หน้าหนังสือทั้งหมด

ความหมายของศาสนาในมุมมองตะวันออกและตะวันตก
21
ความหมายของศาสนาในมุมมองตะวันออกและตะวันตก
…ลักให้พิสูจน์ คำสอนนั้น (สนทิฏฐิโก อกาลิโก เอหิปสฺสิโก โอปนยิโก ปจฺจตฺต์ เวทิตพฺโพ วิญญูหิ - อันผู้ ปฏิบัติจะพึงเห็นชัดด้วยตัวเอง ไม่จำกัดด้วยกาล ควรเรียกให้มาดู ควรน้อมเข้ามา อันวิญญูชน พึงรู้เฉพาะตน) 4. ไม…
บทความนี้กล่าวถึงความหมายของคำว่า "ศาสนา" ตามที่เข้าใจกันในศาสนาพุทธซึ่งมีความแตกต่างจากแนวคิดของศาสนาตะวันตก ศาสนาพุทธมองว่าศาสนาเป็นคำสั่งสอนจากผู้รู้ที่ยืนยันถึงศักยภาพของกรรมในฐานะผู้สร้างโลก ซึ่ง
ความเชื่อและข้อห้ามในสังคมโบราณ
42
ความเชื่อและข้อห้ามในสังคมโบราณ
…มีอำนาจสูงใช้โดย ขาดความเคารพยำเกรง หรือแตะต้องโดยไม่ขออนุญาต ซึ่งข้อห้ามเหล่านี้ในเมืองไทยก็ได้เคย ปฏิบัติกันมาแต่โบราณกาล แม้แต่ในประเทศญี่ปุ่นสมัยก่อนก็มีลักษณะเช่นเดียวกัน และรวม ไปถึงข้อห้ามที่ไม่อนุญาต…
ในประเทศกรีกยุคโบราณ คนในสมัยนั้นนิยมไปหานักบวชในวิหารเดลฟี ซึ่งถือเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ แสดงถึงความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และเทพเจ้า การมีความเชื่อในข้อห้ามต่างๆ หรือที่เรียกว่า ตาบู สะท้อนให้เห็นถึง
การพัฒนาพราหมณ์และแนวคิดปรัชญา
70
การพัฒนาพราหมณ์และแนวคิดปรัชญา
…ถนาสิ่งใด ย่อมได้สิ่งนั้น 2. เตรตายุค สัจธรรมเสื่อมลงจากกฤตยุค 1 ใน 4 ไม่มีการประกอบพิธีกรรม มนุษย์ ปฏิบัติธรรมเพื่อหวังอานิสงส์ จากการปฏิบัติธรรมนั้น 3. ทวาปรยุค สัจธรรมเสื่อมลงครึ่งหนึ่งของสมัยกฤตยุค มนุษย…
นักบวชพราหมณ์ในเมืองตักสิลาได้พัฒนาให้พิสดารมากขึ้น โดยเน้นความสำคัญของพรหมาเป็นศูนย์กลางแห่งความรู้ วิญญาณทุกดวงเกิดจากพรหมาและต้องเวียนว่ายตายเกิดตามกรรมเก่า เมื่อวิญญาณหลุดพ้นจากเวียนว่ายตายเกิดจะก
ปรัชญาสางขยะและโยคะ
75
ปรัชญาสางขยะและโยคะ
…นของตนเอง ก่อให้เกิดการเวียนว่ายในวัฏฏะไม่จบสิ้น ดังนั้นการที่จะหลุดพ้นจากวังวนแห่งวัฏฏะนี้ได้ก็คือ ปฏิบัติให้เกิดความรู้ที่ถูกต้อง โดยทำให้บุรุษะเห็นความแตกต่างระหว่างตนเองกับประกฤติว่า ตัวตนที่แท้จริงนั้นค…
…ทธิ์ที่ต้องการหลุดพ้นจากความทุกข์ผ่านความรู้แจ้งในสัจธรรม ขณะที่โยคะซึ่งก่อตั้งโดยปตาญชลี นำเสนอวิธีปฏิบัติที่มุ่งมั่นเพื่อบรรลุความสมบูรณ์และการเข้าถึงโมกษะ โดยผ่านการควบคุมกายและจิต. ทั้งสองระบบมีเป้าหมายใ…
ปรัชญาโยคะและสางขยะ
76
ปรัชญาโยคะและสางขยะ
…ขยะจะเน้นหนักในด้านอภิปรัชญาและจิตวิทยา นั่นคือมีลักษณะเป็นแบบทฤษฎีแต่สำหรับ ปรัชญาโยคะแล้วมุ่งในทางปฏิบัติมากกว่าเพื่อให้ถึงซึ่งความหลุดพ้น (โมกษะ) ปรัชญาโยคะจึง มีลักษณะเป็นแบบเทวนิยม (theistic) มากกว่าสาง…
ปรัชญาโยคะเน้นการปฏิบัติเพื่อหลุดพ้นจากวัฏสงสาร โดยมีจุดมุ่งหมายหลักในทางเทวนิยม ส่วนสางขยะมุ่งเน้นอภิปรัชญาและจิตวิทยา นอกจ…
การบรรลุโมกษะในศาสนาเชน
125
การบรรลุโมกษะในศาสนาเชน
…่อบรรลุโมกษะแล้วเท่านั้น ดังนั้นโมกษะหรือ ความหลุดพ้นจากกิเลส จึงเป็นจุดหมายสูงสุดของศาสนาเชน ชาวเซนปฏิบัติธรรมอย่าง เคร่งครัดก็เพื่อเข้าถึงโมกษะ ภูมิที่พ้นไปจากทุกข์ ไม่ต้องเวียนว่ายตายเกิดอีกต่อไป ส่วนวิธี…
…ิธรรมเพื่อเข้าถึงโมกษะ โดยประกอบด้วยหลักการสำคัญ เช่น สัมยัคทรรศนะ การเห็นชอบต่อคำสอนของศาสดา และการปฏิบัติตนตามคำสอนอย่างเคร่งครัด พิธีกรรมที่สำคัญในศาสนาเชนคือพิธีปัชซุสนะ ซึ่งจัดขึ้นเพื่อเป็นการรำลึกถึงอง…
นิกายในศาสนาเชน
126
นิกายในศาสนาเชน
…มง 4.7 นิกายในศาสนา หลังจากพระมหาวีระได้นิพพานแล้ว สาวกของพระมหาวีระได้แตกแยกเป็นหมู่ เป็นคณะ แยกกันปฏิบัติตามหลักที่ตนเห็นว่าทำให้หลุดพ้นจากทุกข์ได้ แต่นิกายที่แยกออกไปนั้นยังคง มุ่งไปหาหลักอหิงสาธรรมอย่างเ…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับนิกายต่าง ๆ ในศาสนาเชน รวมถึงการปฏิบัติและแนวทางการศึกษาที่แตกต่างออกไปหลังจากพระมหาวีระนิพพาน โดยแบ่งออกเป็น 2 นิกายหลัก คือ นิกายทิฆัมพรแ…
ศาสนาพุทธ: ประวัติและหลักคำสอน
135
ศาสนาพุทธ: ประวัติและหลักคำสอน
…ความสงบสุข อย่างนิรันดรและอย่างแท้จริง คือ นิพพาน วิธีการที่จะบรรลุจุดหมายสูงสุดของชีวิตได้นั้นต้อง ปฏิบัติตามอริยมรรคมีองค์ 8 ชาวพุทธเชื่อว่าชีวิตในโลกนี้มีหลายครั้งยังต้องเวียนว่ายตายเกิด อยู่เรื่อยไปตราบท…
ศาสนาพุทธเกิดที่ประเทศอินเดียก่อนพุทธศักราช 45 ปี โดยมีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นศาสดา มีหลักคำสอนสำคัญ เช่น พระรัตนตรัย อริยสัจ 4 และมรรคมีองค์ 8 จุดหมายสูงสุดคือ นิพพาน ศาสนาพุทธมีนิกายสำคัญสองนิกายคือ
การเดินสายกลางและการบำเพ็ญเพียรทางจิต
149
การเดินสายกลางและการบำเพ็ญเพียรทางจิต
…ีดก็จะขาดออกไป ถ้าขึงหย่อนไปก็ดีดไม่เป็นเสียง แต่ถ้าขึงปานกลางย่อมดีด ไพเราะเจริญใจ เมื่อเทียบกับการปฏิบัติก็เช่นเดียวกัน ถ้าย่อหย่อนนัก คือ หมกมุ่นหนักไปใน กามารมณ์จนเกินไป ก็เป็นเสมือนพิณที่ขึงหย่อนย่อมไม่…
…มณโคดม ในขณะที่พระองค์ทรงทรมานร่างกาย แต่ไม่สามารถเข้าถึงคุณวิเศษใดๆ ได้ พระองค์จึงได้ปรับเปลี่ยนการปฏิบัติโดยหันมาให้ความสำคัญกับการบำเพ็ญเพียรทางใจ ซึ่งเป็นแนวทางที่สร้างความสงบและปัญญา พระองค์ตระหนักถึงคว…
ความสำคัญของพระธรรมและพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา
163
ความสำคัญของพระธรรมและพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา
6. เป็นธรรมอันวิญญูชนพึงรู้เฉพาะตน พระธรรมทั้งปวงเป็นคุณชาติที่ทำให้ปุถุชนผู้ปฏิบัติตามกลายเป็นพระอริยบุคคล มี 4 ระดับ คือ พระโสดาบัน พระสกทาคามี พระอนาคามี และพระอรหันต์ พระธรรมมีวิมุ…
พระธรรมในพระพุทธศาสนาช่วยให้ผู้ปฏิบัติตามกลายเป็นพระอริยบุคคล โดยมี 4 ระดับ ได้แก่ โสดาบัน สกทาคามี อนาคามี และอรหันต์ พระไตรปิฎกแบ่งออกเป…
หลักการปฏิบัติสมควรในพระพุทธศาสนา
164
หลักการปฏิบัติสมควรในพระพุทธศาสนา
4. เป็นผู้ปฏิบัติสมควร คือปฏิบัติตามสมควรแก่สมณเพศ สมควรแก่ฐานะ จน สามารถขจัดกิเลสได้โดยลำดับจนกระทั่งหมดสิ้นไป 5. เป…
บทความนี้กล่าวถึงหลักการที่สำคัญในการปฏิบัติตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าอย่างถูกต้องและสมควร เพื่อการพัฒนาตนในทางธรรม มีการเปรียบเทียบการปฏิบัติตน…
ความเข้าใจเกี่ยวกับวิบากกรรมและไตรลักษณ์
165
ความเข้าใจเกี่ยวกับวิบากกรรมและไตรลักษณ์
…คติ ได้แก่ สัตว์นรก เปรต อสุรกาย ในภูมิสุคติ ได้แก่ เทวดา พรหม อรูปพรหม) 10. สมณพราหมณ์ผู้ประพฤติดี ปฏิบัติชอบชนิดที่ทำให้แจ้งโลกนี้ โลกหน้าด้วย ปัญญาอันยิ่งเองแล้วสอนให้ผู้อื่นรู้ตามมี (หมายถึงพระอรหันต์สัม…
…ของมารดาและบิดาในการตอบแทนพระคุณท่าน นอกจากนี้ ยังเสนอภาพรวมเกี่ยวกับสัตว์ที่เกิดแบบโอปปาติกะ และการปฏิบัติของสมณพราหมณ์ที่ทำให้เข้าใจโลกนี้และโลกหน้าได้อย่างแจ่มแจ้ง โดยสรุปแล้วผู้ที่เข้าใจในสัมมาทิฏฐิทั้ง …
Understanding Meditation in Buddhism
171
Understanding Meditation in Buddhism
1. สมาธิชั่วขณะซึ่งเกิดแก่สามัญบุคคลทั่วไปในเวลาปฏิบัติภารกิจประจำวัน เรียกว่า “ขณิกสมาธิ” 2. สมาธิที่จวนจะแน่วแน่สมาธิที่ตั้งจิตมั่นกว่าระดับแรกเรียกว่า “…
…อมทั้งแสดงถึงประโยชน์ของสมาธิในการเข้าถึงนิพพาน ซึ่งหมายถึงการดับทุกข์และกิเลส การบรรลุถึงนิพพานต้องปฏิบัติตามหลักศีล สมาธิ และปัญญา จนบรรลุมรรคผลขั้นสูงสุด.
ความหมายและสถานะของนิพพานในพระพุทธศาสนา
175
ความหมายและสถานะของนิพพานในพระพุทธศาสนา
…พระสัมมา สัมพุทธเจ้าทรงยืนยันว่าภาวะเช่นที่กล่าวนี้มีอยู่จริง เพราะถ้าภาวะนี้ไม่มีอยู่แล้ว การที่จะ ปฏิบัติตนให้หลุดพ้น (สลัดออก) ไปจากสภาวะที่มีการเกิดขึ้น มีการกระทำและปรุงแต่งของ เหตุปัจจัย (สังขตะ) ก็จะเ…
…่ปราศจากการเคลื่อนไหว ไม่มีการกระทำหรือผลของกรรม ทั้งนี้ การเข้าถึงนิพพานนั้นเป็นสิ่งที่ทำได้ผ่านการปฏิบัติอย่างมีสติเพื่อลดละกิเลสซึ่งเป็นเหตุให้เกิดการเวียนว่ายในสังสารวัฏ มนุษย์และสัตว์ทั้งหลายเกิดและตายไ…
พิธีกรรมวันมาฆบูชา
177
พิธีกรรมวันมาฆบูชา
ส่วนพิธีกรรมในข้อ 4 เป็นพิธีกรรมที่พุทธบริษัท คือ ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา ทั่วโลกต้องปฏิบัติร่วมกัน ปฏิบัติเหมือนกันในวันและเวลาเดียวกัน ถือว่าพิธีนี้เป็นสากล สำหรับชาวพุทธ ซึ่งจะได้กล่าวในราย…
พิธีกรรมในวันมาฆบูชาถือเป็นพิธีสำคัญที่พุทธบริษัททั่วโลกปฏิบัติเพื่อบูชาพระพุทธเจ้า โดยการจัดกิจกรรมต่างๆ เช่น การประดับธง การตักบาตร ฟังเทศน์ และการเวียนเทียนรอบป…
คำสอนของพระพุทธเจ้าและวันสำคัญในพระพุทธศาสนา
178
คำสอนของพระพุทธเจ้าและวันสำคัญในพระพุทธศาสนา
…น คำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย” 2. พิธีบูชาในวันวิสาขบูชา กระทำกันในวันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 มีพิธีปฏิบัติ และกิจกรรมเหมือนกันกับวันมาฆบูชา ประวัติความเป็นมาของพิธีบูชาวันวิสาขบูชา เนื่องจากวันขึ้น 15 ค่ำ เ…
ความอดทนคือความอดกลั้นตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งระบุว่า พระนิพพานเป็นธรรมยอดเยี่ยม สอนให้ไม่ทำร้ายผู้อื่นและทำความดี วันวิสาขบูชาตรงกับวันคล้ายวันประสูติ วันตรัสรู้ และวันปรินิพพานของพระพุทธเจ้า จึงถ
สิ่งต้องห้ามในศาสนา
200
สิ่งต้องห้ามในศาสนา
…ำให้เกิดความแตกสามัคคี ชาวซิกข์ที่ดีจะต้องอ่อนน้อมถ่อมตน ให้อภัย และมีเมตตากรุณา ชาวซิกข์เชื่อว่าการปฏิบัติของบุคคลมีผลต่อภพที่จะต้องเผชิญหลังจากละร่างใน ภพนี้แล้วการปฏิบัติตามคำสอนในศาสนาจะส่งผลตามลำดับขั้น…
…ศาสนาซิกข์ ที่อธิบายถึงกิเลสต่างๆ ที่มนุษย์ต้องระวัง รวมถึงความหลงและอหังการที่ทำให้เกิดทุกข์ และการปฏิบัติตามคำสอนในศาสนาซิกข์เพื่อเข้าถึงภพที่สูงขึ้น ซึ่งมีการแบ่งการปฏิบัติเป็นขัณฑ์ต่างๆ เช่น ธรรมขัณฑ์และ…
ความเชื่อและพิธีกรรมในศาลเจ้าเต๋า
223
ความเชื่อและพิธีกรรมในศาลเจ้าเต๋า
…ทธิเต๋านั้นมี 2 พวกทั้งนี้ขึ้นอยู่กับนิกาย ถ้าเป็นพวกชวน เชนเจียว นักบวชในนิกายนี้ส่วนมากนิยมสละโสด ปฏิบัติเคร่งครัดมาก มีการทำสมาธิ และ ดำเนินชีวิตแบบสมถะคล้ายกับนักบวชในพุทธศาสนา ไม่ใคร่มีพิธีกรรมที่พิถีพิ…
…างเฉพาะเพื่อนำเสนอของเซ่นไหว้ตามความเชื่อของแต่ละท้องถิ่น พิธีกรรมถูกแบ่งออกเป็นสองพวกตามนิกาย มีการปฏิบัติที่แตกต่างกันไป ทำให้เกิดความหลากหลายในการทำพิธีกรรมให้แก่มวลชน
ความหมายและสัญลักษณ์ของศาสนาขงจื้อ
250
ความหมายและสัญลักษณ์ของศาสนาขงจื้อ
…สว่างและความดี เมื่อมีคำว่า ผู้นับถือศาสนาขงจื้อใหม่ ก็ทำให้คิดถึงพวกที่นับถือศาสนาขงจื้อเก่าซึ่งกา ปฏิบัติก็แตกต่างกันออกไป แต่ถ้าจะจัดพวกที่นับถือศาสนาขงจื้อใหม่เป็นนิกายใหม่อีกนิกาย หนึ่งก็ไม่ค่อยจะชัดเจน…
เนื้อหานี้พูดถึงแนวคิดของ หยิน-หยาง ในศาสนาขงจื้อ ซึ่งหมายถึงความสัมพันธ์ของความมืดและความสว่าง ความดีและความชั่ว ประกอบด้วยสัญลักษณ์ที่สำคัญ เช่น รูปปั้นของขงจื้อ รูปวงกลมหยิน-หยาง และการบูชาบรรพบุรุ
พยากรณ์และศาสนาใหม่ในญี่ปุ่น
259
พยากรณ์และศาสนาใหม่ในญี่ปุ่น
…็นคำของพระเจ้าดังต่อไปนี้ “บุตรทั้งหลายของพระเจ้า ที่มีชีวิตอยู่ในโลกนี้ ไม่รู้ถึงความรักของพระองค์ ปฏิบัติผิด หรือไม่เชื่อฟังพระประสงค์ของพระองค์โดยไม่รู้ตัว จึงเกิดความทุกข์ยากเดือดร้อน และเกิด ความรู้สึกม…
ในญี่ปุ่น มีบุคคลหลายคนที่อ้างว่ามีการติดต่อกับพระเจ้าและเข้ามาเป็นศาสดาพยากรณ์ บทความนี้จะกล่าวถึงศาสนาเทนรีกโยและกอนโกโย โดยศาสนาเทนรีกโยก่อตั้งโดยมิกิ นากายามา มีสมาชิกประมาณ 2 ล้านคน ในขณะที่กอนโก