หน้าหนังสือทั้งหมด

การศึกษาโกฏฐาสในร่างกาย
141
การศึกษาโกฏฐาสในร่างกาย
…ารเผาไหม้ เป็นเตโชธาตุ ของที่กิน ดื่ม เคี้ยว ลิ้มเข้าไปแล้ว ย่อมถึงความย่อยไปด้วยดีเพราะไฟใด ไฟนี้ (ปาจกเตโช) เป็นโกฏฐาสแผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไม่มีความคิด เป็นของกลาง ๆ ว่างเปล่า ไม่มี วิญญาณ มีอาการเผา…
บทความนี้สำรวจลักษณะและการทำงานของโกฏฐาสในร่างกาย รวมถึงน้ำอาโป, เตโช และวาโย โดยอธิบายลักษณะไม่ปราศจากความคิดและจิตใจ แต่มีอาการซึมซาบและเผาไหม้ บทความยังให้แนวทางการพิจารณาเกี่ยวกับไฟต่าง ๆ ที่ส่งผล
ลักษณะและประเภทของธาตุในธรรมชาติ
145
ลักษณะและประเภทของธาตุในธรรมชาติ
… หนอง มูตร เกิด จากฤดู น้ำตา เหงื่อ น้ำลาย น้ำมูก เกิดจากฤดูและจิต ไฟซึ่งเป็นตัวย่อยอาหารที่บริโภค (ปาจกเตโช) เป็นต้น เกิดจากกรรม ลมหายใจเข้าออก เกิดจากจิต ที่เหลือทั้งหมดเกิดจากกำเนิด ทั้ง 4 อย่าง 6. น…
เนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะและการระบุธาตุในธรรมชาติ ตามปัจจุบัน อธิบายถึงธาตุต่างๆ เช่น ปฐวีธาตุที่มีความแข็ง, อาโปธาตุที่มีการไหล, เตโชธาตุที่อบอุ่น, และวาโยธาตุที่มีความเคร่งตึง รวมถึงการกำเนิดและความแตก
อานิสงส์ของการเจริญจตุธาตุววัตถาน
148
อานิสงส์ของการเจริญจตุธาตุววัตถาน
…ละความไม่ยินดีในการงานที่เป็นคันถธุระ ทั้งสามารถละความยินดีในกามคุณ 5. อิฏฐานิฏเฐสุ อุคฆาฏนิคฆาฏิ น ปาปุณาติ ไม่มีการรื่นเริงสนุกสนานจนลืมตัว ในอารมณ์ที่น่ารัก และไม่มีการอึดอัดขุ่นหมองใจใน อารมณ์ที่ไม่…
การเจริญจตุธาตุววัตถานมีอานิสงส์ 8 ประการ เช่น สุญญติ อวคาห และสตฺตสญฺญ์ ที่ช่วยให้ละความเห็นว่าเป็นสัตว์ การมีจิตใจที่มั่นคง ลดความหวาดกลัวต่างๆ ได้ อิฏฐานิฏเฐสุ อุคฆาฏนิคฆาฏิ ที่ทำให้มีปัญญากว้างขวา
การทำงานของใจ: ความสัมพันธ์ของจิตกับฐานทั้ง 7
17
การทำงานของใจ: ความสัมพันธ์ของจิตกับฐานทั้ง 7
… ความจำ ความคิด ความรู้ มาอยู่ที่หัวใจแล้ว ก็จะส่งไปยังฐานต่าง ๆ ทั้ง 5 ฐาน คือ เพลาตา กลางถูก เพดานปากที่อาหารสำลัก ปากช่องคอเหนือลูกกระเดือก กลางลำตัว ซึ่งเป็นศูนย์รวมอายตนะ ต่าง ๆ เมื่อรับอารมณ์ต่าง …
บทความนี้อธิบายถึงลักษณะกายใจว่าใจมีจุดตั้งอยู่ที่เบาะน้ำเลี้ยงหัวใจ โดยแบ่งแยกการทำงานของเห็น จำ คิด รู้ ให้อยู่ในศูนย์กลางกาย และมีการแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตกับฐานทั้ง 7 ที่เชื่อมโยงกัน
ความโลภและระดับความอยาก
39
ความโลภและระดับความอยาก
…พื่อที่จะทำความรู้จักกับความอยากระดับต่างๆ มากขึ้น จึงแสดง เป็นแผนภาพ ดังนี้ รติ - อิจฉา → มหิจฉา → ปาปิจฉา - โลภะ → อภิชฌา → อภิชฌา วิสมโลภะ รติ คือ ความชอบใจ เช่น ชอบฟังเสียงเพราะๆ เห็นรูปสวยๆ ดมกลิ่น…
บทความนี้อธิบายลักษณะของความโลภที่ทำให้ผู้คนมีความหิวจัดทางจิต แม้มีทรัพย์สมบูรณ์ ความต้องการที่ไร้ขีดจำกัดนำไปสู่การกระทำในทางทุจริต ความอยากมีหลายระดับ ตั้งแต่ความอยากธรรมดาจนถึงความโลภที่ให้โทษ โดย
ความเข้าใจเกี่ยวกับปาปิจฉาและกิเลส
40
ความเข้าใจเกี่ยวกับปาปิจฉาและกิเลส
ปาปิจฉา คือ ความอยากได้โดยวิธีวิธีสกปรก อยากได้โดยวิธีต่ำๆ เลว เป็นคน เห็นแก่ตัวอย่างแรง ใครจะดูถูกเหย…
เนื้อหาพูดถึงปาปิจฉา ซึ่งคือความอยากได้ที่ต่ำต้อยและไม่รักษาชื่อเสียง รวมถึงกิเลสต่างๆ เช่น โลภะและโทสะ ที่เป็นสาเห…
ความเข้าใจเกี่ยวกับโทสะและอารมณ์
41
ความเข้าใจเกี่ยวกับโทสะและอารมณ์
…ามคิดประทุษร้าย การคิดปองร้าย กิริยา ที่คิดปองร้าย ความคิดปองร้าย ความโกรธ ความแค้น ความดุร้าย ความ ปากร้าย ความไม่แช่มชื่นแห่งจิต นี้เรียกว่า โทสะ” ลักษณะของโทสะ คือ การคิดทำลายคนอื่น เช่น คิดจะฆ่าให้เ…
ในบทความนี้ได้กล่าวถึงโทสะหรือความโกรธ ที่เกิดขึ้นจากความไม่พอใจและการขัดข้องในจิตใจ โดยอธิบายถึงลักษณะและการแสดงออกของโทสะ ทั้งอารมณ์ที่เป็นต้นเหตุและการเกิดขึ้นของอารมณ์เหล่านี้ เช่น ความไม่ชอบ, ควา
ความเข้าใจเกี่ยวกับความโกรธและโมหะ
42
ความเข้าใจเกี่ยวกับความโกรธและโมหะ
…้อนขึ้นทันที แต่ถึงกระนั้น ความโกรธก็เป็นเพียงความวุ่นวายในตัว ถ้าโกรธจัด ๆ ก็อาจถึงตัวสั่ง มือสั่น ปากสั่น แต่ถ้าฝึก ใจไว้พอสมควร ก็อาจจะระงับได้ แต่ถ้าระงับไม่ไหว หรือไม่ทันท่วงที จิตก็จะมีอาการ คิดหา…
ข้อความนี้สำรวจอาการและปฏิกิริยาของจิตเมื่อเกิดความโกรธหรือโทสะ รวมถึงวิเคราะห์กระบวนการคิดและผลกระทบที่เกิดขึ้นไม่เพียงแค่ต่อคนอื่น แต่ยังส่งผลต่อคนที่มีอาการเหล่านี้เองอีกด้วย ความโกรธเกิดจากการอารม
มิจฉาทิฏฐิ และการทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลส
44
มิจฉาทิฏฐิ และการทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลส
… โมหะ(หลง ไม่รู้จริง) อิสสา ริษยา) ปลาสะ(ตีเสมอ) อภิชฌา (เพ่งเล็งเอาของเขา) โลภะ (อยากได้ทางทุจริต) ปาปิจฉา (อยากได้โดยวิธีเลวๆ) มหิจฉา (มักมาก) กามฉันทะ (ชอบใจในกาม) โกธะ (เดือดดาล) 5. กามราคะ อุปนาทะ …
บทความนี้สำรวจมิจฉาทิฏฐิและผลกระทบที่เกิดจากความเชื่อที่ผิด ทางศาสนาและจิตใจ ด้วยการอธิบายลักษณะของกิเลสต่างๆ เช่น โทสะและโลภะ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการบิดเบือนความจริงและผลกระทบที่เกิดขึ้นกับสังคมและบุคคล
กรรมและเจตนาในการกระทำ
58
กรรมและเจตนาในการกระทำ
…ารกระทำที่เกิดขึ้นทางกาย วาจา และใจ ดังนี้ 1. กายสุจริต หมายถึง การกระทำดีทางกาย มี 3 ประการ คือ 1) ปาณาติปาตา เวรมณี งดเว้นจากการฆ่าสัตว์ที่ยังมีชีวิต 2) อทินนาทานา เวรมณี งดเว้นจากการลักขโมย ของที่ผู้…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความหมายของกรรมซึ่งขึ้นอยู่กับเจตนา โดยเจตนาหมายถึงความคิดที่มีจงใจในการกระทำ การกระทำที่ไม่มีเจตนาไม่อาจเรียกว่าการกระทำได้ โดยกรรมสามารถแบ่งออกเป็นสองฝ่ายคือ กุศลกรรมซึ่งเป็นการกระ
ความเข้าใจเกี่ยวกับกรรม: มโนสุจริตและอกุศลกรรม
59
ความเข้าใจเกี่ยวกับกรรม: มโนสุจริตและอกุศลกรรม
…รกระทำที่เกิดขึ้นทางกาย วาจาและใจ ดงนิคอ 1. กายทุจริต หมายถึง การกระทำชั่วทางกาย มี 3 ประการ คือ 1) ปาณาติบาต การจงใจฆ่าสัตว์ที่ยังมีชีวิต 2) อทินนาทาน การจงใจลักขโมยของที่ผู้อื่นไม่ให้ 3) กาเมสุมิจฉาจา…
เนื้อหาเกี่ยวกับมโนสุจริตซึ่งมี 3 ประการ ได้แก่ อนภิชฌา, อัพยาบาท, และสัมมาทิฏฐิ รวมถึงแนวคิดเกี่ยวกับอกุศลกรรมที่เกิดจากโลภะ โทสะ โมหะ การกระทำของบุคคลที่ทำในลักษณะนี้มักนำมาซึ่งความทุกข์และโทษ นอกจา
ภพภูมิในศาสนาพุทธ
76
ภพภูมิในศาสนาพุทธ
…าราชิกา ตาวติงสา ยามา ดุสิตา นิมมานรดี และ ปรนิมมิตวสวัตดี 3. รูปภูมิ มี 16 คือ - ปฐมฌานภูมิ 3 ชื่อ ปาริสัชชา ปุโรหิตา และมหาพรหมา - ทุติยฌานภูมิ 3 ชื่อ ปริตตาภา อัปปมาณาภา และอาภัสสรา - ตติยฌานภูมิ 3 ช…
บทที่ 4 ของเนื้อหานี้กล่าวถึงภพภูมิ อันเป็นสถานที่อาศัยของสรรพสัตว์ที่มีกิเลสและยังไม่เข้าสู่พระนิพพาน โดยภพภูมิแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ กามภพ รูปภพ อรูปภพ และมี 31 ภูมิ ได้แก่ อบายภูมิ มนุสสภูมิ แ
การแบ่งชั้นฌานและภูมิของพรหม
85
การแบ่งชั้นฌานและภูมิของพรหม
ชั้นที่ 1 1 เป็นของปฐมฌาน มี 3 พวก คือ ปาริสัชชา ปุโรหิตา และมหาพรหมา พวกปาริสัชชา คือ พรหมที่ได้ปฐมฌานอย่างอ่อน ปุโรหิตาได้ปฐมฌานอย่างกลาง ม…
บทความนี้พูดถึงการแบ่งชั้นฌานในพระพุทธศาสนา โดยเริ่มจากปฐมฌานซึ่งมี 3 ประเภท ตามด้วยทุติยฌาน ตติยฌาน และจตุตถฌาน พร้อมแสดงให้เห็นความแตกต่างในระดับของพรหมตามการเจริญฌานและจิตตะในระดับต่างๆ โดยเฉพาะนิพ
การศึกษาประเภทของภูมิในพรหม
86
การศึกษาประเภทของภูมิในพรหม
สุภกิณหาภูมิ อัปปมาณสุภาภูมิ - ปริตตสุภาภูมิ มหาพรหมาภูมิ- ปุโรหิตาภูมิ - ปาริสัชชาภูมิ- อกนิฏฐาภูมิ สุทัสสีภูมิ สุทัสสาภูมิ อตัปปาภูมิ อวิหาภูมิ เวหัปผลาภูมิ อสัญญีสัตตาภูมิ ร…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับภูมิในพรหมที่มีทั้งหมด 16 ชั้น รวมถึงอายุของแต่ละภูมิ เช่น พรหมปาริสัชชาภูมิ 1/3 วิวัฏฏฏฐายีอสงไขยกัป และสุภกิณหาภูมิ ที่มีอายุ 64 มหากัป การทำความเข้าใจภูมิและอายุน…
การเกิดของเอกภพ: ระหว่างวิทยาศาสตร์และพระพุทธศาสนา
90
การเกิดของเอกภพ: ระหว่างวิทยาศาสตร์และพระพุทธศาสนา
…นัก การลงไปในน้ำจะทำให้ตัวเบา อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต, มก. เล่ม 37 ข้อ 63 หน้า 214-215. * ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, มก. เล่ม 15 ข้อ 55 หน้า 150. 80 DOU สมาธิ 8 วิ ปั ส ส น า กัมมัฏฐาน
นักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่าเอกภพเกิดจากการระเบิดครั้งใหญ่ที่เรียกว่าบิ๊กแบงค์ ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับหลักธรรมในพระพุทธศาสนา การเกิดและทำลายโลกได้ถูกกล่าวถึงในสุริยสูตรและอัคคัญญสูตร รวมทั้งการรวมตัวของธาตุต
ธาตุไฟและธาตุลมในร่างกาย
100
ธาตุไฟและธาตุลมในร่างกาย
…์ทั้งหลาย มีความร้อนมาก 3. ทหนเตโช มีความร้อนสูงจัด สามารถเผาผลาญร่างกายให้วิปริตได้ 4. ชิร เตโช 5. ปาจกเตโช ทำให้ร่างกายทรุดโทรมแก่ลง ทำหน้าที่ย่อยอาหาร ธาตุลม มีลักษณะ เคร่งตึงและเคลื่อนไหว มี 6 อย่าง…
…่มีผลกระทบต่อร่างกาย รวมถึงธาตุลมที่มีหลายลักษณะ เช่น อุทฺธงฺคมวาโยและอโธคมวาโย นอกจากนี้ยังพูดถึงอุปาทายรูปซึ่งหมายถึงรูปที่อาศัยมหาภูตรูปเกิด และประสาทสัมผัสที่เกี่ยวข้อง เช่น ประสาทตาและประสาทหู บทคว…
อายตนะและวิถีจิต
126
อายตนะและวิถีจิต
…่อว่า อายตนะ เพราะอรรถว่าเป็นการณะ การณะ ท่านเรียกว่า อายตนะ ได้ ในคำเป็นต้นว่า ตตฺรตเตรว สกข์ภพพต์ ปาปุณาติสติ อายตเน เมื่ออายตนะ คือเหตุเป็น เครื่องระลึกมีอยู่ เธอก็จะบรรลุผลในธรรม คืออภิญญานั้น ๆ แน่…
อายตนะเป็นที่เกิดแห่งวิถีจิต ซึ่งหมายถึงการรวมกันของอารมณ์และวิถีจิตที่ต้องอาศัยอายตนะ ทั้ง 6 ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ หน้าที่ของอายตนะคือการเป็นสถานที่เกิดและประชุมของอารมณ์ซึ่งมีความสำคัญในค
สมาธิและอริยมรรคในการปฏิบัติธรรม
200
สมาธิและอริยมรรคในการปฏิบัติธรรม
…กิเลสที่ยังไม่ได้ละ เพราะไม่มีกิเลสอะไรจะต้องละอีกแล้ว สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค 19/10/33. 2 ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, มก. เล่ม 16 ข้อ 455 หน้า 442. 190 DOU สมาธิ 8 วิ ปั ส ส น า กัมมัฏฐาน
เนื้อหาของข้อความนี้พูดถึงสมาธิที่ถูกอธิบายในมรรคมีองค์ 8 โดยเฉพาะอัปปนาสมาธิหรือสมาธิในฌาน 4 ตามพระบาลีมัคควิภังคสูตร ซึ่งเมื่อรวมกันจะนำไปสู่สัมมาญาณและยถาภูตญาณทรรศนะ ความรู้นี้แบ่งเป็น 9 ประการที่
อุปาทานในขันธ์ 5 และความทุกข์
252
อุปาทานในขันธ์ 5 และความทุกข์
กล่าวโดยย่อ อุปาทานในขันธ์ 5 เป็นทุกข์ ดังบาลีพระพุทธภาษิตที่ว่า สงฺขิตเตน ปญฺจุ ปาทานกฺขนฺธา ทุกขา ซึ่งแปลความว่า ค…
บทความนี้กล่าวถึงอุปาทานในขันธ์ 5 ที่เป็นสาเหตุของทุกข์ โดยอธิบายว่าความยึดถือขันธ์ 5 ส่งผลให้เกิดทุกข์ ต้องการรอยัลเพื่อ…
ธรรมะเพื่อประชา: แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
31
ธรรมะเพื่อประชา: แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
…็นยาจกทั้งหลายทั้งที่เป็นชั้นต่ำา ชั้นกลาง ชั้นสูงก็ตาม จงให้ทานโดยไม่เหลือ เหมือนหม้อน้ำที่เขาคว่ำ ปาก ฉันนั้นเหมือนกัน” *ก่อนหน้าที่พระบรมโพธิสัตว์จะบังเกิดเป็นสุเมธดาบส ท่านได้สร้างบารมีเพื่อปรารถนาพ…
เนื้อหานี้พูดถึงการบำเพ็ญบารมีของพระบรมโพธิสัตว์ที่เริ่มต้นจากความตั้งใจในการช่วยเหลือสัตว์ทั้งหลาย และการให้ทานอย่างเต็มที่ โดยยกโทษให้เป็นเหมือนหม้อน้ำที่ถูกคว่ำ เหมือนกับการใส่ใจในความทุกข์ของผู้อื