่างและไม่มีการยึดถือ สื่อถึงการปฏิบัติธรรมอย่างลึกซึ้งที่เข้าใจถึงสิ่งที่ไม่คง…

ศาลาธรรมบท ภาค ๑-๘ (mo) อินทรีย์ทั้งหลายของภิกษุใด ถึงความสงบแล้วเหมือนม้าอันนาย สารถีฝึกดีแล้วฉะนั้น, แม้เหล่าเทพเจ้า ย่อมกระหยิ่มต่อภิกษุนั้น ผู้มี มานะอันละแล้ว ผู้หาอาสวะมิได้ ผู้คงที่ 5. เรื่องพร

…้ถึงความพ้นทุกข์ โดยเชื่อมโยงแนวคิดของพระสารีบุตรและพระติสสเถระในการดำเนินชีวิตตามหลักธรรม สรุปแล้ว บุคคลที่มีลักษณะอันสูงส่งเหล่านี้จะมีจิตใจที่สงบและปราศจากกิเลส ทั้งนี้การเข้าถึงของพระนิพพานไม่ใช่เรื่อง…

…มิสถานน่ารื่นรมย์ โยธ ปุญฺญญฺจ ปาปญฺจ อุโภ สงค์ อุปจฺจคา อโสก์ วิรช์ สุทฺธ์ ตมห์ พรูมิ พฺราหฺมณนฺติ บุคคลใดในโลกนี้ ล่วงเครื่องข้อง ๒ อย่าง คือบุญและบาป, เรา เรียกบุคคลนั้น ผู้ไม่โศก ปราศจากกิเลสเพียงดังธุ…

…สถานที่ต่างๆ เช่น บ้าน ป่า หรือที่ลุ่ม โดยที่สถานที่เหล่านั้นถูกมองว่าเป็นภูมิสถานน่ารื่นรมย์ สำหรับบุคคลที่สามารถล่วงทุกข์หรือเครื่องข้องทั้งสองคือบุญและบาป จะถือว่าตนเป็นพราหมณ์ โดยไม่มีเศร้าหรือกิเลสใดๆ…

… JHMIAO-๘ (๗๕) เนว เทโว น คนฺธพฺโพ น มาโร สห พฺรหฺมุนา ชิต อปชินํ กยิรา ตถารูปสฺส ชนฺตฺโน. ตนนั่นแล บุคคลชนะแล้ว ประเสริฐ, ส่วนหมู่สัตว์นอกนี้ บุคคลชนะ แล้ว ไม่ประเสริฐเลย (เพราะ) เมื่อบุรุษฝึกตนแล้ว ประพฤ…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของการฝึกฝนตนและการบูชาผู้มีความรู้ โดยเฉพาะบนหลักธรรมในการพัฒนาตน การชนะที่แท้จริงอยู่ที่การพัฒนาตนเองเหนือสิ่งอื่นใด แม้กระทั่งการบูชาที่มีมูลค่าเมื่อเปรียบเทียบกับการบูชาขอ

…โต สีลสํวโต ขิปฺปเมว วิโสธเยติ บุตรทั้งหลาย ไม่มีเพื่อต้านทาน, บิดาก็ไม่มี ถึงพวกพ้องก็ไม่มี, เมื่อ บุคคลถูกความตาย ครอบง่าแล้ว ความต้านทานในญาติทั้งหลาย ย่อมไม่มี: บัณฑิตทราบอ่านาจประโยชน์นั้นแล้ว สํารวมใ…

ในคาถาธรรมบท TIA๑-๔ กล่าวถึงความสำคัญของการรู้ถึงความตายและอารมณ์ต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อจิตใจ อธิบายว่าบุตรหรือญาติไม่ได้ช่วยให้รอดพ้นจากความตาย ข้อคิดนี้นำไปสู่การสำรวมในศีลและการพุทธนาค นำไปสู่การเข้าถึง

เรื่องพราหมณ์ชื่อจูเฬกสาฎก อภิตถเรถ กลยาเณ ปาปา จิตต์ นิวารเย ทนธ์ หิ กรโต ปุญญ์ ปาปสฺม รมตี มโนติ บุคคลพึงรีบขวนขวายในความดี จึงห้ามจิตเสีย จากความชั่ว เพราะว่า เมื่อบุคคลทำความดีช้าอยู่ ใจจะยินดีในบาป. …

เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำความดีและการห่างไกลจากสิ่งที่เป็นบาป โดยยกตัวอย่างคำสอนไว้จากพราหมณ์ชื่อจูเฬกสาฎกเกี่ยวกับความสำคัญในการรีบทำความดีเพื่อไม่ให้จิตใจหันไปหาความชั่ว การทำบาปบ่อยๆ จะส่

…ญฺเญถ ปาปสฺส น มตต์ อาคมิสสติ อุทพินทุนิปเตน อุทกุมฺโภปิ ปูรติ ปูรติ พาโล ปาปสฺส โถ โถกปิ อาจินนฺติ บุคคลไม่ควรดูหมิ่นบาปว่า บาปมีประมาณน้อย จักไม่มาถึง แม้หม้อน้ำยังเต็มด้วยหยาดน้ำที่ตกลง (ทีละหยาด)ได้ ฉั…

บทความนี้พูดถึงแนวคิดเรื่องการสะสมบาปและบุญที่แม้จะทำทีละน้อยก็สามารถมีผลต่อชีวิต โดยเปรียบเทียบกับหม้อน้ำที่เต็มด้วยหยาดน้ำที่ตกลงมาอย่างต่อเนื่อง ชี้ให้เห็นว่าควรมีความระมัดระวังในคติทางจิตใจและการก

વેચ્છ เรื่องมหาธนวาณิช วาณิโชว ภย์ มคฺนํ อปฺปสตฺโถ มหนฺธโน วิส์ ชีวิตกาโมว ปาปานิ ปริวชฺชเยติ บุคคลพึงเว้นกรรมชั่วทั้งหลายเสีย เหมือนพ่อค้า มีทรัพย์มาก มีพวกน้อย เว้นทางอันพึงกลัว (และ) เหมือนผู้ต้อง…

…่กระทำเรื่องชั่ว การมีความรักก็วางอยู่บนพื้นฐานของเหตุผลที่ชัดเจน สิ่งเหล่านี้เป็นบทเรียนที่ชี้นำให้บุคคลดำเนินชีวิตด้วยจริยธรรมและสติ.

… นอนตลิกเข น สมุททม เฌ น ปพฺพตานํ วิวร์ ปวิสฺส น วิชฺชเต โส ชคติปฺปเทโส ยตฺรฏฺฐิต นปฺปสเหยฺย มาจูติ บุคคลจงนั่งอยู่ในกลางหาว เข้าไปสู่ท่ามกลาง สมุทร เข้าไปสู่ซอกเขา ก็ไม่พ้น ประเทศคือแผ่นดิน ที่ความตายไม่พ…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงกรรมชั่วและความตาย โดยระบุว่าไม่มีประเทศใดที่สามารถหลีกหนีจากกรรมชั่วได้ และความตายเป็นสิ่งที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้สำหรับสัตว์ทุกชนิด กล่าวถึงแนวคิดของพระพุทธศาสนาที่มีต่อกรรมและค

๑๐ สัตว์ผู้เกิดแล้วทั้งหลายเป็นผู้ใคร่สุข บุคคลใด แสวงหาสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ด้วยท่อนไม้ บุคคลนั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข เรื่องพระโกณฑธานเถ…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการแสวงหาความสุขโดยไม่เบียดเบียนผู้อื่น โดยมีการพูดถึงพระโกณฑธานเถระซึ่งเตือนให้ระวังการกล่าวแข่งขันที่อาจนำไปสู่อทุกข์ การต่อสู้เพื่อความสุขควรมาจากการไม่สร้างความเดือดร

…พุชฌิติ เสหิ กมฺเมหิ ทุมเมโธ อคฺคิทฑโฒ ว ตปปตีติ อันคนพาลทำกรรมทั้งหลายอันลามกอยู่ ย่อม ไม่รู้(สึก) บุคคลมีปัญญาทราม ย่อมเดือดร้อน ดุจ ถูกไฟไหม้ เพราะกรรรมของตนเอง เรื่องพระมหาโมคคัลลานเถระ โย ทณฺเฑน อทณฺเ…

เนื้อหามีการกล่าวถึงอุโบสถกรรมซึ่งเปรียบเทียบการต้อนโคกับการควบคุมอายุของสัตว์ อีกทั้งมีการพูดถึงการทำกรรมของคนพาลที่ทำไม่ดีแล้วไม่รู้สึกตัว ทำให้ประสบปัญหาเหมือนถูกไฟไหม้และบทเรียนจากพระมหาโมคคัลลานเ

…จเรยุย สนฺโต ทนฺโต นิยโต พฺรหฺมจารี สพฺเพสุ ภูเตสุ นิธาย ทณฺฑ์ โส พฺราหฺมโณ โส สมโณ ส ภิกขุติ แม้ถ้าบุคคลประดับแล้ว พึงประพฤติสม่ำเสมอ เป็นผู้สงบ ฝึกแล้ว เที่ยงธรรม มีปกติประพฤติ ประเสริฐ วางเสียซึ่งอาชญาใ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการดับกิเลสในอดีตและการปฏิบัติตนเพื่อให้มีความสงบระงับในอนาคต บุคคลที่ไม่ยึดติดกับขันธ์จะเป็นผู้สงบสุข และการประพฤติธรรมเป็นสิ่งสำคัญในการแสวงหาความสันติภาพในจิตใจ.

…ปนฺนวิชชาจรณา ปฏิสฺสตา ปหสฺสถ ทุกฺขมนํ อนปุปกนฺติ บุรุษผู้ห้ามอกุศลวิตกด้วยหิริได้ น้อยคนจะมีใน โลก บุคคลใดกำจัดความหลับตื่นอยู่ เหมือนม้าดี หลบแส้ไม่ให้ถูกตน บุคคลนั้นหาได้ยาก ท่านทั้ง หลายจงมีความเพียร ม…

เรื่องราวกล่าวถึงพระปิโลติกเถระว่าเป็นบุคคลที่หายากในโลก ผู้ซึ่งสามารถควบคุมจิตใจและความคิดได้ โดยแสดงถึงความสำคัญของการมีศรัทธา ศีล วิริยะ และ…

…้จักกาล หรือมิใช่กาล. อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ สุทนฺโต วต ทเมถ อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโมติ. ถ้าบุคคลพร่ำสอนผู้อื่นอยู่ฉันใด พึงทำตนฉันนั้น บุคคลผู้มีตนฝึกดีแล้วหนอ (จึง) ควรฝึก (ผู้อื่น) เพราะว่า ได้ย…

ในเนื้อหานี้ได้พูดถึงความสำคัญของการสอนและการฝึกฝนตนเอง โดยการแสดงตัวอย่างจากพระปธานิกติสสเถระ และการดำเนินชีวิตอย่างมีคุณค่า การสอนควรเริ่มจากการพัฒนาตนเองก่อน ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างผู

… หิ อตฺตโน นาโถ โก หิ นาโถ ปโร สิยา หิ อตฺตนา หิ สุทนฺเตน นาถ ลภติ ทุกฺลภนฺติ. ตนแลเป็นที่พึ่งของตน บุคคลอื่นใครเล่า จึงเป็น ที่พึ่งได้ เพราะบุคคลมีตนฝึกฝนดีแล้ว ย่อมได้ที่พึ่ง ที่บุคลลได้โดยยาก. เรื่องอุบ…

เนื้อหานี้พูดถึงคุณค่าของการเลือกที่จะเริ่มต้นเป็นที่พึ่งของตนเองแทนที่จะพึ่งพาผู้อื่น โดยเปรียบเทียบกับความตายซึ่งพบในสำนักของสาขะ อีกทั้งยังพูดถึงคุณงามความดีที่ได้มาจากการฝึกฝนตนเอง รวมถึงการสำรวจถ