ผู้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 313 / 1133

…สนะ เมื่อภิกษุได้เสนาสนะที่ดีมาก มีถ้ำและมณฑป (เรือนยอดที่มีรูปสี่เหลี่ยม) เป็นต้น ก็ยกให้แก่พระเถระผู้บวชนาน ภิกษุผู้เป็นพหูสูต ผู้มีลาภน้อย หรือผู้อาพาธเสีย ส่วนตนเองก็ ยินดีอยู่ ณ ที่ใดที่หนึ่งซึ่งสมค…

เนื้อหาพูดถึงความยินดีตามกำลังและความยินดีตามสมควรในเสนาสนะของภิกษุ ซึ่งพบว่าเมื่อได้เสนาสนะที่เหมาะสม ความพอใจเกิดขึ้น ทั้งยังพูดถึงการใช้ชีวิตภายในเสนาสนะและคิลานปัจจัย ไม่ว่าจะเป็นวัตถุที่ใช้งานหรื

…ได้แก่ ตนเห็นว่าคิลานปัจจัยที่ดี มี เนยใส เนยข้น น้ำมัน น้ำผึ้ง น้ำอ้อย เป็นต้น ย่อมสมควรแก่ พระเถระผู้บวชนาน ภิกษุผู้เป็นพหูสูต ผู้มีลาภน้อย หรือผู้อาพาธ จึงยกคิลานปัจจัยที่ดีนั้นให้แก่ภิกษุเหล่านั้นเสี…

…จำกัดว่าควรมากหรือน้อย แต่เป็นการให้ความสำคัญต่อสิ่งที่มีอยู่ นอกจากนี้ยังมีการแบ่งปันสิ่งดีๆ ให้แก่ผู้อื่นด้วย ซึ่งแสดงถึงจิตใจที่ยินดีต่อสังคมในทางธรรม

…โยชน์แก่สัตว์ทั้งปวงอยู่ ย่อมชำาระจิตให้บริสุทธิ์จากความประทุษร้าย คือ พยาบาทได้ ละถีนมิทธะแล้ว เป็นผู้ปราศจาก ถีนมิทธะ มีความกําหนดหมายอยู่ที่แสงสว่าง มีสติสัมปชัญญะอยู่ ย่อมชำระจิตให้บริสุทธิ์ จากถีนมิ…

…วามเพ่งเล็ง, ความประทุษร้าย, ถีนมิทธะ, อุทธัจจะกุกกุจจะ, และวิจิกิจฉา โดยการนั่งสมาธิและรักษาสติ ให้ผู้ปฏิบัติเข้าถึงสภาวะจิตใจที่บริสุทธิ์และสงบ ซึ่งช่วยในการพัฒนาจิตใจให้มีความกรุณาและเป็นประโยชน์ต่อสั…

“หนี้” คือ ผู้ที่เป็นหนี้เขา แม้จะถูกเจ้าหนี้ทวงถามด้วยคำหยาบ ก็ไม่อาจโต้ตอบอะไรได้ ต้องสู้ทนนิ่งเฉย เพราะเป็นลูกห…

เนื้อหาพูดถึงความรู้สึกเป็นหนี้ในจิตใจที่จะต้องอดทนต่อความรู้สึกเช่นการถูกทวงหนี้ และความสามารถในการละกามฉันทะ หลังจากชำระหนี้ทำให้รู้สึกอิสระ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงพยาบาทที่เปรียบได้กับโรค และการที่จะพ

…รือนจ๋านั้น ย่อมหมดโอกาสที่จะได้รับความบันเทิงจากการเที่ยว ดูหรือชมมหรสพต่าง ๆ ในงานนักขัตฤกษ์ฉันใด ผู้ที่ตกอยู่ใน อ้านาจถีนมิทธะนิวรณ์ย่อมหมดโอกาสที่จะได้รับรู้รสแห่งธรรม บันเทิง คือ ความสงบสุขอันเกิดจา…

บทความนี้พูดถึงความรู้สึกขาดกำลังใจในการทำกิจกรรมต่างๆ และความเบื่อหน่ายในชีวิต ซึ่งมักเกิดจากอาการซึมเศร้าและความฟุ้งซ่าน อธิบายถึงการเปรียบเทียบของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ว่าเหมือนการถูกจองจำ ทำให้หมดโอ

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบอุทธัจจกุกกุจจะเหมือน “ความเป็นทาส” ผู้ที่เป็นทาสเขา จะไปไหนตามความพอใจ ไม่ได้ ต้องคอยพะวงถึงนาย เกรงจะถูกลงโทษ ไม่มีอิสระในตัว ๕) วิจิกิจฉ…

…ิวรณ์เหล่านี้จะเป็นอุปสรรคต่อการบรรลุอริยภูมิของพระภิกษุและการทำจิตให้รวมเป็นหนึ่งเพื่อเข้าถึงสมาธิ ผู้ใดที่เผชิญนิวรณ์แม้เพียงข้อเดียว ก็จะไม่สามารถรวมใจได้ เมื่อรอดพ้นจากนิวรณ์ทั้ง ๕ จะทำให้จิตใจเข้มแข…

…รถเห็นความบริสุทธิ์ นั้นได้ด้วยใจตนเอง อันจะก่อให้เกิดทั้งกำลังใจ กำลังขวัญ กำลังปัญญา และความสุขแก่ผู้ปฏิบัติได้ในเวลาเดียวกัน ลักษณะของใจ ใจของคนเรานั้น มีลักษณะเป็นดวงกลมใส โดยทั่วไป เราไม่สามารถมองเห…

…รที่ใจสงบเป็นหนึ่ง แนวคิดเหล่านี้นำไปสู่ความบริสุทธิ์ ความสุข และปัญญา ซึ่งเป็นผลของการปฏิบัติภาวนา ผู้ที่สามารถเข้าถึงธรรมกายจะเห็นความบริสุทธิ์ในใจตนเอง ดังนั้น สมาธิจึงเป็นเครื่องมือที่สำคัญสำหรับการส…

…มีสติสัมปชัญญะ เสวยสุขด้วยนามกาย เพราะปีติสิ้นไป บรรลุ “ตติยฌาน” ที่พระอริย เจ้าทั้งหลายสรรเสริญว่า ผู้ได้ฌานนี้มีอุเบกขา มีสติอยู่เป็นสุข เธอทํากายนี้ให้ชุ่มชื่น เอิบอิ่ม ซาบซ่านด้วยสุขอันปราศจากปีติ ไม…

บทความนี้กล่าวถึงการบรรลุฌานในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะ 'ทุติยฌาน' และ 'ตติยฌาน' ที่ถูกอธิบายถึงความผ่องใสภายในที่เกิดจากสมาธิ รวมถึงความรู้สึกปีติและสุขที่เกิดขึ้นในร่างกาย เมื่อภิกษุมีอุเบกขาและสติสัมปช

…ะณีตยิ่งกว่าสามัญญผลที่เห็นประจักษ์ข้อ ก่อน ๆ” จากพระธรรมเทศนาเรื่องฌานทั้ง ๔ ระดับนี้ จะเห็นได้ ว่าผู้ปฏิบัติสามารถบรรลุ “ปฐมฌาน” ได้ เพราะละนิวรณ์ ๕ ประการได้ กายจึงสงบ มีจิตตั้งมั่นเป็นสมาธิ สงัดจากกา…

ในพระธรรมเทศนาเรื่องฌานทั้ง ๔ ระดับ ผู้ปฏิบัติสามารถบรรลุปฐมฌานโดยการละนิวรณ์ ๕ ทำให้กายสงบและจิตตั้งมั่นเป็นสมาธิ ไม่มีความรู้สึกสุขทุกข์ …

… แท้ ๆ จัดว่า เป็นสมาธิเบื้องต่ำาในพระพุทธศาสนา ส่วนสมาธิเบื้องสูงในทางปฏิบัติ คือ สมาธิในฌาน เมื่อ ผู้ปฏิบัติวางใจหยุดนิ่งอยู่กลางดวงจิตที่ใสนั้น พอหยุดได้ถูกส่วน ก็จะเข้าถึงสมาธิเบื้องสูง เกิดเป็น “ดวง…

การที่ใจหยุดนิ่งและไม่มีอารมณ์ใด ๆ เข้าไปเกี่ยวข้องกับดวงจิต เป็นหนทางสู่เอกัคคตาและสมาธิในทางปฏิบัติ ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็นสมาธิเบื้องต่ำและสมาธิเบื้องสูง ฌานเป็นระดับที่สูงขึ้น เมื่อจิตหยุดนิ่งอย่างถ

…สมาธิแน่วแน่ให้ได้เสียก่อน โดยการวางใจไว้ที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ ซึ่งเป็นที่ตั้งถาวรของใจ เมื่อใจของผู้เจริญภาวนาเป็นสมาธิแน่วแน่ยิ่งขึ้น ไม่ชัดสาย สงบนิ่ง มั่นคงอยู่ในอารมณ์เดียว ใจก็จะใสบริสุทธิ์ขึ้นเร…

…จำเป็นต้องฝึกใจให้ถาวรที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ ซึ่งจะทำให้เกิดความนิ่งและใสบริสุทธิ์เมื่อทำได้สำเร็จ ผู้ฝึกจะเห็นดวงกลมสุกสว่าง สภาวะนี้เกิดจากความสงบระงับของกิเลส ทำให้สามารถบรรลุฌาน ๔ ระดับได้ เช่น ฌานแ…

…ทั้งดียิ่งกว่า ทั้งประณีตกว่า สามัญญผลที่เห็นประจักษ์ข้อก่อน ๆ” จากพุทธดำรัสนี้ จะเห็นว่าสามัญญผลที่ผู้เจริญภาวนา จะพึงบรรลุต่อจากฌาน ๔ ก็คือ “ญาณทัสสนะ” หรือเรียกอีก อย่างหนึ่งว่า “วิปัสสนาญาณ” เป็นญาณต…

…ความนี้กล่าวถึงการเจริญภาวนาในพุทธศาสนา โดยเฉพาะการเข้าถึงญาณทัสสนะซึ่งเป็นเป้าหมายสำคัญของการภาวนา ผู้อ่านจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับความเข้าใจในความเกิดและความดับของร่างกาย การมองเห็นคุณค่าของการละทิ้งและคว…

จะพยุงจิตของผู้บรรลุธรรมกายเบื้องต้น หรือธรรมกายโคตรภู ขึ้น ไปสู่ธรรมกายพระโสดา เป็นอริยบุคคลระดับต้นคือพระโสดาบัน …

บทความนี้กล่าวถึงการพัฒนาจิตของผู้บรรลุธรรมกายโคตรภูไปสู่ธรรมกายพระโสดา โดยเน้นที่วิปัสสนาญาณและการฝึกฝนจิตให้มีสมาธิแน่วแน่ เนื้อหายั…

…วยฝ่ามือ ก็ได้ ใช้อำนาจทางกายไปตลอดพรหมโลกก็ได้ มหาบพิตร เปรียบเหมือนช่างหม้อ หรือ ลูกมือของช่างหม้อผู้ฉลาด เมื่อนวดดินดีแล้ว ต้องการภาชนะชนิดใด ๆ จึงทำภาชนะชนิด นั้น ๆ ให้สําเร็จได้ อีกนัยหนึ่งเปรียบเหม…

บทความนี้กล่าวถึงความสามารถของจิตในการสร้างสรรค์และทำสิ่งต่าง ๆ ให้สำเร็จ ไม่ว่าจะเป็นการเดินบนฝน้ำ การเหาะในอากาศ หรือการสร้างภาชนะต่าง ๆ เปรียบเสมือนช่างเชี่ยวชาญที่สามารถทำในสิ่งที่ปรารถนาได้เมื่อจ

ทุกข์อย่างนั้น มีกําหนดอายุเพียงเท่านั้น ครั้น จุติจากภพนั้นแล้ว ได้ไปเกิดในภพโน้น แม้ใน ภพนั้น เราก็ได้มีชื่ออย่างนั้น มีโคตรอย่างนั้น มีผิวพรรณอย่างนั้น มีอาหารอย่างนั้น เสวย สุขเสวยทุกข์อย่างนั้น ๆ

…รรณ ซึ่งล้วนมีขีดจำกัดในด้านเวลา การระลึกถึงอดีตนั้นคล้ายกับการเดินทางจากบ้านหนึ่งไปยังอีกบ้านหนึ่ง ผู้ที่เดินทางต้องสามารถจำประสบการณ์ต่างๆ ที่เคยมีในที่นั้นๆ ได้ เช่นเดียวกับการดำเนินชีวิตที่ยังคงมีการ…

ความสงสัยเรื่องสามัญญผลที่ติดค้างพระทัยมาเป็นเวลา นาน แม้จะทรงพยายามเสด็จไปหาเจ้าลัทธิผู้มีชื่อเสียงทั้ง หลายให้ช่วยคลี่คลายข้อข้องใจ แต่กลับทรงผิดหวังมาโดย ตลอดนั้น บัดนี้พระเจ้าอชาตศัตรูไ…

ในข้อความนี้พระเจ้าอชาตศัตรูทรงเผชิญกับความสงสัยเรื่องสามัญญผลที่รบกวนพระทัยเป็นเวลานาน แม้จะพยายามหาความกระจ่างจากเจ้าลัทธิต่าง ๆ แต่กลับผิดหวัง จนพระองค์พบว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเท่านั้นที่สามารถปลดป

…จริง มหาบพิตร ความผิดได้ครอบงำ มหาบพิตร ซึ่งเป็นคนเขลา คนหลง ไม่ฉลาด มหาบพิตรได้ปลงพระชนม์ชีพพระบิดาผู้ดำรง ธรรม ผู้เป็นพระราชาโดยธรรม เพราะปรารถนา ความเป็นใหญ่ แต่เพราะทรงเห็นความผิดโดย เป็นความผิดจริง …

ในบทนี้กล่าวถึงการสารภาพผิดของมหาบพิตรซึ่งได้ปลงพระชนม์ชีพพระบิดา และการที่พระพุทธเจ้าทรงยอมรับการสารภาพเช่นนั้นว่าเป็นสิ่งที่ถูกต้องและมีคุณค่า การเห็นความผิดและการสารภาพทำให้เกิดการเคารพในวินัยของพร

…สัมมาสัมพุทธ เจ้าได้ตรัสตอบเป็นข้อ ๆ รวมทั้งหมด ๑๔ ข้อ ซึ่งแบ่งออกได้เป็น ๓ หมวด คือ หมวดที่ ๑ ทำให้ผู้บวชสามารถยกฐานะทางสังคมสูงขึ้น จากเดิม คือ แม้แต่ผู้ที่มีฐานะเดิมต่ำต้อยในสังคม เช่น เป็นทาส เป็นกรร…

บทสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับความสำคัญของการบวช โดยแสดงให้เห็นว่าผู้ที่บวชสามารถยกฐานะทางสังคมได้อย่างไร และสามารถอบรมจิตใจเพื่อเข้าถึงฌานที่สำคัญเพื่อการหลุดพ้นจากกิเล…

…ได้อีก ๕ ระดับ ดังต่อไปนี้ ย่อม สมควรได้ชื่อว่าเป็นนักบวชที่ดีในเบื้องกลาง ๕) สำรวมอินทรีย์ พระภิกษุผู้สำรวมอินทรีย์ คือ ผู้ ๒๖๓

คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีประกอบด้วยการบวชที่มีเป้าหมาย การฝึกฝนกายและวาจา การมีอาชีพบริสุทธิ์ รวมถึงการสำรวมอินทรีย์ หากพระภิกษุมีคุณสมบัติทั้ง ๔ ข้อและสามารถพัฒนาจิตใจได้ตามระดับที่กำหนด จะถูกยกย่องแ

…่านเป็นครูอาจารย์ ๑.๕ ระลึกอยู่เสมอว่า พระภิกษุที่บริบูรณ์บริสุทธิ์ พร้อมด้วยศีล สมาธิ และปัญญา คือ ผู้สืบทอดพระพุทธศาสนา อย่างแท้จริง หากขาดพระภิกษุที่ประพฤติดีปฏิบัติชอบเหล่านี้ เสียแล้ว พระพุทธศาสนาจะ…

การปฏิบัติต่อพระภิกษุสงฆ์สามารถแบ่งออกเป็น ๒ กลุ่ม ได้แก่ การสนับสนุนพระภิกษุที่ดีและพระภิกษุที่ย่อหย่อนในธรรมวินัย การสร้างความมั่นคงให้กับพระพุทธศาสนาต้องอาศัยพระภิกษุที่ประพฤติดีปฏิบัติชอบ พร้อมทั้