หน้าหนังสือทั้งหมด

กายคตาสติ: ความสำคัญในพระพุทธศาสนา
94
กายคตาสติ: ความสำคัญในพระพุทธศาสนา
…พุทธศาสนา เท่านั้น นอกจากพระพุทธศาสนาแล้ว จะมีไม่ได้เลย” แม้ว่าพวกเดียรถีย์ที่ตั้งตัวเป็นศาสดา ทำการปฏิบัติเผยแผ่ลัทธิแก่ชนทั่วไป ในสมัยใดๆ ก็ตาม ก็มิอาจรู้ถึงวิธีการเจริญกายคตาสติ กัมมัฏฐานนี้ได้ ทั้งนี…
กายคตาสติเป็นการปฏิบัติที่สำคัญในพระพุทธศาสนา ซึ่งช่วยในการสร้างสติและสัมปชัญญะเพื่อความสุขในปัจจุบันและการเข้าถึงญาณทั…
การศึกษาเกี่ยวกับหมวดอาการต่าง ๆ
100
การศึกษาเกี่ยวกับหมวดอาการต่าง ๆ
…นตคุณัง อุทริยัง กรีสัง มัตถลุงคัง โดยอนุโลม 5 วัน : มัตถลุงคัง กรีสัง อุทริยัง อันตคุณัง อันตัง โดยปฏิโลม 5 วัน : อันตัง อันตคุณัง อุทริยัง กรีสัง มัตถลุงคัง, มัตถลุงคัง กรีสัง อุทริยัง อันตคุณัง อันตัง…
…ด เริ่มตั้งแต่ตจปัญจกะ จนถึงมุตตัง เนื้อหาได้อธิบายถึงวิธีการต่าง ๆ ในการจัดกลุ่มอาการ และการอนุโลม-ปฏิโลม รวมเป็น 15 วันในแต่ละหมวด อาทิเช่น หมวดที่ 4 รวมถึงอาการที่ควรสังเกต เช่น กรีสัง และมัตถลุงคัง, …
การพิจารณาอาการทางกายกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
103
การพิจารณาอาการทางกายกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
วัณณนิมิตปรากฏก็ดี ปฏิกูลนิมิตปรากฏก็ดี ธาตุนิมิตปรากฏก็ดี ผู้เจริญก็ไม่มีความเข้าใจผิด ครั้นถึงเวลาสอบอารมณ์ อาจารย์ก็มีโ…
บทความนี้นำเสนอการพิจารณาอาการทางกายเพื่อการปฏิบัติกัมมัฏฐาน โดยกล่าวถึงทั้งวัณณนิมิต ปฏิกูลนิมิต และธาตุนิมิต ซึ่งอาจารย์จะให้ความเข้าใจแก่ผู้เจริ…
การพิจารณาผมในเชิงปฏิกูล
104
การพิจารณาผมในเชิงปฏิกูล
…อกัน ให้พิจารณานึกเอา ที่มีสีมากกว่า แล้วจึงพิจารณา สัณฐาน ทิศ โอกาส และปริจเฉทแล้ว จึงกำหนดความเป็นปฏิกูล 5 ประการ โดยสี สัณฐาน กลิ่น ที่อาศัยอยู่ และโอกาส 1. ผม (เกสา) โดยสี โดยสัณฐาน โดยทิศ : มีทังสีด…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาผม โดยวิเคราะห์จากสี สัณฐาน ชนิด และกลิ่น ร่วมถึงการระบุว่าผมเป็นสิ่งปฏิกูลถ้ามีลักษณะเช่นนั้น โดยเน้นความรู้สึกของผู้คนต่อสิ่งที่คล้ายผมในอาหารหรือสิ่งของเสมือนผม ซึ่งตรงน…
การวิเคราะห์ลักษณะของอุจจาระและขนในเด็ก
105
การวิเคราะห์ลักษณะของอุจจาระและขนในเด็ก
…เหมือนดอกมะลิตูม อุจจาระเด็กและซากสุนัขดำทั้ง 2 อย่าง เมื่อพิจารณาดูแล้วอาจจะมีสีและสัณฐานที่ไม่เป็นปฏิกูลเท่าไหร่นัก แต่ว่าโดยกลิ่นแล้ว เป็นสิ่ง ปฏิกูลแท้ๆ ฉันใด แม้ผมก็ฉันนั้นโดยสีและสัณฐานอาจจะมีลักษณ…
บทความนี้สำรวจถึงลักษณะของอุจจาระเด็กเล็กและขนในร่างกาย โดยเปรียบเทียบถึงสีและสัณฐานที่ไม่เป็นปฏิกูล แม้จะมีลักษณะไม่รังเกียจแต่มีกลิ่นที่ไม่พึงประสงค์ บทความยังชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการกำหนดควา…
พังผืดและม้ามในร่างกาย
114
พังผืดและม้ามในร่างกาย
… มีสีขาวดังสีผ้าเปลือกไม้แก่ โดยสัณฐาน : มีสัณฐานตามที่อยู่ของตน โดยทิศ : พังผืดประเภทปกปิด ชื่อว่า ปฏิจฉันนะกิโลมกะ เกิดในทิศเบื้องบน หุ้มหัวใจและไตอยู่ พังผืดเปิดเผย ชื่อว่า อัปปฏิจฉันนะกิโลมกะ เกิดในท…
บทความนี้นำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับพังผืดในร่างกายมนุษย์ ซึ่งแบ่งออกเป็นพังผืดปกปิดและพังผืดเปิดเผย มีสีขาวคล้ายเปลือกไม้แก่และมีลักษณะตามที่อยู่ในร่างกาย สำหรับม้ามนั้นมีสีเขียวและมีลักษณะคล้ายลิ้นของโคดำ
มูตรและการพิจารณาความปฏิกูลในร่างกาย
124
มูตรและการพิจารณาความปฏิกูลในร่างกาย
…ยู่ในโกฏฐาสะอื่น ๆ ผู้เจริญกายคตาสติ ควรท่องจำอาการ 31 - 32 นี้ ทั้งตามลำดับ (อนุโลม) และย้อนลำดับ (ปฏิโลม) โดยไม่ข้ามขั้นตอน แล้วพิจารณาดูให้ชัดในอาการเหล่านั้น โดยดูสี ดูสัณฐาน ที่ตั้ง ที่เกิด และกลิ่น…
…นื้อหาเกี่ยวกับมูตรหรือปัสสาวะ ในรูปแบบและสัณฐานที่เกิดขึ้นในร่างกายมนุษย์ การพิจารณาเห็นถึงความเป็นปฏิกูลแห่งกาย และการฝึกจิตให้สงบผ่านการมองเห็นความไม่งดงามของร่างกาย เพื่อลดการยึดติดต่อสิ่งที่เป็นปฏิก…
การเจริญกัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา
126
การเจริญกัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา
…4.7 มนสิการโกสัลละ 10 อย่าง สำหรับการพิจารณาในมนสิการโกสัลละ 10 อย่าง หลังจากอุคคหโกสัลละ ทั้ง 7 ผู้ปฏิบัติ ไม่จำต้องท่องบ่นด้วยวาจาอีกต่อไป คงใช้พิจารณาโกฏฐาสะ 32 เหล่านั้นด้วยใจ คือ 1. อนุปุพฺพโต การพิ…
เอกสารนี้เสนอการพิจารณาในมนสิการโกสัลละ 10 อย่างซึ่งต้องการให้ผู้ปฏิบัติระลึกถึงหลักการอย่างหนักแน่น ข้อปฏิบัติทั้งหมดต้องดำเนินการด้วยความระมัดระวังในขั้นตอนต่าง ๆ เพื…
การพิจารณาโกฏฐาสะในพระธรรม
127
การพิจารณาโกฏฐาสะในพระธรรม
นั้นอีก ข้อนี้ฉันใด เมื่อปฏิกูลนิมิตปรากฏแล้ว ผู้เจริญก็พึ่งก้าวล่วงบัญญัติฉันนั้น 6. อนุปุพฺพมุญจนโต การพิจารณาโดยทิ้งโกฏฐาสะที…
…ะซึ่งมีการเลือกสรรโดยละทิ้งที่น้อยชัดเจน จนเหลือเพียงหนึ่งเดียวและเข้าถึงฌาน เนื้อหาทำเปรียบเทียบการปฏิบัติการกับนายพรานและลิงในป่าตาล ที่ทำให้เราสามารถเข้าสู่กระบวนการพิจารณาได้อย่างมีประสิทธิภาพ การดำเ…
การเจริญกายคตาสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
130
การเจริญกายคตาสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
…บาสิกาที่ได้สำเร็จเป็นพระอรหันต์เพราะเจริญ กายคตาสติกัมมัฏฐานนี้มีมากมาย นับจำนวนมิได้ 2. โย หิ อิม ปฏิปตฺติ ปฏิปชฺชติ โส ภิกขุ นาม โหติ ปฏิปนฺนโก หิ เทโว วา โหตุ มนุสฺโส วา ภิกขูติ สงฺขย์ คจฺฉติฯ บุคคลใ…
การปฏิบัติกายคตาสติอย่างถูกต้องจะนำไปสู่การเข้าถึงพระธรรมกาย ผู้ที่เจริญกายคตาสติตามลำดับสามารถเข้าถึงการร…
แนวทางการเจริญอานาปานสติและอุปสมานุสติ
135
แนวทางการเจริญอานาปานสติและอุปสมานุสติ
…ล่าว จนกระทั่งถึงที่สุดแล้ว จึงเอาจิตมาตั้งไว้ที่ต้นลมคือศูนย์กลางกาย จนกระทั่งจิตสงบเกิดอุคคหนิมิต ปฏิภาคนิมิต และตกศูนย์ เข้าถึงดวงธรรมในที่สุด 3. อุปสมานุสติ คือ การระลึกถึงพระนิพพานเป็นอารมณ์ โดยการต…
เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางการเจริญอานาปานสติซึ่งมีความสำคัญในการทำให้จิตผ่องแผ้วจากอกุศล โดยมี 16 ขั้นตอนตามพระไตรปิฎก และวิธีการ 4 ขั้นตอนเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย ได้แก่ การนับลมหายใจ, การติดตามลมหายใจ, กา
การเจริญอานาปานสติกับการเข้าถึงสมาธิ
147
การเจริญอานาปานสติกับการเข้าถึงสมาธิ
… ความรู้สึกว่ากายเบาเหมือนลอยอยู่บนอากาศ ๆ ง. ฐปนานัย คือ ลมหยุด ขั้นนี้ใจรวม ลมหายใจเริ่มหยุด เมื่อปฏิบัติต่อไปเรื่อยๆ ลมก็ จะยิ่งละเอียดขึ้น ๆ ๆ จนเหมือนลมหายไป ไม่รู้สึกถึงลมกระทบเลย ผู้ปฏิบัติบางคนหว…
เนื้อหาเกี่ยวกับการฝึกอานาปานสติ ซึ่งนำไปสู่อาการของร่างกายที่เบา รู้สึกเหมือนลอย และหยุดหายใจขณะปฏิบัติภาวนา สิ่งเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาจิตใจ และสามารถพาไปสู่ระดับที่สูงกว่าในสมาธิ การทำความ…
อานาปานสติและอานิสงส์ในการเจริญสมาธิ
149
อานาปานสติและอานิสงส์ในการเจริญสมาธิ
หากปฏิบัติตามนี้ ปฏิภาคนิมิตก็จะไม่เสื่อมหายไปและได้รูปฌานตามลำดับ แต่การ จะได้อัปปนาฌาน พึงทราบด้วยว่าลมเ…
ในข้อความนี้กล่าวถึงประโยชน์ของการปฏิบัติอานาปานสติ ที่ช่วยให้เกิดรูปฌานและเป็นบาทแห่งมรรคผล โดยเชื่อมโยงกับการทำสติปัฏฐาน 4 ดำเนินไปสู่โ…
แนวทางการศึกษาสมาธิและการประเมินผลตนเอง
8
แนวทางการศึกษาสมาธิและการประเมินผลตนเอง
…วเพื่อการศึกษาด้วยตนเอง ในการศึกษาเนื้อหาวิชาสมาธิ 7 : สมถวิปัสสนากัมมัฏฐาน 40 วิธี (2) นักศึกษาควร ปฏิบัติดังนี้ 1. ใช้เวลาศึกษาอย่างน้อยวันละ 1 ชั่วโมง และควรศึกษาให้จบแต่ละบทภายใน 1-2 สัปดาห์ 2. ควรทำ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาวิชาสมาธิ 7 ซึ่งรวมถึงการเตรียมตัวก่อนเรียน การทำแบบประเมินตนเองก่อนและหลังเรียน รวมถึงการศึกษาเอกสารการสอนเพื่อเพิ่มพูนความเข้าใจ นักเรียนควรกำหนดเวลาศึกษาอย่างเหมาะสมและทำกิจ
แนวคิดและวัตถุประสงค์ในการเจริญอสุภกัมมัฏฐาน
12
แนวคิดและวัตถุประสงค์ในการเจริญอสุภกัมมัฏฐาน
แนวคิดและวัตถุประสงค์ แนวคิด 1. ร่างกายนี้เป็นของไม่สะอาด ปฏิกูล แต่เพราะถูกเครื่องปิดบังเอาไว้ และกิเลสที่บังใจ ทำให้มนุษย์ไม่เข้าใจความเป็นจริงของร่างกาย ก่อให…
…นดีและเข้าถึงพระธรรมกาย โดยการพิจารณาอสุภะทั้ง 10 ประการ ซึ่งสามารถใช้ร่างกายของตนหรือผู้อื่นได้ การปฏิบัตินี้มีอานิสงส์หลายประการ เช่น การบรรเทากามราคะและเห็นถึงความไม่เที่ยงของร่างกาย บุคคลที่ใช้วิธีนี…
การพิจารณาอสุภะในพระพุทธศาสนา
18
การพิจารณาอสุภะในพระพุทธศาสนา
…เป็นต้น บุคคลที่มีบุญวาสนา ได้สั่งสมการเจริญอสุภกัมมัฏฐานไว้ในอดีต เมื่อพิจารณาด้วย อาการ 6 นี้แล้ว ปฏิภาคนิมิตย่อมเกิดขึ้นได้ แต่ถ้าหากปฏิภาคนิมิตไม่เกิดขึ้น ควรพิจารณา อสุภะด้วยอาการ 5 ต่อไป 1 ขุททกนิก…
…คร่ ด้วยการวิเคราะห์สี วัย สัณฐาน ทิศ ที่ตั้ง และขอบเขตของซากศพ สุดท้าย การพิจารณาอสุภะจะช่วยให้เกิดปฏิภาคนิมิตที่สามารถนำไปสู่การปล่อยวางจากภาวะมีอารมณ์ผูกพัน.
การกำจัดความยึดมั่นถือมั่นในรูปและสนุกสนาน
27
การกำจัดความยึดมั่นถือมั่นในรูปและสนุกสนาน
…กษาได้ศึกษาเรื่องราวเกี่ยวกับอสุภกัมมัฏฐานทั้ง 10 ประการแล้ว ขอให้นักศึกษา ได้ลองนำวิธีการดังกล่าวไปปฏิบัติ แม้ว่าบางท่านอาจจะไม่คุ้นกับการปฏิบัติดังกล่าว เนื่องจาก นิมิตเป็นสิ่งที่น่ากลัวและการปฏิบัติทำ…
…ัดความยึดมั่นถือมั่นในรูปและสิ่งที่ทำให้เพลิดเพลิน นักศึกษาได้รับการแนะนำให้นำวิธีการอสุภกัมมัฏฐานไปปฏิบัติ แม้จะมีความยากลำบากในการฝึก ผ่านการมองอสุภะในร่างกายและการใช้รูปภาพในการฝึกปฏิบัติ เพื่อสร้างคว…
ข้าศึกของมุทิตาและอุเบกขา
37
ข้าศึกของมุทิตาและอุเบกขา
…ย, ความไม่ยินดีด้วย, ความริษยา เป็นข้าศึกไกลของมุทิตา เพราะ เข้ากันไม่ได้ในส่วนของตน ด้วยเหตุนี้ ผู้ปฏิบัติจึงสามารถเจริญมุทิตาโดยไม่ต้องกลัวต่ออรติ เพราะว่าการเป็นคนยินดีต่อความดีของผู้อื่นและการเป็นคนเ…
…ลับกัน อรติก็ถูกกล่าวถึงในแง่ของความไม่ยินดี ควบคู่กับอุเบกขาที่มีอัญญานุเบกขาเป็นข้าศึกใกล้และราคะ ปฏิฆะเป็นข้าศึกไกล การพิจารณาเหล่านี้ช่วยให้ผู้ปฏิบัติธรรมสามารถเข้าใจวิธีการเจริญมุทิตาและอุเบกขาได้อย…
วิธีแผ่เมตตาให้บุคคลผู้เป็นศัตรู
45
วิธีแผ่เมตตาให้บุคคลผู้เป็นศัตรู
6. วิธีแผ่เมตตาให้บุคคลผู้เป็นศัตรู เมื่อเราน้อมจิตเข้าไปยังผู้ที่เป็นศัตรู ปฏิฆะความแค้นเคืองย่อมเกิดขึ้นเพราะหวนนึกถึง ความผิดที่เขาทำแก่เรา วิธีแก้คือต้องหมั่นแผ่เมตตาบ่อยๆ ในบ…
การแผ่เมตตาให้กับผู้เป็นศัตรูเป็นวิธีการที่ช่วยบรรเทาความโกรธและความแค้นเคือง โดยเริ่มจากการน้อมจิตไปยังบุคคลนั้นและแผ่เมตตาอย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ยังมีวิธีการบรรเทาความโกรธ โดยการระลึกถึงโทษของความโ
ความโกรธและกรรมในชีวิต
50
ความโกรธและกรรมในชีวิต
…ธรรมบทว่า โย อปฺปทุฏฺฐสฺส นรสฺส ทุสสติ สุทฺธสฺส โปสสฺส อนงฺคุณสุส ตเมว พานํ ปจฺเจติ ปาป๊ สุขุโม รโช ปฏิวาตั๋ว ขิตโต ผู้ใด ประทุษร้ายต่อนรชนผู้ไม่ประทุษร้าย ผู้บริสุทธิ์ ไม่มีกิเลสดุจเนิน บาปย่อมกลับถึงผู…
บทความนี้พูดถึงความโกรธที่มีผลย้อนกลับสู่ผู้ที่โกรธเอง และกรรมที่ส่งต่อผลแห่งความโกรธให้เกิดความฉิบหาย การทำกรรมของแต่ละบุคคลไม่สามารถนำไปสู่ความสำเร็จในชีวิต หรือความสุขที่แท้จริงได้ นอกจากนี้ยังมีกา