พระราช : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 79 / 209

… เสนกบัณฑิตเป็นผู้ฟังมาก ศึกษาเล่าเรียนมาก ได้เล่าเรียนศึกษาศิลปศาสตร์ทุกอย่างจากเมืองตักสิลา ต่อมา พระราชาแห่งเมืองพาราณสีทรงแต่งตั้งให้เป็นอำมาตย์ ประกอบ ไปด้วยยศ บริวาร เสนกบัณฑิตได้ถวายอรรถธรรมแก่พระราช…

…พราหมณ์ชื่อเสนกบัณฑิตที่มีปัญญา วิเคราะห์ผ่านการศึกษาและธรรมะ เขาได้รับการแต่งตั้งเป็นอำมาตย์และช่วยพระราชาสั่งสอนมหาชน แต่การใช้ทรัพย์ที่ไม่ระวังนำไปสู่เหตุการณ์ที่พาหมายล่วงหน้าในความรักและความไว้ใจ ทำให้…

…จนเป็นผู้มีฤทธิ์มีเดช และมี ปัญญามาก ครั้นถึงฤดูฝน ท่านออกจากป่า เที่ยวภิกขาจารไปจนถึง เมืองพาราณสี พระราชาทอดพระเนตรเห็น บังเกิดความเลื่อมใส จึงถวายโภชนะเลิศรส และอาราธนาให้ท่านมารับภัตตาหาร เป็นประจำ สมัย…

…และใช้ชีวิตในการบำเพ็ญตบะ จนเป็นผู้มีปัญญาและฤทธิ์ ท่านได้เองไปยังเมืองพาราณสีและได้รับการต้อนรับจากพระราชา แต่ยังต้องเผชิญหน้ากับอำมาตย์ที่มีความเห็นที่ไม่ถูกต้องเกี่ยวกับโลกและชีวิต การเห็นคุณค่าในสิ่งที่…

ธรรมะเพื่อประช ปัญญา พิชิตปัญหา ២៩៥ ราชการต่อไป บ้านเมืองคงต้องลุกเป็นไฟ พระราชาก็จะทรงอยู่ ในอันตราย เพราะหลงเชื่อคำพูดของคนพาล จึงหาทางที่จะ ทําลายวาทะของเจ้าลัทธิเหล่านี้ แล้วใ…

เนื้อหาเกี่ยวกับปัญหาภายในพระราชอาณาจักรที่เกิดจากความเข้าใจผิดและการใช้คำพูดของคนพาล พระโพธิสัตว์ใช้ปัญญาในการช่วยพระราชาและพระโอรส…

ธรรมะเพื่อประชา ปัญญา พิชิตปัญหา ២៩៦ ลูบคลำาหนังวานรเฉยๆ พระราชาจึงตรัสถามว่า “ท่านผู้เจริญ ท่านไม่ยอมพูดจากับข้าพเจ้า มัวแต่ลูบคลำหนังวานร หนัง วานรนี้มีอุปการะมา…

ในเรื่องนี้ พระโพธิสัตว์กล่าวถึงความสัมพันธ์ของตนกับวานรที่ให้ความช่วยเหลือในชีวิต แต่กลับถูกเข้าใจผิดว่าเป็นการละเมิดศีล เนื้อเรื่องนำเสนอความสำคัญของการมีความกตัญญูและการใช้สมองในการพิจารณาอย่างมีปั

…เช่นนั้น” พระโพธิสัตว์ได้ใช้สติปัญญา แก้ข้อครหาของอำมาตย์ทั้ง ๕ คน จนไม่มีใครสามารถโต้แย้งได้ จึงทูลพระราชาว่า “ดูก่อน มหาบพิตร อำมาตย์ทั้ง ๕ คนนี้ เป็นประดุจมหาโจรผู้ปล้นแว่น แคว้น ขออย่าได้นําอำมาตย์เหล่า…

ในเรื่องนี้, พระโพธิสัตว์ใช้สติปัญญาในการจัดการกับอำมาตย์ที่ทำให้ประเทศเสื่อมโทรม โดยแนะนำให้พระราชาไม่ให้อำมาตย์ที่มีศีลธรรมต่ำเข้าร่วมราชการ เพื่อป้องกันความทุกข์และความชั่วร้ายจากการคลุกคลีกับคนไม…

…งสมบัติในนาคพิภพ ส่วนอีกท่านหนึ่งพรรณนาถึงสมบัติของพญาครุฑ และอีกท่าน หนึ่งพรรณนาถึงสิริราชสมบัติของพระราชา ในสหายทั้งสี่ แต่ละคนได้ทำบุญ และตั้งความปรารถนา ตามที่ดาบสแต่ละตนพรรณนาไว้ ต่างชอบใจในสมบัติที่ตน…

…กิดในสภาวะที่แตกต่างกันตามบุญที่ได้ทำ และพระดาบสทั้งสี่ก็ไปบังเกิดในพรหมโลก ในวันอุโบสถ ขณะเดียวกัน พระราชาก็ทรงสมาทานอุโบสถ ในขณะที่พระอินทร์และพญาวรุณนาคราชก็ได้ทำเช่นเดียวกันและมาเจริญธรรมในพระราชอุทยาน

…แห่งความรักความ ปรารถนาดี ซึ่งเคยมีต่อกันในสมัยที่เป็นมนุษย์ พระอินทร์ตรัสว่า “พวกเราทั้งหมดล้วนเป็นพระราชา และได้สมาทานอุโบสถ เหมือนกัน ในพวกเราทั้งสี่นี้ ใครจะมีศีลมากกว่ากัน” พญานาค ราชพูดขึ้นก่อนว่า “ศี…

…ที่ร่วมกัน พญานาคกล่าวถึงการไม่เกลียดชังแม้ต่อศัตรู ขณะที่พระอินทร์ยกย่องสิ่งที่ละบำรุงในเทวโลก ส่วนพระราชาไม่น้อยหน้าได้นำร่างและความนักสิ่งมาประกาศบุญของตนในวันนี้ โดยต่างฝ่ายต่างก็ยืนยันความสูงส่งของศีล

…ะชาช พระปัญญาบริสุทธิ์ ๓๐๗ มากกว่า เมื่อตกลงกันไม่ได้ จึงพากันไปหาพระโพธิสัตว์ ซึ่งเป็น ที่ปรึกษาของพระราชา พระโพธิสัตว์ทูลชื่นชมว่า “พระดำรัสของทุกพระองค์ ล้วนเป็นวาจาสุภาษิต คุณธรรมทั้งสี่ คือ ความไม่ยินด…

ในเรื่องนี้ พระโพธิสัตว์ทูลแนะนำพระราชาทั้งสี่เกี่ยวกับคุณธรรมที่สำคัญในการดำรงชีวิตอย่างสงบและสร้างสันติภาพ ซึ่งรวมถึงความไม่ยินดีในเบญจ …

… เมื่อพระเจ้าพรหมทัตครองราชสมบัติอยู่ ในนครพาราณสี พระโพธิสัตว์ถือกำเนิดในพระอุทรของพระ อัครมเหสีของพระราชา ครั้นเจริญวัย ทรงศึกษาศิลปวิทยา ทุกอย่างที่นครตักสิลา เป็นผู้มีปัญญามาก ทรงเรียนมนต์รู้ สรรพเสียงข…

…เทวทัตพยายามจะฆ่าพระโพธิสัตว์แต่ไม่สำเร็จ พระโพธิสัตว์ถือกำเนิดในนครพาราณสีและเรียนวิชาในนครตักสิลา พระราชาต้องการปลงพระชนม์พระโพธิสัตว์ แต่เรื่องราวยังคงมีบทเรียนเกี่ยวกับการกระทำของตนเองที่ส่งผลทั้งดีและไ…

…งเท้า วันนี้ ก็ไม่ให้กินคนตายอีก อีก ๓ วัน จากวันนี้ พระเจ้าสมันตราช องค์หนึ่งจะกรีฑาทัพมาล้อมเมือง พระราชบิดาของท่านจะ บังคับท่านให้ทำการรบ พระเจ้าสมันตราชจะตัดศีรษะของท่าน ให้ตายในสนามรบ แล้วเราจะดื่มเลือ…

ในบทนี้มีการเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับพระโพธิสัตว์ที่ได้ยินข่าวเกี่ยวกับชายที่ตายใต้บันได และได้รับการสั่งสอนเพื่อป้องกันไม่ให้ความตายมาคุกคามชีวิตของเขา นอกจากนี้ยังมีการสนทนากับแม่สุนัขที่มีความโกรธแค้น

…หรือช้าเท่านั้นเอง *เมื่อตอนที่แล้วพระบรมโพธิสัตว์ได้อาศัยปัญญา นําพา ชีวิตให้พ้นจากมรณภัย ถึงตอนที่พระราชบิดาของพระองค์ พร้อมกับพระราชเทวี ปุโรหิตและทาสชื่อปรันตปะ ได้ปลอมตัว ระหกระเหินเร่ร่อนหนีเข้าไปในป่…

บทความนี้เสนอความสำคัญของบาปกรรมว่ามักถูกมองข้ามในที่ลับ โดยเฉพาะเมื่อบุคคลถูกกิเลสครอบงำ มันชี้ให้เห็นว่าการกระทำทั้งดีและชั่วส่งผลเช่นกันไม่ว่าที่ไหน ไม่ว่าสถานการณ์จะเป็นเช่นไร สุดท้ายความจริงจะปรา

ธรรมะเพื่อประช ปัญญา พาพ้นภัย (๒) เนื่องจากความคุ้นเคยกันมากเกินไป พระเทวีได้ประพฤติ นอกใจพระราชา โดยประพฤติมิจฉาจารกับทาสของตนเอง เมื่อพระนางทำผิดแล้ว เกรงว่าพระสวามีจะจับได้ จึงแนะนำให้ ทาสปลงพร…

เนื้อหาเกี่ยวกับการลอบปลงพระชนม์ของพระราชาที่เกิดจากความผิดของพระเทวีและการทรยศจากทาสผู้ซื่อสัตย์ เรื่องนี้สอนให้เห็นถึงผลกรรมที่เกิดจากการกร…

…ช้ท่านเอง” ตั้งแต่นั้นมา ทาส ปรันตปะก็ตายใจ และนำผลไม้มาให้ปุโรหิตได้บริโภคอย่าง สะดวกสบาย วันหนึ่ง พระราชเทวีได้ถามทาสปรันตปะชู้รัก ด้วย ความสงสัยว่า “เมื่อเจ้าปลงพระชนม์พระราชาไม่มีใครเห็นหรือ” ทาสตอบว่า …

…อมตัวเป็นคนตาบอด เพื่อหลีกเลี่ยงการถูกฆ่า และเน้นถึงความสัมพันธ์ระหว่างตัวละคร โดยเฉพาะทาสปรันตปะและพระราชเทวี ซึ่งเต็มไปด้วยการสนทนาเกี่ยวกับภัยในอนาคตและวิธีการเอาตัวรอดจากสถานการณ์ที่อาจถึงตาย เรื่องนี้เ…

ธรรมะเพื่อประช ปัญญา พาพ้นภัย (๒) ๓๓๔ แสร้งทำเป็นพราหมณ์ตาบอดมาเป็นเวลานานถึง ๑๖ ปี ฝ่าย พระราชเทวีเมื่อประสูติพระโอรสที่เกิดจากพระราชาแล้ว ก็ ตั้งใจเลี้ยงพระโอรสด้วยความทะนุถนอม จนกระทั่งเติบใหญ…

ในเรื่องนี้ พระราชกุมารได้เรียนรู้ความจริงเกี่ยวกับตัวตนของพระบิดาที่ถูกพราหมณ์ซึ่งแสร้งทำเป็นตาบอดเล่าให้ฟังจนเกิดควา…

…งสัตว์และวิธีการเอาชีวิตรอด ได้มาเป็นพระตถาคต พราหมณ์ปุโรหิตผู้ฉลาดเอาตัวรอดได้มาเป็นพระอานนท์ ส่วน พระราชาผู้เป็นพระบิดาได้มาเป็นพระเทวทัต ทั้งหมดนี้เป็น เรื่องย่อๆ เกี่ยวกับอดีตชาติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าข…

พระมารดาได้รับการอภัยจากพระบิดา จึงร่วมกันนำบ้านเมืองสู่ความเจริญ โดยพระโพธิสัตว์ช่วยบริหาร นอกจากนี้ยังมีการสร้างบุญกุศลเพื่อไปเกิดในสวรรค์ เรื่องราวอดีตชาติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าชี้ให้เห็นถึงการทำคว

…ดังเช่นในอดีต เมื่อครั้งที่พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็น อ๋ามาตย์ของพระเจ้าพรหมทัตผู้ครองเมืองพาราณสี พระราชา มีปุโรหิตอยู่คนหนึ่ง เป็นคนปากกล้า ชอบพูดมาก เมื่อเขาตั้งต้นพูด คนอื่นๆ จะไม่มีโอกาสได้พูด ด้วยควา…

บทความนี้กล่าวถึงคุณค่าของศิลปะและความสามารถในการใช้ศิลปะในการสร้างฐานะ แม้จะมีข้อจำกัดที่ร่างกาย โดยยกตัวอย่างจากอดีตของพระโพธิสัตว์ที่เป็นอ๋ามาตย์และชายง่อยในพาราณสี ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของกา

ธรรมะเพื่อประช คุณค่าแห่งศิลปะ ๓๔๑ พระราชาประทับนั่งในราชรถ ทอดพระเนตรเห็นเงาใบไม้ ที่ขาดทะลุเป็นรูปร่างต่างๆ เช่นนั้น ทรงจ้องดูด้วยความสนพระ…

ในเรื่องนี้ พระราชามีความสนใจในความสามารถของชายง่อยที่สามารถแก้ไขปัญหาการพูดมากของปุโรหิต ด้วยการใช้ศิลปะอย่างฉลาด. เม…

…ึกตัวว่า กลืนกินมูลแพะ เข้าไป จนกระทั่งมูลแพะทั้งทะนาน เข้าไปอยู่ในท้องของปุโรหิต ถึงครึ่งท้อง เมื่อพระราชารู้ว่ามูลแพะหมดแล้วจึงตรัสว่า “ท่านปุโรหิต ท่านกลืนมูลแพะเข้าไปตั้งทะนาน เพราะความเป็นคนช่างพูด ท่า…

เรื่องเล่าของปุโรหิตที่กลืนกินมูลแพะโดยไม่รู้ตัว เนื่องจากความเป็นคนช่างพูด สอนให้รู้คุณค่าของการพูด และที่สุดทำให้เขากลายเป็นคนเงียบ แม้จะมีการสนทนาและความเป็นมิตรจะมีมา ให้เห็นว่าศิลปะในการพูดเป็นสิ

…ียง ๗ ขวบ ก็เป็นผู้มีปรีชาญาณมากเหมือนกัน” แล้วพระองค์ได้ตรัสเล่าเรื่องในอดีตให้ฟังว่า *ในอดีตกาล มีพระราชาพระนามว่า ชนสันธะ เสวย สิริราชสมบัติอยู่ในกรุงพาราณสี พระองค์ทรงมีพระราชโอรส พระองค์หนึ่ง พระนามว่า…

เรื่องราวจากธรรมะเพื่อประชาเกี่ยวกับพระราชาชนสันธะและพระราชโอรสอาทาสมุขกุมาร ที่มีปรีชาญาณตั้งแต่วัยเยาว์ พระราชโอรสต้องผ่านการทดสอบความรู้และ…

…แก่ท่าน” แสดงว่าบุคคลคู่กรณีจะต้องตกเป็นจำเลย ทันที ไม่อาจขัดขืนได้ และต้องรอคอยการพิพากษาตัดสินจาก พระราชา หรือผู้วินิจฉัยคดีความของหลวงต่อไป ด้วยเหตุนี้ นายคามณีจันท์จึงต้องตกเป็นจําเลย และต้องยอมไปโรงวิน…

ในบทความนี้เราได้เห็นตัวอย่างการตัดสินคดีตามธรรมเนียมสมัยก่อน และผลของการรอคอยคำตัดสินจากพระราชา ในทางที่จะนำไปสู่การแก้ปัญหาด้วยปัญญาอันลึกซึ้ง พระคัมภีร์สอนให้ผู้คนมุ่งมั่นปฏิบัติธรรมเพื่อเข้าถ…