หน้าหนังสือทั้งหมด

การศึกษาอภิธรรมและจิตตกขณะ
135
การศึกษาอภิธรรมและจิตตกขณะ
ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมาตุวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสงฺคหฎีกา - หน้าที่ 134 จตุตถปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 135 อาทินา อฏฐกถายเมว สตฺตรสจิตตกขณสฺส อาคตตฺตา ฯ ยตฺถ ปน โสฬสจิตตกฺขณาเนว ปญฺญายน
…้าใจในบทเรียนและมุมมองที่ซับซ้อนของอภิธรรมในพุทธศาสนา หากต้องการศึกษาหรือติดตามการเรียนรู้เพิ่มเติม สามารถค้นหาข้อมูลที่ dmc.tv ได้
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
159
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 158 ปญฺจมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 159 ภาวภาสิเตกตลวาสิโน ฯ ฌานปปภาวนิพฺพตฺติ วิปุล์ ผลเมเตสนฺติ เวหปุผลาฯ สญฺญาวิราคภ
…คหปาลียา เป็นหนังสือที่สำรวจแนวความคิดของอภิธรรม โดยเน้นการพัฒนาความเข้าใจในความหมายของอภิธรรมและการสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน มีการวิเคราะห์ถึงหลากหลายสภาวะที่เกิดขึ้นในจิตใจ เพื่อให้ผู้ศึกษาสามา…
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
185
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมาตวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 18 ปญฺจมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 185 สมเย กาล กโรติ ฐานเมต์ วิชฺชติ ย ทวินน์ คดีน อญฺญตร์ คติ อุปปชฺเชยย นิรย์ วาตรจฉ
…ชีวิตของบุคคล. เนื้อหาถูกจัดเรียงอย่างมีระเบียบและอิงตามหลักการทำความเข้าใจเนื้อหาเชิงลึกในอภิธรรม. สามารถให้ผู้ศึกษาได้เข้าใจกระบวนการของความคิดและการตีความอย่างถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของวิญญาณ การเวียน…
อภิธรรมและจิตเวชศาสตร์
224
อภิธรรมและจิตเวชศาสตร์
ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 223 อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 224 วัตถุโต ธมฺมวเสน เหตุธมฺมา 2 ฌาน คานิ ปญฺจ โสมนสฺส- โทมนสฺสุเปกฺขานํ เวทนาวเสน
…ๆ อาทิเช่น โสมนัส โทมนัส และการแบ่งแยกความรู้สึกออกเป็นประเภทต่างๆ เพื่อการปฏิบัติตนในทางที่ถูกต้อง สามารถนำไปสู่การพัฒนาและสร้างความสุขในชีวิต เช่น การใช้สติปัฏฐานในชีวิตประจำวันและการพิจารณาถึงธรรมชาติของ…
อภิธัมมัตถสังคหะและอภิธัมมัตถวิภาวินี
10
อภิธัมมัตถสังคหะและอภิธัมมัตถวิภาวินี
…ึ่งพระอภิธัมมัตถ สังคหะ เป็นที่ยังปีติให้เจริญยิ่งแก่เหล่าภิกษุ นักอภิธรรม เพราะกุลบุตรทั้งหลาย ไม่ สามารถจะรู้อรรถในบททั้งปวงในปกรณ์นี้ได้ จากวรรณนาแม้เป็นอันมาก ที่ท่านโบราณาจารย์ รจนาไว้ ฉะนั้น ข้าพเจ้าจ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงอภิธัมมัตถสังคหะและอภิธัมมัตถวิภาวินี โดยเริ่มจากการไหว้พระพุทธเจ้าและพระสงฆ์ ต่อต้านอุปสรรคทางอรรถศาสตร์ที่เป็นความเลวร้าย ข้าพเจ้าจะแสดงอรรถวรรณนาอย่างย่อเพื่อให้เข้าใจแก่นักอภิธรร
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 11
11
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 11
…๑ อธิบายปณามคาถา ท่านอาจารย์ (อนุรุทธ) นี้ เมื่อจะเริ่มปกรณ์นี้ อันประกอบ ด้วยนัยอันวิจิตรอย่างยิ่ง สามารถจะสางชัฏคือลัทธิของตน และของ คนอื่น ซึ่งให้เกิดความแกล้วกล้าแห่งปัญญาทั้งผ่องใสทั้งไพบูลย์ จึงกล่าว …
บทนี้กล่าวถึงการเริ่มต้นของปกรณ์อภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยท่านอาจารย์อนุรุทธเน้นการนอบน้อมต่อพระรัตนตรัยและการแสดงความหมายผ่านข้อต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับพระอภิธรรมเพื่อให้เข้าใจในสภาพของอรรถที่มีอยู่ในพระอ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 47
47
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 47
…ราะอรรถตามที่กล่าวแล้ว เพราะฉะนั้น จึงเรียกว่า กามาวจรกุศลจิต ฯ แต่ว่ากุศลจิตเหล่านี้ย่อมเป็นไปด้วย สามารถแห่งบุญกิริยา ด้วยสามารถแห่งกรรมทวาร ด้วยสามารถแห่ง กรรม และด้วยสามารถแห่งอธิบดีฉันใด วิบากย่อมไม่เป…
…วามเข้าใจลักษณะของกุศลจิตและกรรม โดยให้เห็นถึงความแตกต่างของวิบากตามแต่ละสาเหตุ รวมถึงอิทธิพลของความสามารถแห่งกรรมและความเพียรพยายามในการนับ ซึ่งมีความสำคัญในการศึกษาพุทธวจนเพื่อพัฒนาจิตใจ บริบทที่กล่าวถึงเ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา
69
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 69 รูปาวจรจิตและโลกุตตรจิต เพราะฉะนั้น ฌานอย่างหนึ่ง ๆ มีปฐมฌาน เป็นต้น ท่านจึงได้กล่าวไว้ ๑๑ อย่าง คือ โลกียฌาน ๓ อย่าง โลกุตตรฌาน ๔ อ
…ารนำเสนอข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับรูปาวจรและโลกุตตรจิต เพื่อความเข้าใจที่ลึกซึ้งในศาสตร์นี้อย่างถูกต้อง สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv.
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การวิเคราะห์จิตและความรู้
96
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การวิเคราะห์จิตและความรู้
…ต่างกันอย่างไร ? ตอบว่า สัญญา ย่อมทำหน้าที่เพียงหมายรู้ ด้วยอำนาจรู้จักสีเขียวเป็นต้นเท่านั้น แต่ไม่สามารถทำการรู้ตลอดถึง ลักษณะได้ฯ วิญญาณย่อมให้สำเร็จถึงการรู้ตลอดลักษณะ แต่ไม่ สามารถให้ก้าวขึ้นไปถึงมรรคฯ…
…ี่ครอบคลุมในทุกด้าน นอกจากนี้ยังได้มีการเปรียบเทียบการทำงานของวิญญาณในขณะนั้นและอธิบายว่า จิตนั้นไม่สามารถแยกออกจากเจตสิกได้อย่างไร และสรุปว่าจิตเป็นผลของการเกิดขึ้น และมีความเชื่อมโยงกับความเป็นจริงในชีวิต…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
102
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ตรจิต ๘ และกามาวจรกุศลจิต ๘ ๆ เพื่อจะแสดงธรรมที่ไม่แน่นอน ในบรรดา เจตสิกธรรมที่ท่านกล่าวไว้แล้ว ด้วยสามารถแห่งสัมประโยคที่แน่นอน และไม่แน่นอนอย่างนี้ เข้าด้วยกันแล้ว จึงแสดงเจตสิกธรรมนอกนั้น เป็นธรรมที่แน่น…
…ี่แยกออกและเข้ากัน โดยชี้ให้เห็นถึงธรรม ๓ ประการที่มีสัมมาวาจาเป็นองค์ประกอบที่สำคัญในจิต ๑๖ ประการ สามารถแสดงธรรมที่ไม่แน่นอนได้.pushมานะซึ่งเกิดขึ้นพร้อมกับความถือตัว รวมถึงเชื่อมโยงกับอำนาจแห่งสสังขาริกจ…
จิตและเจตสิก: การวิเคราะห์เวทนาในอภิธัมมะ
119
จิตและเจตสิก: การวิเคราะห์เวทนาในอภิธัมมะ
…ิกประกอบกัน] การสงเคราะห์เวทนา มีสุขเวทนาเป็นต้น และจิตตุปบาทที่ สหรคตด้วยเวทนามีสุขเป็นต้นนั้น ด้วยสามารถแห่งการจำแนก ชื่อว่า เวทนาสังคหะฯ เวทนาอื่นจากสุขและทุกข์ ชื่อว่าอทุกขมสุข ด้วย สามารถสนธิกิริโยปกรณ…
บทความนี้วิเคราะห์การสงเคราะห์เวทนาภายใต้แนวคิดของอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยการจำแนกเวทนาออกเป็น 3 ประเภทคือ สุข ทุกข์ และอุเบกขา นำเสนอคำสอนของพระผู้มีพระภาคเกี่ยวกับธรรมชาติของเวทนา และการเข้าถึงความเข
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: กิจและฐานของจิต
123
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: กิจและฐานของจิต
…ิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 123 [กิจและฐานของจิต] ન ความเป็นไปแห่งจิตที่เป็นไปเร็ว ดุจเล่นไปในอารมณ์ ด้วย สามารถยังกิจนั้น ๆ ให้สำเร็จหลายครั้ง หรือครั้งเดียว ชื่อว่าชวนกิจ ฯ การกระทำอารมณ์ที่ชวนะนั้น ๆ ยึดถือแล้…
เนื้อหาในบทนี้พูดถึงการทำงานของจิต โดยยกตัวอย่างถึงกิจที่เกิดขึ้นและการเคลื่อนที่ของจิต เช่น ชวนกิจ, ตทาลัมพนกิจ, และจุติกิจ ซึ่งอธิบายการเชื่อมโยงของฐานที่เกี่ยวข้องภายใต้หลักอภิธัมมาที่จำเป็นต่อการเ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 125
125
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 125
…พพัญญุตญาณ แม้มีอารมณ์อย่างหนึ่ง ๆ เป็น วิสัย ย่อมไม่ละซึ่งนามนั้นในกาลบางครั้ง เพราะประกอบด้วยความ สามารถในการรู้ซึ่งอารมณ์ทั้งสิ้น ฉะนั้นแล ฯ ท่านอาจารย์กล่าวว่า
เนื้อหาในหน้านี้กล่าวถึงการอธิบายขันธ์ที่เกี่ยวข้องกับจิตและธรรมชาติของอารมณ์ อธิบายถึงกาลที่เป็นอเหตุกะ รวมถึงความไม่มีอำนาจของปฏิสนธิกาลที่ส่งผลต่อความเป็นไปของจิตซึ่งให้ความเข้าใจในเรื่องของสันตีรณ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 127
127
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 127
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 127 บทว่า ตตฺถ เชื่อมความว่า บรรดาทวารมีจักขุทวารเป็นต้น เหล่านั้น จิต ๔๖ ย่อมเกิดขึ้นในจักขุทวารตามสมควร ฯ จิต ๔๖ คือ ปัญจทวาราวัชชนะ
…ของอภิธรรมซึ่งสนับสนุนการเข้าใจธรรมชาติจิตอย่างลึกซึ้ง และการเชื่อมโยงความเข้าใจสู่ปัญญาในบริบทนี้. สามารถอ่านเพิ่มเติมที่ dmc.tv.
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
131
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 131 ที่มโนทวารยึดถือแล้ว เป็นปัจจุบันโดยส่วนเดียว ที่สมมติว่าเป็นคตินิมิต เป็นอารมณ์แก่จิตทั้ง ๓ นั้น อารมณ์แห่งปฏิสนธิจิตเป็นต้น ที่เป
…ุมมองของอาจารย์และแหล่งอ้างอิง เช่น ธรรมปาลาจารย์เพื่อให้เห็นภาพรวมของการหลุดพ้นจากทุกข์อย่างชัดเจน สามารถศึกษาได้ที่ dmc.tv
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
137
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 137 สามารถแห่งกามาวจรวิบาก ๒๓ ปัญจทวาราวัชชนะ ๑ หสนจิต ๑ ย่อม มีในอารมณ์เล็กน้อย คือในอารมณ์เป็นกามาวจรอย่างเด…
ในบทนี้กล่าวถึงกามาวจรวิบากที่มีในอารมณ์เล็กน้อยและการสำรวจวัตถุสังคหะ ที่บ่งบอกว่า วัตถุเป็นที่อยู่อาศัยของจิตและเจตสิน องค์ประกอบของจิต ๖ ดวงในมหัคคตะถูกแสดงให้เห็นว่ามีอำนาจน้อยกว่าด้วย โดยเฉพาะการ
ทวิเหตุกับอเหตุกะในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
181
ทวิเหตุกับอเหตุกะในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 181 ได้กล่าวคำมีอาทิว่า ทวิเหตุกานมเหตุกานญฺจ ดังนี้ ๆ ที่ชื่อว่าทวิ เหตุกะ เพราะอรรถว่า ชนเหล่านี้มีเหตุ ๒ คือ อโลภะ และ อโทสะ ที่สหรค
…ารสนทนาและการวิพากษ์วิจารณ์ขึ้นในลักษณะที่น่าสนใจ หากคุณต้องการศึกษาในความลึกซึ้งเกี่ยวกับหัวข้อนี้ สามารถเข้าไปที่ dmc.tv เพื่อหาข้อมูลเพิ่มเติม.
อภิธัมมัตถสังคหบาลี - การสงเคราะห์จิต
201
อภิธัมมัตถสังคหบาลี - การสงเคราะห์จิต
se ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 201 พรรณนาความปริเฉทที่ ๕ [ข้อความเบื้องต้น] ก็พระอาจารย์ครั้นแสดงวิถีสังคหะ (คือการสงเคราะห์วิถีจิต) ด้วยคำมีประมาณเพียงเท่านี้แล้ว
…มถึงการอธิบายคำว่าอบายและสุคติ ภูมิ เต็มไปด้วยความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับธรรมะและจิตวิญญาณที่น่าสนใจ สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนี 214
214
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนี 214
…ห้วิบากและกตัตตารูปเกิดขึ้น ในปฏิสนธิกาลและ ปวัติกาล ชื่อว่าชนกกรรมฯ กรรมที่เป็นกุศลและอกุศล แม้ไม่ สามารถเพื่อจะให้วิบากเกิดได้เอง เป็นปัจจัยแก่กรรมอื่นในการ ยังวิบากให้เกิดขึ้นที่นานกว่า หรือเป็นปัจจัยแห่…
บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์กรรม ๔ ประเภท ได้แก่ ชนกกรรม อุปัตถัมภกกรรม อุปปีฬกกรรม และอุปฆาตกกรรม รวมถึงบทบาทของเจตนากุศลและอกุศล ที่ส่งผลต่อวิบากและสภาวะต่าง ๆ โดยเฉพาะในเรื่องของการเกิด การสนับสนุน และก
พระอนาคามีและการเกิดในสุทธาวาส
246
พระอนาคามีและการเกิดในสุทธาวาส
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 246 พระอนาคามีทั้งหลาย ย่อมเกิดในชั้นสุทธาวาสเท่านั้น "ฯ แต่ไม่มี การกำหนดว่า "พระอนาคามีเหล่านั้น จะไม่เกิดในที่อื่น "ฯ ก็เพราะ ทำการก
…จนในอรรถกถา เนื้อหาจึงแสดงความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งระหว่างสภาวะและการเกิดในพระอริยะในบริบทของพุทธศาสนา สามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ dmc.tv