ปฏิ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 145 / 569

แนวคิด 1. กสิณเป็นหลักปฏิบัติที่พบได้ทั้งในพระพุทธศาสนาและนอกพระพุทธศาสนา แต่ กสิณที่เป็นหลักปฏิบัติในพระพุทธศาสนาเป็นการปฏิบ…

เนื้อหาเกี่ยวกับกสิณเป็นหลักปฏิบัติที่สำคัญในพระพุทธศาสนาซึ่งมีเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการทำฌาน โดยกสิณแบ่งเป็น 10 ประเภทที่ช่ว…

บทที่ 1 กสิณ 10 ในเรื่องของปฏิบัติสมถกัมมัฏฐาน ได้เคยกล่าวถึงอารมณ์ของกัมมัฏฐาน 7 หมวดไว้แล้ว ในวิชาสมาธิ 5 สำหรับในบทเรียนนี้ นัก…

บทที่ 1 ของหนังสือเน้นความสำคัญของกสิณในพระพุทธศาสนา เป็นวิธีปฏิบัติที่สามารถนำไปสู่การเข้าถึงฌานที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนไว้ โดยระบุวิธีการเจริญกสิณที่ผู้ปฏิบัต…

…น กาย ใจ) ทั้ง 2 อย่าง ตาม คัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะ นิมิตแบ่งออกเป็น 3 คือบริกรรมนิมิต อุคคหนิมิต และปฏิภาคนิมิต อารมณ์ที่ได้รับเลือกและเพ่งเป็นกัมมัฏฐาน เรียกว่า บริกรรมนิมิต ซึ่งหมายถึง เครื่องหมายสำหรั…

…ซึ่งอารมณ์หมายถึงสิ่งที่จิตกำหนดและตรงกับนิมิต นิมิตแบ่งเป็น 3 ประเภทคือ บริกรรมนิมิต อุคคหนิมิต และปฏิภาคนิมิต โดยบริกรรมนิมิตหมายถึงการเลือกอารมณ์เพื่อฝึกสมาธิ ส่วนอุคคหนิมิตเป็นภาพในจิตที่เกิดจากการปฏ…

…จนติดแน่นเป็น อุคคหนิมิตที่ศูนย์กลางกาย คือ จะหลับตาหรือลืมตาก็เห็นดวงกสิณชัดเจนเท่ากันจนคล่องแคล่ว ปฏิภาคนิมิตก็จะเกิดขึ้นเป็นสภาพที่สะอาด ไม่ด่างพร้อยจะใสเป็นกระจกงามกว่าอุคคหนิมิต จิตจะตั้งมั่น นิวรณ์…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้กสิณในการเจริญสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยการเริ่มต้นจากปฐวีกสิณและอาโปกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทบทวนวิธีการพิจารณาและเพ่งดูสภาวะต่างๆ อย่างไม่ลำเอียง จนเกิดอุคคหนิมิตที่ชัดเจนและใจที่สงบ โ…

… ชัดเจนเหมือนกับลืมตาเห็น มีโทษแห่งกสิณ ยังปรากฏอยู่ คือ เกสรก้านและระหว่างกลีบเป็นต้นย่อมปรากฏ ส่วนปฏิภาคนิมิตที่เกิดขึ้น พ้นจากโทษแห่งกสิณ มีสภาพใสบริสุทธิ์สะอาด เหมือนแก้วมณีสีเขียว จนใจรวมตกศูนย์เข้า…

…ง และแดง โดยแนะนำวิธีการใช้ดอกไม้หรือกระดาษสีที่เหมาะสม พร้อมทั้งการบริกรรมภาวนาให้เกิดอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิต เพื่อเข้าถึง ‘ดวงปฐมมรรค’ ได้อย่างชัดเจน ผู้ที่มีบารมีสามารถสำเร็จการเจริญกสิณนี้ได้ง่ายๆ ด…

…้สั่งสมไว้ในชาติปางก่อน เพียงได้เห็นดอกไม้สีขาว ดอกบัวขาว ผ้าขาว เป็นต้น ก็สามารถสำเร็จอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิต สำหรับผู้จะจัดทำองค์กสิณสีขาว การจัด ทำองค์กสิณนี้ก็คล้ายคลึงกันกับนีลกสิณ ปีตกสิณ โลหิตกสิ…

…ารมีในชาติปางก่อน การเพ่งมองสิ่งต่างๆ เช่น ดอกไม้ สีขาว แสงสว่าง และที่ว่าง เพื่อสำเร็จอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตจนเข้าถึงดวงปฐมมรรค ข้อมูลเหล่านี้ช่วยเป็นแนวทางในการเจริญสมาธิและเข้าใจธรรมะลึกซึ้งยิ่งขึ้น…

…กสิณมีลักษณะพิเศษหลายประการ เช่น เมื่อได้รูปฌาน 4 จากการเพ่งกสิณอย่างหนึ่ง แล้ว ถ้าต้องการอุคคหนิมิตปฏิภาคนิมิตจากกสิณอีก 9 อย่างที่เหลือ ก็ไม่ต้องจัดทำองค์กสิณ ขึ้นใหม่ ให้มองดูสิ่งอื่น ๆ ตามธรรมชาติ เช…

เนื้อหาเกี่ยวกับคุณลักษณะพิเศษของกสิณ 10 ซึ่งช่วยให้เกิดอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตได้ง่าย รวมทั้งสามารถทำให้เข้าถึงฌานได้เร็วกว่ากัมมัฏฐานอื่นๆ อธิบายถึงฤทธิ์พิเศษของกสิณแต่ล…

…ุณทั้ง 9 ตั้งแต่ อรหัง สัมมาสัมพุทโธ จนกระทั่งถึง ภควา จนกระทั่งจิตเริ่มสงบหยุดนิ่ง จึงนึกภาพพระพุทธปฏิมากร เป็นตัวแทนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามาไว้ที่ศูนย์กลางกาย จนกระทั่งเปลี่ยนเป็นบริกรรมนิมิต ปฏิภาคนิม…

…ล การบริจาคทาน และการทำกุศลธรรม การฝึกจิตเพื่อความสงบและเข้าถึงดวงธรรมภายใน โดยการใช้บริกรรมนิมิตและปฏิภาคนิมิตเป็นเครื่องมือในการฝึกจิตที่ทำให้จิตใจสามารถตั้งอยู่ในความบริสุทธิ์และคุณธรรมอย่างยั่งยืนได้…

… นี่คือความหมายของ “ทรง หักกำจักร” ตามนัยที่ 1 “สังสาร” ตามนัยที่ 2 อุปมาดัง “จักร” ที่ประกอบมาจาก “ปฏิจจสมุปบาท” คือมี “อวิชชา” เปรียบได้กับ “ดุม” เพราะเป็นมูลเหตุ “ชราและมรณะ” เปรียบได้กับ “กง” เพราะ เ…

บทความนี้กล่าวถึงการตีความคำว่า "พระอรหันต์" และนัยความต่างๆ ของการหักกำจักรในแง่ของกิเลสและสังสาร โดยแบ่งออกเป็นหลายนัย เช่น นัยเกี่ยวกับกิเลส ความเพียร และอวิชชา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงหักกิเลสด้วยปั

…อ “อวิชชา” “อวิชชา” เป็นเหตุให้เกิดการเกิดการ ดับติดต่อกันเป็นลูกโซ่ ซึ่งเรียกว่า “ปัจจยาการ” หรือ “ปฏิจจสมุปบาท” ทรงตรัสรู้ว่าถ้าดับ อวิชชาได้อย่างเดียว ทุกอย่าง “หยุด” หมด ซึ่งเรียกว่า “นิโรธ” หรือ “นิ…

… เกี่ยวกับ 'สมุทัย','อวิชชา', และ 'นิโรธ' นอกจากนี้ยังระบุวิธีดับทุกข์ผ่านมรรคและอริยสัจ 4 ให้แก่ผู้ปฏิบัติธรรมที่พัฒนาตนเองเพื่อไปสู่การหลุดพ้นจากทุกข์ในสังสารวัฏ อีกทั้งมีการอธิบายถึงความรู้ที่เกี่ยวข้…

…พุทธเจ้า ยิ่งกว่านั้น พระองค์ทรงทราบว่า สิ่งใดเป็นประโยชน์ สิ่งใดไร้ประโยชน์ต่อสรรพสัตว์ทั้งหลาย ทรงปฏิบัติแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์ แล้วยังทรงถ่ายทอดคุณธรรมที่เป็นประโยชน์ให้แก่เหล่าสาวกทั้งหลายด้วยพระมหาก…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบรรลุธรรมกายและทรงชื่อว่า 'สุคโต' เพราะพระองค์เสด็จไปดีตามทางอริยมรรค ปฏิบัติแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่สรรพสัตว์ และถ่ายทอดคุณธรรมให้แก่เหล่าสาวก พระองค์ทรงดำเนินตามวิชชาและจ…

…ัยปรุโปร่งซึ่ง โลกโดยประการทั้งปวง คือทั้งโดยสภาวะ ทั้งเหตุเกิดของโลก ธรรมที่ดับของโลก และรู้จักทาง ปฏิบัติให้ถึงธรรมที่ดับของโลก อีกนัยหนึ่ง หมายถึงทรงรู้แจ้งโลกทั้ง 3 คือ สัตวโลก สังขารโลก และโอกาสโลก …

…ิ่งการทรงรู้แจ้งโลกทั้งสาม คือ สัตวโลก สังขารโลก และโอกาสโลก ที่ช่วยให้เข้าใจถึงเหตุเกิดของโลกและทางปฏิบัติสู่ธรรมที่ดับของโลก.

…ถึงสมาธิเพียงระดับ “อุปจารสมาธิ” ซึ่งผู้ เรียบเรียงเห็นว่าไม่น่าจะเป็นเพียงเท่านั้น จากคำอธิบายในทางปฏิบัติ “วิชชาธรรมกาย” ของ พระเดชพระคุณพระราชภาวนาวิสุทธิ์ (หลวงพ่อธัมมชโย) โดยใจความว่า “การปฏิบัติเพื…

…สรุปในวิสุทธิมรรค 40 วิธี โดยเริ่มจากการตรึกนึกถึงพระพุทธองค์และบริกรรมเพื่อเข้าถึงดวงปฐมมรรค ผู้ที่ปฏิบัติเจริญพุทธานุสติจะได้รับอานิสงส์มากมาย เช่น ความมั่นคงในศรัทธา สติ ปัญญา ความปีติ และสามารถอดทนต่…

2.6.2 สันทิฏฐิโก เป็นธรรมที่บุคคลผู้ปฏิบัติจะเห็นประจักษ์เอง ได้แก่ มรรค 4 ผล 4 นิพพาน 1 ไม่ใช่ เป็นธรรมที่เพียงแต่ได้ยินได้ฟังแล้วจดจำไว้เ…

…่อเข้าถึงพระธรรมกาย ซึ่งได้กล่าวถึงมรรค ผล และนิพพาน พร้อมแสดงให้เห็นว่าธรรมสามารถให้ผลได้ทันทีเมื่อปฏิบัติอย่างจริงจัง

…น้อมถึงพระธรรมคุณ เช่น ธัมโม อกาลิโก เป็นต้น เมื่อนิมิตติดแน่นเป็น “อุคคหนิมิต” แล้วกลั่นตัวใสเป็น “ปฏิภาคนิมิต” จากนั้นใจจึงตกศูนย์เข้าถึง “ดวงปฐมมรรค” ที่แท้จริง 2.8 อานิสงส์ของการเจริญธัมมานุสติ 1. จิ…

การเจริญธัมมานุสติเป็นแนวทางหนึ่งในการละซึ่งความทุกข์และการบรรลุถึงความสงบสุขภายใน โดยผ่านการน้อมตรึกถึงพระธรรมเป็นอารมณ์ รวมถึงการใช้คัมภีร์พระไตรปิฎกและภาวนาตามที่แนะนำ ซึ่งจะนำมาซึ่งอานิสงส์มากมาย

…การตรองหรือคิดพิจารณาพระสังฆคุณเท่านั้น จึงทำให้เข้าถึงแค่ “อุปจารสมาธิ” แต่ ถ้าหากอธิบายด้วยวิธีการปฏิบัติธรรมเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย อาจอธิบายได้ดังนี้ เมื่อเราตรองตรึกถึงพระสังฆคุณทุกประการดังที่ได้…

…ดจากพระอริยสงฆ์ ร่วมทั้งการให้ความสำคัญแก่บิดามารดาในฐานะที่เป็นพระอรหันต์ในครอบครัว ความสำเร็จในการปฏิบัติธรรมที่เชื่อมโยงกับการตรึกตรองถึงพระสังฆคุณจะนำไปสู่การเข้าถึงจิตที่สงบและพระธรรมกายได้ ซึ่งเป็น…

…์วิสุทธิมรรคกล่าวไว้เพียงว่า เมื่อเจริญสีลานุสติอย่างนี้แล้ว จะทำให้ได้เพียง “อุปจารสมาธิ” แต่ในวิธีปฏิบัติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกายนั้นเมื่อปฏิบัติจริง ๆ สามารถเลยไปกว่า “อุปจารสมาธิ” ได้ โดยการปฏิบัติด…

…และศีลมีอานิสงส์ที่สำคัญ เช่น การเคารพพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ และการพัฒนาคุณธรรมต่างๆ ที่ส่งผลต่อการปฏิบัติธรรมอย่างมีประสิทธิภาพ.

…แต่สละวัตถุสิ่งของ อวัยวะ เลือดเนื้อ ชีวิต ดังพระเวสสันดร เป็นแบบอย่าง สำหรับบรรพชิตการบริจาคเป็นข้อปฏิบัติในสาราณียธรรม บรรพชิตรูปใดได้ประพฤติ ปฏิบัติวัตรนี้ ย่อมทำให้มีความเคารพกัน ช่วยเหลือและสามัคคีพ…

…ิจาคทานต้องทำด้วยใจต้องการช่วยเหลือ ไม่หวังสิ่งตอบแทน จะนำไปสู่การพัฒนาบารมีและการชำระจิต บรรพชิตควรปฏิบัติสาราณียธรรมอย่างเคร่งครัด เพื่อให้เกิดการเคารพและสามัคคีกันในหมู่คณะ และต้องมีการฝึกจาคานุสติควบ…

ก็จะชัดเจนปรากฏเป็น “อุคคหนิมิต” แล้วกลั่นตัวใสเป็น “ปฏิภาคนิมิต” จากนั้นใจก็จะรวม ตกศูนย์เข้าถึง “ดวงปฐมมรรค” ที่แท้จริง 2.16 อานิสงส์ของจาคานุสติ 1. ทำให้…

เนื้อหานี้พูดถึงอานิสงส์ของจาคานุสติซึ่งรวมถึงความสุขจากการสละและไม่ละโมบ ตลอดจนความรู้สึกเป็นที่รักและไม่ทุกข์ใจเกี่ยวกับผู้อื่น นอกจากนี้ยังนำเสนอการเจริญเทวตานุสติ ซึ่งเป็นการระลึกถึงความดีของตนเอง

…ทธิมรรคกล่าวไว้ว่าเมื่อเจริญเทวตานุสติอย่างที่ได้อธิบายมานี้ทำให้ถึงเพียง “อุปจารสมาธิ” แต่ในวิธีการปฏิบัติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย เมื่อปฏิบัติจริง ๆ แล้ว สามารถ ไปถึงเลยกว่า “อุปจารสมาธิ” ได้ โดยปฏิบั…

…รรมกาย พร้อมการระลึกถึงกุศลกรรมและบุคคลที่มีคุณธรรม คล้ายกับเทวดาและพรหม โดยชี้ถึงอานิสงส์และวิธีการปฏิบัติที่จะนำไปสู่การเข้าถึงดวงปฐมมรรค ภายในของตน นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการเพิ่มพูนคุณธรรม 5 ประการ เช่น…