หน้าหนังสือทั้งหมด

การบำเพ็ญศีลในพระพุทธศาสนา
187
การบำเพ็ญศีลในพระพุทธศาสนา
…้วย ศรัทธา ୭ ๕. ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ เมื่อตรัสอธิบายเรื่องคุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลายจบ ลงแล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงทรงแสดงสติสัมปชัญญะแก่ พระเจ้าอชาตศัตรูว่า “มหาบพิตร อย่างไรภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้ ประกอบ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการที่พระภิกษุบำเพ็ญอินทรียสังวรศีลจนสำเร็จ ทำให้ไม่ถูกอภิชฌาและโทมนัสครอบงำจิตใจ ส่งผลให้ปาฏิโมกขสังวรศีลสำเร็จด้วยศรัทธา โดยสติสัมปชัญญะทำให้เกิดความรู้สึกตัวในการก้าวและถอย นอกจากนี
สันโดษในพระพุทธศาสนาและความสำคัญ
194
สันโดษในพระพุทธศาสนาและความสำคัญ
…การงานก็ เช่นเดียวกัน ถ้าขาดสันโดษก็อาจเป็นเหตุให้เกิดการฉ้อราษฎร์ บังหลวงหรือการรับสินบนได้ ทั้งนี้พระสัมมาสัมพุทธเจ้ามิได้ ทรงสอนให้เราไม่คิดปรับปรุงตนเองให้เจริญก้าวหน้า แต่ทรง สอนให้เราพอใจตามมีตามได้และแสวง…
…ำให้เจริญและป้องกันการประพฤติที่ผิดศีลธรรม เป็นธรรมที่ช่วยเสริมสร้างความขยันและความเชื่อมั่นในตนเอง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าสอนให้พอใจในสิ่งที่มีและแสวงหาโดยสุจริตเท่านั้น เพื่อให้เราไม่ประพฤติผิดในด้านการงานและการเง…
ความสันโดษในพระพุทธศาสนา
200
ความสันโดษในพระพุทธศาสนา
ความสบายแก่ตน ก็ยินดีต่อสิ่งนั้น สิ่งใดสมควรแก่ตน ก็ยินดี ต่อสิ่งนั้น อย่างไรก็ตาม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงยกย่องว่า ภิกษุผู้มีบริขาร ๔ เท่านั้น เป็นผู้สันโดษ ส่วนพระภิกษุที่มี บริขารมากกว่านี้ ไม…
ในพระพุทธศาสนา ความสันโดษคือการมีความพอเพียงและมีความสุขในสิ่งที่ตนมี ภิกษุที่มีบริขาร ๔ คือ สบง จีวร สังฆาฏิ บาตร ถือเป็นผู้สันโดษ ในขณะที่บริขาร ๘ จะมีการใช้งานที่หลากหลาย ทั้งเป็นเครื่องบริหารกายแล
ความสันโดษในพระธรรม
202
ความสันโดษในพระธรรม
… โคนไม้ ซอกเขา ชะง่อนผา ในถ้ำ ป่าช้า ป่าชัฏ ที่โล่งแจ้ง หรือลอมฟาง เป็นต้น โดยไม่มีห่วงใยในสิ่งใด ๆ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรรเสริญความสันโดษไว้ว่า “ความสันโดษเป็นทรัพย์อย่างเยี่ยม” หมายความว่า ความ ยินดีด้วยของข…
เนื้อหาเน้นความสำคัญของความสันโดษในชีวิตตามหลักพระธรรม ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรรเสริญว่าความสันโดษเป็นทรัพย์อันประเสริฐ ที่สามารถนำมาซึ่งความสุขและความเจริญ ทั้งยังเส…
การทำลายนิวรณ์และการบรรลุสมาธิ
208
การทำลายนิวรณ์และการบรรลุสมาธิ
…ได้แก่รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส เนื่องจากใจยังหลงติดในรสของกามคุณทั้ง ๕ นั้น จนไม่ สามารถสลัดออกได้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบกามฉันทะเหมือน ๒๐๖
เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของการละนิวรณ์ 5 ประการเพื่อให้พระภิกษุสามารถบรรลุคุณวิเศษและบรรลุสมาธิได้ โดยเน้นว่าการทำลายกามและอกุศลธรรมนั้นสำคัญมากในการเจริญภาวนา นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงนิรัตถ์ในพระพุทธศาส
การปลดหนี้ทางจิตใจ
209
การปลดหนี้ทางจิตใจ
…จ ความไม่ พอใจ ความโกรธ ความผูกโกรธ ความเกลียด ความรู้สึกเหล่า นี้ทำให้ใจกระสับกระส่าย ไม่เป็นสมาธิ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบพยาบาทเหมือน “โรค” ผู้ที่เป็นโรคต่าง ๆ ย่อมมีความทุกข์ มีความเจ็บป่วย ไม่สบายทั้งกา…
เนื้อหาพูดถึงความรู้สึกเป็นหนี้ในจิตใจที่จะต้องอดทนต่อความรู้สึกเช่นการถูกทวงหนี้ และความสามารถในการละกามฉันทะ หลังจากชำระหนี้ทำให้รู้สึกอิสระ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงพยาบาทที่เปรียบได้กับโรค และการที่จะพ
ความขาดแคลนกำลังใจและความฟุ้งซ่านในชีวิต
210
ความขาดแคลนกำลังใจและความฟุ้งซ่านในชีวิต
…อุตสาหะในการทำสิ่ง ต่าง ๆ ได้แต่ปล่อยให้ความคิดเลื่อนลอยไปเรื่อย ๆ จึงไม่สามารถ รวมใจเป็นหนึ่งได้ ๆ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบเทียบตีนมิทธะ เหมือน “การถูกจองจำอยู่ในเรือนจ๋า” คนที่ถูกจองจำอยู่ใน เรือนจ๋านั้น ย…
…ต่างๆ และความเบื่อหน่ายในชีวิต ซึ่งมักเกิดจากอาการซึมเศร้าและความฟุ้งซ่าน อธิบายถึงการเปรียบเทียบของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ว่าเหมือนการถูกจองจำ ทำให้หมดโอกาสในการรับรู้ความสุขทางธรรมและการทำสิ่งที่สร้างสรรค์ นอกจาก…
การเข้าใจนิวรณ์ ๕ และสมาธิ
211
การเข้าใจนิวรณ์ ๕ และสมาธิ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบอุทธัจจกุกกุจจะเหมือน “ความเป็นทาส” ผู้ที่เป็นทาสเขา จะไปไหนตามความพอใจ ไม่ได้ ต้อง…
บทความนี้อธิบายถึงนิวรณ์ ๕ ที่เป็นอุปสรรคในการเจริญภาวนา โดยเปรียบเทียบกับการเป็นทาสและความลังเลสงสัย ทั้งนี้ นิวรณ์เหล่านี้จะเป็นอุปสรรคต่อการบรรลุอริยภูมิของพระภิกษุและการทำจิตให้รวมเป็นหนึ่งเพื่อเข
ประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา
221
ประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา
ประเภทของสมาธิ การบรรลุฌานทั้ง ๔ ดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง แก่พระเจ้าอชาตศัตรูนั้น ล้วนเป็นสามัญญผลอันเกิดจากการ เจริญสมาธิภาวนาของพระภิกษุเอง …
บทความนี้นำเสนอประเภทของสมาธิในพระพุทธศาสนา ซึ่งแบ่งออกเป็น ๒ ระดับ ได้แก่ สมาธิเบื้องต่ำที่เกิดจากการสงบระงับของนิวรณ์ ๕ และสมาธิเบื้องสูงที่นำไปสู่การบรรลุฌานทั้ง ๔ โดยเฉพาะความสำคัญของการทำใจให้เป็
การพัฒนาจิตผ่านมโนมยิทธิ
236
การพัฒนาจิตผ่านมโนมยิทธิ
…ยวให้เป็นหลายคน ก็ได้ หลายคนให้เป็นคนเดียวก็ได้ ล่องหนหายตัวก็ได้ หรือเหาะ เหินเดินอากาศก็ได้ ดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสกับพระเจ้า อชาตศัตรูว่า “ภิกษุนั้น เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปราศจ…
… หากยังสามารถรักษาสมาธิได้ จะทำให้จิตบริสุทธิ์ขึ้น สามารถแสดงอิทธิฤทธิ์ได้ เช่น การแปลงกายและล่องหน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนว่า เมื่อจิตเป็นสมาธิและปราศจากกิเลส จะสามารถแสดงฤทธิ์ต่างๆ ได้ตามที่ต้องการ สามารถทำใ…
ญาณกำหนดรู้ใจผู้อื่นของพระพุทธองค์
241
ญาณกำหนดรู้ใจผู้อื่นของพระพุทธองค์
…ด้รับคําตอบเรื่องนี้มาจากพระกัสสป สัมมาสัมพุทธเจ้า...” นี่คือพระญาณกำหนดรู้ ใจผู้อื่นของพระพุทธองค์ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสเรื่องญาณกำหนดรู้ใจผู้อื่นกับ พระเจ้าอชาตศัตรูว่า “ภิกษุนั้น เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์…
เนื้อหาเกี่ยวกับการสนทนาและการเปิดเผยความรู้ของพระพุทธองค์ที่แสดงถึงความสามารถในการรู้ใจผู้อื่น โดยมีการสนทนากับยักษ์และพระเจ้าอชาตศัตรู ผ่านการตรัสถึงความสำคัญของสมาธิและความบริสุทธิ์ในการทำงานของจิต
ความสงสัยเรื่องสามัญญผลและการสารภาพผิดของพระเจ้าอชาตศัตรู
256
ความสงสัยเรื่องสามัญญผลและการสารภาพผิดของพระเจ้าอชาตศัตรู
…ี่ทรงสามารถปลด เปลื้องทุกข์อันใหญ่หลวงในพระทัยของพระองค์ได้ จึงทรง กราบทูลสารภาพความผิดของพระองค์ต่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทั้งเป็นการขอขมาต่อพระราชบิดา โดยผ่านพระพุทธองค์ด้วยว่า “โทษได้ครอบงำข้าพระองค์ซึ่งเป็นคนเข…
…ผลที่รบกวนพระทัยเป็นเวลานาน แม้จะพยายามหาความกระจ่างจากเจ้าลัทธิต่าง ๆ แต่กลับผิดหวัง จนพระองค์พบว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเท่านั้นที่สามารถปลดปล่อยทุกข์ในใจได้ จึงได้กราบทูลสารภาพความผิดเกี่ยวกับการปลงพระชนมชีพของพ…
การยอมรับผิดและการทำบุญของพระเจ้าอชาตศัตรู
258
การยอมรับผิดและการทำบุญของพระเจ้าอชาตศัตรู
…้าสารภาพความ ผิดนั้น และนับเป็นบุญอย่างยิ่งอีกประการหนึ่ง ที่ทรงได้โอกาส สารภาพความผิดเฉพาะพระพักตร์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ดังนั้น การผูกเวรระหว่างพระราชบิดากับพระองค์ที่มีมาแต่อดีตชาติ จึงเป็นอันยุติแต่เพียงเท่านี…
…ูทรงแสดงความกล้าหาญในการยอมรับผิดในความผิดที่ทำต่อพระราชบิดาและได้มีโอกาสสารภาพความผิดเฉพาะพระพักตร์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า การทำเช่นนี้นับเป็นการหยุดยั้งการผูกเวรและเป็นโอกาสในการสร้างบุญบารมีต่อไป ทั้งนี้แม้จะมีผล…
พระเจ้าอชาตศัตรูและการบรรลุนิพพาน
259
พระเจ้าอชาตศัตรูและการบรรลุนิพพาน
…ะชนม์ชีพพระราชบิดาแล้ว พระเจ้าอชาตศัตรู มิได้บรรทมหลับเลยทั้งกลางคืนและกลางวัน ครั้นหลังจากเข้า เฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้วจึงทรงบรรทมหลับได้ ทั้งนี้เพราะ ทรงได้อานิสงส์จากการสดับพระธรรมเทศนา ทรงขอถึงพระ รัตนตรั…
พระเจ้าอชาตศัตรูถูกบาปจากการปลงพระชนม์พระราชบิดา ผลที่ได้รับคือไม่สามารถหลับได้ แต่หลังจากการพบพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบรรทมหลับได้ และจะต้องเสวยผลกรรมที่หนักในนรกโลหกุมภีเป็นเวลาหมื่นปี ก่อนที่จะได้ตรัสรู้เป…
ปัญหามะม่วงและขนุนในพระพุทธศาสนา
262
ปัญหามะม่วงและขนุนในพระพุทธศาสนา
ถามถึงเรื่องมะม่วง แต่ได้รับค่าตอบเป็นเรื่องขนุน จึงทรง กังขาอยู่ในพระทัยตลอดเวลา ครั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จ พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ไปประทับ ณ สวนอัมพวัน ใกล้กรุง ราชคฤห์ ซึ่งหมอชีวกโกมารภัจจ์…
บทสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับความสำคัญของการบวช โดยแสดงให้เห็นว่าผู้ที่บวชสามารถยกฐานะทางสังคมได้อย่างไร และสามา…
คำตอบของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าใน ๓ หมวด
263
คำตอบของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าใน ๓ หมวด
คำตอบของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้ง ๑๔ ข้อ ใน ๓ หมวด ดังกล่าวได้แสดงให้เห็นว่า การที่พระภิกษุที่บวชเข้ามาในพระ พุทธศาสนาจะไ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงคำตอบของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่แสดงถึงประโยชน์ของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา ซึ่งขึ้นอยู่กับการปฏิบัติของตนเอง โดยมีตัวอย่างจ…
คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในพระพุทธศาสนา
264
คุณลักษณะของพระภิกษุที่ดีในพระพุทธศาสนา
…ึ้น อันเป็นเหตุให้เกิดปัญญาขึ้นตามลำดับ ๆ สามารถเข้าใจซึ้งถึงสัจธรรมของโลกและชีวิต ตามคําสั่งสอนของ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระภิกษุที่ดีต้องบวชอย่างมีเป้าหมาย เช่นนี้ ๒) สำรวมระวังในพระปาติโมกข์อยู่เสมอ คือ ถึง พร้…
…เบียบทางศาสนาเพื่อความเป็นอยู่ที่ดีของพระภิกษุ พระภิกษุที่ดีควรมีคุณสมบัติที่ดีในทุกด้าน ตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพื่อเข้าใจสัจธรรมของโลกอย่างลึกซึ้ง.
ความรู้และอุตตริมนุสสธรรม
270
ความรู้และอุตตริมนุสสธรรม
…ชชา ๘ เหล่านี้จัดว่าเป็น “อุตตริมนุสสธรรม” คือ ธรรมอันยวดยิ่งของมนุษย์ หรือธรรม ของมนุษย์ผู้ยอดยิ่ง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงห้ามภิกษุบอก หรือแสดงแก่ผู้อื่นว่าตนบรรลุความรู้วิเศษเหล่านี้ ดังมีคำที่เรา มักได้ยินกันอ…
…็นความรู้ที่เกี่ยวข้องกับการบรรลุธรรมระดับสูงของพระภิกษุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องอุตตริมนุสสธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าแสดงถึงความสำคัญและข้อห้ามในการอวดรู้วิเศษ พร้อมกับรายละเอียดเกี่ยวกับบทลงโทษที่มีกฎหมายกำหน…
เป้าหมายชีวิตและธรรมชาติของสมณะเพศ
278
เป้าหมายชีวิตและธรรมชาติของสมณะเพศ
…ะโยชน์อันใดที่เราจะถามคําถามที่เป็นอจินไตย (คําถามที่พัน ความคิด หรือที่ไม่ควรคิด) ทั้งที่เรื่องนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ២៣៦
…ยของการเกิด ก่อนที่จะสรุปว่าไม่มีประโยชน์ในการตั้งคำถามเช่นนั้น หากไม่พิจารณาตามพระธรรมที่แท้จริงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
สัมมาทิฏฐิและเป้าหมายชีวิต
282
สัมมาทิฏฐิและเป้าหมายชีวิต
…งนั้นจึงไม่น่าสงสัยเลยว่า เหตุใดบุคคลซึ่งมีบุญ บารมีขนาดจะมีโอกาสบรรลุโสดาปัตติผลต่อเบื้องพระพักตร์ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า จึงได้ก่ออนันตริยกรรม ครั้นเมื่อขึ้นครองราชบัลลังก์เป็นพระเจ้าอชาตศัตรู ได้ ทรงก่ออนันตริยก…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของสัมมาทิฏฐิในการมีเป้าหมายชีวิตที่ถูกต้อง โดยมีการกล่าวถึงความสามารถในการเลี้ยงดูตนเองและครอบครัว รวมถึงการทำบุญและบำเพ็ญทานเพื่อสุขภาวะทั้งในปัจจุบันและโลกหน้า นอกจากนี้ยังน