ปฏิ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 218 / 571

…อนตฺตาติ อาทินา อตีตาทอทธานวเสน อตีตาทิ สนฺตานวเสน อตีตาทิกฺขณวเสน จ สมุมสนญาณน หุตวาอภาวอุท ยพฺพย- ปฏิปีฬนอวสวตฺตนาการสูงขาตลกขณฤตยสมุมสนวสปปวตฺเตน ๑. สี. ม. อเหตุก... ฯ ๒. สี, ภาวีรูป. ม. ภาวิต ฯ ๓. ส.…

…นี้พูดถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาและการวิเคราะห์ประเด็นสำคัญของอภิธรรม. แสดงให้เห็นถึงหลักการและวิธีการปฏิบัติในด้านต่างๆ และความสำคัญของการเข้าใจในอภิธมฺมตฺถ. ในแต่ละส่วนมีการเชื่อมโยงกับความรู้ที่จำเป็นต่…

…อคฺคเหตุวา อิเม โอภาสาทโย ตณฺหา มานวตฺถุตาย น มคฺโค อถโข วิปัสสนาอุปกิเลสา เอวตพฺพิ- นิมุตติ ปน วีถีปฏิปนฺนํ วิปัสสนาญาณ์ มคฺโคติ เอว์ มคฺคลักขณสุส ววตถาน นิจฉัยน์ มคฺคามคฺคสฺส ชานนโต ทสฺสนโต อมคเค มคฺคส…

เอกสารนี้เกี่ยวข้องกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาและเนื้อหาวิทยาอภิธรรมที่มีความสำคัญในการศึกษาปฏิปนฺนา ลักษณะของอภิธรรมและวิธีการเข้าถึงความเข้าใจในเนื้อหาที่ซับซ้อน การวิเคราะห์จากประสบการณ์วิปัสส…

…ีย์ โคตรภูโต ปุพเพ ปวตฺต์ สจจานุโลมิกญาณสงขาติ นวม อนุโลมญาณนฺติ อิมานิ นว ญาณานิ ญาณทัสสนวิสุทธิยา ปฏิปทาภาวโต ติลกขณ ชานนตฺเถน ปจฺจกฺขโต ทสฺสนฺตฺเถน ปฏิปกฺขโต วิสุทฺธตฺตา จ ปฏิปทาญาณทสฺสนวิสุทธิ นาม ฯ …

เนื้อหานี้นำเสนอการศึกษาอภิธรรมที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติและการเข้าใจในธรรมชาติของสังขารและการปฏิบัติตามมรรค มีการพูดถึงญาณที่เกี่ยวข้องกับการหยั่งรู้และ…

…คุคาโห ต มุญฺจนฺติ อนตฺตาติ ปวตฺตา อนุปสฺสนาว อตฺตสุญญตาการานุปสฺสนโต สุญญตานุปัสสนา นาม วิโมกฺขมุข ปฏิปกฺขโต วิมุตติวเสน วิโมกขสงขาตสฺส โลกุตตรมคุคผลสฺส ทวาร โหติ ฯ สงขาเรส อนิจฺจนฺติ ปวตฺตา อนุปสฺสนา อ…

บทนี้กล่าวถึงประเด็นต่าง ๆ ของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา โดยเน้นถึงหลักการเช่น อนิจจาและสุญญตา รวมถึงมุมมองต่อวิปัสสนา ความฝึกฝนเกี่ยวกับความไม่แน่นอนของวัตถุ และการเข้าใจจิตใจในเชิงลึก สำหรับผู้ที่ศึกษาอภ

…ถาปีติ มคฺควีถีย์ ผลสมาบัติวิถียญจ ฯ สพฺเพสมปีติ มคฺคสฺส ผลสฺสปิ ฯ สตุตกฺขตต์ สตฺต วาเระ กามสุคติย์ ปฏิสนธิคุคหณ์ ปรม เอตสสาติ สตฺตกขัตตุปรโม ฯ น ปน อฏฐมาทิกามภวงคามีติ อธิปปาโย ฯ ย สนธาย วุตต์ น เต ภวํ …

…วข้อง รวมถึงการวิเคราะห์เกี่ยวกับการเข้าใจวิปสฺสนาและการสำเร็จของนิพพาน พร้อมทั้งการกล่าวถึงผลของการปฏิบัติและการเข้าถึงสภาวะต่างๆ โดยใช้ข้อความจากอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลีและอภิธมฺมตฺถวิภาวินี รวมทั้งการอธิบา…

… คนฺตฺวาติ เอว สมถวิปสฺสนาน ยุคนทธภาวาปาทนวเสน ยาวา- กิญจัญญายตน์ ตาว คนฺตฺวา ฯ อธิฏเฐยยาที่กฤติ กายปฏิพัทธ์ เปตวา วิสุ วิสุ จิตจีวราทิปริกขารเคหาทีน” อคฺคิอาทินา อวินาสนา ธิฏฺฐานํ สงฺฆปฏิมานนสตถุปกโกสนา…

บทความนี้เจาะลึกถึงความรู้และปฏิบัติในการเจริญวิปัสสนาที่สัมพันธ์กับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา โดยเน้นถึงความสำคัญของการเข้าใจกรรมและผลใน…

… ๑ สสังขาริก ๑ ชื่อว่า โลภสกคตจิต (จิตประกอบด้วยโลภะ) จิต ๒ นี้ คือ จิตที่สหรคตด้วยโทมนัส ประกอบด้วยปฏิฆะ เป็นอสังขาริก ๑ เป็นสสังขาริก ๑ ชื่อว่า ปฏิฆจิต ฯ จิต ๒ นี้ คือ จิตที่สหรคตด้วยอุเบกขา ประกอบด้วย…

บทนี้นำเสนอการศึกษาจิตในอภิธัมมัตถสังคหาที่แบ่งประเภทตามสภาวะของจิต ๔ ประเภท ได้แก่ กามาจิต รูปาจรจิต อรูปาวจรจิต และโลกุตตรจิต โดยมุ่งเน้นที่การอธิบายคุณสมบัติและความสัมพันธ์ระหว่างจิตแต่ละชนิด และผล

…ะเป็นที่ชุมชนแห่งพระอริยบุคคลทั้งหลาย และชื่อว่าสูงสุด เพราะประกอบด้วยคุณอันพิเศษ มีความเป็นหมู่ที่ ปฏิบัติดีแล้วเป็นต้น อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่าสูงสุดกว่าคณะทั้งหลายหรือ

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงพระธรรม ๕ อย่างที่ประกอบด้วยมรรค ๔ ผล ๔ และนิพพาน ๑ ที่มีความสำคัญในการขจัดกิเลส และการบรรลุถึงนิพพาน โดยผ่านทางอริยมรรคที่เป็นธรรมที่มีประสิทธิภาพในการตัดกิเลสที่มีอยู่ในอบาย บัณฑ

…เป็นต้น ตามสมควรแก่กรรมบถที่ได้อยู่ในอกุศลกรรมบถทั้งหลาย โดยนัยที่ท่านกำลังจะกล่าวฯ [อธิบายโทมนัสและปฏิฆะ] ใจที่ชั่ว ชื่อว่าทุมนะ อีกอย่างหนึ่ง บุคคลชื่อว่าทุมนะ เพราะ อรรถว่า มีใจชั่ว ภาวะแห่งใจชั่ว หรื…

บทความนี้อธิบายถึงการพิจารณาอารมณ์ของใจที่เกี่ยวข้องกับโทมนัสและปฏิฆะ โดยมีการระบุถึงจิตที่มีความแตกต่างจากโสมนัสในสถานการณ์ต่างๆ รวมถึงความสัมพันธ์ที่ละเอียดในข้อดีแล…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 31 ก็ความแปลกกันแห่งโทมนัสและปฏิฆะนี้ อย่างนี้คือ บรรดา โทมนัสและปฏิฆะนี้ โทมนัส ได้แก่ธรรมอย่างหนึ่ง นับเนื่องใน เวทนาขันธ์ มีการเส…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์ความหมายและลักษณะของโทมนัสและปฏิฆะ ซึ่งเป็นธรรมที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และจิตในอภิธัมมัตถสังคหบาลี อธิบายถึงแง่มุมต่าง ๆ เช่น วิจิกิจฉ…

…่า สันตีรณะฝ่ายอกุศลวิบากนี้ ท่านไม่พึงเห็นอย่างนั้น เพราะโทมนัสแม้ที่จะพึงเกิดขึ้นในอนิฏฐารมณ์ เว้นปฏิฆะเสียแล้ว ก็ เกิดขึ้นไม่ได้ และเพราะ ราะปฏิฆะที่มีสภาพเป็นอกุศลแท้ ๆ ไม่เกิดใน พวกอัพยากฤต ฯ ด้วยว่…

…ละการเกิดโทมนัสในอนิฏฐารมณ์ ที่มีการจำกัดไว้ว่าโทมนัสไม่สามารถเกิดขึ้นได้ในสภาวะอกุศลวิบากโดยปราศจากปฏิฆะ ส่วนคนที่มีกำลังอ่อนแอก็ต้องยอมแพ้ต่อการกระทำของคนที่มีกำลังเข็มแข็ง ปรากฏการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น…

…้วยสามารถแห่งอิฏฐารมณ์ และอิฏฐมัชฌัตตารมณ์ เป็นญาณสัมปยุต และญาณวิปยุต ในกาลที่เป็นไปด้วยสามารถแห่ง ปฏิสนธิเป็นต้น โดยความที่กรรมมีกำลังและไม่มีกำลัง ในกาลที่เป็นไป ด้วยตทาลัมพะ เป็นไปโดยสมควรแก่ชวนะโดยม…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจลักษณะของกุศลจิตและกรรม โดยให้เห็นถึงความแตกต่างของวิบากตามแต่ละสาเหตุ รวมถึงอิทธิพลของความสามารถแห่งกรรมและความเพียรพยายามในการนับ ซึ่งมีความสำคัญในการศึกษาพุทธวจนเพื

…อ อย่างไร ๆ คือ โสดาปัตติมรรค พระผู้มีพระภาค ทรงแจกออกไปตามชื่อว่าฌานล้วน ๆ ไม่เกี่ยวถึงความต่างแห่งปฏิปทา เป็น ๒ อย่างก่อน คือ สุญญตะ และอัปปณิหิตะ ทรงประกอบกับ ปฏิปทา ๔ อีก แจกออกไปเป็น ๑๐ อย่าง ตามชื่…

…นวนมาก ตัวอย่างเช่น การแจกออกเป็นจำนวน ๑๐๐๐ นัย โดยอิงจากโศดาปัตติมรรคแล้วจะมีการแจกแจงตามวาระและการปฏิบัติต่าง ๆ ที่มากมาย การบรรลุถึงอรหัตตผล จิตที่เกี่ยวข้องกับโสดาปัตติมรรคได้ชัดเจนในเนื้อหา ฯลฯ สำหร…

…ธรรม ๔ คือ โทสะ ๑ อิสสา ๑ มัจฉริยะ ๑ กุกกุจจะ ๑ ท่านสงเคราะห์เข้าในอสังขาริกจิตที่ ๕ ซึ่งประกอบด้วย ปฏิฆะ ฯ ส่วนอิสสา มัจฉริยะ และกุกกุจจะ บัณฑิตพึงแยกประกอบ ในอกุศลจิตเหล่านี้เฉพาะดวงหนึ่ง ๆ ๆ แม้ในสสัง…

…ยทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับอภิธรรม และวิธีการแยกแยะจิตที่หลากหลายให้ชัดเจนและสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในทางปฏิบัติ

…าจเคาระตน ฯ โอตตัปปะ เปรียบเหมือน หญิงแพศยา เพราะเกรงแต่สิ่งชั่วด้วยอำนาจเคาระผู้อื่น ๆ ธรรมที่เป็น ปฏิปักษ์ต่อโลภะ ชื่อว่าอโลภะ ฯ อโลภะนั้น มีความที่จิตไม่ติดอยู่

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา โดยเน้นการศึกษาเกี่ยวกับนิวรณ์และความแตกต่างของรูปและอรูปขันธ์ รวมถึงธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับสัทธา สติ หิริ และโอตตัปปะ ซึ่งมีบทบา

…อภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 92 ในอารมณ์เป็นลักษณะ เปรียบเหมือนภิกษุผู้หลุดพ้นแล้วฯ ธรรมที่เป็น ปฏิปักษ์ต่อโทสะ ชื่อว่าอโทสะ ฯ อโทสะนั้น มีความไม่เกรี้ยวกราด เป็นลักษณะ เหมือนมิตรผู้อนุกูลฯ ความเป็นก…

ในเนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี จะนำเสนอการวิเคราะห์คุณลักษณะของจิตในความสงบและการตั้งใจทำงาน สิ่งที่มีความสำคัญคือการไม่มีโทสะ หรืออโทสะ ที่จะทำให้จิตมีความไม่เกรี้ยวกราดเหมือนมิตรผู้อนุกูล ขณะ

…ุกะ ๒ ที่เป็นทุเหตุกะ ๒๒ ที่เหลือเป็น ติเหตุกะ ๔๗ ฯ ชื่อว่ากิจ ในกิจสังคหะ มี ๑๔ อย่าง ด้วยอำนาจแห่งปฏิสนธิกิจ ภวังคกิจ อาวัชชนกิจ ทัสสนกิจ สวนกิจ ฆายนกิจ สายนกิจ ผุสนกิจ สัมปฏิจฉันนกิจ สันตีรณกิจ โวฏฐัพ…

เนื้อหานี้อธิบายถึงประเภทต่างๆ ของอกุศลและกุศล โดยระบุตัวอย่างของจิตที่ถูกแบ่งตามเหตุและกิจต่างๆ เช่น โลภะ โทสะ โมหะ รวมถึงกิจที่สัมพันธ์กับจิตประเภทต่างๆ และรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับการจำแนกจิตตาม

…ธาตุ ๕ อาศัยเฉพาะปลาทวัตถุทั้ง ๕ เป็นไปโดยส่วนตามลำดับ ฯ ส่วน มโนธาตุ กล่าวคือปัญจทวาราวัชชนะ และสัมปฏิจฉันนะ อาศัยหทัย วัตถุอย่างเดียวเป็นไป ฯ อนึ่ง ธรรมที่เหลือกล่าวคือมโนวิญญาณธาตุ ด้วยอำนาจแห่งสันตีร…

เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาอภิธัมมัตถสังคหะและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเฉพาะเรื่องวัตถุ 5 อย่างในกามโลก รวมถึงการที่มโนวิญญาณธาตุและวิญญาณธาตุอาศัยวัตถุอย่างไร ทั้งนี้ในแต่ละภพแบ่งออกได้ชัดเจนคือ กามภพ

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 132 ปฏิสนธิด้วยกำลังแห่งกรรมอย่างเดียวเท่านั้น ในสัจจสังเขปว่า กรรมอันใด ที่สัตว์กระทำแล้วในภพอื่นได้โอกาส …

ในการศึกษาอภิธัมมาชนิดนี้ พบว่า การปฏิสนธิขึ้นอยู่กับกรรมเท่านั้น กรรมที่สัตว์กระทำในภพอื่นจะเป็นตัวกำหนดการเกิด อีกทั้งยังมีการกล่าวถึงคต…

…งมนะ ฯ เชื่อมความว่า ธรรม ๓๐ กล่าวคือ มโนวิญญาณธาตุที่เป็นไปแล้วด้วยสามารถแห่งสันตีรณะ ๓ มหาวิบาก 4 ปฏิฆะ ๒ ปฐมมรรค ๑ หสิตุปบาท ๑ และรูปาวจรจิต ๑๕ ที่เหลือ จากมโนธาตุ และมโนวิญญาณธาตุ ตามที่กล่าวแล้ว ย่อ…

ในหน้าที่ 138 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาธรรมและแนวคิดเกี่ยวกับวิญญาณและธาตุ ทั้งในรูปโลกและอรูปโลก อธิบายว่าวิญญาณและธาตุเป็นความรู้ที่มิใช่สัตว์และชีวิต โดยมีการเชื่อมโยงและควา