ปา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 96 / 440

…กระดูกสะเอวมีสัณฐานดังลูกสะบ้า กระดูกตรงสะเอวตรงที่ตั้งจดกับ กระดูกขานั้นมีสัณฐานดังผลมะกั่วใหญ่ปลายปาด กระดูกสะเอว แม้เป็น 2 ชิ้น แต่ติดกันมีสัณฐานดังเตาช่างหม้อ ถ้าแยกกันออก แต่ละชิ้น มีสัณฐานดังคมช่า…

บทความนี้เสนอรายละเอียดเกี่ยวกับสัณฐานและลักษณะของกระดูกในร่างกายมนุษย์ โดยมีการเปรียบเทียบกระดูกแต่ละส่วนกับวัตถุหรือสิ่งต่างๆ เพื่อให้เข้าใจได้ง่าย เช่น กระดูกแข็งที่มีสัณฐานดังลูกสะบ้า หรือกระดูกเข

…ก่อน จึงทำการเจริญอุปสมานุสติดังนี้ คือ พระนิพพานเป็นธรรมที่ย่ำยีความมัวเมาต่างๆ 1. มทนิมฺมทโน 2. ปิปาสวินโย อารมณ์ พระนิพพานเป็นธรรมที่บรรเทาเสียซึ่งความกระหายในกามคุณ 3. อาลยสมุคุฆาโต พระนิพพานเป็นธรร…

บทความนี้นำเสนอคุณลักษณะและธรรมของพระนิพพาน โดยอธิบายถึง 29 ประการที่ผู้เจริญอุปสมานุสติต้องมีความเข้าใจ เพื่อให้สามารถเข้าถึงพระนิพพานได้อย่างมีประสิทธิภาพ พระนิพพานเป็นธรรมที่หยุดยั้งความมัวเมาและคว

…ษิตในขุททกนิกาย ธรรมบทว่า โย อปฺปทุฏฺฐสฺส นรสฺส ทุสสติ สุทฺธสฺส โปสสฺส อนงฺคุณสุส ตเมว พานํ ปจฺเจติ ปาป๊ สุขุโม รโช ปฏิวาตั๋ว ขิตโต ผู้ใด ประทุษร้ายต่อนรชนผู้ไม่ประทุษร้าย ผู้บริสุทธิ์ ไม่มีกิเลสดุจเนิน…

บทความนี้พูดถึงความโกรธที่มีผลย้อนกลับสู่ผู้ที่โกรธเอง และกรรมที่ส่งต่อผลแห่งความโกรธให้เกิดความฉิบหาย การทำกรรมของแต่ละบุคคลไม่สามารถนำไปสู่ความสำเร็จในชีวิต หรือความสุขที่แท้จริงได้ นอกจากนี้ยังมีกา

…อนดอกบัว ที่กำลังแย้มบาน มีความเบิกบานคล้าย ๆ กับว่าเพิ่งออกจากในแหล่งที่มีความสดชื่นมีความสุข 3. น ปาปก สุชิน ปสฺสติ ไม่ฝันร้าย คือ ไม่ฝันเห็นสิ่งที่น่าเกลียดน่ากลัว เช่น พวกโจรรุมล้อม สุนัขไล่กัน หรือ…

บทความนี้กล่าวถึงการมีสุขในชีวิต โดยแบ่งเป็นการหลับอย่างสนิทและตื่นอย่างสดชื่น พร้อมอธิบายถึงความฝันดีที่ไม่เป็นอันตราย การเป็นที่รักของมนุษย์และอมนุษย์ รวมถึงการได้รับการคุ้มครองจากเทวดา สรุปว่าการมี

…ยกว่า ทิโสผรณา 1. อโนทิโสผรณา เป็นการแผ่ทั่วไปโดยไม่เจาะจงบุคคล 5 จำพวก คือ ก. สพฺเพ สตฺตา ข. สพฺเพ ปาณา ค. สพฺเพ ภูตา ง. สพฺเพ ปุคฺคลา สัตว์ทั่วไปทั้งหลาย สตวทมีชีวิตทงหลาย สัตว์ที่ปรากฏชัดทั้งหลาย บุค…

ในเนื้อหานี้มีการอธิบายวิธีการแผ่เมตตา 3 ประเภท ได้แก่ อโนทิโสผรณา (การแผ่ทั่วไป), โอทิโซผรณา (การแผ่เจาะจง), และ ทิโสผรณา (การแผ่ในทิศทางต่างๆ) โดยนำเสนอความสำคัญของการแผ่เมตตาและศัพท์บาลีที่ใช้ในการ

…3,4,5,...จนถึงพวกที่ 12 ใช้ถ้อยคำอย่างเดียวกัน เปลี่ยนเพียงคำนำหน้าไปตามชื่อที่ต้องการ ได้แก่ สพฺเพ ปาณา อเวรา..... สพฺเพ ภูตา อเวรา... เรียงลำดับกันไป เป็นอโนทิสผรณาเมตตา(ไม่เจาะจงบุคคล) 20 และโอทิสผรณ…

การแผ่เมตตาเป็นการส่งความปรารถนาดีไปยังสัตว์ทั้งหลาย โดยเริ่มจากการแผ่เมตตาให้กับทุกคนในโลกโดยไม่เจาะจงบุคคล รวมถึงวิธีการเรียงลำดับการแผ่เมตตาตามทิศ เพื่อให้มีความสุขและปลอดจากทุกข์ การแผ่เมตตาวิธีต่

…ม่เจาะจงบุคคล 5 จำพวก คือ ก. สัพเพ สัตตา ทุกฺขา มุจฺจนฺตุ ขอสัตว์ทั้งหลายจงพ้นจากทุกข์เถิด ข. สัพเพ ปาณา ทุกขา มุจจนตุ ขอสัตว์ที่มีชีวิตทั้งหลายจงพ้นจากทุกข์เถิด ค. สพฺเพ ภูตา ทุกฺขา มุจฺจนฺตุ ขอสัตว์ที…

การแผ่กรุณา 3 อย่าง เรียกว่าอนโทสผรณา (แผ่ทั่วไป), โอทิโสผรณา (แผ่เจาะจง), และ ทิโสผรณา (แผ่ในทิศต่างๆ) มีวิธีการและคำบริกรรมที่ชัดเจน ผู้ที่บรรลุถึงขั้นอัปปนาสมาธิจะสามารถใช้วิธีเหล่านี้ในการฝึกจิตได

…้องบนจงพ้นจากทุกข์เถิด ส่วนการแผ่กรุณาไปในทิศทั้ง 10 ในบุคคลอีก 11 จำพวกตั้งแต่จำพวกที่ 2 คือ สพฺเพ ปาณา สัตว์ที่มีชีวิตทั้งหลาย ถึงจำพวกที่ 12 สพฺเพ วินิปาติกา อบายสัตว์ทั้งหลายนั้น ให้ผู้ปฏิบัตินำมาปร…

เนื้อหาเน้นการแผ่กรุณาไปยังสัตว์ที่ทุกข์ในทิศต่างๆ รวมถึงลักษณะและกิจกรรมในการทำกรุณาภาวนา เพื่อบำบัดทุกข์ของผู้อื่น ทำให้สรรพสัตว์พ้นจากทุกข์ โดยไม่เบียดเบียนผู้อื่น และมุ่งมั่นช่วยเหลือผู้ที่อยู่ในค

…สัตตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขอสัตว์ทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย ข. สพฺเพ ปาณา ยถาลทธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขอสัตว์ที่มีชีวิตทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้เ บัติที่ได…

บทความนี้เสนอวิธีแผ่มุทิตา 3 อย่าง สำหรับผู้ที่บรรลุถึงอัปปนาสมาธิหรือมุทิตาสมสัมเภท โดยมีวิธีที่แบ่งออกเป็น อโนทิโสผรณา (แผ่ทั่วไป) และ โอทิโสผรณา (แผ่เฉพาะกลุ่ม) การแผ่มุทิตายังครอบคลุมถึงการแผ่ไปใน

…ากสมบัติที่ได้แล้วเลย ส่วนการแผ่มุทิตาไปในทิศทั้ง 10 ในบุคคลอีก 11 จำพวกตั้งแต่จำพวกที่ 2 คือ สพฺเพ ปาณา สัตว์ที่มีชีวิตทั้งหลาย ถึงจำพวกที่ 1 2 สพฺเพ วินิปาติกา อบายสัตว์ทั้งหลายนั้น ให้ผู้ปฏิบัติ นำมา…

เนื้อหาพูดถึงการแผ่มุทิตาไปในทิศทั้ง 10 โดยเฉพาะการรักษาสมบัติของสัตว์ต่างๆ ที่อยู่ในทิศที่ได้กล่าวถึง เช่น ทิศตะวันออกเฉียงเหนือและอื่นๆ ผู้ปฏิบัติควรนำคำสอนมาประกอบในชีวิต โดยเน้นที่การไม่มีริษยา แล

…ไม่เจาะจงบุคคล 5 จำพวก ก. สัพเพ สัตตา กมฺมสฺสกา โหนฺติ สัตว์ทั้งหลายเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน ข. สพฺเพ ปาณา กมฺมสฺสกา โหนฺติ สัตว์ที่มีชีวิตทั้งหลายเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน ค. สพฺเพ ภูตา กมฺมสฺสกา โหนฺติ สัต…

การเจริญอุเบกขาที่มีขั้นตอนต่างๆ เพื่อช่วยให้จิตใจเป็นกลาง มีความนุ่มนวล และสามารถขยายอุเบกขาไปยังผู้คนที่แตกต่างกันได้ รวมถึงการใช้วิธีแผ่อุเบกขาไปยังสรรพสัตว์และบุคคล เพื่อให้เกิดความสงบสุขในจิตใจ ถ

…นผู้มีกรรมเป็นของตน ส่วนการแผ่อุเบกขาไปในทิศทั้ง 10 ในบุคคลอีก 11 จำพวก ตั้งแต่จำพวกที่ 2 คือ สพฺเพ ปาณา สัตว์ที่มีชีวิตทั้งหลาย ถึงจำพวกที่ 12 สพฺเพ วินิปาติกา อบายสัตว์ทั้งหลายนั้น ให้ผู้ปฏิบัตินำมาปร…

เนื้อหานี้นำเสนอเรื่องกรรมซึ่งเป็นของแต่ละสัตว์ในทิศทางต่างๆ รวมถึงวิธีการที่ผู้ปฏิบัติควรพิจารณาอุเบกขา เพื่อให้มีใจเป็นกลางต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยอธิบายลักษณะและกิจของการวิปัสสนาในการมองดูสัตว์อย่างเท่

…ารเข้าไปเพียงทางเดียว แต่เวลาไหลออกก็ออกทางทวารทั้ง 9 เช่น ไหลออก ทางช่องตาก็เป็นขี้ตา ไหลออกทางช่องปาก เป็นน้ำลาย เสมหะ ไหลออกจากทวารหนักเป็น อุจจาระ ไหลออกจากทวารเบาเป็นปัสสาวะ ไหลออกจากขุมขนเป็นเหงื่…

บทความนี้พิจารณาความเป็นปฏิกูลของอาหาร ที่บริโภคผ่านทวารช่องเดียวแต่หลั่งออกทางทวารทั้ง 9 อาหารที่เคยมีค่ากลับกลายเป็นสิ่งสกปรกเมื่อออกจากร่างกาย ทั้งนี้ยังมีการเน้นถึงการเปรอะเปื้อนที่เกิดจากอาหารในข

…ารถเผาผลาญร่างกายให้วิปริตไป คือ ไออุ่นที่ทำให้ร่างกายทรุดโทรมแก่ลง คือ ไออุ่นที่ทำหน้าที่ย่อยอาหาร ปาจกเตโช วาโยธาตุ มี 6 คือ อุทธังคมวาโย อโธคมวาโย กุจฉิสยวาโย ลมพัดขืนเบ้องบน ลมพัดลงสู่เบื้องล่าง ลมท…

จตุธาตุววัตถาน เป็นการพิจารณาธาตุทั้ง 4 ที่มีอยู่ในร่างกาย โดยมุ่งเน้นที่การเห็นเป็นกองแห่งธาตุ การพิจารณานี้แบ่งธาตุออกเป็น 42 ประเภท รวมถึงปฐวีธาตุ (20), อาโปธาตุ (12), เตโชธาตุ (4) และวาโยธาตุ (6).

…ารเผาไหม้ เป็นเตโชธาตุ ของที่กิน ดื่ม เคี้ยว ลิ้มเข้าไปแล้ว ย่อมถึงความย่อยไปด้วยดีเพราะไฟใด ไฟนี้ (ปาจกเตโช) เป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นของกลาง ๆ ว่างเปล่า ไม่มี วิญญาณ มีอาการเผา…

บทความนี้สำรวจลักษณะและการทำงานของโกฏฐาสในร่างกาย รวมถึงน้ำอาโป, เตโช และวาโย โดยอธิบายลักษณะไม่ปราศจากความคิดและจิตใจ แต่มีอาการซึมซาบและเผาไหม้ บทความยังให้แนวทางการพิจารณาเกี่ยวกับไฟต่าง ๆ ที่ส่งผล

… หนอง มูตร เกิด จากฤดู น้ำตา เหงื่อ น้ำลาย น้ำมูก เกิดจากฤดูและจิต ไฟซึ่งเป็นตัวย่อยอาหารที่บริโภค (ปาจกเตโช) เป็นต้น เกิดจากกรรม ลมหายใจเข้าออก เกิดจากจิต ที่เหลือทั้งหมดเกิดจากกำเนิด ทั้ง 4 อย่าง 6. น…

เนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะและการระบุธาตุในธรรมชาติ ตามปัจจุบัน อธิบายถึงธาตุต่างๆ เช่น ปฐวีธาตุที่มีความแข็ง, อาโปธาตุที่มีการไหล, เตโชธาตุที่อบอุ่น, และวาโยธาตุที่มีความเคร่งตึง รวมถึงการกำเนิดและความแตก

…ละความไม่ยินดีในการงานที่เป็นคันถธุระ ทั้งสามารถละความยินดีในกามคุณ 5. อิฏฐานิฏเฐสุ อุคฆาฏนิคฆาฏิ น ปาปุณาติ ไม่มีการรื่นเริงสนุกสนานจนลืมตัว ในอารมณ์ที่น่ารัก และไม่มีการอึดอัดขุ่นหมองใจใน อารมณ์ที่ไม่…

การเจริญจตุธาตุววัตถานมีอานิสงส์ 8 ประการ เช่น สุญญติ อวคาห และสตฺตสญฺญ์ ที่ช่วยให้ละความเห็นว่าเป็นสัตว์ การมีจิตใจที่มั่นคง ลดความหวาดกลัวต่างๆ ได้ อิฏฐานิฏเฐสุ อุคฆาฏนิคฆาฏิ ที่ทำให้มีปัญญากว้างขวา

… ความจำ ความคิด ความรู้ มาอยู่ที่หัวใจแล้ว ก็จะส่งไปยังฐานต่าง ๆ ทั้ง 5 ฐาน คือ เพลาตา กลางถูก เพดานปากที่อาหารสำลัก ปากช่องคอเหนือลูกกระเดือก กลางลำตัว ซึ่งเป็นศูนย์รวมอายตนะ ต่าง ๆ เมื่อรับอารมณ์ต่าง …

บทความนี้อธิบายถึงลักษณะกายใจว่าใจมีจุดตั้งอยู่ที่เบาะน้ำเลี้ยงหัวใจ โดยแบ่งแยกการทำงานของเห็น จำ คิด รู้ ให้อยู่ในศูนย์กลางกาย และมีการแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตกับฐานทั้ง 7 ที่เชื่อมโยงกัน

…พื่อที่จะทำความรู้จักกับความอยากระดับต่างๆ มากขึ้น จึงแสดง เป็นแผนภาพ ดังนี้ รติ - อิจฉา → มหิจฉา → ปาปิจฉา - โลภะ → อภิชฌา → อภิชฌา วิสมโลภะ รติ คือ ความชอบใจ เช่น ชอบฟังเสียงเพราะๆ เห็นรูปสวยๆ ดมกลิ่น…

บทความนี้อธิบายลักษณะของความโลภที่ทำให้ผู้คนมีความหิวจัดทางจิต แม้มีทรัพย์สมบูรณ์ ความต้องการที่ไร้ขีดจำกัดนำไปสู่การกระทำในทางทุจริต ความอยากมีหลายระดับ ตั้งแต่ความอยากธรรมดาจนถึงความโลภที่ให้โทษ โดย

ปาปิจฉา คือ ความอยากได้โดยวิธีวิธีสกปรก อยากได้โดยวิธีต่ำๆ เลว เป็นคน เห็นแก่ตัวอย่างแรง ใครจะดูถูกเหย…

เนื้อหาพูดถึงปาปิจฉา ซึ่งคือความอยากได้ที่ต่ำต้อยและไม่รักษาชื่อเสียง รวมถึงกิเลสต่างๆ เช่น โลภะและโทสะ ที่เป็นสาเห…