พวก : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 147 / 291

…เอง มีมหาสงครางในครั้งก่อน แลในบัดนี้เป็นอุทาหรณ์ เมื่อ เป็นเช่นนี้ ชนนิกรต่างฝ่ายต้องแบ่งกันออกเป็นพวกหนึ่ง มีหน้าที่สำหรับต่อสู้ปรปักษ์ ครั้งโบราณ เรียกว่ากษัตริย์ มีพระราชาเป็นประมุขด้วยเหตุนี้ ราชกุม…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเตรียมความพร้อมในการป้องกันประเทศและการทำสงครามในประเทศไทย โดยมีการอ้างอิงถึงสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่เน้นถึงการใช้สติปัญญาและการเตรียมการอย่างรอบคอบ นอกจากนี้ยังเน้นย้

…อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 191 ปัจจัยแห่งนามกิตก์ (๑๓๔) ปัจจัยที่สำหรับประกอบนามกิตก์นั้น จัดเป็น ๓ พวก คือ กิตปัจจัย สำหรับประกอบกับศัพท์ที่เป็นกัตตุรูปอย่างเดียว กิจปัจจัย สำหรับประกอบกับศัพท์ที่เป็นกั…

ในบทความนี้มีการวิเคราะห์ปัจจัยที่ใช้ประกอบนามกิตก์ในบาลีไวยากรณ์ พร้อมอธิบายถึงกลุ่มปัจจัยหลัก 3 ประเภท ได้แก่ กิตปัจจัย, กิจปัจจัย และกิตกิจจุปัจจัย โดยจัดเรียงเป็นหลักฐานสำหรับนักศึกษา แต่ละประเภทม

…้งจำเพาะแล้ว ๒ ကေ ๒ ම ปัจจัยแห่งกิริยากิตก์ (๑๔๒) ปัจจัยที่สำหรับประกอบกับกิริยากิตก์นั้น จัดเป็น ๓ พวก เหมือนปัจจัยแห่งนามกิตก์ กิตปัจจัย อย่างนี้ :- อนุต, ตวนตุ, ตาวี, กิจจปัจจัย อย่างนี้ :- อนีย, ตพุพ…

เนื้อหาเกี่ยวกับปัจจัยแห่งกิริยากิตก์ในบาลีไวยากรณ์ ซึ่งแบ่งออกเป็น ๓ ประเภท ได้แก่ กิตปัจจัย, กิจจปัจจัย และ กิตกิจจุปัจจัย พร้อมทั้งอธิบายถึงการใช้ในอดีตและปัจจุบัน รวมถึงตัวอย่างประโยคที่ชัดเจน โดย

…ธิมคเค โลหิตก์ ฯ ปคุณริตโลหิตมกขิตสฺส ฉวสรีรสเสต์ อธิวจน์ ฯ ปุฬวา วุจจนฺติ กิมิโย ฯ ปุฬเวตก กีรตีติ พวก ฯ กิมปริปุณณสุส ฉวสรีรสเสต์ อธิวจน์ ฯ อฏฐิเยว อฏฐิก ฯ ปฏิกูลตฺตา วา กุจนิติ อฏฐิติ อฏฐิก ฯ อฏฐิสงขล…

เนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายวิสุทธิมคฺคและหลักการวิเสสของการปฏิบัติในทางพระพุทธศาสนา รวมถึงการปฏิบัติตามเนื้อหาที่สำคัญอย่างถูกต้องและมีเหตุผล โดยมีการกล่าวถึงการใช้ตัวอย่างการปฏิบัติและการพัฒนาความรู้คว

…สิคาลมนุสฺสโค มหิส หตฺถิ อสฺส อชคราทีน สรีรูปปมาณเมว หุตวา สาลิกฤตราสิ วัย ติฏฐิติ ฯ เตสุ ยตฺถ กตฺถ พวก ปฏิกูล ปุพวก ปฏิกูลนฺติ มนสิกาโร ปวตฺเตตพฺโพ ฯ จุฬปิณฑปาติกติสสเถรสส หิ กาฬทีฆวาปิยา

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการศึกษาวิจัยและวิเคราะห์วิสุทธิมคฺคในแง่มุมต่าง ๆ โดยอธิบายถึงการปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับจิตวิทยาและธรรมะ ที่มีการอ้างถึงตัวแปรหลายตัวที่ส่งผลต่อลักษณะของมนุษย์ รวมทั้งการอธิบายเกี่

…ิบาตที่ใช้ในความเล่าหรือลือกันต่อ ๆ มา เรียกชื่อว่า อนุสฺสวนตฺโถ, ตรงต่อนิบาตไทยว่า ได้ยินว่า, นิบาตพวกนี้ ๓ ศัพท์ คือ กร, ขลุ, สุท, อุ. เอก กรสุส อโหสิ สมโณ ขลุ โภ โคตโม----ราชคห์ อนุปปัตโต, ตตฺร สุท ภค…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงนิเบาตที่มีการใช้ในบาลี โดยแบ่งออกเป็นสองประเภทหลักคือ อนุสสวนัตถนิบาต ซึ่งใช้ในการเล่าหรือเลืองลือ และปุจฺฉนัตถนิบาต ที่ใช้ในคำถาม มีตัวอย่างแสดงให้เห็นถึงการใช้ภาษาหรือโครงสร้างในบ

…ะโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 243 ว่า เวคตโถ, ตรงต่อนิบาตไทยว่า โอ้, พุโธ, หนอ, นิบาต พวกนี้ ๒ ศัพท์ คือ อโห, กับ วต. อุ. (หลากใจ) อโห พุทฺธานํ อานุภาโว ! อัจฉริย์ วต โภ ! (เบิกบานใจ) อโห ส…

ในบทนี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับนิบาตในบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะในหมวดของอวธารณัตถนิบาตที่ใช้ในการแสดงความหมายของนาม คุณ และกิริยาอย่างชัดเจน ตัวอย่างที่ได้ให้มานั้นช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจถึงการใช้ภาษาบาลีได้อย่

ผ ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสุล (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 236 วิสุทธิมคเค ภควา อย นาคราชา มยุห์ ญาณมเข อาปาถ อาคจนติ อตฺถิ นุโข อสฺส อุปนิสสโยติ อาวชุเชนโต อย มิจฉาทิฏฐิโก ตีสุรตเนสุ อปฺปสน

…กล่าวถึงความเป็นจริงในธรรมและการมองโลกในแบบมิจฉาทิฏฐิ เมื่อพระพุทธเจ้าชี้ให้เห็นถึงความเข้าใจที่ผิด พวกเขาได้รับการสอนให้รู้วิธีการมองโลกในแบบที่ถูกต้อง พร้อมเปิดเผยคำสอนที่จะแสดงให้เห็นถึงความเป็นจริงใน…

…งของทั้งหมดใน ภายในพระนคร ก็ชื่อว่าเป็นอันรักษาคุ้มครองดีแล้วทั้งนั้น เพราะเมื่อ ประตูพระนครปิดแล้ว พวกโจรก็ไม่มีช่องทางที่จะเข้าไปได้ ฉันใด เมื่อสังวรมีสีลสังวรเป็นต้นเกิดขึ้นในชวนจิต ก็ฉันนั้นเหมืนกัน …

ในบทนี้อธิบายถึงความสำคัญของการรักษาศีลและการสำรวมใจในชวนจิต โดยยกตัวอย่างการปิดประตูพระนครเพื่อป้องกันโจร ซึ่งเปรียบได้กับการคุ้มครองจิตใจจากสิ่งไม่ดี และเมื่อมีการสำรวมก็จะสามารถป้องกันไม่ให้สิ่งชั่

…ารผูก คือมัดเขาด้วยวาจาว่า พูด ชื่อว่า สมดุลปนา "ดูกรอุบาสกอุบาสิกา ทั้งหลาย เมื่อก่อน ในกาลเช่นนี้ พวกท่านย่อมให้นวทาน” บัดนี้ ไม่ให้ดอกหรือ" ดังนี้ หนักเข้าจนพวกเขารับปากว่า "ท่านเจ้าข้า พวกข้าพเจ้าจัก…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงการพูดของภิกษุเมื่อพบผู้คนในวิหาร โดยมีการแบ่งประเภทของการพูดออกเป็นหลายแบบ เช่น อลปนา, อาลนปา, สกุลปนา เป็นต้น ซึ่งการพูดเหล่านี้มีจุดประสงค์ที่แตกต่างกัน เช่น การชักชวนหรือการทำให้

…อเขาตอบว่า "ลูกโคนมเจ้าข้า" แล้วทำโอภาสมีอันพูดแคะได้โดย นัยว่า "ไม่ใช่ลูกโคนมกระมัง ถ้าเป็นลูกโคนม พวกภิกษุคงได้นมสด บ้าง" ดังนี้เป็นต้น จนเด็กเหล่านั้นต้องไปบอกบิดามารดาให้ถวายนมสด (แก่เธอ) เป็นอาทิ ชื…

ในบทนี้กล่าวถึงความหมายของการเลี้ยงเด็กและการกระทำของภิกษุที่อาจมีผลต่อการใช้ชีวิตของผู้อื่น โดยเน้นการสื่อสารผ่านการถามตอบในชีวิตประจำวัน เช่น การถามถึงลูกโคและการกระตุ้นให้เด็กบอกกล่าวเรื่องราวต่อบิ

…จริญวิปัสสนาตลอด ๗ วัน ได้บรรลุอนาคามิผลแล้วถึงมรณภาพใน ที่นั้นเอง ไปเกิดในพรหมโลก (อีกเรื่องหนึ่ง) พวกโจรมัดพระเถระ อีกรูปหนึ่งด้วยเถาหัวด้วน (ทิ้ง) ให้นอนอยู่ในตัมพปัณณ์ทวีป พระ เถระนั้นเมื่อไฟป่าไหม้ล…

เนื้อหาเล่าถึงพระเถระที่ถูกโจรมัดในป่าและความสำเร็จในการเจริญวิปัสสนา แม้จะเผชิญกับความทุกข์ยาก พระเถระยังคงมุ่งมั่นในการพัฒนาจิตใจและบรรลุอนาคามิผล ในขณะที่เขากำลังนอนรอความช่วยเหลือ พระสัมมาสัมพุทธเ

… ภิกษุผู้ทำอินทรียสังวรให้พร้อมนี้ โจรคือกิเลสทั้งหลาย ย่อมทำร้ายไม่ได้ เหมือนบ้านที่ประตูปิดดีแล้ว พวกโจรทำลายไม่ได้ ฉะนั้น อีกประการหนึ่ง ราคะย่อมรั่วเข้าจิตของเธอไม่ได้ เหมือน ฝนรั่วรดเรือนที่มุงดีแล้…

เทศนานี้สอนถึงความสำคัญของการป้องกันจิตจากราคะและกิเลส โดยเปรียบเทียบกับบ้านที่มีการปิดประตูหรือมุงดี หากเรารักษาอินทรียสังวรให้พร้อม มันจะช่วยให้จิตไม่ถูกทำร้ายจากกิเลสได้ คล้ายกับบ้านที่มีการป้องกัน

…ีพระประสงค์จะนมัสการ ทรงส่ง (ราชบุรุษไปนิมนต์) ถึง ๓ ครั้ง เมื่อพระเถระไม่มา จึงตรัสสั่งให้รัดกันของพวกหญิงลูกอ่อนในหมู่บ้าน นั้นแล้วให้ประทับตราพระราชลัญจกร (ที่รัดผ้ากัน) มีพระราชโองการ ไว้ว่า "พวกทารก…

ในถ้ำใหญ่กรัณฑกะ พระจิตตคุตตเถระได้อาศัยอยู่กว่า 60 ปี โดยไม่เคยมองดูจิตรกรรมอันสวยงามด้านในถ้ำ ทั้งยังไม่เคยสังเกตไม้กากะทิงที่อยู่ใกล้ประตูถ้ำ จนกระทั่งได้เห็นเกสรดอกไม้หล่นลงมา ท่านจึงรู้ว่ามันมีดอ

…เถระในทันใดนั้น เข้าสิงกายบุตรคนใหญ่ แสร้งบันดาลอาการเจ็บให้เกิดขึ้น ครั้นแล้ว เทวดานั้นจึงออกปาก กะพวกญาติที่มาประชุมกันหมายจะเยียวยาคนเจ็บนั้นว่า "ถ้าเจ้าจัด ทำข้าวปายาสชื่ออย่างนี้ถวายพระเถระในวันพรุ่…

เนื้อหานี้บรรยายถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อพระมหาโมคคัลลานะและโยมหญิงของผู้เขียนได้ถวายข้าวปายาสที่ปรุงด้วยนมสด เนยใส น้ำผึ้ง และน้ำตาลกรวด ส่วนพระมหาโมคคัลลานะเกิดคำพูดในใจเกี่ยวกับบุญที่สะสมไว้ และ

…ผู้บุตรของ กุฎมพี่ฉะนั้น ท่านองค์นั้นประสงค์จะอาศัยศีลเห็นปานนั้น แล้วตั้งอยู่ ในพระอรหัต จึงกล่าวกะพวกไพรีทั้งหลายว่า "เราทำลายขาทั้งสองข้าง ทำสัญญาแก่ท่าน ทั้งหลาย เราเกลียดอายความตายอย่างคนมีราคะ เราค…

ข้อความนี้อธิบายถึงศีลของพระเสขะที่เป็นที่เลื่อมใส, บทบาทของพระติสสเถระในการบรรลุพระอรหัต, และการใช้ชีวิตอย่างมีศีลในยามเผชิญความตาย โดยมีการพิจารณาศีลที่บริสุทธิ์ซึ่งได้รับการชมเชยจากเทวดาและพรหม นอก

…ต่เช้า (ฉัน) แล้วก็ไป ได้เสวยธรรมรส [ ความแตกแห่งปิณฑปาติกังคะ ] ก็ธุดงค์แม้ของปิณฑปาติกภิกษุทั้ง ๓ พวกนี้ ย่อมแตกในขณะ ที่ยินดีอติเรกลาภมีสังฆภัตรเป็นต้นนั่นแล นี้เป็นความแตกในปิณฑ ปาติกังคะนี้. [ อานิส…

ในบทความนี้ได้พูดถึงความแตกของปิณฑปาติกังคะ ซึ่งเกิดจากภิกษุทั้งสองรูปที่เสื่อมเสีย ผ่านการบิณฑบาตและการเสวยธรรมรส โดยจะนำเสนออานิสงส์ต่างๆ ที่เกิดจากปิณฑปาติกังคะ เช่น ความปฏิบัติที่สมควร, การตั้งอยู

…มในหมู่บ้านนั้น ก็พึงเที่ยวไปตามลำดับหมู่บ้านเถิด นี้ เป็นวิธี (ปฏิบัติ) แห่งสปทานจาริกังคะนั้น က ∞ พวก ใน [ ประเภทแห่งสปทานจาริกภิกษุ] ส่วนว่าโดยประเภท แม้สปทานจาริกภิกษุนี้ก็มี พวกนั้น พวกถืออย่างอุกฤษ…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับวิธีและข้อปฏิบัติของภิกษุในการบิณฑบาต โดยมีการระบุถึงแนวปฏิบัติที่ต้องถือและการแบ่งประเภทของภิกษุที่ทำการบิณฑบาต ในการเดินทางในหมู่บ้าน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการมอบอาหารให้แก่ภิกษุ ในช่ว

…ลา ย่อมนั่งคอย (ภิกษา) ในวันนั้นได้. [ ความแตกแห่งสปทานจาริกังคะ ] ก็ธุดงค์ของสปทานจาริกภิกษุทั้ง ๓ พวกนี้ แต่พอการเที่ยวไป ด้วยความละโมบเกิดขึ้นก็ย่อมแตก นี้เป็นความแตกในสปทาน จาริกังคะนี้. [ อานิสงส์แห…

บทนี้กล่าวถึงการอนุโลมในเรื่องการรับบาตรของภิกษุและผลของการทำสปทานจาริก ทั้งยังอธิบายอานิสงส์ที่เกิดขึ้นจากการประพฤติปฏิบัติที่ถูกต้อง อาทิเช่น การไม่ติดข้องดั่งดวงจันทร์ มีความมักน้อย และการเป็นผู้ให

…กภิกษุนั้น 147 แต่อย่าฉันโภชนะเลย [ ประเภทแห่งเอกาสนิกภิกษุ] ว่าโดยประเภท แม้เอกาสนิกภิกษุนี้ก็มี ∞ พวก ใน ๓ พวกนั้น ผู้ถืออย่างอุกฤษฎ์ โภชนะจะน้อยหรือมากก็ตามเถิด เธอหย่อนมือลงในโภชนะใด ย่อมไม่ได้เพื่อจ…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการทำวัตรและข้อกำหนดต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับเอกาสนิกภิกษุ ซึ่งต้องมีการเลือกอาสนะที่เหมาะสมเพื่อไม่ให้ต้องลุกขึ้นระหว่างการฉันอาหาร การอภิปรายระหว่างฝ่ายต่าง ๆ เกี่ยวกับหลั