หน้าหนังสือทั้งหมด

สาเหตุของการเกิดกามฉันทะ
30
สาเหตุของการเกิดกามฉันทะ
…หนดว่าสวยงามโดยส่วนรวม การกำหนดว่างามของอวัยวะแต่ละส่วนหรือส่วนย่อยนั้น เช่น เห็นว่า ผิวงาม หน้างาม ปากงาม ฟันงาม เท้างามนิ้วมืองาม เล็บงาม เป็นต้น เมื่อกำหนดว่างามอยู่อย่างนี้ก็เป็นเหตุเกิดความรักในทาง…
กามฉันทะเกิดจากสาเหตุหลักสองประการคือ สุภนิมิต ซึ่งหมายถึงการกำหนดว่าสวยงามในรูปร่างและการมีตัวตนที่น่าสนใจ และอโยนิโสมนสิการ ซึ่งเป็นการคิดโดยไม่ใช้ปัญญาที่ทำให้หลงติดกับความรู้สึกว่าสิ่งที่ไม่ถาวรเป
ช่องทางทั้ง 6 ในการรับรู้ของมนุษย์
33
ช่องทางทั้ง 6 ในการรับรู้ของมนุษย์
…ทั้งตัว เช่น คนนี้สวยจริงๆ ต้องไม่นึกถึงโดย อนุพยัญชนะ หมายถึง เห็นว่าส่วนใดส่วนหนึ่งสวย เช่น ตาสวย ปากสวย หรือแขนสวย ขาสวย เป็นต้น อินทรีย์สังวรนี้เป็นเรื่องสำคัญมาก เราสู้กับกิเลสชนะหรือแพ้ก็อยู่ตรงนี…
บทความนี้อธิบายถึงช่องทางทั้ง 6 ที่ใช้ในการรับรู้ของมนุษย์ ได้แก่ ตา, หู, จมูก, ลิ้น, กาย, ใจ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบเทียบแต่ละช่องทางกับสัตว์ต่างๆ ที่มีลักษณะพิเศษเปรียบเทียบถึงการใช้ประโยชน์
ความโกรธและพยาบาท: ปัญหาทางจิตใจที่ควรเข้าใจ
44
ความโกรธและพยาบาท: ปัญหาทางจิตใจที่ควรเข้าใจ
…้อนขึ้นทันที แต่ ถึงกระนั้น ความโกรธก็เป็นเพียงความวุ่นวายในตัว ถ้าโกรธจัดๆ ก็อาจถึงตัวสั่น มือสั่น ปากสั่น แต่ถ้า ฝึกใจไว้พอสมควร ก็อาจจะระงับได้ แต่ถ้าระงับไม่ไหว หรือไม่ทันท่วงที จิตก็จะมีอาการ คิดหา…
อาการความโกรธเกิดจากจิตที่ร้อนรน อาจส่งผลเสียต่อทั้งตัวเราและผู้อื่น โดยเฉพาะเมื่อมีโทสะ คิดทำลาย ซึ่งอาจลุกลามจนเกิดความพยาบาทเมื่อไม่สามารถทำลายทันที ความไม่พอใจที่เกิดขึ้นแม้เพียงเล็กน้อยสามารถจุดช
สาเหตุของถีนมิทธะ
59
สาเหตุของถีนมิทธะ
… นอนก่อน แล้วก็นอน ไม่ปรารภความเพียร อังคุตตรนิกาย เอกนิบาต, มก. เล่ม 32 ข้อ 14 หน้า 46. * ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, มก. เล่ม 16 ข้อ 243 หน้า 234. 50 DOU ส ม า ธิ 3 อุ ป ส ร ร ค แ ล ะ วิ ธี แ ก้ ไ ข ใ น ก า ร…
ถีนมิทธะเป็นอุปสรรคในการทำสมาธิ พระอรรถกถาจารย์กล่าวถึงสาเหตุของถีนมิทธะที่แบ่งออกเป็น 5 ชนิด ได้แก่ อรติ (ความไม่ยินดี) ซึ่งเกิดจากจิตใจที่ไม่ละเอียดอ่อน และตันทิ (ความเกียจคร้าน) ที่ทำให้พลังใจอ่อนแ
การศึกษาและปฏิบัติธรรม
81
การศึกษาและปฏิบัติธรรม
…สมาธิรวดเร็ว 3. ความชำนาญในวินัย วินัยในข้อนี้หมายถึงวินัยในทางธรรม ซึ่งมีทั้งของนักบวช ที่เรียกว่า ปาริสุทธิศีล รวมทั้งของฆราวาส คือ ศีล 5 ซึ่งศีลนี้ถือเป็นเครื่องควบคุมกาย และวาจาให้เรียบร้อย อันเป็นพ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาธรรมะเพื่อเข้าใจตัวเองและธรรมชาติ โดยมุ่งหวังที่จะดับทุกข์ผ่านการเรียนรู้ การสอบถามจากผู้รู้ การมีวินัย การคบกับผู้เจริญ และการมีเพื่อนที่ดีเพื่อสนับสนุนการปฏิบัติธรรม การฝึกฝน
การทำสมาธิและวิธีแก้ไขอุปสรรค
95
การทำสมาธิและวิธีแก้ไขอุปสรรค
…น์ตา มองไปกลางท้อง ให้ เป็นเพียงแค่ความรู้สึกอยู่ที่กลางท้อง” 2. ฝึกกำหนดใจไปตามฐานทั้ง 7 หลวงพ่อวัดปากน้ำท่านมีวิธีการที่จะไม่ให้ลูกนัยน์ตา กดลงไปดู ท่านให้กำหนดตั้งแต่เริ่มต้น ที่ ปากช่องจมูก แล้วตอนน…
บทความนี้นำเสนอแนวทางการทำสมาธิจากพระราชภาวนาวิสุทธิ์ ที่สอนให้เราใจเย็นในขณะทำสมาธิ ปฏิบัติตามสูตรสำเร็จที่แนะนำโดยแบ่งเป็น 7 ข้อสำคัญเพื่อพัฒนาประสบการณ์การทำสมาธิ อาทิเช่น การดูเฉยๆ, การคิดแบบสบายๆ
ประสบการณ์การเข้าถึงธรรม
95
ประสบการณ์การเข้าถึงธรรม
…่ำครวญ เราท่าจะแย่ชาตินี้ บุญคงไม่ถึงแน่เลย ท้อไปเรื่อยๆ แต่ก็นั่ง บ่นไปด้วยนั่งไปด้วย วันหนึ่งมาวัดปากน้ำ เห็นกระโถนของพระ เยอะแยะไปหมด คิดว่า “กิเลสเรามันคงหนาเหมือนกับไอ้ คราบในกระโถนนี้ เราไปขัดกระโ…
บทเรียนนี้นำเสนอประสบการณ์การเข้าถึงธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยยกเล่าประวัติบุคคลที่ผ่านการฝึกสมาธิ อุบาสิกาทองสุก แม่ค้าที่พบความยากลำบากในการปฏิบัติธรรม แต่ได้ใช้ความเพียรและวิธีคิดสร้างแรงบ
คุณยายและการปฏิบัติธรรม
97
คุณยายและการปฏิบัติธรรม
…ในที่สุด นับเป็นต้นแบบ แห่งการปฏิบัติที่สมควรเอาอย่างเป็นอย่างยิ่ง 7.3 มีไก่เป็นครู คุณยายบุกเข้าวัดปากน้ำภาษีเจริญเมื่ออายุสามสิบแปด เป็นชาวสวน ท่านบอกว่าในชีวิต ท่านมีครู อยู่สองคน ครูท่านหนึ่งคือ หลว…
เนื้อหาเกี่ยวกับการที่คุณยายทองสุกได้คอยดูแลและได้รับการสอนธรรมะที่มีจุดศูนย์กลางที่ฐานที่ 7 โดยทำให้ท่านสามารถเข้าถึงธรรมกายได้ แม้จะต้องแบกรับภารกิจงานบ้านหลายอย่าง โดยท่านยังคงหาเวลาสำหรับการปฏิบัต
การตรึกตรองและปัญญาในพระพุทธศาสนา
25
การตรึกตรองและปัญญาในพระพุทธศาสนา
…้มีสุขย่อมเป็นสมาธิ” (4) เกิดจากการสำรวมอินทรีย์ คือ สำรวมตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ดังนี้ ทีฆนิกาย ปาฏิวรรค, มก. เล่มที่ 16 ข้อ 419 หน้า 416-418 * อังคุตรนิกาย ติกนิบาต, มก. เล่มที่ 34 ข้อ 535 หน้า 428…
ในบทนี้กล่าวถึงการตรึกตรองและปัญญาในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่าเมื่อปริยัติธรรมได้รับการเรียนรู้และตรึกตรองจากใจ จะนำไปสู่ความปราโมทย์และปีติ การมีสมาธิและความสุข เมื่อพระภิกษุทั้งหลายร่วมมือกันอย่างปรองด
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอน
60
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอน
…ียระไนแล้ว ไม่มีขนแมว โตเท่า แก้วตา แล้วให้กำหนดไว้ตามฐานต่างๆ เริ่มต้นจากฐานที่ 1 ผู้หญิงกำหนดเข้า ปากช่องจมูกซ้าย ผู้ชายกำหนดเข้าปากช่องจมูกขวา แล้วให้บริกรรมภาวนา ประคอง บริกรรมนิมิตนั้นไว้ว่า สัมมา …
ในบทนี้จะพูดถึงขั้นตอนการบริกรรมภาวนาและกำหนดบริกรรมนิมิตสำหรับการฝึกสมาธิ โดยมีการแนะนำฐานต่างๆ ตั้งแต่ฐานที่ 1 ถึงฐานที่ 7 เพื่อสร้างสมาธิและความสงบในจิตใจ ผ่านการใช้คำว่า 'สัมมา อะระหัง' ทำให้สามาร
หลักการเบื้องต้นของการเจริญสมาธิในพระพุทธศาสนา
78
หลักการเบื้องต้นของการเจริญสมาธิในพระพุทธศาสนา
… เป็นศีลที่รักษาในวันอุโบสถหรือในโอกาสพิเศษตามที่ต้องการ เพื่อเป็นการยกระดับจิตให้ประณีตยิ่งขึ้น 3. ปาริสุทธิศีล (ศีลระดับสูง) เป็นศีลสำหรับผู้ที่มุ่งความบริสุทธิ์ เช่น พระภิกษุ เพราะเป็น การเกื้อกูลต่อ…
…รเบื้องต้นของการเจริญสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างศีลที่ควรรักษา 3 ระดับ ได้แก่ ศีล 5, ศีล 8 และปาริสุทธิศีล นอกจากนี้ยังระบุถึงมหาปลิโพธ 10 ประการที่เป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติ เพื่อให้สามารถทำสมาธิได…
มหาปลิโพธ 10 ประการและการปฏิบัติธรรม
79
มหาปลิโพธ 10 ประการและการปฏิบัติธรรม
…อการปฏิบัติ และยากที่จะเกิดความก้าวหน้าในการเจริญสมาธิ ดังอุทาหรณ์จากเรื่องราวของ พระเถระผู้อยู่ในถูปาราม มีเรื่องเล่าว่า กุลบุตร 2 คน เดินทางออกจากเมืองอนุราธปุระไปบวช ณ วัดชื่อว่า “ถูปาราม” เมื่อบวชแล…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับมหาปลิโพธ 10 ประการ ซึ่งหากผู้ปฏิบัติธรรมยังข้องติดอยู่จะเป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติและความก้าวหน้าในการเจริญสมาธิ ผ่านเรื่องราวของพระเถระ 2 รูปที่มีปฏิกิริยาต่อการอยู่ในวัดและสภา
ลักษณะการบริโภคอาหารและการสังเกตดู
103
ลักษณะการบริโภคอาหารและการสังเกตดู
… ไม่เล็กเกินไปหรือใหญ่เกินไป เป็นนักชิมรส ชอบลิ้มรสแปลกๆ บริโภคไป ด้วยอาการไม่รีบร้อน ได้อาหารที่ถูกปากแม้เพียงอย่างเดียวเท่านั้น ก็รู้สึกมีความพึงพอใจเป็นอย่างมาก โทสจริต ตามธรรมดาย่อมชอบใจอาหารอันหยาบ…
เอกสารนี้อธิบายถึงลักษณะของการบริโภคอาหารที่แตกต่างกันตามอาการและอารมณ์ของแต่ละบุคคล เช่น ราคจริตที่ชอบอาหารอร่อยและทำคำข้าวพอดีคำในขณะที่โทสจริตจะชอบอาหารรสจัดและมีอาการหงุดหงิดเมื่อได้รับอาหารที่ไม่
โมหจริตและธรรมปฏิบัติ
104
โมหจริตและธรรมปฏิบัติ
…กอยู่ในลักษณะที่เรียกว่า มีบุคคลอื่นเป็นปัจจัย คนอื่นใครเขาว่าดี ก็พลอยว่าดีไปกับเขาด้วยคนอื่นเขาออกปากชมก็พลอยชมกับเขาด้วยถ้าคนอื่นเขาออกปากติก็พลอยติกับเขา ด้วย แม้ในอารมณ์อื่นๆ คือ การได้ยิน ได้กลิ่น…
เนื้อหาพูดถึงความเฉยชาของมนุษย์ที่ไม่สนใจสิ่งรอบข้างและอิงความคิดเห็นจากผู้อื่น ขยายความถึงจิตที่ประกอบด้วยกิเลสและคุณธรรมที่มีอยู่ในกระบวนการคิด การรับรู้ และปฏิบัติของบุคคล รวมถึงอธิบายลักษณะต่างๆ ข
สัทธาจริตและพุทธิจริตในพระพุทธศาสนา
107
สัทธาจริตและพุทธิจริตในพระพุทธศาสนา
…ลธรรม ธรรมอันดีซึ่งซ่อนอยู่ ในดวงใจของเขา ดังต่อไปนี้ มุตตจาคตา อริยานํ ทสฺสนกามตา สทฺธมฺมโสตุกามตา ปาโมชฺชพหุลตา เป็นคนยอมเสียสละ ไม่มีความกังวลห่วงใยในสิ่งทั้งปวง เป็นคนมีศรัทธาอันแรงกล้า ปรารถนาที่จะ…
สัทธาจริตหมายถึงบุคคลที่มีคุณธรรมเยี่ยมยอดซึ่งไม่เพียงแต่เชื่อมั่นในหลักการของพระพุทธศาสนา แต่ยังมีจิตใจที่เปิดกว้างต่อการรับฟังคำสอนและการเรียนรู้จากพระอริยเจ้า โดยมีความปรารถนาที่จะหลุดพ้นจากทุกข์แล
การเจริญธัมมานุสติและอานิสงส์
35
การเจริญธัมมานุสติและอานิสงส์
…ณ์ 2.9.1 สุปฏิปันโน 2.9.2 อุชุปฏิปันโน 2.9.3 ญายปฏิปันโน 2.9.4 สามีจิปฏิปันโน 2.9.5 อาหุเนยโย 2.9.6 ปาหุเนยโย 2.9.7 ทักขิเณยโย 2.9.8 อัญชลีกรณีโย 2.9.9 อนุตตรัง ปุญญักเขตตัง โลกัสสะ 2.10 การเจริญสังฆานุ…
บทนี้พูดถึงการเจริญธัมมานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกายและอานิสงส์ต่างๆ ที่เกิดจากการปฏิบัติ เช่น การระลึกถึงคุณพระสงฆ์และการปฏิบัติตามหลักเสียงพุทธวจน. การเจริญสีลานุสติและจาคานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
อนุสติ 6: แนวทางการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
38
อนุสติ 6: แนวทางการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
…ึ่งคืออะไร คือพุทธานุสติ... ธัมมานุสติ... สังฆานุสติ... สีลานุสติ... จาคานุสติ... เทวตานุสติ... อานาปานสติ... มรณสติ... กายคตาสติ... อุปสมานุสติ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่งนี้แล อันบุคคลเจริญแล้ว ก…
บทนี้เสนออนุสติ 6 ประการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงให้เห็นถึงความสำคัญในการปฏิบัติธรรม โดยอนุสติกัมมัฏฐานทั้ง 6 คือ การระลึกถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ ศีล การบริจาค และเทวดา ซึ่งเป็นแนวทางในการเ
สังฆานุสติ: ความสำคัญและประเภทของพระสงฆ์
58
สังฆานุสติ: ความสำคัญและประเภทของพระสงฆ์
…ฏิปันโน ภควโต สาวกสังโฆ ยทิทัง จัตตาริ ปุริสยุคานิ อัฏฐะ ปุริสปุคคลา เอสะ ภควโต สาวกสังโฆ อาหุเนยโย ปาหุเนยโย ทักขิเณยโย อัญชลีกรณีโย อนุตตรัง ปุญญักเขตตัง โลกัสสะฯ” 2.9.1 สุปฏิปันโน พระสงฆ์สาวกของพระผู…
สังฆานุสติ คือ การระลึกถึงคุณของพระสงฆ์ มี 2 จำพวก ได้แก่ สมมติสงฆ์ และอริยสงฆ์ โดยพระอริยสงฆ์คือผู้ดำรงอยู่ในมรรค 4 ผล 4 ส่วนสมมติสงฆ์คือพระสงฆ์ที่มีจำนวนตั้งแต่ 4 รูป พระสงฆ์มีคุณเพราะเป็นผู้รักษาแล
ความรู้เกี่ยวกับพระอริยสงฆ์และความสำคัญของการบูชา
59
ความรู้เกี่ยวกับพระอริยสงฆ์และความสำคัญของการบูชา
…ุเนยโย เป็นผู้ควรรับอามิสบูชาที่เขานำมาจากแดนไกล เป็นผู้ให้เกิดผลดีอย่างมหาศาลแก่ ผู้นำมาถวาย 2.9.6 ปาหุเนยโย เป็นผู้ควรแก่ของต้อนรับ คือ ของที่เขาควรถวายเมื่อไปถึงบ้าน ไม่ว่าจะเป็นที่นั่ง ข้าว น้ำ อาหา…
ในบทนี้กล่าวถึงพระอริยสงฆ์ 4 คู่ 8 บุคคลที่ควรได้รับการกราบไหว้บูชาอย่างสูง ควรแก่การรับอามิสบูชาและการต้อนรับที่เหมาะสม พระสงฆ์ที่ปฏิบัติดีนั้นยอมรับการกราบไหว้จากทั้งมนุษย์และเทวดา การบูชาพระสงฆ์สาม
การตรวจสอบศีลและผลของมันต่อสมาธิ
62
การตรวจสอบศีลและผลของมันต่อสมาธิ
…ีลของคฤหัสถ์หรือบรรพชิตก็ตาม ที่มีสิกขาบทข้อต้น หรือข้อปลายอย่างใดอย่างหนึ่งขาดไป เช่น ในศีลแปดนั้น ปาณาติปาตาเวรมณี หรือ อุจจาสยนะ มหาสยนาเวรมณี ข้อใดข้อหนึ่งขาดไป ศีลอย่างนี้เรียกว่า ขัณฑศีล 2. ฉิททศี…
บทความนี้นำเสนอการตรวจสอบศีลของบุคคล ว่ามีโทษหรือพ้นจากโทษ พร้อมอธิบายประเภทของศีลที่มีโทษ 4 ประเภท ได้แก่ ขัณฑศีล, ฉิททศีล, สพลศีล และกัมมาสศีล รวมถึงประเภทที่พ้นจากโทษ 4 ประเภท ได้แก่ อขัณฑศีล, อฉิท