หน้าหนังสือทั้งหมด

การทำลายโลกและจิตใจมนุษย์
135
การทำลายโลกและจิตใจมนุษย์
…ด ซึ่งถ้าจิตใจมนุษย์หนาแน่นด้วยกิเลสตระกูลโทสะ โลกจะถูกทำลายด้วยไฟ ถ้ามนุษย์มีจิตใจที่หนาแน่นไปด้วย ราคะ โลกจะถูกทำลายด้วยน้ำ และถ้าจิตใจของมนุษย์หนาแน่นด้วยกิเลสตระกูลโมหะ โลกก็จะถูกทำลาย ด้วยลม เมื่อรู้…
…่งผลต่อการทำลายด้วยไฟ น้ำ และลม ขึ้นอยู่กับกิเลสภายในจิตใจ หากมนุษย์มีโทสะ โลกจะถูกทำลายด้วยไฟ หากมีราคะ จะถูกทำลายด้วยน้ำ และหากมีโมหะ จะถูกทำลายด้วยลม ดังนั้นการทำให้โลกปลอดภัยจากการทำลายขึ้นอยู่กับการไ…
ความหมายของนิพพาน
169
ความหมายของนิพพาน
…ามหมายของนิพพานได้ในหลาย แง่มุมมากขึ้น ก. ความหมายตามพระบาลีในพระไตรปิฎก คือ ความหมายที่ 1 ความกำจัดราคะ ความกำจัดโทสะ ความกำจัดโมหะ นี้เป็นชื่อแห่งนิพพานธาตุ เพราะเหตุนั้น จึงเรียกว่า ธรรมเป็นที่สิ้นอาสว…
…้อธิบายความหมายของนิพพานตามพระบาลีในพระไตรปิฎกและอรรถกถา โดยแบ่งความหมายออกเป็นหลายข้อ เช่น การกำจัดราคะ โทสะ และโมหะ เป็นการบ่งบอกถึงการหลุดพ้นจากทุกข์ และความสงบที่ปราศจากกิเลสอาสวะ โดยนิพพานถูกเรียกในช…
แนวทางการบริโภคเพื่อการละอุปนิสัย
158
แนวทางการบริโภคเพื่อการละอุปนิสัย
…ต้องการจะตกแต่ง หมายความว่า ไม่มุ่งจะให้ผิวงามดังเช่นตัวละครเป็นต้น ทั้งนี้ก็ เพื่อละอุปนิสัยกำหนัด ราคะ เช่นกัน จะเห็นได้ว่า จุดมุ่งหมายที่แยบคายของ ๒ แนวทางหลังนี้ ก็เพื่อป้องกันอาสวะอันจะบังเกิดขึ้นในต…
…ดใจในกามคุณ เพื่อป้องกันอาสวะที่อาจเกิดขึ้นทั้งในตนเองและผู้อื่น การลดความต้องการที่มาจากความโลภะและราคะจะช่วยให้ความเพียรพยายามในการจัดการบริโภคอย่างเหมาะสมและมีสติสัมปชัญญะ
ความรู้เกี่ยวกับเจโตปริยญาณ
242
ความรู้เกี่ยวกับเจโตปริยญาณ
น้อมจิตไปเพื่อ “เจโตปริยญาณ" เธอย่อม กําหนดรู้ใจของสัตว์อื่น ของบุคคลอื่นด้วยใจ คือจิตมีราคะก็รู้ว่าจิตมีราคะ หรือจิตปราศจาก ราคะก็รู้ว่าจิตปราศจากราคะ จิตมีโทสะก็รู้ว่า จิตมีโทสะ หรือจิตปราศจ…
…ี่เป็นจริง เผยให้เห็นถึงวิธีการรู้จักใจของสัตว์หรือบุคคลอื่น ซึ่งรวมถึงการรู้สภาวะต่าง ๆ ของจิตอาทิ ราคะ โทสะ โมหะ ตลอดจนการหลุดพ้นจากจิต และการทำสมาธิ โดยยกตัวอย่างเปรียบเทียบกับหญิงสาวชายหนุ่มที่รักการแ…
กามฉันทะและวิธีแก้ไข
27
กามฉันทะและวิธีแก้ไข
…กาม ความเร่าร้อนในกาม ความหลงในกาม ความติดใจในกาม ความประกอบในกาม ความ ยึดถือในกาม นั่นคือ ตัวกิเลส ราคะ ที่เข้าไปยึดมั่นในวัตถุกาม จึงเกิดเป็นกิเลสขึ้นมาได้ ในโลกมนุษย์ใบนี้ ได้รับการขนานนามว่า กามภพ หรื…
บทที่ 2 นี้จะพูดถึงกามฉันทะซึ่งเป็นนิ่วรณ์อย่างหนึ่งที่ส่งผลต่อสมาธิ โดยจะอธิบายลักษณะของกามฉันทะ ทั้งจากวัตถุกามและกิเลสกาม รวมถึงวิธีการแก้ไข เพื่อช่วยให้จิตใจสงบและมีสมาธิมากขึ้น ความเข้าใจเกี่ยวกั
ปัจจัยในการฟังธรรม
56
ปัจจัยในการฟังธรรม
…รมเกี่ยวกับไฟแก่เหล่าชฎิล ไฟที่พระองค์ทรง แสดงไม่ใช่ไฟภายนอก แต่เป็นไปภายในที่มีพิษร้ายแรงคือ ไฟคือ ราคะ โทสะ และโมหะ ทรงให้ดับไฟ เหล่านี้เสีย ก็จะถึงที่สุดทุกข์ได้” เมื่อชฎิลฟังแล้วก็บรรลุธรรมเป็นพระอรหั…
การฟังธรรมเพื่อให้บรรลุธรรมมีปัจจัยหลายอย่าง เช่น ความศรัทธาและความพร้อมของผู้ฟัง พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมตามจริตอัธยาศัยของผู้ฟัง รวมถึงการเปลี่ยนแปลงความคิดเพื่อให้เกิดการบรรลุธรรมจริงๆ ตัวอย่างเช่น ช
จริตและสาเหตุที่มีความแตกต่างกันตามคัมภีร์
97
จริตและสาเหตุที่มีความแตกต่างกันตามคัมภีร์
…ลจิตปรารภในการมีหน้ามีตา มีชื่อเสียง ได้เสวยมนุษย์สมบัติ ทิพยสมบัติ เหล่านี้เป็นต้น อันเป็นตัวตัณหา ราคะ ครุ่นคิดไปในการถือว่าเป็นตัวตนเราเขา อันเป็นตัวทิฏฐิ กุศล ที่เจือไปด้วยตัณหา มานะ ทิฏฐิ เช่นนี้ ย่อ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงจริตในมนุษย์ที่แบ่งออกเป็นสามประเภท คือ สัทธาจริต, พุทธจริต, และราคจริต โดยแต่ละประเภทมีลักษณะและพฤติกรรมที่แตกต่างกัน โดยมีสาเหตุที่มาจากการบำเพ็ญบุญกุศล รวมถึงภพภูมิก่อนเกิดที่มีผล
แรงบันดาลใจจากพระพุทธเจ้า
22
แรงบันดาลใจจากพระพุทธเจ้า
…รถทำได้เพียงคล้ายๆ เท่านั้นเอง เมื่อพระเถระ มองดูรูปที่มารเนรมิต ก็ คิดว่า “นี่ขนาดมารผู้เต็มไปด้วย ราคะ โทสะ โมหะ เมื่อแปลงกายเป็นพระพุทธเจ้ายังงาม ถึงเพียงนี้ แล้วถ้าเป็นพระพุทธเจ้าองค์จริงจะ งดงามสักเพ…
ในบทความนี้พูดถึงแรงบันดาลใจที่เกิดจากการเผชิญหน้ากับมารที่แปลงร่างเป็นพระพุทธเจ้า พระเถระได้เห็นความงามและได้เกิดความปีติจากพระพุทธเจ้า จึงสามารถเจริญวิปัสสนาจนบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ได้ในขณะนั้น ฤทธ
ข้าศึกของมุทิตาและอุเบกขา
37
ข้าศึกของมุทิตาและอุเบกขา
…ด้สดับ เป็นคนหนาแน่น อุเบกขา เช่นนี้นั้น ไม่ละเลยรูปไปได้ เพราะฉะนั้น จึงเรียกว่า อุเบกขาอาศัยเรือน ราคะ ความกำหนัด, ความยินดีในกาม ปฏิฆะ ความขัดเคือง, แค้นเคือง, ความซึ้งเคียด เป็นข้าศึกไกลของอุเบกขา เพร…
…นทางกลับกัน อรติก็ถูกกล่าวถึงในแง่ของความไม่ยินดี ควบคู่กับอุเบกขาที่มีอัญญานุเบกขาเป็นข้าศึกใกล้และราคะ ปฏิฆะเป็นข้าศึกไกล การพิจารณาเหล่านี้ช่วยให้ผู้ปฏิบัติธรรมสามารถเข้าใจวิธีการเจริญมุทิตาและอุเบกขาไ…
ลักษณะของกิเลสในมนุษย์และภายหลังจากตาย
47
ลักษณะของกิเลสในมนุษย์และภายหลังจากตาย
…ลสในกายมนุษย์ คือ อภิชฌา พยาบาท มิจฉาทิฏฐิ กิเลสในกายทิพย์ คือ โลภะ โทสะ โมหะ กิเลสในกายรูปพรหม คือ ราคะ โทสะ โมหะ กิเลสในกายอรูปพรหม คือ กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย อวิชชานุสัย” จากการที่พระมงคลเทพมุนีได้กล่…
บทความนี้สำรวจลักษณะของกิเลสในกายต่างๆ ผ่านการสอนของพระมงคลเทพมุนี โดยแบ่งแยกประเภทกิเลสตามระดับของกาย ทั้งกายมนุษย์ที่มีการแสดงตัวเป็นกิเลสหยาบที่สุด จนถึงกายนอกภพที่มีรายละเอียดในการครอบงำและอุปสรรค
การสละอายตนะเพื่อเข้าถึงธัมมายตนะ
137
การสละอายตนะเพื่อเข้าถึงธัมมายตนะ
…ารสละความยินดีเหล่านั้น ก็ใช้หลักการเดิมคือการทำใจให้ หยุดนิ่ง แล้วแสวงหาธัมมายตนะคือพระนิพพานนั้น “ราคะ โทสะ โมหะเกิดมาจากจักขุบ้าง รูปบ้าง ความรู้ทางจักขุบ้าง ความสัมผัสทาง 1 วัดปากน้ำภาษีเจริญ และสมาคม…
เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับอายตนะ 12 ที่มีโทษและสามารถดึงดูดสรรพสัตว์ให้ถูกขังไว้ในสังสารวัฏ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้แนะนำให้ค้นหาธัมมายตนะที่พาเราพ้นจากความทุกข์ พระมงคลเทพมุนีได้แนะนำให้สละความยินดีใ
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘
26
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘
…กกุฏิ ปท์ ภเว, ทุฏฐสส โหติ สหสานปีฟิต, มู ทสฺส โหติ อวกฑุฒิต ปท วิวฏจฉทสฺส อิทมีทิสํ ปทนฺติ ก็คนเจ้าราคะ พึงมีรอยเท้ากระหย่ง (เว้ากลาง), คนเจ้าโทสะ ย่อม มีรอยเท้าอันสั้นบีบ(หนักส้น), คนเจ้าโมหะ ย่อมมีรอยเ…
คาถาธรรมบทนี้เป็นการสอนเกี่ยวกับพฤติกรรมและผลของกิเลส เช่น ราคะ โทสะ และโมหะ ที่ส่งผลต่อความเป็นมนุษย์และการกระทำในชีวิตประจำวัน การเจริญปัญญาและศึกษาธรรมนี้ จะช่ว…
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘
30
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘
คาถาธรรมบท ภาค ๑-๘ (๓๐) ราคะ ชื่อว่าธุลี, แต่เรณู (ละออง) ท่านหาเรียกว่า (ธุลี) ไม่: คำว่า “ธุลี” นั่นเป็นชื่อของราคะ, ภิกษุเหล่…
คาถาธรรมบทนี้เน้นความสำคัญของการละราคะที่เรียกว่า 'ธุลี' และการดำรงอยู่ในศาสนาของพระพุทธเจ้า ผู้มีปัญญาเหล่านั้นสามารถรู้แจ้งในการกระทำและ…
ผลของการทานในผู้มีราคะ โทสะ โมหะ และความอยาก
64
ผลของการทานในผู้มีราคะ โทสะ โมหะ และความอยาก
ทานที่บุคคลให้แล้วในท่านผู้มีราคะไปปราศแล้วทั้ง หลาย จึงมีผลมาก นาทั้งหลายมีหญ้าเป็นเครื่องประทุษร้าย หมู่ สัตว์นี้มีโทสะเป็นเครื่องป…
บทความนี้กล่าวถึงผลของการให้ทานในผู้มีอารมณ์ เช่น ราคะ โทสะ โมหะ และความอยาก โดยแสดงให้เห็นว่าการให้ทานในกรณีเหล่านี้นั้นมีผลมาก เนื่องจากเงื่อนไขอารมณ์ที…
การบรรลุสมาธิและการปฏิบัติทางจิตใจ
101
การบรรลุสมาธิและการปฏิบัติทางจิตใจ
…ื่องอุบาสกห้าคน นตฺถิ ราคสโม อคฺคิ นตฺถิ โทสสโม คโห นตฺถิ โมหสม์ ชาล นตฺถิ ตณฺหาสมา นทีติ ไฟเสมอด้วยราคะ ไม่มี ผู้จับเสมอด้วยโทสะ ไม่มี ข่ายเสมอด้วยโมหะ ไม่มี แม่น้ำเสมอด้วยตัณหา ไม่มี
…ประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ดูเหมือนว่าการพัฒนาจิตใจนั้นเกี่ยวข้องมากมายกับการหลีกเลี่ยงอารมณ์ที่ไม่ดี เช่น ราคะ โทสะ และโมหะ ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญในการเข้าถึงสมาธิอย่างแท้จริง.
บทเรียนเกี่ยวกับพราหมณ์ในพระพุทธศาสนา
196
บทเรียนเกี่ยวกับพราหมณ์ในพระพุทธศาสนา
๑๗๘ ราคะ โทสะ มานะและมักขะ อันผู้ใดให้ตกไปแล้ว เหมือนเมล็ดพันธุ์ผักกาดตกไปจากปลายเหล็กแหลม ฉะนั้น เราเรียกผู…
เนื้อหาพูดถึงหลักการของพราหมณ์ในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงลักษณะของผู้ที่ปล่อยวางราคะ โทสะ และมานะ ว่าเป็นผู้ที่ถูกเรียกว่า 'พราหมณ์' ซึ่งมีคุณสมบัติในการพูดคำจริงและไม่ให้ใครขัดใจ นอกจ…
การศึกษาความเจริญของจิต
38
การศึกษาความเจริญของจิต
៣៤ ก็คนเจ้าราคะ พึงมีรอยเท้ากระหย่ง (เว้ากลาง) คนเจ้าโทสะ ย่อมมีรอยเท้าอันสั้นบีบ (หนักส้น) คนเจ้าโมหะ ย่อมมีรอยเท้…
บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับรอยเท้าของคนที่มีอารมณ์ต่างๆ เช่น ราคะ โทสะ และโมหะ รวมถึงการชนะกิเลสจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ไม่กลับไปหากิเลสอีก ไม่ว่าในรูปแบบใดในโลก ยก…
หลักธรรมเกี่ยวกับสมาธิและการตัดขาดจากกิเลส
9
หลักธรรมเกี่ยวกับสมาธิและการตัดขาดจากกิเลส
…ื่องอุบาสกห้าคน นตฺถิ ราคสโม อคฺคิ นตฺถิ โทสสโม คโห นตฺถิ โมหสม์ ชาล นตฺถิ ตณฺหาสมา นทีติ ไฟเสมอด้วยราคะ ไม่มี ผู้จับเสมอด้วยโทสะ ไม่มี ข่ายเสมอด้วยโมหะ ไม่มี แม่น้ำเสมอด้วยตัณหา ไม่มี
…่างเรื่องราวต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับอุบาสกห้าคน เพื่อเน้นความสำคัญของการปล่อยวางจากอารมณ์ต่าง ๆ เช่น ราคะ โทสะ โมหะ และตัณหา นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึงบทบาทของน้ำและข้าวในชีวิตประจำวันที่เชื่อมโยงกับสมาธิและค…
คุณสมบัติของพราหมณ์
104
คุณสมบัติของพราหมณ์
๑๗๘ ราคะ โทสะ มานะและมักขะ อันผู้ใดให้ตกไปแล้ว เหมือนเมล็ดพันธุ์ผักกาดตกไปจากปลายเหล็กแหลม ฉะนั้น เราเรียกผู…
บทความนี้กล่าวถึงลักษณะและคุณสมบัติของพราหมณ์ ที่ไม่ยึดติดกับราคะ โทสะ มานะและมักขะ และนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการมีจิตใจที่เป็นกลางและไม่ถือสาในโลกนี้ รวมถึงการแสดงออก…
หน้า20
504
…่อนภิกษุทั้งหลาย สมณะที่ ๒ เป็นไฉน ภิกษุใน ศาสนานี้เป็นสกิทาคามีเพราะสังโยชน์ ๓ สิ้นไป เพราะความที่ ราคะ โทสะ และโมหะเบาบาง จะกลับมาสู่โลกนี้เพียงครั้ง เดียวเท่านั้น ก็จะทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ ดูก่อนภิกษุทั…