พระผู้มีพระภาค : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 40 / 81

อานิสงส์ถวายผ้า หนึ่งคู่ ๔๑๖ อย่างประณีต หวังจะเอาบุญกับพระองค์ ขอพระผู้มีพระภาคเจ้า โปรดอนุเคราะห์รับผ้าคู่นี้ เพื่อเป็นประโยชน์สุขแก่หม่อมฉัน ตลอดกาลนานเทอญ” พระผู้มีพระภาคเจ้าทร…

บทความนี้เล่าเรื่องอานิสงส์จากการถวายผ้าคู่ให้กับพระพุทธเจ้า โดยอุบาสิกาที่มีศรัทธาได้รับการโปรดจากพระองค์ จนมองเห็นธรรมและบรรลุเป็นพระโสดาบัน หลังจากนั้นเธอได้เสียชีวิตและเกิดเป็นเทพนารีในสวรรค์ชั้นด

…ประชาช อานิสงส์ถวายผ้าหนึ่งคู่ ๔๑๗ สร้างความบันเทิงใจให้กับเทพนารีผู้มีบุญมากท่านนั้น ต่อมาวันหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จไปกรุงสาวัตถี ประทับอยู่ที่พระเชตวันมหาวิหาร เทพธิดาท่านนั้นได้ตรวจดู มหาทิพยสมบัติของตน เห…

บทความนี้เล่าถึงอานิสงส์ของการถวายผ้าหนึ่งคู่กับพระบรมศาสดา โดยเฉพาะอย่างยิ่งผลบุญที่ทำให้เทพนารีผู้มีบุญได้รับสมบัติอันเลิศจากการถวาย. เทพนารีรู้สึกปีติและเพลิดเพลินกับสมบัติที่ได้รับ และการส่งลงมาจา

…้นๆ เลย ท่านสั่งสมบุญมาเรื่อยๆ จนเป็นนิสัยที่รักในการสั่งสมบุญข้ามภพข้ามชาติ จนกระทั่งมาถึงในสมัยของพระผู้มีพระภาคเจ้า พระ นามว่า ปทุมุตตระ ในภพชาตินี้ ผลแห่งบุญเก่าที่ท่านได้สั่งสม มาส่งผลให้ท่านลงมาเกิดในเรือนที่…

บทความนี้พูดถึงการสั่งสมบุญในพุทธศาสนา โดยเน้นการทำความดีและการถวายร่มเป็นแบบอย่างที่ทำให้เกิดอานิสงส์ในชีวิต โดยอ้างอิงถึงบุคคลในประวัติศาสตร์ที่ประสบผลดีจากการสร้างบุญอย่างต่อเนื่อง และความเลื่อมใสใ

…กกรรณิการ์กำลังบาน ดูสดชื่นสวยงาม จึงเด็ดดอกกรรณิการ์เอามาประดับที่ฉัตร แล้วก็ยกฉัตรขึ้นกั้น ถวายแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ถวายบิณฑบาตด้วยข้าวที่ปรุง ด้วยนํ้านมอย่างดี มีรสอร่อยประณีต โดยถวายพระภิกษุ ๙ รูป มีพระสัมม…

…็นส่วนหนึ่งของการสร้างบารมีและบุญพิเศษในชีวิต ต่อมาเมื่อเห็นดอกกรรณิการ์บานจึงได้เด็ดมาประดับถวายแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าพร้อมกับการถวายบิณฑบาตด้วยข้าวที่ปรุงอย่างดี การกระทำเช่นนี้แสดงถึงความตั้งใจและอุทิศตนเพื่อสร้า…

…เป็นสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่ง ในการที่จะประคับ ประคองตนเองให้เข้าถึงฝั่งแห่งพระนิพพาน เหมือนพระดำรัส ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเตือนนางสิกขมานาท่านหนึ่ง ที่มี นามว่า ปุณณา ผู้ที่เตรียมตัวสละเพศฆราวาสออกบวช มาถือศีล ฝ…

…เร็จ ความตั้งใจในการสร้างความดีเป็นสิ่งที่หนุนส่งให้ผู้คนสามารถหลุดพ้นจากทุกข์ไปได้อย่างรวดเร็ว ดั่งพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงตรัสชี้แนะให้มุ่งมั่นในการปฏิบัติธรรม

…ตนเองได้ แล้วยังสามารถทำความบริสุทธิ์เข้าสู่ ภายในไปตามลำดับ จนกระทั่งบรรลุอรหัตตผล ณ ที่ตรงนั้นเอง พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเรื่องราวของอรหันต์ห้า ขวบด้วยพุทธานุภาพ ได้ตรัสเรียกหนูน้อยให้เข้ามาหา ทรง ประกาศคุณของพ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการรักษาศีลและอานิสงส์จากการทำความดี ในวันเข้าพรรษา มารดาบิดานำหนูน้อยไปที่พระวิหาร เมื่อเด็กน้อยสมาทานศีลและด้วยอานุภาพแห่งบุญที่สั่งสมมา ทำให้เขาบรรลุอรหัตตผล ร่วมกับพระพุทธเจ้า ทรงป

…ุฑผู้พระราชา จกฺกวฤติราช เทวราช พระราชจักรพรรดิ ห์สราช หงส์ผู้พระราชา เทวดาผู้พระราชา [๖๔] ภควนฺตุ (พระผู้มีพระภาค เป็นปลิงค์ แจกอย่างนี้ เอก. พหุ. ป. ภควา ภควนฺตา ภควนฺโต ทุ ภควนฺติ ภควนฺเต ภควนฺโต ต. ภควตา ภควนฺเ…

เนื้อหานี้นำเสนอการเรียนรู้ศัพท์บาลีเช่น มหาราช อนุราช พระราชาน้อย และอื่นๆ นอกจากนี้ยังอธิบายวิธีการเปลี่ยนแปลงวิภัตติและการันต์ เพื่อความเข้าใจที่ลึกซึ้งขึ้นในภาษาและปรัชญาบาลี โดยอาจารย์อธิบายว่า ส

…พพนาม แปลว่า "นั้น" อุทาหรณ์ว่า :- อภิญฺญาย โข โส ภควา ธมฺม เทเสติ โน [เทเสติ] ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ය อนภิญญาย พระผู้มีพระภาคเจ้า นั้น ย่อมแสดง ซึ่งธรรม ကေ ๖ & เพื่อความรู้ยิ่ง แล ไม่ [แสดง] เพื่อความไม่รู้ยิ่ง, เอกมนต์ 0 ៨

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในส่วนที่พูดถึงนามและอัพพยศัพท์ ถูกนำเสนออย่างชัดเจนเพื่อให้ผู้เริ่มต้นสามารถเข้าใจและใช้ภาษาได้อย่างถูกต้อง โดยเจาะลึกถึงการใช้คำในประถมบุรุษ สอนให้นำเอานามศัพท์ที่เป็นสัพ

…่า (ว่าเป็นอาจารย์) ดังนี้ อีกอย่างหนึ่ง เพราะพุธธาตุ เป็นไปแม้ในอรรถว่า ตื่น และ เบิกบาน อธิบายว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงตื่นแล้ว โดยชอบ และ ด้วยพระองค์เอง มิใช่ผู้อื่นปลุกให้ทรงตื่น ทรงสร่างสิ้นสุดแล้วจากความ หลับ…

เนื้อหานี้นำเสนอความสำคัญของอภิธัมมัตถสังคหะซึ่งเกี่ยวกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและการตรัสรู้ของพระองค์ โดยนำเสนอการอธิบายทั้งในด้านวินิจฉัยและความหมายทางธรรม รวมถึงการชี้ให้เห็นถึงคุณสมบัติของพระสัมมาสัม

…พุทธะ ฯ แม้เมื่อประกอบ สัมมาสัมพุทธศัพท์ กับด้วยอรรถแห่งถ้อยคำ ตามที่กล่าวแล้ว ท่านอาจารย์ย่อมยกย่องพระผู้มีพระภาคเจ้าให้พิเศษ ด้วยบทว่า อตุลำ ดังนี้ เพราะสัมมาสัมพุทธศัพท์ เป็นไปในพระผู้มี พระภาคเจ้า ด้วยสามารถแห่…

…ญญุตญาณทรงความงามเลิศ ประกอบด้วยมรรคญาณอันสูงส่ง ทรงพระนามว่าสัมมาสัมพุทธะเพราะไม่มีผู้ใดเสมอเหมือน พระผู้มีพระภาคเจ้าได้แก่พระตถาคตเจ้าเป็นยอดแห่งสัตว์ทั้งหมด ท่านพระอนุรุทธาจารย์ได้สดุดีพระผู้มีพระภาคเจ้าอย่างลึก…

…ต้น ด้วยสามารถ แห่งคุณตามที่กล่าวแล้วนั่นแล เพราะเหตุนั้น จึงชื่อว่าหมู่แห่งพระ อริยสงฆ์อันสูงสุด ฯ พระผู้มีพระภาคชื่อว่าสสัทธัมมคณุตตมะ เพราะ อรรถว่า เป็นไปพร้อมด้วยพระสัทธรรมและคณะสงฆ์อันสูงสุด (ขอ ถวายอภิวาท) พร…

ในหน้าที่ 18 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี กล่าวถึงความสำคัญของหมู่แห่งพระอริยสงฆ์และพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยเน้นถึงความสัมพันธ์ระหว่างพระธรรมและอริยสงฆ์ รวมถึงการถวายบังคมด้วยความเคารพอย่างถูกต้อง อธิบายถึงก

… ก็ยังเป็นไปได้อารมณ์ เพราะฉะนั้น เจตสิกนั่นแหละ จึงชื่อว่ามีความเป็นไปเนื่องกับจิต ฯ เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า ธรรมทั้งหลายมีใจเป็นประธาน ดังนี้ 1 ด้วยบทว่า ทายาตวุฒิติตาย นี้ ท่านห้ามแม้ซึ่งความป…

…ิบายเกี่ยวกับรูปธรรมที่แปรผันไปตาม ปัจจัย เช่น ความเย็นและความร้อน ซึ่งอาจมีผลต่อการปรากฏของรูปธรรม พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ธรรมทั้งหลายมีใจเป็นประธานและมีการแปรผันตามปัจจัยต่างๆ อย่างไร

…ิตนี้เท่านั้น ท่าน อาจารย์กล่าวให้แปลกออกไปด้วยอุทธัจจะนั้น ๆ ก็เพราะอธิกายอย่างนี้ ในธัมมุทเทสบาลี พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสอุทธัจจะไว้ในอกุศลที่ เหลือด้วยสามารถแห่งเยวาปนกธรรม ส่วนในจิตดวงที่สุดนี้ พระผู้มี

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์ความหมายและลักษณะของโทมนัสและปฏิฆะ ซึ่งเป็นธรรมที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และจิตในอภิธัมมัตถสังคหบาลี อธิบายถึงแง่มุมต่าง ๆ เช่น วิจิกิจฉา อุทธัจจะ และความสัมพันธ์ของพวกมันต่ออา

…เป็นประหนึ่งชอบใจรูปฯ เพราะศัพท์ว่า จกฺขติ (ผึ้งชอบน้ำหวาน) พยัญชน์ จกฺขติ (คนชอบกับข้าว)ฯ เหตุนั้น พระผู้มีพระภาคจึง ตรัสคำเป็นอาทว่า ดูก่อนมาคันทิยะ (ปริพาชก) จักขุแล มีรูปเป็น ที่มียินดี ยินดีแล้วในรูป อันรูปให้…

เนื้อหาในบทนี้พิจารณาถึงแนวคิดเกี่ยวกับประสาทสัมผัสโดยเฉพาะจักขุและโสต ว่ามีบทบาทในการรับรู้และความรู้สึกต่อรูปและเสียง โดยเชื่อมโยงกับคำสอนของพระพุทธเจ้าที่ชี้ให้เห็นถึงเหตุผลในความชอบและการรับรู้เป็

…ง ๕๑ เพราะแบ่งโลกุตตรจิต ๘ เฉพาะดวงหนึ่ง ๆ ออกไปเป็นอย่างละ ๕ ๆ โดยความต่างแห่งการประกอบด้วยองค์ฌาน พระผู้มีพระภาคทรงเรียก คือตรัสเรียกว่า โสภณะ เพราะนำคุณอันงามมา และเพราะสัมประโยค ด้วยเหตุที่ไม่มีโทษมีอโลภะเป็นต้…

บทอ่านจากอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา แสดงถึงความทุกข์ที่เกี่ยวข้องกับจิต โดยเฉพาะอย่างยิ่งจิตที่ไม่มีสัมฤทธิ์กับเหตุ สรุปถึงการแบ่งประเภทจิตเป็นหลายรูปแบบ พร้อมทั้งการวิเคราะห์เกี่ยว

…องค์ฌานเท่านั้น เรียกว่าฌาน ดุจการเรียกว่ารถ เพราะความประชุมแห่งส่วนมีกงเป็นต้นฉะนั้น ๆ สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ในวิภังค์ว่า วิตก วิจาร ปีติ สุข จิตเตกัคคตา ชื่อว่า ฌานฯ กุศลจิตที่สัมปยุตด้วยปฐมฌาน ชื่…

ในหน้าที่ 52 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีกล่าวถึงปฐมฌานซึ่งเป็นฌานเบื้องต้นที่เกิดจากการเพ่งอารมณ์และการเผาธรรมที่เป็นข้าศึก เช่น วิตก วิจาร ปีติ และสุข รวมถึงการตั้งจิตเป็นเอกัคคตา โดยองค์ฌานทั้ง 5 มีบทบาท

…นัย ๒๕ ดังนี้ ฯ วิบากที่ฌาน พิเศษให้เกิดขึ้นแล้ว เป็นเช่นกับฌานนั้นๆ โดยส่วนเดียวกัน เพราะ เหตุนั้น พระผู้มีพระภาคจึงตรัสจำแนกวิบากเช่นเดียวกันกับฌานนั่นแลฯ จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงกุศลจิตไว้แม้ในนิเทศแห่…

บทที่ 55 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี รวมประเด็นต่างๆ เกี่ยวกับนวกนัยและความแตกต่างในวิบากจิตที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติของพุทธศาสนา เช่น การเข้าใจอารมณ์และปฏิปทาที่ส่งผลต่อการบรรลุธรรม รวมถึงการแสดงออกของจิ

…ัปปนา ท่าน อาจารย์ก็กล่าวว่า อากาสานัญจาตนะ ในอธิการแห่งอรูปฌานนี้ เหมือนฌานที่มีปฐวีกสิณเป็นอารมณ์ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกว่า ปฐวีกสิณฉะนั้น ๆ อีกอย่างหนึ่ง ฌานที่ชื่อว่าอากาสานัญจาตนะ

เนื้อหาตรงนี้กล่าวถึงการจำแนกอรูปาวจรจิตเป็นสี่ประการโดยอิงจากอารมณ์ มีการอธิบายแนวคิดเกี่ยวกับอากาสานญฺจาตน์ ที่ถือว่ามีความไม่สุดทาง เหนือกว่าสิ่งที่มองเห็นและเป็นที่เกิดแห่งฌาน ระบุถึงความสำคัญของอ

…ลังบ้าง ฯ ในคำว่า นยสหสฺสวเสน นั้น มีการแสดง ๑๐๐๐ นัย ดังต่อไปนี้ ๆ คือ อย่างไร ๆ คือ โสดาปัตติมรรค พระผู้มีพระภาค ทรงแจกออกไปตามชื่อว่าฌานล้วน ๆ ไม่เกี่ยวถึงความต่างแห่งปฏิปทา เป็น ๒ อย่างก่อน คือ สุญญตะ และอัปปณิ…

ในหน้าที่ 62 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกาได้กล่าวถึงการแจกแจงนัยที่เกี่ยวข้องกับโสดาปัตติมรรค โดยมีการแสดงออกถึงประเภทนัยที่เป็นจำนวนมาก ตัวอย่างเช่น การแจกออกเป็นจำนวน ๑๐๐๐ นัย โดย

…ถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 85 อาจารย์ทั้งหลายอย่างนี้คือ อันที่จริง บุคคลเชื่อในพระผู้มีพระภาคว่า พระผู้มีพระภาคทรงแทงตลอดลักษณะแห่งธรรมทั้งหลาย ตามเป็นจริง นั้น ๆ โดยสภาพแล้ว ทรงแจกธรรมทั้งหลาย…

เนื้อหานี้อธิบายถึงการเรียนรู้และความเข้าใจในธรรมของพระผู้มีพระภาค รวมถึงการพยายามบรรลุธรรมด้วยความเพียรและการศึกษา ธรรมทุกประเภทที่ได้รับการแจกจ่ายสอดคล้องกับความจริ…