ราช : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 68 / 138

…มีความเป็นอย่างเดียวกันกับ เสฏฐิโน ลาโภ อุปฺปชฺชติ ดังนี้. ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นไทย ๒๗๖. ราชา ชเนหิ มานิโต โหติ ๒๗๗. พุทโธ วิญญูหิ ปูชิโต โหติ ๒๓๘. สาวตถิย์ อญฺญตโร ภิกขุ อหินา ทฏฺโฐ กาลกโต โห…

เนื้อหานี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับประโยคในอุภัยพากยปริวัตน์ โดยมีการแปลและอธิบายถึงกิริยาต่างๆ รวมทั้งการใช้ประโยคในบริบทต่างๆ เช่น กิริยาที่ไม่ใช่อัพยยะ การเชื่อมต่อคำในประโยค และตัวอย่างประโยคที่จะช่วย

…าค ๑ - ๒ - หน้าที่ 22 ๓๒๘. อาจริโย, เวลาย สมฺปตฺตาย, อตฺตโน สิสฺสานํ โอวาท ทตฺวา, คพฺภ์ ปวิสติ ๓๒๘. ราชา ทิวเส ทิวเส อนุเตปุรา นกขมิตวา, อมจุจาน สมาคม นิสีทิตวา, อตฺตโน รฏฺเฐ อุปปนิน กิจจ์ วิจาเรติ ๓๓๐. …

บทนี้กล่าวถึงการอธิบายเกี่ยวกับศาสนาและธรรมะในช่วงต่างๆ ของชีวิตและอาชีพ เช่น การเกษตร การทำงานของชาวนา พราน และการประชุมทางศาสนา โดยยกตัวอย่างเหตุการณ์ในแต่ละด้านที่มีความไม่เที่ยงของสังขาร เปิดโอกาส

…ย่างนี้ คนนี้พูดอย่างนั้น ในที่สุดข้อความ อันหนึ่งๆ ต้องลง อิติศัพท์ คั่น ดังนี้. เอกสฺมี สมเย ภควา ราชคหโต นิกขมิตวา 2 ทิสา นมสฺสนฺติ สิคาลก มาณว์ ทิสวา "กิสฺส ตว์ คหปติปุตฺต ทิสา นมสฺสสี" ติ ปุจฉ, ต์ ส…

เนื้อหาในบทนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการทำความดีและการปฏิบัติธรรม การยกตัวอย่างคำสอนของพระผู้มีพระภาค รวมถึงการชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของเมตตาและการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขในสังคม โดยเฉพาะในการสร้างความ

… ลาโภ, โส จ โข อนิจฺโจ ทุกโข วิปริณามธมฺโม” ติ ยถาภูติ น ปชานาติ ๔๐๓. ปาตลีปุตตสม นคเร สุทสฺสโน นาม ราชา "โย สิปป์ น ชานาติ, โส อนุโธ วิย โหติ" ติ อิม อตฺถ์ เหตุวา คีต คายนฺตสฺส วจน์ สุตฺวา อตฺตโน ปุตฺเต…

ในบทนี้มีการพูดถึงความไม่แน่นอนและความทุกข์ที่เกิดจากการปฏิมัสภาพ นอกจากนี้ยังมีการเล่าถึงราชาที่ไม่รู้จักศิลปะและการเรียนรู้จากผู้รู้ พระอานนท์ได้แสดงโอวาทแก่พระภิกษุและห่วงใยในความเกิดขึ้นและ…

…ชาย ? ต์ เม การณ์ ทสฺเสถา" ติ. "สา อาวุโส เทวี ปริปทุกคพฺภา อตฺตโน นิวาสนฏฺฐานภูติ เทวทห์ คนตุกามา, ราชาน อาปุจริตวา ปริวาเรน คจฺฉนฺตี, ลุมพินิวนํ ปตฺวา, ตตฺถ กีฬตุกามา ปาวิส, ตสฺสา กมุมชวาตา จงสุ, สา ตต…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการสนทนาในพระธรรมบท โดยมีการกล่าวถึงบุคลิกภาพของพระพุทธเจ้าผ่านตัวละครต่างๆ เช่น ยโสธราและราหุล ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับการค้นหาความหมายในชีวิตและเหตุผลภายในสังคม รวมถึงการสนทนาที

…วิภชีส" ติ. "ปุพเพ เต อาวุโส อทาตุกามา ปจฺฉา วิภชีสู' ติ. ๔๖๕. "กสฺมา ปน ภนฺเต วิภชีส" ติ. "อชาตสตตุราชาทโย อาวุโส ราชาโน ธาตุโย ยาจิต เตสํ สนฺติก ทูต ปาเห, เต อเทนเตสุ, สพฺเพ สงฺคาม กตฺตุกามา อเหสี, โทโ…

ในส่วนนี้ของอุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ มีการพูดถึงวสุสานและการสนทนาระหว่างภิกษุที่กล่าวถึงปัญหาเกี่ยวกับวสุสานในแต่ละกรณี โดยมีการตั้งคำถามและแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับสิ่งที่เกิดขึ้นในอดีต รวมถึงการตอ

…ร์ ปตฺวา, สตฺถ มาตุ กุจนิโต นิกฺขนฺเต, ตสฺส ทวงที่สมหาปุริสลักขณานิ ทิสวา 'สจาย อคาร์ อชฺฌาวสิสสติ, ราชา ภวิสฺสติ จักกวัตติ, สเจ ปพฺพชิสสติ, โลเก อรห์ ภวิสฺสติ สมมาสัมพุทโธ" ติ พราหมณ มนฺเต อาคตนเยน สนฺน…

เนื้อหานี้กล่าวถึงความรู้ในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะเกี่ยวกับพราหมณ์และการบรรลุธรรมของพระอรหันต์ ว่าได้มีการจารึกถึงธรรมที่พระพุทธเจ้ากล่าวไว้ในสมัยต่างๆ มีการเรียนรู้และการเทศน์เกี่ยวกับการเข้าถึงธรรมที่

…ช้ ๒ วิภัตติคือ วตฺตมานา ๑ อนุชาตนี ๑ แต่ใช้อนุชาตนี มากกว่าวตฺตมานา ดังนี้ : เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา ราชคเห วิหรติ คิชฌกูฏ ปพฺพเต.

เนื้อหาเกี่ยวกับการบวชและปาฏิหาริย์ที่พระผู้มีพระภาคได้แสดงต่อผู้บวช ทั้งการเกี่ยวข้องกับพระอรหัตและเทศนาอาทิตตปริยาย รวมถึงความสำคัญของธรรมวินัยและบทบาทของบริวารในเวลานั้น. ข้อมูลนี้นำเสนอความเชื่อมโ

…์ อคนฺตฺวา เยว ปริณ, โส สตฺถาร์ อาปุจฉิตวา อตฺตนา สห อาคเตเหว สัตตหิ ภิกขูหิ สทฺธิ์ อุชเชนี คนฺตฺวา ราชานํ ปสาเทสี' ติ ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นมคธ ๕๒๖. ขอ พระเถระ จงประกาศ ซึ่งคุณ ของพระเถระ แม้อ…

บทความนี้พูดถึงชีวิตและคุณธรรมของพระเถระ ผู้ซึ่งมีความสำคัญในพระพุทธศาสนา รวมถึงการบรรลุธรรมและการเปลี่ยนแปลงชีวิตของท่านที่มีต่อกรุงกบิลพัสดุ์ โดยเน้นถึงการสื่อสารถึงเกียรติของพระเถระและการปฏิบัติตนใ

…ดังนี้ชื่อว่า อลปนา (ทัก) อีกนัยหนึ่ง การที่ภิกษุเสนอตนเข้าไป พูดแบบชักเข้าหาตนว่า "อาตมาชื่อดิส พระราชาทรงเลื่อมใสในอาตมา ราชมหาอำมาตย์โน้น ๆ ก็เลื่อมใส ในอาตมา" อย่างนี้ก็ชื่อว่า อาลนปา (เสนอตัว) การที…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงการพูดของภิกษุเมื่อพบผู้คนในวิหาร โดยมีการแบ่งประเภทของการพูดออกเป็นหลายแบบ เช่น อลปนา, อาลนปา, สกุลปนา เป็นต้น ซึ่งการพูดเหล่านี้มีจุดประสงค์ที่แตกต่างกัน เช่น การชักชวนหรือการทำให้

…ั้น พระเถระก็ไม่เคยแหงนดูเบื้องบนเลย ต่อได้เห็นเกสรร่วงลงมาที่พื้นดิน ตามฤดูปี จึงรู้ว่ามันมีดอก พระราชาได้ทรงสดับคุณสมบัติของพระเถระ มีพระประสงค์จะนมัสการ ทรงส่ง (ราชบุรุษไปนิมนต์) ถึง ๓ ครั้ง เมื่อพระเ…

…ังเกตไม้กากะทิงที่อยู่ใกล้ประตูถ้ำ จนกระทั่งได้เห็นเกสรดอกไม้หล่นลงมา ท่านจึงรู้ว่ามันมีดอก เมื่อพระราชาทรงทราบถึงคุณสมบัติของพระเถระ มีพระประสงค์นมัสการจึงส่งราชบุรุษไปนิมนต์ถึง 3 ครั้ง และเมื่อไม่สำเร็…

…กรุด้วยหิน ชื่อว่า ตระพัง ในวิหารมีตระพังนั้น ชนมากันมากเพื่อ (ตัก ) น้ำดื่ม พวกอันเตวาสิกของพระเถระราช กุลุปกะทั้งหลาย ผู้อยู่วัดในพระนคร ก็จะพากันมาเพื่อประโยชน์ ด้วยรชนกรรม ( การซักย้อม ) เมื่อพวกเธอถ…

ในวิสุทธิมรรคภาค ๑ ตอน ๒ มีการอธิบายถึงเสนาสนะที่เหมาะสมสำหรับการปฏิบัติกรรมฐาน โดยแนะนำว่าสถานที่ควรมีความสงบและไม่แออัด โดยเฉพาะในวิหาร ที่มักจะมีเสียงรบกวนจากผู้หญิงที่มาหาใบไม้อยู่ใกล้ๆ เป็นอันตรา

…นตรายเอา ก็ไม่อุปถัมภ์บำรุง จะอยู่ผาสุกที่ไหน ) [รชฺชสีมนตรสนฺนิสฺสิตตา] ในวิหารติดที่ระหว่างพรมแดน ราชภัย (มัก) จะมี เพราะพระ ราชาองค์หนึ่งก็ว่าที่ตรงนี้ยังไม่ได้อยู่ในอำนาจของเรา ก็ (มา) ตีเอา ที่นั้น …

…หารที่อยู่ในเขตน้ำและเขตแดน เรื่องราวว่าด้วยการระมัดระวังในสถานที่ที่มีการปะทะกันของอำนาจทั้งจากฝ่ายราชา รวมถึงข้อกังวลที่เกิดขึ้นจากความไม่เลื่อมใสในพระรัตนตรัย ซึ่งสร้างความไม่ผาสุกให้กับพระโยคาวจร พบข…

…ค ๑ ตอน ๒ - ตน ก็ (มา) ตีเอาที่นั้น ภิกษุนี้ (อยู่) ในวิหารนั้น ลางครั้งก็เที่ยว ไปในแว่นแคว้นของพระราชาองค์นั้น ลางคราวก็เที่ยวไปในแว่นแคว้น ของพระราชาอีกองค์หนึ่ง เมื่อเป็นเช่นนั้น ทางการ (อาจ) สำคัญ ว…

เนื้อหาประกอบด้วยการบรรยายเกี่ยวกับพระเถระที่อาศัยอยู่ในวิหารและการป้องกันจากอมนุษย์. มีการเล่าเรื่องราวการล่อพระเถระด้วยการใช้กลยุทธ์ต่างๆ ที่จะทำให้ท่านตกอยู่ในอันตราย. การใช้ศิลปะการบรรยายเพื่อสอนใ

…ระภาคเจ้าก็ได้ตรัสความข้อนี้ไว้ว่า " ดูกรภิกษุทั้งหลาย พ่อครัวผู้ฉลาดเชี่ยวชาญพึงเป็นผู้ปรนนิบัติพระราชาบ้าง ราชมหา อำมาตย์บ้าง ด้วยแกงอันปรุงรสต่างๆ คือรสค่อนข้างเปรี้ยวบ้าง รส

ในเนื้อหานี้พูดถึงการทำอาการให้ถูกต้องในการฝึกฌาน โดยใช้การเปรียบเทียบกับคันธนูและพ่อครัว เพื่อให้เข้าใจถึงความสำคัญของการกำหนดอาการและการบริโภคโภชนสัปปายะ ซึ่งสามารถส่งผลให้พระโยคีบรรลุฌานได้บ่อยครั้

…แล้ว แม้ท่องแบบได้แม่นยำก็เข้าใจยาก ทำให้เรียนช้า ทั้งเป็นการหนักใจของครูผู้สอนไม่น้อย กองตำรามหากุฏราชวิทยาลัยได้คำนึงถึงเหตุนี้ จึงได้คิดสร้าง เครื่องอุปกรณ์บาลีทุก ๆ อย่างให้ครบบริบูรณ์ เพื่อเป็นเครื่…

…ข้าใจหลักไวยากรณ์ได้ง่ายขึ้น หนังสือเล่มนี้ถูกเรียบเรียงโดยผู้รู้หลายท่านและมอบลิขสิทธิ์ให้กับมหากุฏราชวิทยาลัย ผู้รวบรวมงานได้แก่ พระมหาบุญสงค์ พระมหาจันทร์โกสโล พระครูมงคลวิลาศ และพระมหาพรหมา

…้นของบุคคลผู้ฟัง คำมัธยมบุรุษ ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ชั้นผู้พูด (อมฺห) ผู้น้อย ชั้นผู้ฟัง (ตุมุห) พระราชา ใต้ฝ่า าละอองพระบาท ผู้น้อย พระราชินี, พระยุพราช ใต้ฝ่าพระบาท ผู้น้อย เจ้านายชั้นสูง ฝ่าพระบาท เจ้…

… ซึ่งแสดงถึงการแสดงความเหมาะสมในการสื่อสารจากผู้พูดไปยังผู้ฟัง โดยมีการจัดลำดับชั้นของบุคคล เช่น พระราชา, พระราชินี, และเจ้านายอื่นๆ ข้อควรระวังในการใช้คำมัธยมบุรุษให้ตรงตามสถานะของผู้ฟังเป็นสิ่งสำคัญ เพ…

…มห อุดมบุรุษ แปลเป็นไทย ใช้ให้ถูกต้องตามชั้นของผู้พูด อุดมบุรุษ ข้าพระพุทธเจ้า เกล้ากระผม ผู้ฟัง พระราชา, ชา, เจ้านายชั้นสูง เจ้านายชั้นรองลงมา ผู้พูด ผู้น้อยทั่วไป ผู้น้อยทั่วไป กระหม่อนฉัน เจ้านายผู้ให…

…ัวในภาษาบาลีและภาษาไทย ที่สัมพันธ์กับฐานะและชั้นเชิงของผู้พูด เช่น การใช้ 'ข้าพระพุทธเจ้า' สำหรับพระราชา และ 'อาตมภาพ' สำหรับพระสงฆ์ รวมถึงการเลือกใช้คำที่เหมาะสมตามโครงสร้างทางสังคม เช่น 'กระหม่อม' หรือ…

…ถรส คุณ ทสฺเสถ แปลว่า ขอท่านจงแสดงคุณของพระเถระรูปอื่นอีก และ โสมทัตได้พูดกับบิดาของเขาว่า ตุฒิเหหิ ราชกุล คนฺตฺวา เอว์ อภิกฺกมิตพฺพ์ แปลว่า อันท่านไปแล้วสู่ราชสกุล จึงก้าวไปข้างหน้า อย่างนี้. ๑. อุภัยพา…

บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับวิธีการใช้และการแปลนามและอัพยยศัพท์ในภาษาบาลี โดยเฉพาะความสำคัญของคำที่ใช้ในการสนทนา และการใช้สัพพนามในบริบทที่เหมาะสม รวมถึงการเคารพในภาษาเมื่อพูดกับผู้ที่มีอายุมากกว่า เช่น ก

…ดยมากเมื่อนำหน้านามแล้ว บอกลักษณะของนามนามตัวนั้นให้วิเศษขึ้น มีอาการคล้ายกับคุณศัพท์ ทีเดียว เช่น "ราช" แปลว่า พระราชา เมื่อเอา อภิ มานำหน้า เข้า เป็น "อภิราช" แปลว่า พระราชยิ่ง คือแสดงลักษณะอาการ ของนา…

…ัค ซึ่งเป็นคำที่นำหน้าหรือขยายความนามและกิริยาผ่านการอธิบายรูปแบบและความหมาย ตัวอย่างเช่น คำว่า 'อภิราช' ที่มีความหมายว่าพระราชายิ่ง หรือ 'อติกุมติ' ที่หมายถึงก้าวล่วงไป การศึกษานี้มุ่งเน้นให้ผู้เรียนเข้…