หน้าหนังสือทั้งหมด

การรักษาสัจจะในพระพุทธศาสนา
354
การรักษาสัจจะในพระพุทธศาสนา
…ภิปาลโนบาย ๑ (ไมตรีถวาย พ. ศ. ๒๔๘๑) สัจจะนั้น ได้แก่ความซื่อตรงในกันแลกัน เป็นธรรมผูกพันสามัคคีในระหว่างมิตรให้สนิท สนมมั่นคง ขาดสัจจะแล้ว สามัคคีย่อมไม่เป็นไปได้, สามีกับภรรยาวางใจกันลงไปไม่ได้ ยากเพื่อ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของสัจจะในความสัมพันธ์ทั้งในด้านมิตรภาพและครอบครัว แสดงให้เห็นว่าสัจจะเป็นธรรมที่ช่วยสร้างความสามัคคีโดยเฉพาะในชุมนุมชนในพระศาสนา ซึ่งสัจจะจัดเป็นพระบารมีที่สำคัญ ทำ…
หลักธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
365
หลักธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
…ารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๗๐ ด้วยอาการต่าง ๆ เพื่อนำไปสู่อำนาจย่อมไม่สามารถจะผูกพันพระองค์ถูกทรงตัดเสียว่า ยสฺส ชิต นาวชีวติ เป็นต้นมีความว่า ความชำนะของท่านผู้ใดย่อมไม่กลับแพ้ ใครในโลกย่อมเอาชะ นะท่านมิได้…
เนื้อหาเกี่ยวกับหลักธรรมของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ที่เน้นความสำคัญของการมีอาการคงที่ในการพัฒนาอริยะธรรม และการหลุดพ้นจากกิเลส เมื่อพระพุทธเจ้าแสดงอาการยืนหยัดต่อมารและการไม่แสดงวิการ เป็นธรรมที่สูงส่งส
ความหมายของกัตตุกัมยตาและฉันทะในพระพุทธศาสนา
372
ความหมายของกัตตุกัมยตาและฉันทะในพระพุทธศาสนา
…ได้เลือกธรรมะมาถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ กัตตุกัมยตา ฉันทะ ๑ บุคคลัญญุตา ๑ พอเป็นนิทัศนนัย คาถามีความว่า กัตตุกัมยตาฉันทะ ความพอใจคือความเป็นผู้ใคร่จะทำนั้น ศัพท์ว่า ฉันทะ เป็นคำกลาง เป็นได้ทั้งข้างดี ทั้…
…ีความเกี่ยวข้องกับความพอใจและการทำความดี การมีฉันทะสามารถนำไปสู่การเจริญในบุญและความสุข หรือกล่าวได้ว่าฉันทะในกุศลเป็นสิ่งที่ดี ขณะเดียวกันก็ต้องระวังฉันทะในอกุศลที่จะนำไปสู่ความทุกข์ นอกจากนี้ยังกล่าวถึ…
การศึกษาพระพุทธศาสนาและเรื่องราวของพระโมคคัลลีบุตร
374
การศึกษาพระพุทธศาสนาและเรื่องราวของพระโมคคัลลีบุตร
…ิกถา ครั้งนั้น พระโมคคัลลีบุตรเกิดในตระกูลพราหมณ์มิจฉาทิฏฐิ พระสิคควะไปเพียรเกลี้ยกล่อมอยู่ถึง ๗ ปีกว่า จึงเอามายวชในพระพุทธศาสนาได้ ในชั้นแรกไป บิณฑบาตที่ประตูเรือน แต่ไม่ได้ภิกษา บ่อย ๆ เข้าก็ได้ วาจาว…
บทความนี้นำเสนอเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการบรรลุธรรมของพระโมคคัลลีบุตรที่ใช้เวลา 7 ปีในการศึกษาและเกลี้ยกล่อมให้เข้าสู่พระพุทธศาสนา จนกระทั่งกลายเป็นอธิบดีสงฆ์ในสมัยพระเจ้าอโศกมหา
สมาสในบาลีไวยกรณ์
1
สมาสในบาลีไวยกรณ์
…นามศัพท์ ตั้งแต่ ๒ ขึ้นไป ท่านย่อเข้าเป็นบทเดียวกัน ชื่อสมาส ๆ นี้ บางอย่างก็มีในภาษาของเรา เหมือนคำว่า " อย่าทำ ซึ่งบาป " ย่อเข้าสมาสเป็น " อย่าทำบาป " " สิ่งนี้ก้าไหล่ด้วยทอง " เป็น " สิ่งนี้ถ้าไหล่ด้ว…
บทนี้สอนเกี่ยวกับสมาสในภาษาบาลี โดยอธิบายการรวมคำและประเภทต่าง ๆ ของสมาส เช่น ลุตฺตมาโส และ อลุตฺตสมาส พร้อมอุทาหรณ์สำหรับการเข้าใจในแต่ละประเภท ซึ่งช่วยในการเข้าใจโครงสร้างของภาษา และการใช้คำในเนื้อห
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
19
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 124 ของทหาร [คนรบ] ใด ทหาร นั้น ชื่อว่ามีดาบในมือ အ ๖ ๔ ๕ ฉัตต์ ปาณิมหิ ยสฺส โส จตฺตปาณี ปุริโส ร่ม [มี] ในมือ ๒ ๔ & ๖ ของบุรุษใด บุรุษ นั้…
…ัทธิต ผ่านตัวอย่างต่าง ๆ เช่น การเปรียบเทียบคำที่มีความหมายแตกต่างกันในรูปเอกวจนะและพหุวจนะ การใช้คำว่า 'มี' ในบริบทต่าง ๆ เช่น 'มีดาบในมือ' และ 'มีอาวุธในมือ' นอกจากนี้ยังอธิบายการใช้สมาสและวิธีการตีควา…
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
41
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
…ในพหุลตัทธิต ลง อายุ ปัจจัย อย่างนี้ อภิชฌา อสฺส ปกติ อภิชฌา อภิชฌา เป็นปกติ ของชนนั้น [ชนนั้น] ชื่อว่ามีอภิชฌาเป็นปกติ, อภิชฌา อสฺส พหุลา วา อภิชฌา อีกอย่างหนึ่ง อภิชฌา ของชนนั้นมาก [ ชนนั้น] ชื่อว่ามีอ…
ในหนังสือเล่มนี้ กล่าวถึงอุปาทานียะและพหุลตัทธิต รวมถึงการใช้คำว่า อภิชฌา สีติ และ ทยา ในการแสดงความปกติและความมากในแต่ละชนหรือประเทศ นอกจากนี้ยังได้อธิบายเกี่ยวกับปั…
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
45
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
…์ที่ลง มนฺตุ ปัจจัย อย่างนี้ อายุ อสฺส อตฺถีติ อายสฺมา อายุ ของชนนั้น มีอยู่ เหตุนั้น [ ชนนั้น] ชื่อว่า มีอายุ. สติ อสฺส อตฺถีติ [ ชนนั้น] ชื่อว่า มีสติ. สติมา สติ ของชนนั้น มีอยู่ เหตุนั้น จกฺขุ อสฺส อต…
บทเรียนนี้อธิบายเกี่ยวกับศัพท์ในภาษาบาลีที่ประกอบด้วยปัจจัยต่างๆ เช่น มนฺตุ และ ณ รวมถึงการวิเคราะห์ความหมายของคำและประโยคในบริบทต่างๆ เพื่อเสริมสร้างความรู้ด้านภาษาและไวยกรณ์ของบาลี บทเรียนสำรวจคำศัพ
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค: ตัวอย่างและคำถามเกี่ยวกับตัทธิต
52
บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค: ตัวอย่างและคำถามเกี่ยวกับตัทธิต
…ยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 155 อุทาหรณ์เหล่านี้ แสดงพอเป็นตัวอย่าง ให้ผู้ศึกษาสังเกตได้ ว่า แม้ศัพท์ที่มีได้แสดงไว้ในที่นี้ ก็คงเปลี่ยนลิงค์ไปตามแบบนี้ทั้งสิ้น จะแสดงให้สิ้นเชิง ก็กลัวจะเป็นก…
…่าง ๆ โดยมีคำถามและตัวอย่างที่เกี่ยวข้องกับตัทธิตและปัจจัยที่เป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ อาทิเช่น คำว่า "วาสโว" ที่อธิบายถึงผู้คนในเหล่ากอแห่งวาสวะ และคำอื่น ๆ ที่แสดงให้เห็นความหมายต่าง ๆ ที่สำคัญต่อการ…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
5
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 154 ว่าอดีตกาล ๑, กาลยังไม่มาถึง เรียกว่าอนาคตกาล ๑. กาลทั้ง ๓ นั้น แบ่งให้ละเอียดออกอีก ปัจจุบันกาลจัด เป็…
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการจัดแบ่งกาลทั้งสาม ได้แก่ อดีต ปัจจุบัน และอนาคต โดยเฉพาะการแยกปัจจุบันออกเป็น ๓ ชนิด และอดีตออกเป็น ๓ ชนิด การอธิบายนี้มีความสำคัญในการศึกษาและเข้าใจถึงวิธีการใช้ในภาษาบาลี อี
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค - อาขยาตและกิตก์
10
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค - อาขยาตและกิตก์
…ใช้แต่วิภัตติกิริยาให้ถูกต้องตามบุรุษที่ตนประสงค์จะ ออกชื่อ ก็เป็นอันเข้าใจกันได้เหมือนกัน, เหมือนคำว่า เอกิ [เจ้า] จงมา ถึงจะไม่ออกชื่อ "ตัว" ก็รู้ได้ เพราะ "หิ วิภัตติ เป็น ปัญจมี, เอกวจนะ, มัธยมบุรุษ …
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงกฎเกณฑ์ของการใช้กิริยาในภาษาบาลี โดยเฉพาะในการใช้วิภัตติ ซึ่งมีการจำแนกบุรุษออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ประถมบุรุษ, มัธยมบุรุษ และอุตตมบุรุษ การเลือกใช้กิริยาและวิภัตติให้ถูกต้องตามบุร
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค - การศึกษาอาขยาตและกิตก์
18
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค - การศึกษาอาขยาตและกิตก์
ว่า ลูเทน ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 167 โอทโน ปจิยเต ข้าวสุก …
…ื้อหานี้นำเสนอการศึกษาในด้านบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค โดยโฟกัสที่อาขยาตและกิตก์ โดยเน้นการอธิบายการใช้คำว่า 'โอทโน ปจิยเต' ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการทำงานของพ่อครัวที่มีส่วนในการหุงข้าว โดยใช้กฎของไวยากรณ์บาลีเป็…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
19
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
…า จะเป็นพหุวจนะและบุรุษอื่นก็ได้ ไม่ห้าม [เหตุกัตตุวาจก] กิริยาศัพท์ใดกล่าวผู้ใช้ให้คนอื่นทำ คือแสดงว่า เป็นกิริยา ของผู้ใช้ให้ผู้อื่นทำนั้น, กิริยาศัพท์นั้นชื่อ เหตุกัตตุวาจก : มีอุทาหรณ์ ว่า สามิโก สูท…
…วามหมายของคำและการสร้างประโยค เช่น การใช้ประธานและกรรม รวมถึงตัวกัตตา ด้วยการยกตัวอย่างเช่น การใช้คำว่า 'สามิโก' เป็นผู้ใช้ในการทำให้คนอื่นทำการหุงข้าว
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒
22
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒
ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 171 ในกัมมวาจก ลง ย ปัจจัย กับทั้ง อิ อาคม หน้า ย ด้วย อุ. คงน :- ปจิเต สิริยเต เป็นต้น. ในภาววาจก ลง ย ปัจจัย อุ. ภูยเต เป็นต้น ในเ
…ีไวยากรณ์ พูดถึงการใช้ปัจจัยต่าง ๆ ในการประสมคำในภาษาบาลี ซึ่งรวมถึงการนำเสนอการจัดประเภทของระดับคำ ว่าด้วย การใช้ ย ปัจจัยในกัมมวาจก และวิธีการใช้เหตุปัจจัยในแต่ละกรณี เช่น เณ, ณย และการประมวลผลที่เกิดจ…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒
40
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒
…จีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 189 [ภาวสาธนะ] ศัพท์บอกกิริยา คือ ความทำของผู้ทำ เป็นต้นว่า คมน์ ความ ไป, ฐาน ความยืน, นิสชชา ความนั่ง, สยน ความนอน, ชื่อ ว่าภาวสาธนะ เป็นภาวรูปอย่างเดียว แปลว…
… ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งมีความสำคัญในการเข้าใจหลักไวยากรณ์และบทบาทของคำในประโยค รวมไปถึงการเปรียบเทียบระหว่างกัตตุรูปและกัมมรูปในบริบทต่าง ๆ เนื้อหาเหล่านี้อาจเป็นประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจในด้านศึกษาภาษาบาลีและหล…
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
54
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…ข้าว. 0 ๔ ๒ ด เยเกจิ พุทฺธ์ สรณ์ คตา เส [ชน ท.] เหล่าใดเหล่าหนึ่ง 0 ๒ ๓ ๔ ๕ ถึงแล้ว ซึ่งพระพุทธเจ้า ว่าเป็นที่ระลึก ซิ ๔ ๒ ๕ เอก ปุริส ฉตต์ คเหตุวา คจฺฉนฺติ ปสฺสามิ [ข้า] เห็น ๒ ๔ ๕ ๖ ๖ ซึ่งบุรุษ คนหนึ่ง…
บทเรียนนี้เกี่ยวกับวิภัตติแห่งกิริยากิตก์ที่ไม่มีการแบ่งประเภทตรงข้ามกับวิภัตติอาขยาต และคำอธิบายเกี่ยวกับการแบ่งกาลเป็นสองประเภท ได้แก่ ปัจจุบันและอดีต โดยปัจจุบันยังแบ่งได้อีกเป็นปัจจุบันแท้และปัจจุ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
56
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…่ 205 ซึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้า จึงนั่งแล้ว ณ ส่วนข้างหนึ่ง b ៩ ៨ ข้าพเจ้าได้กล่าวไว้แล้วข้างต้น (๑๓๐) ว่าธาตุกิตก์นั้นไม่แปลก กับธาตุอาขยาต เพราะเหตุนั้น แม้ในที่นี้ก็ไม่ต้องกล่าวถึงธาตุอีก วาจก (๑๔๑) แม้ถ…
ในภาคที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์นี้ ซึงพระผู้มีพระภาคเจ้าได้กล่าวถึงวาจกซึ่งจัดเป็น ๕ อย่าง โดยมีความเชื่อมโยงกับธาตุอาขยาต มีการอธิบายถึงประเภทต่างๆ ของวาจก รวมถึงตัวอย่างเพื่อแสดงให้เห็นถึงการประยุกต์ใช้ง
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค)
1
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค)
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 1 วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสส ปฐโม ภาโค นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส. ปญฺหาพยากรณวณฺณนา สีเล ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ จิตต์ ปญฺญญ
…องกับการเกิดของความทุกข์และการดับทุกข์ในพระพุทธศาสนา อธิบายด้วยตัวอย่างและรูปแบบการถาม-ตอบที่ชัดเจน ว่าจะสามารถนำไปใช้ในการพัฒนาจิตใจและการดำเนินชีวิตได้อยางไร http://dmc.tv
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
62
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 62 วิสุทธิมคเค นิโรธานุปสฺสนาย สมุทยสฺส มุญจิตุกายตานุปสฺสนาย อมุญจิต กามุยสฺส ปฏินิสสัคคานุปสฺสนาย อาทานสฺส ขยานุปัสสนาย ฆนสัญญาย วยานุ
บทนี้กล่าวถึงวิสุทธิมคฺค ว่าเป็นหลักการสำคัญในการปฏิบัติธรรม ซึ่งรวมถึงการเข้าใจความหมายของนิโรธและกระบวนการดับทุกข์ โดยเน้นการป…
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสกุล (ปฐโม ภาโค)
255
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสกุล (ปฐโม ภาโค)
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสกุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 255 ฉอนุสสตินิทเทโส สมฺปตฺติ อนุภวิสฺสามีติ ตเถว สุจริต จรติ สุจริตปาริปูริยา สคุเค อุปฺปชฺชติฯ ตตฺถสฺส อุปปัตติเหตุภูติ กมฺม กมฺมภูโวต
…รู้สึก การปฏิบัติของจิตใจ ทั้งในปัจจุบัน อดีต และอนาคต เน้นการปฏิบัติธรรมเพื่อความหลุดพ้นจากการเวียนว่ายตายเกิด โดยมีการอธิบายถึงสาเหตุที่เกิดการดิ้นรน จนถึงการได้บรรลุสู่นิพพาน ซึ่งสามารถทำให้เข้าใจหลัก…