หน้าหนังสือทั้งหมด

การค้นพบธรรมภายในและการปฏิบัติตามทางสายกลาง
15
การค้นพบธรรมภายในและการปฏิบัติตามทางสายกลาง
… * ฉลวย สมบัติสุข, คู่มือสมภาร (กรุงเทพมหานคร : ศิริวัฒนาอินเตอร์พริ้นท์, 2545), หน้า 82 * ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค (ฉบับบาลีสยามรัฐ), เล่ม 11 ข้อ 55 หน้า 92. 6 DOU สมาธิ 2 ห ลั ก ก า ร เ จ ริ ญ ส ม า ธิ ภ า …
พระครูญาณวิรัติได้ศึกษาหาความรู้และปฏิบัติธรรมอย่างต่อเนื่อง จนกระทั่งถึงจุดหนึ่งที่ท่านได้ประกาศว่าจะไม่ลุกจากที่นั่งจนกว่าจะเห็นธรรม ตามรอยพระพุทธเจ้า ด้วยการตั้งสัจจะอธิษฐาน หลังจากนั้นท่านจึงได้เข
ธรรมกายและคำสอนในพระพุทธศาสนา
18
ธรรมกายและคำสอนในพระพุทธศาสนา
…โคตม ฯ สวทฺธิโตย์ สุคต รูปกาโย มยา ตว อานนฺทิโย ธมฺมกาโย มม สวทธิโต ตยาฯ มุหุตต์ ตณฺหาสมณ์ ชีร์ ตว์ ปายิโต มยา ตยาห์ สนฺตม จนฺนํ ธมฺมธีโมปิ ปายิตา” แปลว่า “ข้าแต่พระสุคตเจ้า หม่อมฉันเป็นมารดาของพระองค์ …
บทความนี้พูดถึงความหมายของคำว่า 'ธรรมกาย' และความสำคัญของมันในพระพุทธศาสนา โดยการพิจารณาความหมายที่ลึกซึ้ง และการประยุกต์ในด้านจิตวิญญาณ ผ่านการอ้างอิงถึงพระสูตรและงานวิจัยต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี
ท่านั่งในการทำสมาธิ
26
ท่านั่งในการทำสมาธิ
…เท้า ให้อกขนานไปกับพื้นดิน ลิงจึงถูกจัดอยู่ในพวกเดรัจฉาน พวกสัตว์เดรัจฉานนี้ ถึงแม้ว่าจะ ฉลาดเฉลียว ปานใด ก็ฝึกสัมมาสมาธิไม่ได้ เพราะการที่มีลำตัวทอดไปตามขวางนั้น ทำให้หาศูนย์กลางกาย ฐานที่ 7 ได้ยากที่ส…
ท่านั่งในการทำสมาธิมีความสำคัญต่อการมีสมาธิที่ดี โดยท่าที่นิยมคือท่านั่งขัดสมาธิ ซึ่งทำให้ร่างกายไม่เมื่อยง่ายและช่วยให้หาศูนย์กลางกายได้ง่าย นอกจากนี้ยังมีการกำหนดมือและการตั้งกายให้ตรงเพื่อช่วยในการ
การพัฒนาจิตใจด้วยอนุสติ 10
43
การพัฒนาจิตใจด้วยอนุสติ 10
…านุสติ ธัมมานุสติ สังฆานุสติ สีลานุสติ จาคานุสติ เทวตานุสติ อุปสมานุสติ มรณานุสติ กายคตาสติ และอานา ปานสติ ในที่นี้จะยกมาบางตัวอย่างที่มีการใช้กันมากในการปฏิบัติธรรมเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย 1. พุทธานุส…
การนึกคิดในเรื่องที่ทำให้ใจสบาย ตามคำสอนของพระพุทธเจ้ามีอยู่ 10 วิธี โดยเฉพาะพุทธานุสติและจาคานุสติ ที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติธรรมสามารถระลึกถึงคุณงามความดี เพื่อสงบจิตใจ สิ่งเหล่านี้เป็นแนวทางในการปรับใจให
ฐานที่ตั้งจิตในการปฏิบัติธรรม
86
ฐานที่ตั้งจิตในการปฏิบัติธรรม
ตาขวา ฐานที่ 1 ปากช่องจมูก ถ้าเป็นหญิงก็ตรงปากช่องจมูกซ้าย ถ้าเป็นชายก็ตรงปากช่องจมูกขวา ฐานที่ 2 เพลาตา บริเวณที่น้ำ…
เนื้อหาอธิบายถึงฐานที่ตั้งจิตทั้ง 7 ฐานในการปฏิบัติธรรม โดยเริ่มจากฐานที่ 1 ที่ปากช่องจมูกขึ้นไปถึงฐานที่ 7 ซึ่งเป็นศูนย์กลางกายที่ตั้งจิตถาวร ถือเป็นฐานสำคัญในการช่วยให้เข้าถึงพระธ…
วิธีการวางใจที่ศูนย์กลางกาย
87
วิธีการวางใจที่ศูนย์กลางกาย
…ูฐานทั้ง 7 ฐาน โดยเริ่มจากฐานที่ 1 ก่อนว่า ใจเราทำความรู้สึกตรงฐานไหน ถึงจะสบาย ถ้าสมมุติว่าเราเริ่มปากช่องจมูกฐานที่ 1 โดยไม่ต้องไปคำนึงถึงหญิงซ้าย ชายขวา นิ่งๆ ไว้ ลองดูว่าสบายไหม ถ้าไม่สบาย เลื่อนเปล…
การวางใจที่ศูนย์กลางกาย ฐานที่ 7 อาจยากสำหรับผู้เริ่มต้นเนื่องจากมีความคิดต่างๆ ที่จุกจิก การสำรวจฐานทั้ง 7 ช่วยให้สามารถวางใจได้ บทเรียนเริ่มจากการลองอยู่ ณ ฐานที่ 1 ถึงฐานที่ 7 โดยไม่กังวลหากไม่สามา
สาเหตุของการเกิดกามฉันทะ
30
สาเหตุของการเกิดกามฉันทะ
…หนดว่าสวยงามโดยส่วนรวม การกำหนดว่างามของอวัยวะแต่ละส่วนหรือส่วนย่อยนั้น เช่น เห็นว่า ผิวงาม หน้างาม ปากงาม ฟันงาม เท้างามนิ้วมืองาม เล็บงาม เป็นต้น เมื่อกำหนดว่างามอยู่อย่างนี้ก็เป็นเหตุเกิดความรักในทาง…
กามฉันทะเกิดจากสาเหตุหลักสองประการคือ สุภนิมิต ซึ่งหมายถึงการกำหนดว่าสวยงามในรูปร่างและการมีตัวตนที่น่าสนใจ และอโยนิโสมนสิการ ซึ่งเป็นการคิดโดยไม่ใช้ปัญญาที่ทำให้หลงติดกับความรู้สึกว่าสิ่งที่ไม่ถาวรเป
ช่องทางทั้ง 6 ในการรับรู้ของมนุษย์
33
ช่องทางทั้ง 6 ในการรับรู้ของมนุษย์
…ทั้งตัว เช่น คนนี้สวยจริงๆ ต้องไม่นึกถึงโดย อนุพยัญชนะ หมายถึง เห็นว่าส่วนใดส่วนหนึ่งสวย เช่น ตาสวย ปากสวย หรือแขนสวย ขาสวย เป็นต้น อินทรีย์สังวรนี้เป็นเรื่องสำคัญมาก เราสู้กับกิเลสชนะหรือแพ้ก็อยู่ตรงนี…
บทความนี้อธิบายถึงช่องทางทั้ง 6 ที่ใช้ในการรับรู้ของมนุษย์ ได้แก่ ตา, หู, จมูก, ลิ้น, กาย, ใจ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบเทียบแต่ละช่องทางกับสัตว์ต่างๆ ที่มีลักษณะพิเศษเปรียบเทียบถึงการใช้ประโยชน์
ความโกรธและพยาบาท: ปัญหาทางจิตใจที่ควรเข้าใจ
44
ความโกรธและพยาบาท: ปัญหาทางจิตใจที่ควรเข้าใจ
…้อนขึ้นทันที แต่ ถึงกระนั้น ความโกรธก็เป็นเพียงความวุ่นวายในตัว ถ้าโกรธจัดๆ ก็อาจถึงตัวสั่น มือสั่น ปากสั่น แต่ถ้า ฝึกใจไว้พอสมควร ก็อาจจะระงับได้ แต่ถ้าระงับไม่ไหว หรือไม่ทันท่วงที จิตก็จะมีอาการ คิดหา…
อาการความโกรธเกิดจากจิตที่ร้อนรน อาจส่งผลเสียต่อทั้งตัวเราและผู้อื่น โดยเฉพาะเมื่อมีโทสะ คิดทำลาย ซึ่งอาจลุกลามจนเกิดความพยาบาทเมื่อไม่สามารถทำลายทันที ความไม่พอใจที่เกิดขึ้นแม้เพียงเล็กน้อยสามารถจุดช
สาเหตุของถีนมิทธะ
59
สาเหตุของถีนมิทธะ
… นอนก่อน แล้วก็นอน ไม่ปรารภความเพียร อังคุตตรนิกาย เอกนิบาต, มก. เล่ม 32 ข้อ 14 หน้า 46. * ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, มก. เล่ม 16 ข้อ 243 หน้า 234. 50 DOU ส ม า ธิ 3 อุ ป ส ร ร ค แ ล ะ วิ ธี แ ก้ ไ ข ใ น ก า ร…
ถีนมิทธะเป็นอุปสรรคในการทำสมาธิ พระอรรถกถาจารย์กล่าวถึงสาเหตุของถีนมิทธะที่แบ่งออกเป็น 5 ชนิด ได้แก่ อรติ (ความไม่ยินดี) ซึ่งเกิดจากจิตใจที่ไม่ละเอียดอ่อน และตันทิ (ความเกียจคร้าน) ที่ทำให้พลังใจอ่อนแ
การศึกษาและปฏิบัติธรรม
81
การศึกษาและปฏิบัติธรรม
…สมาธิรวดเร็ว 3. ความชำนาญในวินัย วินัยในข้อนี้หมายถึงวินัยในทางธรรม ซึ่งมีทั้งของนักบวช ที่เรียกว่า ปาริสุทธิศีล รวมทั้งของฆราวาส คือ ศีล 5 ซึ่งศีลนี้ถือเป็นเครื่องควบคุมกาย และวาจาให้เรียบร้อย อันเป็นพ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาธรรมะเพื่อเข้าใจตัวเองและธรรมชาติ โดยมุ่งหวังที่จะดับทุกข์ผ่านการเรียนรู้ การสอบถามจากผู้รู้ การมีวินัย การคบกับผู้เจริญ และการมีเพื่อนที่ดีเพื่อสนับสนุนการปฏิบัติธรรม การฝึกฝน
การทำสมาธิและวิธีแก้ไขอุปสรรค
95
การทำสมาธิและวิธีแก้ไขอุปสรรค
…น์ตา มองไปกลางท้อง ให้ เป็นเพียงแค่ความรู้สึกอยู่ที่กลางท้อง” 2. ฝึกกำหนดใจไปตามฐานทั้ง 7 หลวงพ่อวัดปากน้ำท่านมีวิธีการที่จะไม่ให้ลูกนัยน์ตา กดลงไปดู ท่านให้กำหนดตั้งแต่เริ่มต้น ที่ ปากช่องจมูก แล้วตอนน…
บทความนี้นำเสนอแนวทางการทำสมาธิจากพระราชภาวนาวิสุทธิ์ ที่สอนให้เราใจเย็นในขณะทำสมาธิ ปฏิบัติตามสูตรสำเร็จที่แนะนำโดยแบ่งเป็น 7 ข้อสำคัญเพื่อพัฒนาประสบการณ์การทำสมาธิ อาทิเช่น การดูเฉยๆ, การคิดแบบสบายๆ
ประสบการณ์การเข้าถึงธรรม
95
ประสบการณ์การเข้าถึงธรรม
…่ำครวญ เราท่าจะแย่ชาตินี้ บุญคงไม่ถึงแน่เลย ท้อไปเรื่อยๆ แต่ก็นั่ง บ่นไปด้วยนั่งไปด้วย วันหนึ่งมาวัดปากน้ำ เห็นกระโถนของพระ เยอะแยะไปหมด คิดว่า “กิเลสเรามันคงหนาเหมือนกับไอ้ คราบในกระโถนนี้ เราไปขัดกระโ…
บทเรียนนี้นำเสนอประสบการณ์การเข้าถึงธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยยกเล่าประวัติบุคคลที่ผ่านการฝึกสมาธิ อุบาสิกาทองสุก แม่ค้าที่พบความยากลำบากในการปฏิบัติธรรม แต่ได้ใช้ความเพียรและวิธีคิดสร้างแรงบ
คุณยายและการปฏิบัติธรรม
97
คุณยายและการปฏิบัติธรรม
…ในที่สุด นับเป็นต้นแบบ แห่งการปฏิบัติที่สมควรเอาอย่างเป็นอย่างยิ่ง 7.3 มีไก่เป็นครู คุณยายบุกเข้าวัดปากน้ำภาษีเจริญเมื่ออายุสามสิบแปด เป็นชาวสวน ท่านบอกว่าในชีวิต ท่านมีครู อยู่สองคน ครูท่านหนึ่งคือ หลว…
เนื้อหาเกี่ยวกับการที่คุณยายทองสุกได้คอยดูแลและได้รับการสอนธรรมะที่มีจุดศูนย์กลางที่ฐานที่ 7 โดยทำให้ท่านสามารถเข้าถึงธรรมกายได้ แม้จะต้องแบกรับภารกิจงานบ้านหลายอย่าง โดยท่านยังคงหาเวลาสำหรับการปฏิบัต
การตรึกตรองและปัญญาในพระพุทธศาสนา
25
การตรึกตรองและปัญญาในพระพุทธศาสนา
…้มีสุขย่อมเป็นสมาธิ” (4) เกิดจากการสำรวมอินทรีย์ คือ สำรวมตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ดังนี้ ทีฆนิกาย ปาฏิวรรค, มก. เล่มที่ 16 ข้อ 419 หน้า 416-418 * อังคุตรนิกาย ติกนิบาต, มก. เล่มที่ 34 ข้อ 535 หน้า 428…
ในบทนี้กล่าวถึงการตรึกตรองและปัญญาในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่าเมื่อปริยัติธรรมได้รับการเรียนรู้และตรึกตรองจากใจ จะนำไปสู่ความปราโมทย์และปีติ การมีสมาธิและความสุข เมื่อพระภิกษุทั้งหลายร่วมมือกันอย่างปรองด
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอน
60
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอน
…ียระไนแล้ว ไม่มีขนแมว โตเท่า แก้วตา แล้วให้กำหนดไว้ตามฐานต่างๆ เริ่มต้นจากฐานที่ 1 ผู้หญิงกำหนดเข้า ปากช่องจมูกซ้าย ผู้ชายกำหนดเข้าปากช่องจมูกขวา แล้วให้บริกรรมภาวนา ประคอง บริกรรมนิมิตนั้นไว้ว่า สัมมา …
ในบทนี้จะพูดถึงขั้นตอนการบริกรรมภาวนาและกำหนดบริกรรมนิมิตสำหรับการฝึกสมาธิ โดยมีการแนะนำฐานต่างๆ ตั้งแต่ฐานที่ 1 ถึงฐานที่ 7 เพื่อสร้างสมาธิและความสงบในจิตใจ ผ่านการใช้คำว่า 'สัมมา อะระหัง' ทำให้สามาร
หลักการเบื้องต้นของการเจริญสมาธิในพระพุทธศาสนา
78
หลักการเบื้องต้นของการเจริญสมาธิในพระพุทธศาสนา
… เป็นศีลที่รักษาในวันอุโบสถหรือในโอกาสพิเศษตามที่ต้องการ เพื่อเป็นการยกระดับจิตให้ประณีตยิ่งขึ้น 3. ปาริสุทธิศีล (ศีลระดับสูง) เป็นศีลสำหรับผู้ที่มุ่งความบริสุทธิ์ เช่น พระภิกษุ เพราะเป็น การเกื้อกูลต่อ…
…รเบื้องต้นของการเจริญสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างศีลที่ควรรักษา 3 ระดับ ได้แก่ ศีล 5, ศีล 8 และปาริสุทธิศีล นอกจากนี้ยังระบุถึงมหาปลิโพธ 10 ประการที่เป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติ เพื่อให้สามารถทำสมาธิได…
มหาปลิโพธ 10 ประการและการปฏิบัติธรรม
79
มหาปลิโพธ 10 ประการและการปฏิบัติธรรม
…อการปฏิบัติ และยากที่จะเกิดความก้าวหน้าในการเจริญสมาธิ ดังอุทาหรณ์จากเรื่องราวของ พระเถระผู้อยู่ในถูปาราม มีเรื่องเล่าว่า กุลบุตร 2 คน เดินทางออกจากเมืองอนุราธปุระไปบวช ณ วัดชื่อว่า “ถูปาราม” เมื่อบวชแล…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับมหาปลิโพธ 10 ประการ ซึ่งหากผู้ปฏิบัติธรรมยังข้องติดอยู่จะเป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติและความก้าวหน้าในการเจริญสมาธิ ผ่านเรื่องราวของพระเถระ 2 รูปที่มีปฏิกิริยาต่อการอยู่ในวัดและสภา
ลักษณะการบริโภคอาหารและการสังเกตดู
103
ลักษณะการบริโภคอาหารและการสังเกตดู
… ไม่เล็กเกินไปหรือใหญ่เกินไป เป็นนักชิมรส ชอบลิ้มรสแปลกๆ บริโภคไป ด้วยอาการไม่รีบร้อน ได้อาหารที่ถูกปากแม้เพียงอย่างเดียวเท่านั้น ก็รู้สึกมีความพึงพอใจเป็นอย่างมาก โทสจริต ตามธรรมดาย่อมชอบใจอาหารอันหยาบ…
เอกสารนี้อธิบายถึงลักษณะของการบริโภคอาหารที่แตกต่างกันตามอาการและอารมณ์ของแต่ละบุคคล เช่น ราคจริตที่ชอบอาหารอร่อยและทำคำข้าวพอดีคำในขณะที่โทสจริตจะชอบอาหารรสจัดและมีอาการหงุดหงิดเมื่อได้รับอาหารที่ไม่
โมหจริตและธรรมปฏิบัติ
104
โมหจริตและธรรมปฏิบัติ
…กอยู่ในลักษณะที่เรียกว่า มีบุคคลอื่นเป็นปัจจัย คนอื่นใครเขาว่าดี ก็พลอยว่าดีไปกับเขาด้วยคนอื่นเขาออกปากชมก็พลอยชมกับเขาด้วยถ้าคนอื่นเขาออกปากติก็พลอยติกับเขา ด้วย แม้ในอารมณ์อื่นๆ คือ การได้ยิน ได้กลิ่น…
เนื้อหาพูดถึงความเฉยชาของมนุษย์ที่ไม่สนใจสิ่งรอบข้างและอิงความคิดเห็นจากผู้อื่น ขยายความถึงจิตที่ประกอบด้วยกิเลสและคุณธรรมที่มีอยู่ในกระบวนการคิด การรับรู้ และปฏิบัติของบุคคล รวมถึงอธิบายลักษณะต่างๆ ข