ภิกษุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 44 / 175

…าง ๆ ตั้ง แต่กายมนุษย์จนถึงกายธรรม ตรงกันข้ามกับโคจร คือ อโคจร “อโคจร” หมายถึงบุคคลและสถานที่ซึ่งพระภิกษุไม่ควร ไปมาหาสู่ มี 5 อย่าง คือ หญิงแพศยา (โสเภณี) หญิงหม้าย สาวเกื้อ (สาวแก่) ภิกษุณี บัณเฑาะก์ (กะ…

…นการเห็นธรรมที่ทำให้เกิดร่างกายต่างๆ ตั้งแต่ร่างกายมนุษย์จนถึงร่างธรรม สำหรับอโคจร คือ สถานที่ที่พระภิกษุไม่ควรเข้าชุมชนหรือไปหาสถานที่ เช่น โรงมหรสพและร้านสุรา เพื่อรักษามรรยาทและชื่อเสียงของตน

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงกล่าวเปรียบพระภิกษุผู้เที่ยวไปใน อโคจรว่า “เหมือนโคที่เที่ยวไปในถิ่นเสือและราชสีห์ หรือเหมือน เต่าปลาอันเที่ยวไปในเขตที…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เปรียบเทียบพระภิกษุที่เที่ยวไปในอโคจรว่าเหมือนโคในถิ่นเสือ โดยให้ความสำคัญว่าพระภิกษุต้องไปในฐานะนักบวชเพื่อปฏิบัติหน้า…

๒. มีอาชีพบริสุทธิ์ การมีอาชีพบริสุทธิ์ของพระภิกษุนั้น มีคำศัพท์โดย เฉพาะว่า “อาชีวปาริสุทธิศีล” ศัพท์เฉพาะคำนี้แยกพิจารณาได้ ๓ ค่ำ คือ คำที่ ๑ “อาชีว…

การมีอาชีพบริสุทธิ์ของพระภิกษุที่เรียกว่า 'อาชีวปาริสุทธิศีล' หมายถึงการเลี้ยงชีวิตอย่างสะอาดหมดจด ปราศจากการประพฤติทุศีล เนื่องจา…

…วกับ เรื่องมิจฉาอาชีวะไว้ 5 ข้อ พร้อมทั้งระบุชื่ออาบัติเพราะละเมิด สิกขาบทเหล่านั้นไว้ ดังนี้ ๑) พระภิกษุอวดอุตริมนุสสธรรมที่ไม่มีในตน เพราะ เห็นแก่อาชีวะ ต้องอาบัติปาราชิก ๒) พระภิกษุชักสื่อให้ชายหญิงเป็น…

…ดสิกขาบทเกี่ยวกับอาชีพไม่บริสุทธิ์ ตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้บัญญัติไว้ 5 ข้อ อธิบายพฤติกรรมของพระภิกษุที่อาจมีอาบัติในเรื่องศีล และข้อห้ามที่ควรปฏิบัติเพื่อรักษาศีลให้บริสุทธิ์ หัวข้อที่นำเสนอนี้จะมีควา…

…กิดขึ้นอย่างบริสุทธิ์นั้นมีอยู่หลายทาง เช่น ปัจจัยที่ฆราวาสถวายเพราะมีความเลื่อมใสศรัทธาในคุณของ พระภิกษุ เช่น ศรัทธาในการแสดงธรรม เป็นต้น รวมทั้งปัจจัย ที่เกิดขึ้นจากการบิณฑบาตก็ถือว่าบริสุทธิ์อย่างยิ่ง ส…

…นอย่างบริสุทธิ์ในสายพระพุทธศาสนา โดยเน้นไปที่ปัจจัยที่ได้จากการบิณฑบาตและความเลื่อมใสของฆราวาสต่อพระภิกษุ รวมทั้งการปฏิบัติที่ถูกต้อง ของพระภิกษุในฐานะผู้ประพฤติอาชีพบริสุทธิ์ และเป้าหมายของการบวชในพระพุทธ…

…้นขาดจากการตัด การฆ่า การจองจำ การตีชิง การปล้น และกรรโชก ศีลทั้งหมดนี้กําหนดไว้เพื่อป้องกันมิให้พระภิกษุไปกระทำ บาปอกุศลต่าง ๆ อันจะนำมาซึ่งความเดือดร้อนใจในภายหลัง ซึ่งทําให้ใจไม่สงบ ทําสมาธิได้ยาก อีกทั…

บทความนี้นำเสนอข้อกำหนดในการเว้นขาดจากการกระทำต่าง ๆ ที่พระภิกษุไม่ควรทำ เช่น การรับสัตว์หรือสิ่งของ การซื้อขาย การโกง และการกระทำที่นำมาซึ่งบาปอกุศล ข้อกำหนดเหล่าน…

…ฟชั่น เรื่องบุรุษ เรื่องเพลง เรื่อง หนังละคร เรื่องดารา เรื่องเบ็ดเตล็ดทั่ว ๆ ไป เป็นต้น โดยสรุปคือ ภิกษุต้องเว้นขาดจากการพูดคุยเรื่องซึ่ง นอกเหนือจากกิจโดยตรงของสงฆ์ ๔. เว้นขาดจากการกล่าวถ้อยคำโอ้อวด ยกตน…

เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางการพูดของภิกษุที่ควรเว้นจากการพูดคุยเรื่องที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับกิจการสงฆ์ และการหลีกเลี่ยงการโอ้อวดหรือดูถูกผู้อื…

…ิชา คือ วิชาที่ ขวางหรือขัดกับความเป็นพระ ศีลว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสสรุปเรื่องความถึงพร้อมด้วย “ภิกษุใด เป็นผู้ปฏิบัติสมบูรณ์ด้วยศีลทั้ง ๓ อย่าง คือ จุลศีล มัชฌิมศีล และมหาศีลนี้แล้ว ย่อมได้รับอานิสงส์…

…งหมายถึงวิชาที่ขัดขวางหรือไม่เข้ากับความเป็นพระ นอกจากนี้ยังพูดถึงความสำคัญของศีลสามประการในชีวิตของภิกษุและผลอานิสงส์ที่ได้รับจากการปฏิบัติตาม. คำว่า 'สัตว์ดิรัจฉาน' ใช้เรียกสัตว์อื่นที่เคลื่อนไหวในลักษณะ…

…พร้อมด้วยศีล” จบลงแล้ว พระ สัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสกับพระเจ้าอชาตศัตรู ต่อไปอีกว่า “มหาบพิตร อย่างไร ภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้คุ้มครองทวารใน อินทรีย์ทั้งหลาย” ๔. คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย คุ้มครองทวารในอิ…

…อป้องกันภัยและสร้างสมดุลให้แก่ชีวิต การที่จะเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ นั้นถือเป็นสิ่งสำคัญสำหรับภิกษุและผู้ปฏิบัติศาสนธรรม

ไม่ถือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เห็นรูปด้วยจักษุแล้ว ไม่ถือ นิมิต ไม่ถืออนุพยัญชนะ เธอย่อมปฏิบัติเพื่อ สํารวมจักขุนทร…

ภิกษุในธรรมวินัยนี้ต้องไม่ถือรูปลักษณ์หรือเสียงใดๆ เพื่อหลีกเลี่ยงอกุศลธรรม เช่น อภิชฌาและโทมนัส ด้วยการส…

…รองความคิด ในขณะที่เราเห็นหรือดูสิ่งต่าง ๆ โดยเว้น ขาดจากการถือนิมิตและอนุพยัญชนะ ดังที่ตรัสว่า “...ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เห็นรูปด้วยจักษุแล้ว ไม่ถือนิมิต ไม่ถืออนุพยัญชนะ เธอย่อมปฏิบัติ เพื่อสํารวมจักขุนทรี…

บทความนี้พูดถึงการไม่ถืออนุพยัญชนะซึ่งคือการไม่ยึดถือสิ่งเล็กน้อยที่เกิดจากอายตนะภายนอก อาทิ ลักษณะของมือ เท้า หรือการพูด โดยการใช้สติเป็นเครื่องป้องกันความคิดและการปรุงแต่งที่อาจนำไปสู่กิเลส การสำรวม

อนึ่ง เมื่อพระภิกษุบำเพ็ญอินทรียสังวรศีลได้บริบูรณ์แล้ว อภิชฌาและโทมนัสก็ไม่อาจเข้าครอบงำใจได้ ยังผลให้สามารถ บำเพ็ญปาฏ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการที่พระภิกษุบำเพ็ญอินทรียสังวรศีลจนสำเร็จ ทำให้ไม่ถูกอภิชฌาและโทมนัสครอบงำจิตใจ ส่งผลให้ปาฏิโมกขสังวรศีลสำเร็จด้…

…ย อุจจาระปัสสาวะย่อมทําความรู้สึกตัวในการเดิน การยืน การนั่ง การนอน การตื่น การพูด การนิ่ง มหาบพิตร ภิกษุชื่อว่า เป็นผู้ประกอบด้วยสติ สัมปชัญญะ ด้วยประการดังกล่าวมานี้แล ตามรูปศัพท์ คำว่า “สติ” หมายถึง ควา…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของ 'สติ' ในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าความระลึกได้หรือ 'สติ' ช่วยไม่ให้งานการเสียหายเนื่องจากการลืม เช่น การลืมสวดมนต์หรือการให้ยาคนไข้ ซึ่งอาจส่งผลร้ายแรงได้ สติเป็นธรรมที่มี

…ตัวว่า สิ่งที่ตน กำลังทำนั้นเป็นความหลงเข้าใจผิด หรืองมงายหรือไม่ การที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า “ภิกษุชื่อว่าเป็นผู้ ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ” ย่อมหมายความว่า ทุกอิริยาบถ ที่พระภิกษุกระทำอยู่ไม่ว่าจะเป็นก…

สติสัมปชัญญะคือความรู้สึกตัวในการกระทำต่าง ๆ ของพระภิกษุ โดยยืนยันว่าทุกอิริยาบถต้องทำด้วยสติ ป้องกันความผิดพลาดและความหลงลืม ความสำคัญของสติสัมปชัญญะไม่เพี…

พระภิกษุที่ย่อหย่อนในธรรมทั้ง ๒ ประการ คือ สติและ สัมปชัญญะย่อมไม่สามารถสำรวมอินทรีย์ได้ ไม่สามารถมีอาชีพ บร…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสติและสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่าพระภิกษุที่ขาดสติไม่สามารถรักษาอินทรีย์ได้ ส่งผลเสียต่อชีวิตและทรัพย์สินของตนเองและผู้อื่น และยังส่งผลให้ประ…

“มหาบพิตร ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้ สันโดษด้วยจีวรเป็นเครื่องบริหารกาย ด้วย บิณฑบาตเป็นเครื่องบริหารท้อง เธอจะไปท…

เนื้อหาเกี่ยวกับมหาบพิตรภิกษุ ที่มีความสันโดษด้วยจีวรและบิณฑบาตเป็นเครื่องบริหารกายและท้อง ในการใช้ชีวิตตามธรรมวินัย การมีความสุข…

…า การที่พ่อแม่รักลูก พอใจในลูกของตนนั้น เป็นสิ่งที่ดีใหม การที่สามีพอใจในภรรยาของตนเป็นสิ่งที่ดีใหม ภิกษุรักวัดของตนเป็นสิ่งที่ดีไหม พลเมืองรักชาติบ้านเมืองของ ตนเป็นสิ่งที่ดีไหม คำตอบก็คือ เป็นสิ่งที่ดี ผ…

บทความนี้ชี้แจงความหมายของสันโดษและอัปปิจฉาในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าสันโดษคือความยินดีในการมีสิ่งต่าง ๆ ที่ตนมี และอัปปิจฉาคือความมักน้อย ผู้ที่มีความพอใจในของที่ตนมีเป็นผู้มีสันโดษ ทั้งนี้ยังกล่าวถ

สันโดษในแง่ที่เป็นธรรมปฏิบัติของภิกษุนั้นแบ่งออกเป็น ต ประการ คือ ๑) ยถาลาภสันโดษ คือ ยินดีตามที่ได้หมายความว่า เมื่อได้สิ่งใดมาด้วยความเ…

สันโดษในแง่ที่เป็นธรรมปฏิบัติของภิกษุนั้นแบ่งออกเป็นสามประเภท ได้แก่ 1) ยถาลาภสันโดษ คือการยินดีตามสิ่งที่ได้มาโดยความเพียรของตน 2) ยถาพล…

เรียกว่าสันโดษ ๑๒ ซึ่งมีรายละเอียด ดังนี้ ๑) ยถาลาภสันโดษในจีวร คือ ยินดีตามที่ได้ในจีวร ภิกษุในพระพุทธศาสนานั้น เมื่อได้รับจีวรซึ่งญาติโยมถวายมา จีวรนั้นจะดีหรือไม่ดีก็ตาม ภิกษุย่อมใช้สอยจีวรนั…

บทความนี้กล่าวถึงสันโดษในจีวร โดยระบุตัวอย่างการยินดีรับจีวรในลักษณะต่างๆ ของภิกษุในพระพุทธศาสนา ไม่ว่าจะเป็นการยินดีตามที่ได้รับ ยินดีตามกำลัง หรือยินดีตามความสมควร โดยทุกกรณีมีการเ…

๔) ยถาลาภสันโดษในบิณฑบาต คือ ความยินดีตามได้ ในบิณฑบาต เช่น เมื่อภิกษุออกบิณฑบาต ไม่ว่าจะได้รับอาหาร ดีเลวอย่างใดมาก็ตาม ย่อมยินดีบริโภคอย่างนั้น ไม่ต้องการ อย่างอื่นอีก …

บทความนี้กล่าวถึงความยินดีในบิณฑบาตและเสนาสนะในพระพุทธศาสนา โดยแสดงถึงการรับประทานอาหารตามที่มี โดยไม่ต้องการมากจนเกินไป รวมถึงการแบ่งปันแก่พระเถระหรือผู้ที่ต้องการ ซึ่งช่วยส่งเสริมวิถีชีวิตที่น้อมนำเ